VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ ĐẾN NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG DẠY VÀ HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
Giáo dục THCS là bộ phận cơ bản của giáo dục phổ thông trong hệ thống
giáo dục quốc dân. Trường THCS tiếp tục hoàn thiện nhân cách cho học sinh,
giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục Tiểu học, có
điều kiện phát huy năng lực cá nhân tạo ra nguồn lực con người có khả năng tiếp
nhận và chiếm lĩnh công nghệ cao, đáp ứng xu thế hội nhập quốc tế trong thế kỷ
XXI. Với xu hướng cải cách và phát triển của ngành giáo dục hiện nay, vai trò
của đội ngũ CBQL có tính chất quyết định đến chất lượng tổ chức giảng dạy,
học tập, quản lý và thúc đẩy sự phát triển toàn diện của nhà trường


Nội dung
1. Vai trò của đội ngũ CBQL trường THCS
Điều 16 Luật giáo dục quy định: CBQL giáo dục giữ vai trò quan trọng
trong việc tổ chức, quản lý điều hành các hoạt động giáo dục. Vì vậy CBQL
phải không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao phẩm chất đạo đức, trình độ
chuyên môn, năng lực quản lý và trách nhiệm của cá nhân đối với sự nghiệp
giáo dục quốc dân.
Nhiệm vụ và quyền hạn của hiệu trưởng và phó hiệu trưởng:
Hiệu trưởng: “Là người chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động của nhà
trường, do cơ quan nhà nước có thẩm quyền bổ nhiệm, công nhận.”
Trong nhà trường, hiệu trưởng là người đứng đầu, được giao quyền hạn
và chịu trách nhiệm trước cấp trên về hoạt động của nhà trường. Nhiệm vụ và
quyền hạn của hiệu trưởng là tổ chức bộ máy, xây dựng kế hoạch, tổ chức thực
hiện nhiệm vụ năm học, quản lý giáo viên, nhân viên, học sinh, quản lý chuyên
môn, phân công công tác, kiểm tra đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ của giáo
viên, nhân viên. Hiệu trưởng là người quản lý và tổ chức giáo dục học sinh;
quản lý hành chính, tài chính, tài sản của nhà trường; thực hiện các chế độ chính
sách của Nhà nước đối với giáo viên, nhân viên, học sinh; thực hiện quy chế dân
chủ trong hoạt động của nhà trường, được theo học các lớp chuyên môn, nghiệp

có tài thì làm việc gì cũng khó. Sự hài hòa giữa đức và tài chính là đặc điểm có ý
nghĩa xã hội, là gốc giá trị xã hội của con người, và người cũng đã nêu 4 phẩm
chất đạo đức của người lãnh đạo là: “Cần kiệm, liêm chính, chí công, vô tư”.
Trong 4 phẩm chất đó “cần” có nghĩa là siêng năng trong lao động trong công
việc được phân công, biết khuyến khích người khác làm tốt công việc. “Kiệm”
là không lãng phí thời gian của cải của mình và của nhân dân, “Chính” là việc
đúng dù nhỏ cũng phải làm, việc sai dù nhỏ cũng phải tránh; “Liêm” là không
tham ô, luôn luôn giữ gìn của cải của công và của nhân dân.
Vậy phẩm chất nhân cách là những cấu trúc tâm lý tiềm ẩn mang chức
năng định hướng, chỉ đạo hoạt động của con người trong các mối quan hệ nhất
định. Phẩm chất nhân cách được hình thành, phát triển và hoàn thiện, bộc lộ đầy
đủ nhất thông qua hoạt động của con người. Từ quan điểm của Hồ Chủ Tịch ta
3


có thể thấy rằng nhân cách của người CBQL giáo dục bao gồm 2 mặt: “phẩm
chất và năng lực”, hai mặt này được biểu hiện ở năng lực quản lý trường học
thông qua các chuẩn mực như: Sự thông hiểu quá trình đào tạo và việc điều
khiển nó trong phạm vi trường học, năng lực tổ chức tập thể, điều hành công
việc, hoạt động của nhà trường, năng lực ứng xử các tình huống sư phạm, trong
đó năng lực tổ chức thực hiện là một tính cách điển hình của nhà quản lý giáo
dục. Bên cạnh năng lực, hiệu trưởng còn phải có phẩm chất về chính trị, tư
tưởng, đạo đức và những phẩm chất khác như thái độ đối với tập thể sư phạm và
học sinh, phụ huynh và các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường.
Xác định về phẩm chất, năng lực của người CBQL trường học, các tài liệu
bàn về “Mô hình nhân cách người hiệu trưởng Việt Nam” nhân cách người hiệu
trưởng bao gồm hệ thống phẩm chất:
- Giác ngộ về chính trị, nhiệt tình cách mạng, có trình độ lý luận chủ
nghĩa Mác – Lê Nin và tư tưởng Hồ Chí Minh.
- Tận tụy trong công tác và sinh hoạt.

thời là một nhà quản lý.
3. Chất lượng đội ngũ CBQL trường học:
Nói đến chất lượng quản lý, Từ điển bách khoa Việt Nam đã định nghĩa:
“Chất lượng là phạm trù triết học biểu thị những thuộc tính của bản chất sự vật,
chỉ rõ nó là cái gì, tính ổn định tương đối của nó đối với các sự vật khác. Chất
lượng là đặc tính khách quan của sự vật. Chất lượng biểu hiện ra bên ngoài qua
các thuộc tính. Nó liên kết các thuộc tính của sự vật làm một, gắn bó với một sự
vật như một tổng thể, bao quát toàn bộ sự vật và không tách khỏi sự vật. Sự vật
trong khi vẫn còn là bản thân của nó thì không thể mất đi chất lượng của nó, sự
thay đổi chất lượng kéo theo sự thay đổi sự vật về căn bản, chất lượng của sự vật
bao giờ cũng gắn liền với tính quy định về số lượng của nó và không thể tồn tại
ngoài tính quy định ấy. Mỗi sự vật bao giờ cũng là sự thống nhất của số lượng
và chất lượng.
Chất lượng là cái tạo nên giá trị của một người, một sự vật, một sự việc.
Đó là tổng thể những thuộc tính cơ bản khẳng định sự tồn tại của một sự vật và
phân biệt nó với các sự vật khác, còn đối với giáo dục, chất lượng là trình độ khả
5


năng thực hiện mục tiêu giáo dục, đáp ứng ngày càng cao nhu cầu của người học
và sự phát triển toàn diện của xã hội.
Xuất phát từ các quan điểm trên, chất lượng đội ngũ CBQL trường học
được thể hiện ở những quan điểm sau:
Một là: Phẩm chất chính trị của các thành viên trong đội ngũ.
Hai là: Trình độ chuyên môn sư phạm của các thành viên trong đội ngũ.
Ba là: Số lượng đội ngũ CBQL.
Bốn là: Cơ cấu đội ngũ CBQL.
Năm là: Trình độ tác nghiệp, phối hợp của các thành viên trong đội ngũ.
Như vậy đội ngũ CBQL được đánh giá là đảm bảo chất lượng khi: Đủ số
lượng, mạnh về chất lượng và đồng bộ về cơ cấu.

ngũ kế cận hiện có và sẽ cần đến; Sự mở rộng hay thu gọn số lượng trường…
Quy hoạch phải bảo đảm tính mục đích, mục tiêu rõ ràng, có thể đánh giá
được, mang tính khả thi, đáp ứng với mục tiêu phát triển của mỗi nhà trường
Đảm bảo định hướng chung, đảm bảo tính khách quan, khoa học, hợp lý
công khai thuyết phục và cần cho CBGV được biết để ủng hộ, giúp đỡ, tán thành
quy hoạch.
* Đào tạo và bồi dưỡng chuẩn hoá hiệu trưởng
Theo từ điển Tiếng Việt, thuật ngữ “Đào tạo” là sự dạy dỗ chuyên sâu
giúp cho con người lĩnh hội được các tri thức, kỹ năng kỹ xảo, thói quen làm
việc thuộc một nghề nhất định, nhờ đó con người có thể mưu sinh lập
nghiệp.“Bồi dưỡng” là làm tăng thêm năng lực, phẩm chất, “Chuẩn hoá” là
đúng hoàn toàn không sai một chút nào so với những quy định.
Từ những thuật ngữ trên có thể hiểu đào tạo và bồi dưỡng chuẩn hoá hiệu
trưởng là cung cấp và rèn luyện thêm năng lực quản lý nhà trường, trình độ
chuyên môn, phẩm chất đạo đức cho họ trở thành người có năng lực theo những
tiêu chuẩn nhất định.

7


Bác Hồ có nhiều bài nói về công tác cán bộ, đây là tư tưởng lớn trong suốt
cuộc đời vĩ đại của Người. Trước hết, công tác cán bộ bắt đầu từ đào tạo (bao
gồm đào tạo qua trường lớp và đào tạo qua thực tiễn), công việc đào tạo cán bộ
luôn được Bác chăm lo cho cả hiện tại và tương lai, xem như một nhân tố quyết
định thắng lợi của cách mạng. Việc đào tạo cán bộ phải lâu dài, cần mẫn, chu
toàn. Người dạy:“Không phải vài ba tháng hoặc vài ba năm mà đào tạo được
một cán bộ tốt. Cần phải công tác, đấu tranh, huấn luyện lâu năm mới được”.
Công tác đào tạo phải được tiếp tục trong quá trình sử dụng cán bộ.
Xây dựng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục là quan điểm xuyên suốt
của Đảng ta khảng định vai trò quyết định của đội ngũ nhà giáo trong việc nâng

dựng kế hoạch học tập, hoàn thiện và nâng cao năng lực nghề nghiệp.
Chuẩn đánh giá hiệu trưởng:
Chuẩn hiệu trưởng trường THCS-THPT và trường phổ thông có nhiều cấp
học gồm 3 tiêu chuẩn với 23 tiêu chí.
Các bước đánh giá, xếp loại
Bước 1. Hiệu trưởng tự đánh giá, xếp loại
Bước 2. Cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường tham gia góp ý và đánh
giá hiệu trưởng
Bước 3. Thủ trưởng cơ quan quản lý trực tiếp hiệu trưởng đánh giá, xếp
loại hiệu trưởng
Phương pháp đánh giá xếp loại
Thông qua việc đánh giá và cho điểm từng tiêu chí trong mỗi tiêu chuẩn.
Việc cho điểm tiêu chí được thực hiện trên cơ sở xem xét các minh chứng
liên quan.
Điểm tiêu chí tính theo thang điểm 10, là số nguyên.
Tổng điểm tối đa của 23 tiêu chí là 230.
Lực lượng đánh giá, xếp loại hiệu trưởng gồm:
Hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng, cấp ủy Đảng, Ban Chấp hành Công
đoàn và Ban Chấp hành Đoàn TNCS HCM trường;
Cán bộ, giáo viên, nhân viên cơ hữu của nhà trường; thủ trưởng cơ quan
quản lý trực tiếp hiệu trưởng.
9


Qui trình thực hiện đánh giá, xếp loại hiệu trưởng
- Thực hiện đánh giá xếp loại tại trường
Bước 1. Phổ biến chủ trương, cung cấp tài liệu cho lực lượng đánh giá và
tự đánh giá nghiên cứu trước khi tổ chức cuộc họp.
Bước 2. Chọn người chủ trì (điều hành) buổi đánh giá
Bước 3. Hiệu trưởng báo cáo kết quả tự đánh giá trước tập thể

có được đội ngũ cán bộ QLGD nói chung và Hiệu trưởng các trường THCS nói
riêng có đủ bản lĩnh, đạo đức, trí tuệ để xây dựng và nâng cao chất lượng giáo
dục.
Tạo nguồn hiệu trưởng là việc lựa chọn chuẩn bị một nhóm nhân sự có đủ
các yêu cầu về phẩm chất chính trị, năng lực chuyên môn, năng lực quản lý
trường. tiến hành xem xét các kỹ năng, uy tín qua công việc được giao và qua sự
đánh giá của tập thể sư phạm cũng như của cấp trên. Bên cạnh đó có thể kiểm
tra các tham chiếu khác để đánh giá và thẩm định các ứng viên.
Đề bạt hiệu trưởng là hoạt động phản ánh về vị trí, vai trò, trách nhiệm
của thành viên với nhà trường. Người đảm bảo đủ tiêu chuẩn và được sự tín
nhiệm của cấp trên, đồng nghiệp…được đề bạt giúp họ có thể phát triển được kỹ
năng, sở trường của mình và với cương vị mới họ sẽ dẫn dắt nhà trường đi đến
những thành công mới.
Trong sự phát triển ngày nay, tạo nguồn hiệu trưởng tốt và lựa chọn đúng
người tài trí, có năng lực đề bạt hiệu trưởng không những chỉ đem lại hiệu quả
và thành công cho nhà trường mà còn gián tiếp tạo ra nguồn nhân lực có chất
lượng góp phần xây dựng và đổi mới đất nước.
* Chế đội chính sách đối với đội ngũ CBQL
Nghị quyết Trung ương II - Khoá VIII đã xác định: Giáo dục là quốc sách
hàng đầu, là nhân tố quyết định tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội, thực
hiện các chính sách ưu tiên, ưu đãi đối với GD&ĐT, đặc biệt là chính sách đầu
tư, chính sách tiền lương. Phát triển giáo dục là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn
dân và của toàn xã hội, trong đó có đội ngũ nhà giáo, cán bộ QLGD là lực lượng
nòng cốt, có vai trò rất quan trọng. Đảng và nhà nước đã ban hành nhiều văn bản
để thực hiện quan điểm này như: Chế độ tiền lương đối với nhà giáo và cán bộ
11


QLGD; Chỉ thị số 40-CT/TW ngày 15/6/2004 của Ban Bí thư về việc xây dựng,
nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục và Quyết định số

pháp luật. Đây cũng là một trong những điều kiện tạo động lực để nâng cao năng
lực quản lý của hiệu trưởng

13


KẾT LUẬN
Đội ngũ CBQL trường THCS có vai trò hết sức quan trọng, là người đại
diện cho Nhà nước về mặt pháp lý, chịu trách nhiệm trước cơ quan quản lý cấp
trên về tổ chức và quản lý toàn bộ hoạt động của nhà trường. Do đó muốn nâng
cao chất lượng giáo dục thì phải có đội ngũ CBQL có phẩm chất chính trị, đạo
đức lối sống trong sáng, có trình độ về chuyên môn và nghiệp vụ, công tác quản
lý giỏi. Công tác quy hoạch xây dựng và phát triển đội ngũ CBQL trường THCS
là một nội dung quan trọng trong công tác cán bộ nhằm đáp ứng yêu cầu của sự
nghiệp phát triển GD&ĐT.

14


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Luật giao dục và Nghị định quy định chi tiết hướng dẫn thi hành – Nhà xuất
bản Lao động – Xã hội - Hà Nội – 2006
2. Bộ GD&ĐT: Điều lệ trường trung học ban hành kèm theo Quyết định số
23/QĐ-BGD&ĐT ngày 11/7/2000 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT.
3. Phạm Minh Hạc: “Giáo dục con người: Hôm nay và ngày mai”, “Quản lý
giáo dục: Thành tựu và xu hướng” – 1996.
4. Hồ Chí Minh: Về vấn đề cán bộ, NXB Sự thật, Hà Nội, 1975.

15