BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
------------------------------

HUỲNH THỊ ÁI NHI

PHÂN TÍCH TÁC ĐỘNG CỦA ĐÀO TẠO NGHỀ ĐỐI
VỚI NGƯỜI NÔNG DÂN TẠI THÀNH PHỐ TÂY NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

TP. Hồ Chí Minh – Năm 2015


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
------------------------------

HUỲNH THỊ ÁI NHI

PHÂN TÍCH TÁC ĐỘNG CỦA ĐÀO TẠO NGHỀ ĐỐI
VỚI NGƯỜI NÔNG DÂN TẠI THÀNH PHỐ TÂY NINH

Chuyên ngành: Chính sách công
Mã số: 60340402

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS. Nguyễn Trọng Hoài


dẫn và xuất xứ.

Thành phố Tây Ninh, ngày 31 tháng 3 năm 2015
Người thực hiện luận văn

HUỲNH THỊ ÁI NHI


1

TÓM TẮT
Đào tạo nghề cho lao động nông thôn là một chủ trương đúng đắn, đã tạo ra
cơ hội và điều kiện thuận lợi cho học nghề và cải thiện thu nhập của người lao
động khu vực nông thôn trong thời gian qua. Mục tiêu của nghiên cứu này nhằm
đánh giá sự tác động của chính sách đào tạo nghề đến người nông dân tại 03 xã
nông thôn Bình Minh, Thạnh Tân, Tân Bình,thuộc Thành phố Tây Ninh, tỉnh Tây
Ninh bằng phương pháp định tính. Đề tài thực hiện điều tra trực tiếp 5 là cán bộ
phòng Lao động thương binh-xã hội, Hội nông dân thành phố, 3 là cán bộ công tác
tại Hội nông dân của 3 xã nông thôn; 10 người nông dân đã tham gia học nghề. Sử
dụng thông tin điều tra đó để phân tích các mục tiêu đề ra. Kết quả nghiên cứu cho
thấy, thu nhập; chất lượng cuộc sống của người lao động sau khi tham gia học nghề
có nhiều thay đổi. Các yếu tố từ phía người nông dân như trình độ học vấn, thu
nhập, sự am hiểu Đề án 1956 và nhận thức lợi ích từ học nghề có ảnh hưởng đến
học nghề của người lao động. Các yếu tố như chương trình, nội dung dạy nghề;
tuyên truyền, định hướng nghề; đội ngũ cán bộ quản lý, giảng viên;điều tra nhu cầu
học nghề; cơ sở vật chất cũng có tác động đến học nghề của người nông dân tại
Thành phố Tây Ninh.


2

3

cây trồng chính được nâng lên. Theo Báo cáo kết quả 5 năm thực hiện Quyết định
1956 của Hội nông dân thành phố Tây Ninh, tính đến thời điểm tháng 1 năm 2014:
dân số của Thành phố Tây Ninh hơn 130.073 người với 89.706 lao động trong độ
tuổi lao động, chiếm tỷ lệ hơn 68% dân số, trong đó có việc làm 60.472 lao động
chiếm 46,5%, số lao động có nhu cầu học nghề của 03 xã là 1.216 lao động chiếm
gần 1%.
Tình trạng đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp, làm cho một bộ phận lao
động ở nông thôn dôi ra, không có việc làm hoặc việc làm không ổn định. Hiện trên
địa bàn thành phố còn nhiều lao động nông thôn chưa được đào tạonghề hoặc được
đào tạo nhưng không phát huy được hiệu quả nghề được đào tạo. Điều này phản
ánh chất lượng nguồn nhân lực trong nông dân còn yếu kém. Sự yếu kém này đã
dẫn đến còn một bộ phận sản xuất nông nghiệp trong tình trạng sản xuất nhỏ, manh
mún, sản xuất theo kiểu truyền thống, hiệu quả sản xuất thấp. Chính vì nguồn nhân
lực trong nông thôn còn chưa được đào tạo,khai thác đúng, cho nên một bộ phận
nhân dân ở nông thôn không có việc làm. Tình trạng hiện nay là các doanh nghiệp
đang thiếu nghiêm trọng thợ có tay nghề cao, trong khi đó, lực lượng lao động ở
nông thôn lại dư thừa rất nhiều; chất lượng lao động rất thấp.
Khi so sánh với các hoạt động nông nghiệp, hoạt động phi nông nghiệp có
thể tạo thêm nhiều việc làm và tạo thu nhập cao hơn cho dân cư nông thôn. Thu
nhập phi nông nghiệp cũng có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa tích cực vào các hoạt
động nông nghiệp khi thất bại thị trường thể hiện trong nông nghiệp, đặc biệt là
trong lĩnh vực tín dụng và bảo hiểm. Tuy nhiên, sự tăng trưởng và tầm quan trọng
của thu nhập phi nông nghiệp trong khu vực nông thôn không nên bị cô lập đối với
hoạt động nông nghiệp bởi vì cả hai lĩnh vực được liên kết thông qua đầu tư, sản
xuất, nguồn nhân lực và các quyết định chi tiêu trong nền kinh tế nông thôn; cả hai
lĩnh vực là một phần của chiến lược sinh kế phức tạp của các hộ gia đình nông
thôn.


đào tạo nghề đối với người nông dân tại thành phố Tây Ninh”. Qua đó, đưa ra
những kiến nghị cho các nhà chính sách và đơn vị đào tạo nghề tại địa phương cải
thiện chính sách, phương thức đào tạo cho phù hợp có thể giải quyết việc làm, tăng
thu nhập, ổn định đời sống cho người nông dân ở khu vực nông thôn tại Thành phố
Tây Ninh.
1.2-Mục tiêu nghiên cứu:
-Mục tiêu tổng quát: Phân tích đánh giá tác động của chương trình đào tạo
nghề đã ảnh hưởng như thế nào đến người nông dân được đào tạo nghề tại thành


5

phố Tây Ninh. Do thời gian không cho phép nên tác giả muốn hạn chế đối tượng
nên chỉ lấy đối tượng là người nông dân học nghề ở các lớp do Hội Nông dân
Thành phố quản lý và qua đó đưa ra một số giải pháp để sử dụng hiệu quả nhất
chính sách đào tạo nghề, giúp cho người nông dân tăng được thu nhập và ổn định
cuộc sống.
1.3-Câu hỏi nghiên cứu:
-Các yếu tố nào ảnh hưởng đến việc hưởng ứng của người nông dân đối với
chính sách đào tạo nghề?
-Những giải pháp nào nâng cao tác động tích cực của chính sách đào tạo
nghề đối với người nông dân?
1.4-Kết cấu:
Luận văn được chia thành 5 chương như sau:
Chương I: Giới thiệu
Trình bày khái quát về tình hình, thực trạng công tác đào tạo nghề hiện nay
tại Thành phố Tây Ninh và lý do chọn đề tài luận văn.
Chương II: Tổng quan
Trình bày cơ sở lý thuyết: Về phân tích chính sách; Về nghề và đào tạo nghề
cho lao động nông thôn; Về sinh kế bền vững của người nông dân;Sự đa dạng hoá

phương pháp và kết quả nghiên cứu quan trọng của khoa học xã hội, những nghề
nghiệp xã hội, và triết lý chính trị. Có một số cách định nghĩa thuật ngữ phân tích
chính sách. Định nghĩa được sử dụng trong cuốn sách này là: phân tích chính sách
là một quy trình điều tra có tính đa ngành được thiết kế nhằm tạo ra, đánh giá một
cách phê phán, và truyền đạt thông tin giúp ích cho việc hiểu và cải thiện chính
sách.
Phân tích chính sách có phần mang tính mô tả vì nó dựa vào các môn khoa
học xã hội để đưa ra và biện minh cho những lời khẳng định về những nguyên nhân
và kết quả của các chính sách. Tuy nhiên nó cũng mang tính chuẩn tắc. Để đánh giá
những lời khẳng định về độ thỏa dụng kỳ vọng và giá trị đạo đức của các chính
sách, phân tích chính sách dựa vào kinh tế học, phân tích ra quyết định, đạo đức học
và những ngành triết lý chính trị và xã hội khác. Khía cạnh chuẩn tắc này của phân
tích chính sách là cần thiết bởi vì nó liên quan tới sự chọn lựa những kết quả mong
muốn (mục đích) và những phương hướng hành động được ưa thích hơn (phương
tiện), vốn là một quy trình dựa vào lập luận về đạo đức. Sự chọn lựa những mục
đích và phương tiện đòi hỏi những sự đánh đổi liên tục giữa các giá trị cạnh tranh
với nhau như tính công bằng, hiệu quả, an ninh, tự do, và nền dân chủ.
2.1.2Nghề và đào tạo nghề cho lao động nông thôn:
Nghề là một tập hợp lao động do sự phân công lao động xã hội quy định mà
giá trị của nó trao đổi được. Nghề mang tính tương đối, nó phát sinh, phát triển hay
mất đi do trình độ của nền sản xuất hay do nhu cầu xã hội. Có thể nói nghề chính là
phương tiện để con người sinh sống. Nghề biến đổi một cách mạnh mẽ và gắn chặt
với xu hướng phát triển kinh tế xã hội của đất nước.


8

Dạy nghề (theo Luật dạy nghề năm 2006) là hoạt động dạy và học nhằm
trang bị kiến thức, kỹ năng và thái độ nghề nghiệp cần thiết cho người học để họ có
thể tìm được việc làm và tự tạo việc làm sau khi hoàn thành khóa học. Luật cũng