BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

LƯƠNG THỊ THU HUỲNH

CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THEO
CƠ CHẾ MỘT CỬA LIÊN THÔNG TẠI ỦY BAN
NHÂN DÂN THÀNH PHỐ LẠNG SƠN,
TỈNH LẠNG SƠN

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

HÀ NỘI – 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

LƯƠNG THỊ THU HUỲNH

CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THEO
CƠ CHẾ MỘT CỬA LIÊN THÔNG TẠI ỦY BAN
NHÂN DÂN THÀNH PHỐ LẠNG SƠN,
TỈNH LẠNG SƠN


chu.
Mặc dù đã nỗ lực hết mình thực hiện nghiên cứu, tìm tòi tài liệu để hoàn
thành Luận văn, nhưng do bản thân không trực tiếp tham gia thực hiện trong
Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả nên Luận văn này của tôi còn có những hạn
chế nhất định. Vì vậy, tôi mong muốn nhận được những ý kiến đóng góp của
các thầy, cô và những người quan tâm tới vấn đề được đề cập trong Luận văn
để tôi tiếp tục hoàn thiện Luận văn hơn nữa.
Tôi xin trân trọng cảm ơn!
TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Lương Thị Thu Huỳnh


DANH MỤC VIẾT TẮT

UBND

: Ủy ban nhân dân

HĐND

: Hội đồng nhân dân

TTHC

: Thủ tục hành chính


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài luận văn
Thủ tục hành chính là một loại quy phạm pháp luật quy định trình tự về
thời gian, về không gian khi thực hiện một thẩm quyền nhất định của bộ máy
Nhà nước, là cách thức giải quyết công việc của các cơ quan Nhà nước trong
mối quan hệ với các cơ quan, tổ chức và cá nhân công dân.
Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Khoá X
về đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của bộ
máy nhà nước đã nêu rõ: “Tập trung đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính,
xem đây là khâu đột phá để tạo môi trường thuận lợi, minh bạch cho hoạt
động của nhân dân và doanh nghiệp. Tiến hành rà soát tất cả các thủ tục hành
chính trên tất cả các lĩnh vực, chỉ rõ những thủ tục, những quy định sai pháp
luật, không phù hợp để kiên quyết sửa đổi. Đây là khâu cản trở sự phát triển
và gây nhiều bức xúc trong nhân dân; cần tập trung chỉ đạo tạo sự chuyển
biến mạnh mẽ trong lĩnh vực này” [11, Tr.5].
Mục tiêu của cải cách thủ tục hành chính nhằm giải quyết mối quan hệ
giữa các cơ quan nhà nước với nhau và cơ quan nhà nước với công dân và tổ
chức trong xã hội theo hướng đơn giản, gọn nhẹ và công khai, minh bạch; để
tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, giải phóng mọi nguồn lực của xã hội
và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, bảo đảm điều kiện cho nền kinh tế
của đất nước phát triển nhanh, bền vững. Cụ thể là phải cắt giảm và nâng cao
chất lượng thủ tục hành chính trong tất cả các lĩnh vực quản lý nhà nước, nhất
là thủ tục hành chính liên quan tới người dân, doanh nghiệp; kiểm soát chặt
chẽ việc ban hành mới các thủ tục hành chính theo quy định của pháp luật;
công khai, minh bạch tất cả các thủ tục hành chính bằng các hình thức thiết
thực và thích hợp; thực hiện thống nhất cách tính chi phí mà cá nhân, tổ chức

1




Thủ tục hành chính là thể chế hành chính liên quan đến công việc nội bộ hàng
ngày của một cơ quan, cấp chính quyền, cũng như đến các tổ chức và cá nhân
công dân trong mối quan hệ với Nhà nước. Các quyền, nghĩa vụ của mọi công
dân đã được quy định ở Hiến pháp hay ở các bộ luật, cũng như các yêu cầu,
nguyện vọng của họ có được thực hiện hay không, thực hiện như thế nào đều
phải thông qua thủ tục hành chính do các cơ quan, các cấp chính quyền nhà
nước quy định và trực tiếp giải quyết. Nếu thủ tục hành chính tại thành phố
Lạng Sơn được cải cách theo hướng đơn giản hóa, tập trung đẩy mạnh sự
thuận tiện, công khai và dân chủ hơn nữa so với hiện tại thì hiệu lực, hiệu quả
hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước sẽ được nâng cao, khoảng cách
giữa nhà nước với nhân dân được rút ngắn tối đa và từ đó, góp phần phát triển
kinh tế - xã hội của thành phố nói riêng và của toàn tỉnh nói chung. Vì vậy,
việc cải cách thủ tục hành chính ở thành phố Lạng Sơn – nhằm hoàn thiện bộ
máy nhà nước – đã trở thành khâu đầu tiên và quan trọng trong việc giảm
gánh nặng trong giải quyết các thủ tục hành chính cho người dân ở các cấp
cao hơn.
Thành phố Lạng Sơn là nơi được tỉnh quan tâm chỉ đạo và sớm thực
hiện trong công tác cải cách thủ tục hành chính. Thông qua chương trình tổng
thể cải cách hành chính và các văn bản của Đảng, của Nhà nước, tỉnh Lạng
Sơn cũng sớm ban hành chương trình cải cách hành chính qua từng giai đoạn,
có kế hoạch thực hiện và thường xuyên sơ kết, tổng kết để đánh giá công tác
này. Thành phố Lạng Sơn trong quá trình thực hiện công tác cải cách hành
chính nhà nước vẫn luôn đảm bảo thực hiện theo sự chỉ đạo của cơ quan
Trung ương, của tỉnh để đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ trên phạm vi cả
nước cũng thực hiện đồng bộ cùng với quá trình cải cách ở các tỉnh khác trên
đất nước, thành phố cũng bắt đầu công cuộc cải cách từ công tác lãnh đạo, chỉ

3



2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Nghiên cứu về cải cách thủ tục hành chính nói chung, cải cách thủ tục
hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông đã có nhiều nhà nghiên
cứu, nhà hoạch định chính sách, nhiều văn bản pháp luật của nhà nước ban
hành; có hàng loạt các công trình khoa học nghiên cứu và đã được công bố,
đăng tải từ trung ương đến địa phương.
* Có thể kể tới một số công trình nghiên cứu tiêu biểu như sau:
- “Một số vấn đề về cải cách thủ tục hành chính” của GS Mai Hữu
Khuê và PGS.TS Bùi Văn Nhơn (Nxb Chính trị Quốc gia, 1996) đã giới thiệu
tổng quát sự tác động của TTHC đối với hoạt động của bộ máy quản lý nhà
nước, những hạn chế trong quản lý nhà nước do thiếu những TTHC hữu hiệu.
Bên cạnh đó, độc giả còn nắm được một số quan điểm, nguyên tắc và giải
pháp trong nhiệm vụ cải cách TTHC;
- “Thủ tục hành chính – Lý luận và thực tiễn” do GS.TSKH Nguyễn
Văn Thâm và PGS.TS Võ Kim Sơn biên soạn (Nxb Chính trị Quốc gia,
2002). Trong cuốn sách này, hai tác giả đã trình bày những vấn đề lý luận cơ
bản liên quan đến TTHC, được minh chứng bằng thực tiễn không chỉ trong
TTHC ở nước ta mà cả ở một số nước trên thế giới;
- Với “Cải cách thủ tục hành chính” (Nxb Chính trị Quốc gia, 2003),
GS.TSKH Nguyễn Văn Thâm và PGS.TS Võ Kim Sơn đã khẳng định cải
cách thủ tục hành chính là một nội dung quan trọng trong cải cách hành chính
nói chung và cải cách thể chế hành chính nhà nước nói riêng. Ở Việt Nam
hiện nay, cải cách thủ tục hành chính mặc dù đã có nhiều chuyển biến tích
cực song vẫn còn hạn chế như: số lượng thủ tục nhiều, chất lượng thủ tục
thấp, nhiều phiền hà trong giải quyết thủ tục hành chính, hiệu quả cải cách thủ
tục thời gian chưa tốt. Để khắc phục những hạn chế này cần phải đẩy mạnh
đơn giản hóa nội dung thủ tục hành chính, mở rộng liên thông thủ tục hành

5

6


mạnh cải cách hành chính tại đất nước ta, hướng tới một nền hành chính dân
chủ, thuận tiện, công khai, minh bạch hơn;
- Tác giả Điệp Văn Sơn trong “Cải cách hành chính – Những vấn đề
cần biết” (Nxb Chính trị Quốc gia, 2008) một lần nữa khẳng định cải cách
hành chính là nhu cầu khách quan của sự nghiệp đổi mới, được Đảng và Nhà
nước ta rất quan tâm. Tuy vậy, trong quá trình cải cách hành chính còn rất
nhiều góc khuất chưa được làm sáng tỏ, từ đó chưa có những giải pháp cụ thể,
thiết thực, phù hợp với tình hình;
- “Một số văn bản pháp luật về quản lý hành chính, cải cách thủ tục
hành chính trong cơ quan Nhà nước và tổ chức chính trị xã hội” (Nxb Chính
trị Quốc gia, 2009) là tập hợp một số văn bản quy phạm pháp luật của Nhà
nước nhằm điều chỉnh các mối quan hệ trong các lĩnh vực về quản lý kinh tế tài chính, quản lý tài sản công, tiếp tục xóa bỏ các thủ tục phiền hà;
- “Soạn thảo và xử lý văn bản quản lý nhà nước” (Nxb Chính trị Quốc
gia, 2010) của GS.TSKH Nguyễn Văn Thâm. Nội dung cuốn sách bao gồm
một số vấn đề liên quan đến vấn đề xây dựng và sử dụng các văn bản quản lý
nhà nước như: thẩm quyền ban hành văn bản theo pháp luật hiện hành, vai trò
của văn bản trong hoạt động quản lý nhà nước, các văn bản mẫu cần thiết và
kỹ thuật quản lý văn bản, v.v… Ngoài ra, cuốn sách còn đề cập tới những
quan điểm cơ bản của Đảng và Nhà nước ta về cải cách hành chính nhà nước;
- “Cơ sở lý luận và thực tiễn về hành chính nhà nước” (Nxb Chính trị
Quốc gia, 2013) do PGS.TS Nguyễn Hữu Hải chủ biên tập trung cung cấp
những kiến thức cơ bản về khoa học hành chính nói chung và hành chính nhà
nước nói riêng, chẳng hạn như: các khái niệm cơ bản, đặc điểm nguyên tắc tổ
chức và hoạt động, lý thuyết và mô hình, kiểm soát bên ngoài và kiểm soát
nội bộ, giải pháp nâng cao hiệu quả và hiệu lực của hành chính nhà nước.

7



- Luận văn Thạc sĩ của tác giả Lê Thị Vân Huyền với đề tài: “Nâng cao
hiệu quả phối hợp trong thực hiện thủ tục hành chính thực hiện thẩm quyền
theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông của Ủy ban nhân dân phường tại
thành phố Hà Nội”, năm 2012. Đây là một đề tài rất thiết thực dựa trên những
vấn đề lý luận về quy trình phối hợp giữa các cơ quan Nhà nước trong việc
thực hiện TTHC cũng như cải cách TTHC tại Ủy ban nhân dân phường tại
thành phố Hà Nội;
- Luận văn Thạc sĩ của tác giả Văn Thị Hoàn với đề tài: “Đổi mới thủ
tục hành chính trong tuyển dụng viên chức”, năm 2013. Với nghiên cứu của
mình, tác giả đã mang lại tầm nhìn bao quát về thực tiễn TTHC trong tuyển
dụng viên chức tại nước ta, dựa trên quan điểm lấy cải cách, đổi mới TTHC là
mấu chốt trong việc tuyển dụng nguồn viên chức chất lượng, hiệu quả, góp
phần rút ngắn khoảng cách mối quan hệ giữa Nhà nước và nhân dân;
- Luận văn Thạc sĩ của tác giả Mai Thị Thơm với đề tài: “Cải cách thủ
tục hành chính theo cơ chế một cửa về cấp phép xây dựng từ thực tiễn quận
Hoàn Kiếm - Hà Nội”, năm 2013. Từ nghiên cứu này, độc giả có thể nhận
thức được rằng thực tế thực hiện các TTHC, quận Hoàn Kiếm – Hà Nội đã chỉ
rõ những hạn chế, yếu kém và khẳng định cải cách TTHC là nhu cầu tất yếu,
khách quan hiện nay. Tuy vậy, trong tiến trình cải cách TTHC, phải xác định
được rằng cải cách TTHC trong cấp giấy phép xây dựng là một nhu cầu quan
trọng và cấp thiết. Đồng thời, tác giả cũng đưa ra một số giải pháp và kiến
nghị đối với cấp Trung ương và UBND thành phố Hà Nội, UBND quận Hoàn
Kiếm nhằm hoàn thiện TTHC theo cơ chế một cửa trong cấp phép xây dựng;
- Luận văn Thạc sĩ quản lý hành chính công của tác giả Đào Thị Oanh:
“Cải cách thủ tục hành chính tại Ủy ban nhân dân quận Thanh Xuân”, năm
2014. Theo quan điểm của tác giả, vấn đề nhận thức của lãnh đạo cơ quan
hành chính các cấp, của đội ngũ cán bộ cũng như của người dân và cộng đồng


10


- Nghiên cứu, làm sáng tỏ các vấn đề lý luận về thủ tục hành chính và
cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa liên thông.
- Nghiên cứu, phân tích, đánh giá tình hình thực hiện cải cách thủ tục
hành chính theo cơ chế một cửa liên thông tại Uỷ ban nhân dân thành phố
Lạng Sơn.
- Chỉ ra được một số kết quả đạt được và những hạn chế, nguyên nhân
của những hạn chế đó trong việc thực hiện cải cách TTHC theo cơ chế một
cửa liên thông tại Ủy ban nhân dân thành phố Lạng Sơn.
- Đề xuất một số giải pháp để nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác cải
cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa liên thông tại Ủy ban nhân dân
thành phố Lạng Sơn.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là công tác cải cách thủ tục hành
chính theo cơ chế một cửa liên thông tại UBND thành phố Lạng Sơn.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi nghiên cứu về không gian: Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả
tại Ủy ban nhân dân thành phố Lạng Sơn.
- Phạm vi nghiên cứu về thời gian: Từ năm 2012 đến năm 2016.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu luận văn
5.1. Phương pháp luận
Luận văn sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh, dựa trên phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng
và chủ nghĩa duy vật lịch sử; những quan điểm của Đảng và Nhà nước về cải
cách hành chính nói chung và cải cách thủ tục hành chính nói riêng trong giải
quyết các vấn đề lý luận và thực tiễn.




Các giải pháp đưa ra trong luận văn này có thể được ứng dụng vào thực
tiễn cải cách thủ tục hành chính tại Ủy ban nhân dân thành phố Lạng Sơn
trong thời gian tới.
7. Kết cấu của luận văn
Tên đề tài: “Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa liên thông
tại Ủy ban nhân dân Thành phố Lạng Sơn, Tỉnh lạng sơn”.
Kết cấu đề tài: Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham
khảo, nội dung luận văn được chia thành 3 chương:
Chương 1. Cơ sở lý luận về thủ tục hành chính và cải cách thủ tục hành
chính theo cơ chế một cửa liên thông.
Chương 2. Thực trạng cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa
liên thông tại Ủy ban nhân dân thành phố Lạng Sơn.
Chương 3. Một số giải pháp cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một
cửa liên thông tại Ủy ban nhân dân thành phố Lạng Sơn.

13


Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH VÀ
CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THEO CƠ CHẾ
MỘT CỬA LIÊN THÔNG
1.1. Khái quát về thủ tục hành chính
1.1.1. Khái niệm thủ tục hành chính
Trong nền hành chính nhà nước, để giải quyết các công việc cần phải
tuân theo những thủ tục phù hợp. Những thủ tục này, theo nghĩa chung nhất,
“là phương thức, cách thức giải quyết công việc theo một trình tự nhất định,
một thể lệ thống nhất, gồm một loạt nhiệm vụ liên quan chặt chẽ với nhau

chưa đầy đủ, vì thực tế ngoài trình tự giải quyết bất kỳ vụ việc cá biệt và cụ
thể nào, hoạt động ban hành các quyết định quản lý mang tính chủ đạo và
mang tính quy phạm cũng phải tuân thủ nghiêm ngặt những trình tự nhất định
nhằm đảm bảo tính hợp pháp và hợp lý của các quyết định. Xây dựng một
quan niệm chung, thống nhất về thủ tục hành chính là rất quan trọng, vì điều
này không chỉ có ý nghĩa to lớn trong hoạt động lập pháp, lập quy mà còn rất
cần thiết trong nhận thức, hành động đúng đắn trong hoạt động quản lý hành
chính nhà nước và đặc biệt là trong tiến trình cải cách hành chính nhà nước.
Thủ tục hành chính là một loại quy phạm pháp luật quy định trình tự về
thời gian, không gian và là cách thức giải quyết công việc của cơ quan hành
chính nhà nước trong mối quan hệ với các cơ quan, tổ chức và cá nhân công
dân.
Thủ tục hành chính một cửa là cơ chế giải quyết thủ tục hành chính cho
các cá nhân, tổ chức thuộc trách nhiệm, thẩm quyền của một cơ quan hành
chính nhà nước được thực hiện tại một đầu mối được gọi là bộ phận tiếp nhận
và trả kết quả của cơ quan hành chính nhà nước.

15


Thủ tục hành chính một cửa liên thông là cơ chế giải quyết thủ tục hành
chính cho các tổ chức, cá nhân thuộc trách nhiệm, thẩm quyền của nhiều cơ
quan hành chính nhà nước để giải quyết và trả kết quả tại một đầu mối ở cơ
quan hành chính nhà nước.
1.1.2. Đặc điểm của thủ tục hành chính
Hiện nay có nhiều quan điểm khác nhau về phạm vi, nội dung thủ tục
hành chính. Tuy nhiên, các quan điểm về vấn đề này đều thống nhất về các
đặc điểm chung của thủ tục hành chính, bao gồm:
Một là, là tổng thể các hành động diễn ra theo trình tự thời gian, thủ tục
hành chính được thực hiện bởi nhiều cơ quan và công chức nhà nước. Tuy

mở cửa. Do đó thủ tục hành chính cần nhạy bén và so với các quy phạm của
luật hành chính thủ tục hành chính có tính năng động hơn và đòi hỏi phải thay
đổi nhanh hơn một khi thực tế cuộc sống đã có những yêu cầu mới.
1.1.3. Ý nghĩa của thủ tục hành chính
Mục tiêu của cải cách nền hành chính nhà nước là xây dựng một nền
hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả nên thủ
tục hành chính càng trở nên có ý nghĩa quan trọng trong hoạt động của bộ
máy nhà nước, do đó thủ tục hành chính có được những ý nghĩa sau:
Thứ nhất, thủ tục hành chính đảm bảo cho các quyết định hành chính
được thi hành. Nếu không thực hiện các thủ tục hành chính thì một quyết định
hành chính trong nhiều trường hợp có thể bị vô hiệu hóa, gây ra bệnh quan
liêu, cửa quyền, tùy tiện và quyết định đó sẽ không được đưa vào thực hiện
hoặc bị hạn chế tác dụng. Thủ tục càng có tính chất cơ bản thì ý nghĩa của nó
càng lớn, bởi vì các thủ tục cơ bản thường tác động đến giai đoạn cuối cùng
của quyết định hành chính.
Thứ hai, thủ tục hành chính đảm bảo cho việc thi hành quyết định được
thống nhất và có kiểm tra được tính hợp pháp, hợp lý cũng như các hệ quả do
việc thực hiện các quyết định hành chính tạo ra.

17


Thứ ba, thủ tục hành chính khi được xây dựng và vận dụng một cách hợp
lý, sẽ tạo ra khả năng sáng tạo trong việc thực hiện các quyết định quản lý,
đem lại hiệu quả thiết thực cho quản lý nhà nước. Bởi thủ tục hành chính liên
quan đến quyền lợi công dân, do vậy khi được xây dựng hợp lý và vận dụng
tốt vào đời sống nó sẽ có ý nghĩa thiết thực, làm giảm sự phiền hà, chống
được tệ quan liêu, tham nhũng, củng cố được mối quan hệ giữa nhà nước và
nhân dân.
Thứ tư, thủ tục hành chính là một bộ phận pháp luật hành chính, do đó

nước và được phân loại theo cơ cấu, chức năng của bộ máy quản lý nhà nước
hiện hành. Theo tiêu chí phân loại này, chúng ta có các loại thủ tục như sau:
- Thủ tục cấp giấy phép xây dựng;
- Thủ tục đăng ký kinh doanh;
- Thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;
- Thủ tục hộ tịch, hộ khẩu, v.v…
* Phân loại theo công việc của cơ quan Nhà nước
Cách phân loại này đơn giản và có khả năng áp dụng rộng rãi. Theo
cách phân loại này, thủ tục hành chính bao gồm:
- Thủ tục thông qua và ban hành văn bản: Thủ tục thông qua và ban
hành quyết định hành chính, thủ tục thông qua và ban hành văn bản hành
chính;
- Thủ tục tuyển dụng cán bộ, công chức: thủ tục tuyển dụng cán bộ
quản lý, tuyển dụng cán bộ kỹ thuật, tuyển dụng nhân viên, v.v...;
- Thủ tục khen thưởng cán bộ, công chức.
Đặc điểm của các thủ tục trên là gắn liền với hoạt động cụ thể của các
cơ quan, phản ánh tính đặc thù trong quá trình vận dụng các thủ tục đó vào
thực tiễn.

19