ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA KHOA HỌC QUẢN LÝ
BÀI TIỂU LUẬN CUỐI KỲ
MÔN: CHÍNH SÁCH XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO
Đề bài :
“Phân tích tác động của chính sách xóa đói giảm
nghèo”

Giảng Viên: TS. Nguyễn Hữu Tiến
Sinh viên: Lăng Thị Hiền
MSSV: 08030398
Lớp : K53- khql Hà Nội, 11/2011
1
Mở Đầu
Sự phát triển của nền kinh tế thị trường đã tác động đến hàng loạt các
vấn đề trong đời sống xã hội, kinh tế phát triển, đời sống của người dân nâng
cao,…và đồng thời theo đó cũng không ít những mặt trái trong xã hội xuất
hiện, trong đó phải kể đến đó là tình trạng phân hóa giàu nghèo. Một nghiên
cứu cho thấy một kết quả đáng lo ngại, phản ánh chân thực tình trạng phân
biệt giàu nghèo hiện nay: 20% dân số giàu nhất đã chiếm tới 87% thu nhập
quốc dân, trong khi đó 20% nghèo chỉ chiếm 1,4% thu nhập quốc dân.
Tương tự như vậy, tỷ lệ trong thương mại thế giới là 84,2% và 0,4%, trong
tích lũy là 85,0% và 0,7% và trong đầu tư là 85,05 và 0,9% ( TS Nguyễn
Hữu Tiến, Tập bài giảng Chính sách xóa đói giảm nghèo, tr1). Khoảng cách
về thu nhập cũng như mức sống giữ người nghèo và người giàu trong xã hội
ngày càng gia tăng đối với tất cả các quốc gia, và làm thế nào để giải quyết
vấn đề này trở thành bài toán được đặt ra không chỉ mỗi quốc gia mà còn

nghèo?
3. Tác động của công tác xóa đói giảm nghèo, trong đó làm rõ các tác
động của xóa đói giảm nghèo trên tất cả các mặt: kinh tế, chính trị,
văn hóa và giáo dục.
4. Một số hạn chế cảu công tác xóa đói giảm nghèo hiện nay và khuyến
nghị một số giải pháp nâng cao hiệu quả của công tác xóa đói giảm
nghèo của chúng ta hiện nay.
3
Nội dung chi tiết.
Để có thể hiếu rõ về công tác xóa đói giảm nghèo, đặc biệt là hiểu về
những tác động của công tác xóa đói giảm nghèo như thế nào, trước hết
chúng ta cần có cái nhìn cơ bản về nghèo đói, tại sao nghèo đói lại trở thành
vấn đề được các nước quan tâm cũng như việc ra đời của công tác xóa đói
giảm nghèo.
1. Tổng quan về nghèo đói
Nghèo đói là gì? Đó là câu hỏi có rất nhiều đáp án khác nhau, nhưng
trước hết chúng ta cần phải khẳng định: Nghèo đói là một vấn đề kinh tế,
chính trị, xã hội mang tính toàn cầu. Nghèo đói không chỉ là vấn đề xã hội ở
các nước lạc hậu mà ở các nước phát triển cũng có một bộ phận người dân
được coi là nghèo. Tại sao lại nói, nghèo nói là vấn đề kinh tế chính trị xã
hội?
Trước hết nghèo đói là vấn đề kinh tế vì xét đến cùng, bản chất của
nghèo đói cũng bắt nguồn từ sự kém phát triển về kinh tế. Việc thực hiện
chính sách xóa đói giảm nghèo thực chất là việc thực hiện chính sách phát
triển kinh tế. Từ sự kém phát triển về kinh tế mới dẫn đến cái nghèo.
Nghèo đói là vấn đề xã hội hay vấn đề chính trị, đây là nói đến tác động của
nghèo đói. Vì nghèo đói sẽ dẫn tới các tệ nạn xã hội như cướp bóc, trộm cắp,
nghiện hút, gây ra sự bất ổn trong đời sống xã hội. Nếu một quốc gia, tính
trạng nghèo đói tràn lan, phổ biến, mà chính quyền không có biện pháp khắc
phục sẽ gây ra tinh trạng biểu tình đòi trợ cấp, thậm chí bạo loạn,

ăn,…
5
Như vậy, với mỗi giác độ khác nhau, chúng ta có những định nghĩa
khác nhau về nghèo đói nhưng có thể hiểu một cách chung nhất về nghèo
đói như sau: “ Nghèo đói là một phạm trù chỉ mức sống của một cộng đồng
hay một nhóm dân cư là thấp, không đảm bảo những nhu cầu tối thiểu của
con người mà những nhu cầu này theo một tiêu chuẩn đã được xã hội thừa
nhận.” ( TS. Nguyễn Hữu Tiến, Tập bài giảng Chính sách xóa đói giảm
nghèo, tr 10)
Đó là cách hiểu về nghèo đói. Vậy, nguyên nhân nào dần tới tính
trạng nghèo đói? Nó có những đặc trưng gì? Biện pháp để giải quyết nghèo
đói như thế nào?
Nếu như có rất nhiều định nghĩa khác nhau về nghèo đói, thì những nguyên
nhân gây ra nghèo đói cũng nhiều không kém. Những nguyên nhân gây ra
nghèo đói xét từ nhiều góc độ khác nhau. Theo kết quả trong cuộc điều tra
giàu nghèo do Bộ Nông nghiệp phát triển nông thôn thực hiện năm 1992,
trong khi đánh giá nguyên nhân nghèo đói đã đưa ra 9 nguyên nhân sau:
Đông con, thiếu lao động ( 43,45%); thiếu ruộng đất sản xuất (61,49%);
thiếu vốn để sản xuất (91,53%); gặp tai nạn rủi do (18,55%); không có kinh
nghiệm làm ăn (45,77%); chi tiêu không có kế hoạch (27,42%); bệnh tật, ốm
đau (45.56%); không có nghề khác (61.49%); và nguyên nhân khác
(15,52%). Từ kết quả điều tra chúng ta có thể thấy có rất nhiều nguyên nhân
khác nhau dẫn đến nghèo đói, tuy nhiên chúng ta có thể nhóm gon nhưng
nguyên nhân trên, cũng như đánh giá từ thực tế, những nhóm nguyên nhân
gây ra nghèo đói xuất phát từ 4 nhóm nguyên nhân sau:
- Nhóm nguyên nhân chủ quan: đó là những nguyên nhân xuất phát từ bản
thân người nghèo, ví dụ như chưa chịu khó lao động, tâm lý ỷ lại vào người
khác, hay sinh đẻ không có kế hoạch, trình độ dân trí thấp…
6
- Nhóm nguyên nhân khách quan như những nguyên nhân xuất phát từ bên

nghèo đói, giải pháp làm được đưa ra để giải quyết vấn đề nghèo đói là gì?
Mỗi quốc gia có nhưng biện pháp khác nhau, với những chính sách khác
nhau để giải quyết vấn đề này. Một trong những biện pháp đó, và được Việt
Nam sử dụng đó là thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo, thực hiện công
tác xóa đói giảm nghèo. Vậy chính sách xóa đói giảm nghèo là gì? Nội dung
của công tác xóa đói giảm nghèo là gì? Và quan trọng hơn, sự tác động của
công tác xóa đói giảm nghèo như thế nào?.
2. Tổng Quan về công tác xóa đói giảm nghèo.
Nghèo đói do nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra. Muốn giải quyết
nghèo đói đòi hỏi phải có nhiều biện pháp đồng bộ và được tổ chức thực
hiện một cách tích cực mới có thể mang lại hiệu quả. Việc thực hiện chính
sách xóa đói giảm nghèo của Nhà nước trước hết cần phải thành lập các ban
nghành chuyên môn chỉ đạo thực hiện chính sách này, những lực lượng
chuyên trách làm công tác xóa đói giảm nghèo. Công tác xóa đói giảm
nghèo chính là quả trình đưa ra các chủ trương chính sách của Đảng, Nhà
nước vào việc nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân đặc biệt là
nghèo, xã nghèo trên cả nước.
Đó là cách hiểu cơ bản nhất về công tác xóa đói giảm nghèo, trên thực tế
công tác xóa đói giảm nghèo bao gồm nhiều nội dung, hoạt động khác
nhau. Nó chính là nhưng công việc cụ thể trong lĩnh vực xóa đói giảm
nghèo – những công việc giúp người nghèo, hộ nghèo nhanh chóng thoát
nghèo và trở lên khá giả, Để làm được nhưng điều đó, cùng với việc
8
thực hiện những nhiệm vụ đã đặt ra, công tác nghèo đói bao gồm nhiều
nội dung khác nhau.
Những nội dung chính của công tác xóa đói giảm nghèo gồm có như
sau:
Thứ nhất, thực hiện công tác xóa đói giảm nghèo tức là cần phải tuyên
truyền giáo dục cho mọi người có nhận thức đúng đắn và thống nhất quan
điểm xóa đói giảm nghèo nghĩa là giúp đỡ người nghèo, hộ nghèo hay nói

chỉnh chính sách hay nhưng biện pháp tuyên dương, khen thưởng những tấm
gương trong công tác xóa đói giảm nghèo ở các cấp từ địa phương đến
trung ương, nhằm thúc đẩy hiệu quả của công tác xóa đói giảm nghèo của
chúng ta.
Với những nội dung cũng như nhiệm vụ được đặt ra của công tác xóa đói
giảm nghèo, nếu chúng ta thực hiện tốt công tác này sẽ có rất nhiều tác động
đối với đời sống xã hôi của người dân cũng như bộ mắt của đất nước. Vậy
công tác xóa đói giảm nghèo có những tác động như thế nào? Đối với Việt
Nam trong thời giam qua, thông qua việc thực hiện chính sách xóa đói giảm
nghèo, công tác xóa đói giảm nghèo ở nước ta đã đạt được những thành tựu
đáng ghi nhận gì?
3. Tác động của công tác xóa đói giảm nghèo.
Điều đầu tiên chúng ta cần khẳng định rằng công tác xóa đói giảm nghèo
có tác động rất lớn tới đời sống của người dân trong đó đặc biệt là của những
hộ nghèo, những người nghèo. Công tác xóa đói giảm nghèo không chỉ tác
động đơn thuần tới một lĩnh vực nào đó của xã hội, đất nước mà có tác động
tới hầu hết các lĩnh vực từ kinh tế, văn hóa giáo dực và chính trị.
a, Tác động của công tác xóa đói giảm nghèo xét về mặt kinh tế:
10
Hiệu quả công tác xóa đói giảm nghèo có ý nghĩa rất lớn về mặt kinh
tế, tác động tới sự tăng trưởng kinh tế đất nước, nó thúc đẩy sản xuất. kích
thích nền kinh tế phát triển, và ngược lại sự tăng trưởng phát triển cảu nền
kinh tế cũng sẽ tác động trở lại đối với công tác xóa đói giảm nghèo. Tại sao
lại nói vậy?
Hoạt động của công tác xóa đói giảm nghèo có kết quả đã tạo ra được
nhiều việc làm cho người nghèo, giúp họ có thu nhập, nâng cao mức sống.
Thông qua việc triển khai các chính sách mà cụ thể là việc hỗ trợ người
nghèo về vốn để họ có nguồn vốn trong sản xuất, làm ăn. Tiếp đó, là những
hộ trợ về mặt kiến thức kỹ năng trong sản xuất, dạy nghề cho người nghèo,
tổ chức sản xuất, mở rộng làng nghề, tất cả những điều đó giúp cho đời

Chính phủ có Nghị quyết về chương trình xóa đói giảm nghèo nhanh và bền
vững đối với 62 huyện nghèo thuộc 12 tỉnh của nước ta. Huyện Sơn Động
tỉnh Bắc Giang là một trong những huyện đó, đã nhanh chóng triển khai
Nghị Quyết. Sau thời gian thực hiện, mặc dầu còn khó khăn nhưng nhờ
đươck sự đầu tư theo Nghị quyết của Nhà nước nên sản xuất nông nghiệp
của huyện đã coc những bước thay đổi đáng kể. Tổng diện tích gieo trồng
năm 2010 đạt 8062,8 ha, tăng 0,4% so với năm 2009 và vượt kế hoạch đề ra
8%. Về chăn nuôi đàn trâu đạt 14 011 con, tăng 3,1% so với năm 2009,
tương tự đàn bò đạt 2 238 con tăng 9,06%, đàn lợn, gia cầm đều tăng: tổng
đàn lợn đạt 54 271 con tăng 5 % so với năm 2009, đàn gia cầm tăng 9,67%.
Sản lượng thủy sản đạt 121 tấn tăng 0,8%. Sản lượng lương thực thực phẩm
bình quân năm 2010 đạt 391kg/ người
Sơn Động đã có những bước phát triển kinh tế đáng kể, nhiều chỉ tiêu kinh
tế - xã hội năm 2010 đều tăng so với năm 2009. Gía trị sản xuất công nghiệp
12
năm 2010 tính theo giá cố định đạt 35,649 tỷ đồng tăng so với năm 2009 là
18,58%.Các điều kiện về nhà ở, giao thông đi lại, cũng như đời sống cảu
người dân ở Sơn Động đều được cải thiện. Tỷ lệ hộ nghèo giảm 6,87% so
với năm 2008.
Như vậy, ta có thể thấy xét về mặt kinh tế công tác xóa đói giảm nghèo tác
động mạnh mẽ. Khi công tác xóa đói giảm nghèo thực hiện có hiệu quả sẽ
góp phần vào việc thực hiện các mục tiêu kinh tế khác của đất nước.
b, Xét về mặt chính trị.
Không những tạo ra những bước chuyển biến mới trong kinh tế, mà
công tác xóa đói giảm nghèo còn góp phần tác động mạnh mẽ đến đời sống
chính trị của mỗi quốc gia. Tại sao lại nói như vậy? công tác xóa đói giảm
nghèo hiệu quả có tác động như thế nào về mặt chính trị?
Đầu tiên chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy, xóa đói giảm nghèo tạo cơ hội
cho mỗi cá nhân, hộ gia đình, xã nghèo có điều kiện phát triển, nó góp phần
làm ổn định chính trị kinh tế xã hội, hạn chế những tệ nạn nảy sinh từ nghèo

- Xóa đói giảm nghèo, góp phần tích cực trong việc tạo ra công bằng xã
hội, giúp những người nghèo có điều kiện vươn lên cải thiện đời sồng vật
chất cũng như thụ hưởng các quyền lợi của mình. Từ đó, góp phần rút ngắn
khoảng cách giàu nghèo trong xã hội, đồng thời cũng là góp phần giảm tải tệ
nạn xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống.
- Mặt khác xóa đói giảm nghèo hạn chế tệ nạn xã hội cũng là góp một
phần tiết kiệm một phần ngân sách Nhà nước để hỗ trợ cho người nghèo vào
việc phát triển kinh tế và giải quyết các vần đề xã hội khác, làm cho xã hội
ngày càng tôt đẹp hơn.
c, Xét về mặt văn hóa giáo dục
14
Một trong những nguyên nhân cơ bản dẫn tới tình trạng nghèo đói của
người dân đó là trình độ dân trí thấp. Và khi nghèo đói thì người dân cũng
rất hạn chế việc thụ hưởng các quyền lợi về mặt văn hóa giáo dục. Đó là lẽ
đương nhiên, và nghèo sẽ càng nghèo thêm nếu không có sự trợ giúp từ bên
ngoài phía người nghèo. Công tác xóa đói giảm nghèo với việc thưc hiện rất
nhiều nhưng chính sách hỗ trợ, ưu đãi dành cho người nghèo, xã nghèo,
không chỉ một phía hỗ trợ về vốn, hay kiến thức làm ăn mà còn có sự đầu tư
về hệ thống phúc lợi xã hội về văn hóa giáo dục như việc đầu tư xây dựng
các cơ sở điện, đường , trường, trại cho người dân với những dự án rất cụ
thể của các chính sách 135, 30a, Bên cạnh đó, còn có rất nhiều những ưu
đãi, chế độ hỗ trợ khác nhau, cho con em gia đình nghèo khi đi học như:
cộng điểm thi, miễn, giảm học phí, hỗ trợ hàng tháng, việc phát sổ bảo
hiểm, giúp người nghèo có cơ hội tham gia khám chữa bệnh một cách thuận
lợi hơn.
Theo sự đánh giá của Ngân hàng thế giới, Việt Nam thực hiện tương
đối tốt các dịch vụ cho người nghèo, là nước có tỷ lệ chênh lệch tương đối ít
trong khi giáo dục giữa 1/5 người nghèo nhất thế giới và 1/5 người giau nhât
thế giới.
Thực hiện tốt công tác xóa đói giảm nghèo sẽ tạo điều kiện cho sự phát triển

nghèo sống ở khu vực nông thôn (90% nguwowig nghèo là nông dân), vùng
sâu, vùng xa, vùng miền núi, đồng bằng các dân tộc thiểu số. Trong khi đó
nhịp độ tăng trưởng giá trị sản xuất nông nghiệp còn kém phát triển, nhịp độ
tăng trưởng giá trị sản xuất nông nghiệp còn thấp và không ổn định. Sản
xuất nông nghiệp sẽ gặp khó khăn hơn khi Việt Nam tham gia vào hiệp định
16
thương mại quốc tế WTO. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến thu nhập và
đời sống của họ.
Thứ hai đó là khoảng cách chênh lệch giàu nghèo, sự bất bình đẳng
trong phân phối thu nhập có xu hướng gia tăng qua mỗi năm.
Thứ ba, đó là trong quá trình thực hiện xóa đói giảm nghèo vẫn còn
một số bất cập, điều này trong chừng mực nhất định đã hạn chế thành tựu
xóa đói giảm nghèo ở Việt Nam trong thời gian qua như các văn bản hướng
dẫn thực thi các chương trình xóa đói giảm nghèo, nhất là việc xác định các
đối tượng hưởng các chương trình này nhiều khi chậm được ban hành.
b. Một số khuyến nghị chính sách.
Nhằm nâng cao hiệu quả công cuộc xóa đói giảm nghèo trong những
năm tới, một số khuyến nghị chính sách đồng bộ dưới đây cần thực hiện:
Một là nâng cao năng lực cho cán bộ làm công tác xóa đói giảm
nghèo. Muốn xóa đói giảm nghèo, cần phải chỉ ra ai là người nghèo? Họ ở
đâu? Làm nghề gi? vì sao họ nghèo? Những vấn đề này chỉ có cán bộ chính
sách cơ sở là những người hiểu rõ hơn ai hết. Bởi vậy muốn nâng cao hiệu
quả của công tác xóa đói giảm nghèo cần phải nâng cao năng lực cho cán bộ
làm công tác xóa đói giảm nghèo nhất là những cán bộ cơ sở.
Hai là cần phát huy vai trò của chính quyền địa phương trong công tác
xóa đói giảm nghèo.
Các giải pháp đối với người nghèo:
Trước hết, cần tạo điều kiện tốt hơn nữa cho người nghèo, được tiếp cận các
dịch vụ xã hội như: giáo dục, y tế,…
Thứ hai, tăng cường cung cấp vốn tín dụng cho người nghèo.

Việt Nam nói riêng và nước Việt Nam nói chung vẫn còn nhiều khó khăn,
tình trạng nghèo đói vẫn đang là thách thức và nhiệm vụ cần giải quyết hiện
nay. Và công tác xóa đói giảm nghèo vẫn là là một nhiệm vụ quan trong của
Đảng, Nhà nước ta.
19
Danh mục tài liệu tham khảo
1. TS. Nguyễn Hữu Tiến ( 2008), Phát triển kinh tế nông
nghiệp nông thôn ở Việt Nam, Nhà xuất bản Nông nghiêp,
Hà Nội.
2. TS. Nguyễn Hữu Tiến (2010), Tập bài giảng chính sách
xóa đói giảm nghèo, Hà Nội.
3. TS. Nguyễn Hữu Tiến, Sơn động những bước đi hiệu quả
trong công cuộc xóa đói giảm nghèo, Bộ Nông Nghiệp và
phát triển Nông thôn Việt Nam.
4. http://www.mekongbamboo.org .
5. http://langsontv.vn
20