Header Page 1 of 126.
1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
---------------------
2
Công trình ñược hoàn thành tại
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
NGUYỄN THỊ THÙY TRANG
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Trần Thị Xô
NGHIÊN CỨU SỬ DỤNG CHITOSAN
CHIẾT TÁCH TỪ VỎ TÔM LÀM TÁC
NHÂN HẤP PHỤ MỘT SỐ ION KIM LOẠI
NẶNG TRONG MÔI TRƯỜNG NƯỚC
Phản biện 1: PGS.TS. Trương Thị Minh Hạnh
Phản biện 2: GS.TSKH. Lê Văn Hoàng
Chuyên ngành: Công nghệ thực phẩm và ñồ uống
Mã số: 60.54.02
Luận văn ñược bảo vệ trước Hội ñồng chấm Luận văn
tốt nghiệp thạc sĩ kỹ thuật họp tại Đại học Đà Nẵng
vào ngày 24 tháng 04 năm 2011.
Đối tượng nghiên cứu là vật liệu hấp phụ sản xuất từ chitosan
loại nặng ra khỏi các nguồn nước, ñặc biệt là nước thải công nghiệp
là mục tiêu môi trường quan trọng bậc nhất phải giải quyết hiện nay.
chiết tách ở vỏ tôm.
Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu tạo ra vật liệu hấp phụ từ
Một trong những hướng mới ñể loại bỏ kim loại trong những
chitosan và khảo sát hiệu quả hấp phụ một số ion kim loại nặng của
năm gần ñây là dùng hấp phụ sinh học. Nhiều nguyên liệu có nguồn
các vật liệu chế tạo. Sau ñó thử nghiệm sử dụng vật liệu hấp phụ ñó
gốc sinh học ñã ñược nghiên cứu như là những chất hấp phụ ñể loại
ñể xử lí nước thải của một nhà máy sản xuất nhằm loại bỏ các ion
bỏ một vài ion kim loại nặng từ nước và nước thải công nghiệp. Đặc
kim loại nặng ñã ñược khảo sát.
biệt, chitosan, một dẫn xuất từ N-deacetylation của chitin- một
4. Phương pháp nghiên cứu
polysaccharide tự nhiên từ các loài giáp xác và sinh khối nấm, ñã
6. Cấu trúc luận văn
dụng vỏ tôm thu chitosan làm tác nhân hấp phụ các ion kim loại nặng
Nội dung của luận văn ñược trình bày gồm 6 phần chính: Mở
sẽ vừa giải quyết ñược một phần lượng phế thải vỏ tôm của các nhà
ñầu, Tổng quan, Đối tượng và phương pháp nghiên cứu, Kết quả và
máy thủy sản, vừa sản xuất ra ñược tác nhân hấp phụ sinh học mới có
bàn luận, Kết luận và kiến nghị, Tài liệu tham khảo và Phụ lục.
khả năng hấp phụ các ion kim loại nặng ñể xử lý nước.
Chính vì những lý do trên, chúng tôi quyết ñịnh thực hiện ñề
tài: “Nghiên cứu sử dụng chitosan chiết tách từ vỏ tôm làm tác
nhân hấp phụ một số ion kim loại nặng trong môi trường nước”
Footer Page 2 of 126.
Header Page 3 of 126.
5
6
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
1.1. GIỚI THIỆU VỀ CHITOSAN
sản xuất chitosan bởi vì nó ảnh hưởng ñến tính chất hóa lý và khả
như là một loại vật liệu mới có ứng dụng trong các ngành công
năng ứng dụng của chitosan sau này. Mức ñộ deacetyl hóa của
nghiệp như dược, y học, thực phẩm, xử lý nước thải.
chitosan vào khoảng 56 – 99% (nhìn chung là 80%).
Chitin và chitosan ñược xem như những phối tử kim loại
1.1.3.2. Trọng lượng phân tử
thông minh, hình thành phức bền với một vài ion kim loại [17], vì
Chitosan là polymer sinh học có khối lượng phân tử cao.
vậy cả hai ñều có khả năng hấp phụ kim loại. Do ñặc tính của nhóm
Khối lượng chitin thường lớn hơn 1 triệu Dalton trong khi các sản
amino tự do trong cấu trúc chitosan ñược tạo thành khi deacetyl hóa
phẩm chitosan thương phẩm có khối lượng khoảng 100.000 –
chitin , các phức chelat của nó làm cho khả năng hấp phụ kim loại
1.200.000 Dalton.
Chitin tan trong hầu hết các dung môi hữu cơ, trong khi ñó
Cu(II), Ni(II), Co(II)…nên ñược ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh
chitosan tan trong các dung dịch acid pH dưới 6,0. Các acid hữu cơ
vực: xử lý nước thải và bảo vệ môi trường, dược học và y học, nông
như acetic, formic và lactic thường ñược sử dụng ñể hòa tan chitosan.
nghiệp, công nghiệp, công nghệ sinh học…
Thường sử dụng nhất là dung dịch chitosan 1% tại pH 4,0. Chitosan
1.2. CÁC CÔNG ĐOẠN CHÍNH TRONG QUÁ TRÌNH SẢN
cũng tan trong dung dịch HCl 1% nhưng không tan trong H2SO4 và
XUẤT CHITOSAN TỪ VỎ TÔM [7]
H3PO4.
Quy trình sản xuất chitosan thô gồm 3 công ñoạn chính: khử
khoáng, khử protein bằng kiềm loãng, deacetyl hóa bằng kiềm ñặc.
1.1.3.5. Tỷ trọng
Trong một nghiên cứu về dẫn nhiệt cho thấy tỷ trọng của
3
Tuy nhiên, hai công ñoạn xử lý kiềm này có thể cho phép gộp
3
khoảng 31% -170%, chitosan có khả năng thấp hơn rất nhiều so với
5g/cm . Một vài kim loại nặng có thể cần thiết cho cơ thể sống (bao
chitin. [24]
gồm ñộng vật, thực vật, các vi sinh vật) khi chúng ở một hàm lượng
1.1.3.7. Khả năng tạo màng
nhất ñịnh như Zn, Cu, Fe… Tuy nhiên, khi ở một lượng lớn hơn giới
Chitosan còn có khả năng tạo màng. Màng chitosan ñược sử
hạn cho phép nó sẽ trở nên ñộc hại. Những nguyên tố như Pb, Cd, Ni,
dụng nhiều trong bảo quản thực phẩm. Màng chitosan khá dai, khó
Cr… không có lợi cho cơ thể sống . Những kim loại nặng này khi ñi
xé rách, có ñộ bền tương ñương với một số chất dẻo vẫn ñược dùng
vào cơ thể sống ngay cả ở dạng vết cũng có thể gây ñộc hại.
làm bao gói. [24]
1.3.2. Tình trạng ô nhiễm kim loại nặng trong môi trường nước
ở các sản phẩm của thuộc da, cao su, dệt, giấy, luyện kim, mạ ñiện và
oxy hóa này phụ thuộc vào một số yếu tố như pH, nhiệt ñộ…
nhiều ngành khác…ñó cũng là nguồn ñáng kể gây ô nhiễm kim loại
1.4. SỰ HẤP PHỤ KIM LOẠI NẶNG CỦA CHITOSAN
nặng.
1.4.1.
Giới thiệu về phương pháp hấp phụ
Ở nước ta, một trong những phát sinh nước thải chứa kim loại
Phương pháp hấp phụ là một trong những phương pháp phổ
nặng lớn nhất là công nghệ mạ. Nước thải phát sinh trong quá trình
biến nhất trong xử lý nước thải nói chung và nước thải chứa kim loại
mạ kim loại chứa hàm lượng các kim loại nặng rất cao và là ñộc chất
nặng nói riêng. Phương pháp hấp phụ ñược sử dụng khi xử lý nước
ñối với sinh vật, gây tác hại xấu ñến sức khỏe con người.
thải chứa các hàm lượng chất ñộc hại không cao. Quá trình hấp phụ
-
so với Cr(III), ñộc tính của nó gấp 500 lần so với Cr(III). Cr(III) là
lỏng bao quanh các hạt chitosan). Quá trình này ñược thực hiện nhờ
dạng quan trọng và là một dưỡng chất rất cần thiết cho quá trình trao
khuếch tán phân tử.
ñổi chất của ñường trong cơ thể người (ở khối lượng rất nhỏ). Tuy
-
nhiên, ở nồng ñộ cao, nó có thể oxi hóa thành Cr(VI) trong dung dịch
trong hạt hấp phụ. Ở ñây có hai quá trình diễn ra ñó là: quá trình
kiềm và cũng ảnh hưởng ñến sức khỏe con người.
khuếch tán bề mặt - các ion kim loại nặng ñược khuếch tán theo thứ
Các ion kim loại nặng từ trong lòng dung dịch di chuyển tới
Các ion kim loại nặng di chuyển qua lớp màng (lớp màng
Sự khuếch tán các ion kim loại nặng trong các mao quản bên
Sắt:
11
12
nhưng quá trình hấp phụ chính ở ñây là quá trình tạo phức giữa các
CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG
PHÁP NGHIÊN CỨU
ion kim loại nặng với các nhóm chức của chitosan. Chitosan có rất
nhiều các nhóm chức –OH và –NH2, các nhóm này có khả năng trao
ñổi ion H+ và hình thành phức với các ion kim loại nặng. Mối liên kết
2.1. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
này ñược tạo thành từ các liên kết cộng hóa trị giữa các ion kim loại
2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
và các nguyên tử oxi hay nito có trong các nhóm chức của chitosan
- Đối tượng nghiên cứu chính trong nghiên cứu này chính là chitosan
tạo thành các liên kết phối trí.
chiết tách từ vỏ tôm – phế liệu của các nhà máy chế biến thủy sản.
1.5. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG CHITOSAN ĐỂ
Header Page 7 of 126.
13
14
dụng của acid và kiềm nên bị oxy hóa và phân giải, sau ñó tan vào
dung dịch sau khi xử lý nguyên liệu.
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
2.2.2.3. Phương pháp ño quang xác ñịnh hàm lượng các kim loại
nặng
3.1. THU NHẬN CHITOSAN THÔ TỪ PHẾ LIỆU VỎ TÔM
Nguyên tắc:
Người ta thường dùng các phản ứng hóa học ñể chuyển các
hợp chất cần phân tích từ không có màu sang các hợp chất có màu
Để thu nhận chitosan thô tôi sử dụng phương pháp hai bước
xử lý kiềm. Kết quả thu nhận ñược trình bày tại bảng 3.1
Bảng 3.1. Kết quả quá trình thu nhận chitosan thô:
mà mắt người không thể quan sát ñược. Bằng cách ño ñộ hấp thu
Lượng vỏ tôm
Lượng sản
hiện qua ñịnh luật Lambert – Beer.
Xác ñịnh sắt bằng phương pháp trắc quang: [14]
Dạng vảy, dai,
màu trắng ñục
Qua ñó cho ta thấy, hiệu suất của quá trình thu nhận là rất
Xác ñịnh crom bằng phương pháp trắc quang: [13]
thấp. Từ 1,6 kg vỏ tôm khô ban ñầu, sau quá trình sản xuất tôi chỉ thu
2.2.2.4. Phương pháp quang phổ hồng ngoại xác ñịnh cấu trúc
ñược 33,85 g thành phẩm. Khi hòa tan vào dung dịch acid acetic 2%
phân tử của các chất [28]
với tỷ lệ pha: 1g thành phẩm trong 100 ml dung dịch acid acetic 2%
Nguyên tắc:
thì ta thấy hiện tượng hòa tan hoàn toàn, dung dịch thu ñược trong
Kỹ thuật này dựa trên hiệu ứng ñơn giản là: các hợp chất hóa
suốt, không màu có ñộ nhớt ño ñược là 14,05 m2/s.
học có khả năng hấp thụ chọn lọc bức xạ hồng ngoại. Sau khi hấp thụ
15
16
một lần nữa có thể kết luận, thành phẩm mà tôi sản xuất ñược ñã là
chitosan.
3.3. NGHIÊN CỨU CHỌN VÀ XỬ LÝ CHẤT MANG
Trên cơ sở thành phẩm chitosan ñã sản xuất ñược, tôi nghiên
cứu tạo ra các vật liệu có khả năng hấp phụ các ion kim loại nặng.
Các vật liệu này có cấu trúc là màng chitosan bao bọc trên các chất
mang.Tôi lựa chọn 3 loại vật liệu làm chất mang là xơ dừa, diatomite
và than gỗ.
Hình 3. 5. Phổ hồng ngoại của thành phẩm chitosan
Từ phổ hồng ngoại thu nhận ñược từ sản phẩm chitosan mà
tôi sản xuất ñược và phổ hồng ngoại của chitosan chuẩn, ta có thể
thấy ñược phổ hồng ngoại của sản phẩm chitosan có 7 vị trí ñược tìm
thấy. Đó là các vị trí peak có số sóng (cm-1): 3433,71; 2145,37;
1648,14; 1379,66; 1075,28; 895,19; 599,16. Mỗi vị trí peak ñược tìm
thấy ñặc trưng cho mỗi nhóm chức trong cấu trúc phân tử chitosan
thành phẩm. Các nhóm chức tương ứng với các số sóng trên phổ
ñược thể hiện ở bảng 3.2.
Bảng 3.2. Kết quả phân tích phổ hồng ngoại
STT
Số sóng (cm-1)
1
3433,71
Để tăng hiệu quả của quá trình phủ chitosan, tôi loại bỏ bớt
lignin và các tạp chất trong xơ dừa bằng cách ngâm xơ dừa vào dung
dịch NaOH 1%, với thời gian ngâm là 24 giờ. Sau ñó xơ dừa ñược
rửa bằng nước trung tính ñể loại bỏ hết xút rồi ñem ñi sấy khô.
Phân tích hàm lượng cellulose trong xơ dừa, tôi có ñược kết
quả: hàm lượng cellulose trong xơ dừa ñã xử lí là 81,51%.
3.3.2. Diatomite:
Diatomite là ñá trầm tích với thành phần chủ yếu là silic oxit.
Diatomite không chứa chất hữu cơ và không hấp phụ. Chính
vì lý do này mà tôi sẽ sử dụng diatomite làm chất mang ñể phủ
chitosan.
Trước khi tiến hành phủ chitosan, các hạt diatimite ñược làm
nhỏ ñến kích thước của mỗi cạnh khoảng 1- 1,5 cm rồi ñem ñi rửa
sạch và sấy khô.
3.3.3. Than gỗ
Than gỗ là chất màu ñen, rất nhẹ ñược ñiều chế từ gỗ qua quá
trình ñốt (chưng khô) gỗ.
Để tăng khả năng dính bám của chitosan, than phải qua quá
trình xử lý sơ. Trước tiên, nó ñược làm nhỏ ñến kích thước của mỗi
Footer Page 8 of 126.
Header Page 9 of 126.
17
cạnh khoảng 1 – 1,5 cm, sau ñó ñem ñi rửa sạch ñể loại bỏ hết tạp
chất bám trên bề mặt, rồi ñem ñi sấy khô.
3.4. NGHIÊN CỨU TẠO RA VẬT LIỆU HẤP PHỤ TỪ
0,11
mang:
Từ số liệu ở bảng 3.3 cho ta thấy lượng chitosan phủ lên chất
Bắt nguồn từ các ñặc tính của chitosan là có thể hòa tan ñược
trong dung dịch acid acetic loãng và từ trạng thái dung dịch có thể
mang là xơ dừa ở phương pháp 2 lớn hơn so với phương pháp 1.
Tôi lựa chọn phương pháp 2 ñể tiến hành phủ chitosan lên
ñông tụ tạo các hạt chitosan hay chitosan – cellulose bằng cách dùng
các chất mang tạo vật liệu hấp phụ.
xút. Tôi tiến hành phủ chitosan lên chất mang theo 2 phương pháp
3.4.2. Kết quả phủ chitosan lên xơ dừa
như sau:
Qua quá trình phủ, tôi nhận thấy rằng Chitosan bám lên xơ
- Phương pháp 1:
dừa dễ dàng hơn rất nhiều so với hai loại vật liệu còn lại, với các mẫu
Chất mang sau khi ñã xử lý ñược ngâm vào dung dịch
Đối với chất mang là than, chitosan tạo màng chủ yếu ở
acid 2%. Sau ñó, lấy ra và tiếp tục ngâm chất mang vào dung dịch
những phần bề mặt xù xì, gấp khúc của cục than, và lượng chitosan
NaOH 5% ñể thực hiện sự ñông tụ tạo màng chitosan trên các chất
bám lên ñó cũng không nhiều. Với các mẫu than có khối lượng
mang.
khoảng 10g thì khối lượng trung bình của chitosan bám lên các mẫu
Các mẫu sau khi ngâm xong ñược rửa lại bằng nước trung
tính dể loại bỏ hết NaOH dư, rồi ñem ñi sấy khô ñến khối lượng
không ñổi và ñem cân lại ñể tính lượng chitosan bám trên mỗi mẫu.
là 0,31g.
3.4.4. Kết quả phủ chitosan lên diatomite
Với các mẫu diatomite có khối lượng khoảng 15g thì khối
Bảng 3.3. Khối lượng trung bình của chitosan bám trên các chất
lượng trung bình của chitosan bám lên các mẫu là 0,34g. Hình ảnh
mang sau khi phủ.
chụp qua kính hiển vi cho thấy chitosan cũng bám lên các phần gồ
sắt và crom ñể khảo sát khả năng hấp phụ của các vật liệu hấp phụ
bọc chitosan thì lượng sắt bị loại bỏ là dưới 40%. Đối với quá trình
mà tôi ñã nghiên cứu tạo ra ñược.
hấp phụ crom, hiệu suất hấp phụ ñạt ñược cao nhất là ở xơ dừa bọc
Để khảo sát hiệu quả hấp phụ crom và sắt của vật liệu hấp
chitosan và than bọc chitosan. Lượng crom bị loại bỏ lần lượt là
phụ và lựa chọn các thông số thích hợp cho quá trình hấp phụ, trước
62,5% và 57,5%.
tiên, tôi tiến hành thí nghiệm trên các dung dịch chuẩn chỉ chứa crom
3.5.2. Ảnh hưởng của pH ñến khả năng hấp phụ
và sắt. Dung dịch chuẩn này ñược ñiều chế từ các dung dịch gốc:
Tôi tiến hành 5 thí nghiệm ngâm vật liệu hấp phụ vào dung
dung dịch sắt có nồng ñộ sắt là 1000 mg/l và dung dịch crom có nồng
dịch chuẩn với các thông số pH thay ñổi: 1,3,5,7,9; và cố ñịnh các
ñộ crom là 1000 mg/l. Dung dịch chuẩn chứa ñồng thời cả sắt và
một thí nghiệm hấp phụ với 3 loại chất mang không bọc chitosan.
Hai thí nghiệm này ñược thực hiện với cùng các ñiều kiện tiến hành
như sau: Ngâm vật liệu hấp phụ và chất mang không bọc chitosan
vào dung dịch chuẩn với nồng ñộ sắt và crom trong dung dịch chuẩn
ban ñầu ñều là 20 mg/l; pH = 3; thời gian hấp phụ là 15 giờ; thể tích
dung dịch chuẩn cho hấp phụ là 0,1 lít.
Các kết quả thí nghiệm cho ta thấy hiện tượng hấp phụ crom
và sắt có xảy ra ñối với cả vật liệu hấp phụ có bọc chitosan và chất
mang không bọc chitosan. Khả năng loại bỏ sắt và crom của vật liệu
Footer Page 10 of 126.
Than bọc chitosan
17.23
Diatomite bọc chitosan
15
Xơ dừa bọc chitosan
10.82
10
5
0
1
3
15
10
12.23
8.35
5
100
80
64.89
(mg)
30
Hàmlượng Cromhấpphụtrên1g chitosan
37.8
35
(mg)
Hàm lượng Crom hấp phụ lên 1 g chitosan
120
40
5
9
20
50
80
95
100
Nồng ñộ Crom ban ñầu (mg/l)
pH
Hình 3.21. Đồ thị biểu diễn hàm lượng crom hấp phụ trên 1g chitosan
Hình 3.23. Đồ thị biểu diễn hàm lượng crom hấp phụ trên 1g chitosan
bọc trên vật liệu hấp phụ khi thay ñổi pH.
bọc trên vật liệu hấp phụ khi thay ñổi nồng ñộ của crom ban ñầu
3.5.3. Ảnh hưởng của nồng ñộ kim loại ban ñầu ñến khả năng
trong dung dịch chuẩn.
3.5.4. Ảnh hưởng của thời gian hấp phụ ñến khả năng hấp phụ
3.5.4.1. Kết quả hấp phụ sắt
80
70.21
120
Than bọc chitosan
60
Diatomite bọc chitosan
Xơ dừa bọc chitosan
40
33.20
19.09
20
19.79
19.36
0
5
20
50
40
20
0
0
5
10
15
20
25
30
35
Hình 3.24. Đồ thị biểu diễn ảnh hưởng của thời gian hấp phụ ñến quá
trình hấp phụ sắt.
Footer Page 11 of 126.
40
Thời gian (h)
lý là 100 ml ở mỗi mẫu. Các ñiều kiện tiến hành thí nghiệm: pH 1,
thời gian hấp phụ 15h. Quá trình hấp phụ ñược thực hiện bằng cách
ngâm vật liệu hấp phụ vào dung dịch nước thải.
20
0
5
10
15
20
25
30
35
120
40
Thời gian (h)
Hình 3.25. Đồ thị biểu diễn ảnh hưởng của thời gian hấp phụ ñến quá
trình hấp phụ crom
MD1
MD2
MD3
MD4
MX1
MX2
MX3
Mẫu
KIM LOẠI SẮT VÀ CROM:
Nước thải mà tôi sử dụng trong phần nghiên cứu này ñược
lấy tại nhà máy cơ khí mạ, phường Hòa Minh, quận Liên Chiểu,
thành phố Đà Nẵng.
Kết quả phân tích mẫu nước thải ban ñầu của nhà máy (mẫu
lấy ngày 29/12/2010 và ngày 18/1/2011) ñược liệt kê ở bảng sau:
Bảng 3.7. Kết quả phân tích mẫu nước thải ban ñầu:
Hình 3.26. Kết quả xử lý nước thải của nhà máy cơ khí mạ bằng các
vật liệu diatomite bọc chitosan và xơ dừa bọc chitosan.
Kết quả hấp phụ cho thấy, giữa 2 loại vật liệu hấp phụ dùng
ñể xử lý nước thải của nhà máy cơ khí mạ, vật liệu diatomite bọc
chitosan hấp phụ sắt và crom tốt hơn so với xơ dừa bọc chitosan.
Lượng sắt và crom bị loại bỏ bằng vật liệu diatomite bọc chitosan ñạt
ñối với crom thì phần trăm crom bị loại bỏ có thấp hơn. Mặt khác,
bọc chitosan ñể thực hiện quá trình hấp phụ.
thể tích mẫu nước thải ñem ñi xử lý giảm thì hiệu quả xử lý cũng sẽ
Để vừa xử lý ñược ñồng thời cả crom và sắt, tôi chọn lượng
ñạt ñược cao hơn, cụ thể, các mẫu ngày 18/1 có hiệu suất quá trình
chitosan ở mỗi vật liệu hấp phụ dùng xử lý 1 mẫu nước thải khoảng
hấp phụ sắt và crom cao hơn so với các mẫu của ngày 29/12 ñối với
gần 1g, thay ñổi thể tích mẫu nước thải ñể xem xét khả năng hấp phụ
cả vật liệu hấp phụ là diatomite bọc chitosan va xơ dừa bọc chitosan.
Footer Page 12 of 126.
Header Page 13 of 126.
25
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
KẾT LUẬN
Qua quá trình nghiên cứu và tiến hành thực nghiệm, tôi ñã
rút ra ñược một số kết luận như sau:
tạo màng của chitosan lên các chất mang nhằm nâng cao hiệu quả tạo
màng chitosan lên chất mang. Nghiên cứu cải thiện thêm một số ñặc
ñiểm của màng chitosan, nhằm làm tăng hiệu quả hấp phụ của vật
liệu hấp phụ từ chitosan.
2.
Nghiên cứu thêm một số yếu tố nữa ảnh hưởng ñến quá trình
hấp phụ sắt và crom lên vật liệu hấp phụ tạo ra từ chitosan.
Footer Page 13 of 126.
26
3.
Nghiên cứu cải thiện các tính năng của vật liệu hấp phụ từ
chitosan ñã sản xuất ñược ñể nâng cao hiệu quả xử lý kim loại nặng
có trong nguồn nước thải của nhà máy cơ khí mạ.