DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết đầy đủ
Cao đẳng, Đại học
Công nghiệp hoá, hiện đại hoá
Đại học Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên
Giáo dục và đào tạo
Giáo dục quốc phòng và an ninh
Nhà xuất bản
Nghiên cứu khoa học
Quản lý giáo dục
Chữ viết tắt
CĐ, ĐH
CNH, HĐH
ĐHSPKTHY
GD&ĐT
GDQP và AN
Nxb
NCKH
QLGD
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
GIẢNG VIÊN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN
NINH Ở CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG, ĐẠI HỌC
1.1.
Quan niệm về đội ngũ giảng viên giáo dục quốc phòng
và an ninh và phát triển đội ngũ giảng viên giáo dục
quốc phòng và an ninh
3.2.
Các biện pháp phát triển đội ngũ giảng viên Giáo dục
quốc phòng và an ninh ở các trường cao đẳng, đại học
trên địa bàn tỉnh Hưng Yên hiện nay
3.3.
Khảo nghiệm sự cần thiết và khả thi các biện pháp đề xuất
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Trang
3
14
14
26
32
37
37
40
65
68
68
70
93
99
101
103
3
các nhà trường. Cụ thể là: Số lượng giảng viên GDQP và AN có thời điểm
còn thiếu so với nhiệm vụ đào tạo của nhà trường và quy hoạch chung của
tỉnh và từng trường. Cơ cấu chưa cân đối về cả giới tính và độ tuổi; cơ cấu độ
tuổi không đồng đều dẫn tới khả năng thiếu hụt đội ngũ giảng viên GDQP và
AN; cơ cấu về trình độ học vấn của đội ngũ giảng viên GDQP và AN có sự
chênh lệch tương đối lớn dẫn đến công tác bố trí, luân chuyển giảng viên
GDQP và AN rất khó khăn.Một bộ phận giảng viên GDQP và AN không thực
sự thiết tha với nhiệm vụ, có biểu hiện trung bình chủ nghĩa, tinh thần trách
nhiệm trong giảng dạy không được phát huy thường xuyên. Việc tổ chức bồi
dưỡng kiến thức nghiệp vụ sư phạm cho đội ngũ giảng viên GDQP và AN
chưa được tiến hành thường xuyên dẫn đến sự lúng túng trong giảng dạy. Chủ
trương, biện pháp phát triển đội ngũ giảng viên GDQP và AN thiếu đồng bộ,
chưa thống nhất, hợp lý và hiệu quả. Những hạn chế đó đã và đang ảnh hưởng
không nhỏ đến chất lượng giảng dạy môn GDQP và AN của các nhà trường
hiện nay.
Để khắc phục những hạn chế trên đây, đòi hỏi các trường CĐ, ĐH trên
địa bàn tỉnh Hưng Yên cần tích cực, chủ động tiến hành những giải pháp đồng
bộ, quyết liệt để phát triển đội ngũ giảng viên GDQP và AN đáp ứng yêu cầu
ngày càng cao của nhiệm vụ giáo dục đào tạo trong bối cảnh đổi mới căn bản,
toàn diện giáo dục đào tạo hiện nay
Về phương diện lý luận, đã có một số công trình của các nhà khoa học
nghiên cứu về phát triển đội ngũ giáo viên ở các khía cạnh khác nhau, chủ yếu
là đội ngũ giảng viên quân đội, giáo viên trong các trường dạy nghề… Tuy
nhiên, chưa có tác giả nào đi sâu nghiên cứu phát triển đội ngũ giảng viên
GDQP và AN với tư cách là đội ngũ trong cơ cấu và quy hoạch của một
trường đại học cụ thể. Từ những lý do trên tôi chọn đề tài “Phát triển đội
ngũ giảng viên Giáo dục quốc phòng và an ninh ở các trường CĐ, ĐH trên
của những người thầy giáo trong sự nghiệp giáo dục; chỉ ra nhiệm vụ của
5
người giáo viên; Người nói: Giáo viên có nhiệm vụ truyền bá giáo dục to lớn,
trước hết phải trở thành đội quân chủ yếu của sự nghiệp giáo dục xã hội chủ
nghĩa;… mặt khác, nhiều lần khẳng định chế độ xã hội chủ nghĩa phải có
trách nhiệm tạo điều kiện thuận lợi mọi mặt, phải chăm lo phát triển đội ngũ
giáo viên về mọi mặt. Về vấn đề này Người viết: “Để đạt tới mong muốn đó
chúng ta phải tiến hành công tác một cách kiên trì, nhất quán, có hệ thống,
vừa nâng cao đời sống tinh thần, vừa nâng cao đời sống vật chất của họ” [22,
tr. 365-366]. Trong bài phát biểu: “Về công tác của Bộ Giáo dục dân ủy” V.I.
Lênin yêu cầu các cấp bộ Đảng phải chăm lo phát triển giáo viên, lôi cuốn họ,
tổ chức họ. Cán bộ Đảng phải lắng nghe ý kiến của giáo giới, tổng kết kinh
nghiệm của họ để phát triển giáo dục.
* Những tư tưởng và công trình nghiên cứu về nhà giáo và phát triển
đội ngũ nhà giáo của các tác giả trong nước:
Hồ Chí Minh đánh giá cao vai trò của người thầy trong sự nghiệp
xây dựng thế hệ trẻ và công cuộc xây dựng nền giáo dục xã hội chủ
nghĩa. Người nói: “Không có thầy giáo thì không có giáo dục” [24,
tr.183]. Mặt khác, Người yêu cầu: “Giáo viên cũng phải tiến bộ cho kịp
thời đại thì mới làm được nhiệm vụ, chớ tự mãn cho mình giỏi rồi thì
dừng lại mà dừng lại là lùi bước, là lạc hậu, tự đào thải mình trước” [25,
tr. 486]. Những người thầy phải là lực lượng có trí tuệ, tâm huyết với
nghề nghiệp, muốn vậy phải “học, học nữa, học mãi”, “học không biết
chán, dạy không biết mỏi”. Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ vấn đề then
chốt, quyết định chất lượng giáo dục là phải xây dựng được một đội ngũ
đông đảo những người làm công tác giáo dục yêu nghề, yêu trường, hết
lòng yêu thương chăm sóc, giáo dục học sinh, không ngừng trau dồi đạo
đức, tự bồi dưỡng nâng cao tay nghề để thực sự là tấm gương sáng cho
dựng đội ngũ giảng viên trường chuẩn quốc gia Trung học phổ thông Xuân
Đỉnh, Hà Nội” đưa ra những vấn đề lý luận về đội ngũ giảng viên và xây
dựng đội ngũ giảng viên.
7
Tác giả Nguyễn Sơn Thành nghiên cứu “Một số giải pháp quản lý
nhằm phát triển đội ngũ giảng viên trường Đại học Hải Phòng đến năm 2010”
chỉ rõ những biện pháp quản lý để phát triển.
Tác giả Đặng Thị ThanhMột số giải pháp xây dựng và phát triển đội
ngũ cán bộ giảng dạy ở trường Đại học Sân khấu Điện ảnh trước yêu cầu
hiện nay (Luận văn thạc sỹ QLGD của , Đại học Sư phạm Hà Nội, 2004).
Tác giả Nguyễn Đình Dũng, Một số biện pháp xây dựng đội ngũ giảng
viên trường Cao đẳng Thống kê (Luận văn thạc sỹ QLGD của , Đại học sư
phạm Hà Nội, 2005).
Lê Thị Kim Trinh: Tổ chức bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giảng
viên dạy nghề trang điểm thẩm mỹ trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh,
Nguyễn Xuân Lai: Biện pháp chuẩn hóa đội ngũ giảng viên Trung học
phổ thông Huyện Cái Nước tỉnh Cà Mau,
Trần Thu Hương: Biện pháp quản lý chất lượng giảng viên tiểu học trên địa
bàn Thành phố Bạc Liêu hiên nay, Luận văn thạc sĩ Quản lý giáo dục, năm 2013
2.3. Những tư tưởng và công trình nghiên cứu về nhà giáo quân đội
và giảng viên giáo dục quốc phòng và an ninh
Nghiên cứu về chất lượng và quản lý chất lượng đội ngũ giảng viên các
học viện, trường sĩ quan:
Tác giả Khuất Duy Hùng với đề tài Biện pháp nâng cao chất lượng đội
ngũ giảng viên Trường Sĩ quan Lục quân 1 hiện nay đã đưa ra các biện pháp
nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên quân đội, chỉ ra những đặc điểm khác
biệt giữa đội ngũ giảng viên quân đội với đội ngũ giảng viên các trường đại
học ngoài quân đội.
tâm đến vấn đề giảng viên giáo dục quốc phòng và an ninh ở các trường CĐ,
ĐH. Do vậy, cần phải có những nghiên cứu về đội ngũ giảng viên này để có
cơ sở khái quát thành lý luận.
Thứ hai, đã có nhiều công trình đề cập đến vấn đề phát triển đội ngũ giảng
viên ở các trường phổ thống, đội ngũ giảng viên ở các trường đại học và cao đẳng
9
nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới sự nghiệp giáo dục đào tạo. các công trình nêu trên
đã tập trung các hướng và nội dung nghiên cứu chính như: Một số công trình đi
sâu nghiên cứu vấn đề đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên, giảng viên ở một
nhà trường đại học. Một số công trình đi sâu nghiên cứu chất lượng và nâng cao
chất lượng đội ngũ nhà giáo ở một trường cụ thể. Một số công trình đi sâu nghiên
cứu về chuẩn hóa đội ngũ giảng viên, giảng viên ở các trường CĐ, ĐH, trường
phổ thông các cấp. Chưa có công trình nào bàn về phát triển đội ngũ giảng viên
GDQP và AN, một lực lượng biệt phái của quân đội sang các trường CĐ, ĐH. Vì
vậy, cần phải có nghiên cứu sâu về phát triển đội ngũ giảng viên này để có những
biện pháp thích hợp trong bồi dưỡng, đào tạo và sử dụng.
Thứ ba, với địa bàn tỉnh Hưng Yên có nhiều trường CĐ, ĐH chính vì
vậy, học viên chọn vấn đề “Phát triển đội ngũ giảng viên giáo dục quốc
phòng và an ninh ở các trường cao đẳng, đại học trên địa bàn tỉnh Hưng
Yên ” không có sự trùng lặp với các công trình, đề tài, luận văn, luận án của
các tác giả đã công bố.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở luận giải cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển đội ngũ
giảng viên GDQP và AN, đề tài đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ
giảng viên GDQP và AN ở các trường CĐ, ĐH trên địa bàn tỉnh Hưng Yên
nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ, góp phần nâng cao chất lượng công tác
giáo dục quốc phòng và an ninh của các nhà trường hiện nay.
đội ngũ giáo viên GDQP và AN theo hướng đủ về số lượng, có chất
lượng cao về mọi mặt, phù hợp về cơ cấu với lộ trình và bước đi thích
hợp; đồng thời kết hợp đề cao vai trò, trách nhiệm tự giác của đội ngũ
giáo viên với tạo ra môi trường thuận lợi thì chất lượng đội ngũ giáo
viên GDQP và AN của các nhà trường sẽ không ngừng được nâng cao,
góp phần nâng cao chất lượng công tác giáo dục quốc phòng và an ninh
của các nhà trường hiện nay.
11
6. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
* Phương pháp luận
Đề tài được nghiên cứu dựa trên quan điểm của Chủ nghĩa Mác – Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh và cơ sở lý luận theo đường lối, quan điểm của Đảng
Cộng sản Việt Nam; Chỉ thị, Hướng dẫn của các cấp về GD & ĐT và quản lý
giáo dục đào tạo mà trực tiếp nhất là chuẩn hóa đội ngũ giảng viên.
Để đạt được mục đích nghiên cứu và luận giải các nhiệm vụ của đề tài,
chúng tôi sử dụng các quan điểm tiếp cận hệ thống - cấu trúc; lịch sử - lôgíc;
quan điểm thực tiễn trong nghiên cứu.
* Phương pháp nghiên cứu
- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu như: Phân tích, tổng
hợp, khái quát hóa, hệ thống hóa những vấn đề lý luận có liên quan đến
phát triển đội ngũ giảng viên. Khai thác một cách có chọn lọc những công
trình đi trước, làm tiền đề cho việc xây dựng một số khái niệm công cụ
phục vụ cho đề tài, làm cơ sở lý luận cho việc nghiên cứu thực tiễn.
- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
+ Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: Đề tài lập các mẫu phiếu và
tiến hành khảo sát nhằm thu thập số liệu để làm rõ thực trạng đội ngũ giảng
viên; kiểm chứng tính cấp thiết, tính khả thi của các biện pháp một cách
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN
GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH
Ở CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG, ĐẠI HỌC
1.1. Quan niệm về đội ngũ giảng viên giáo dục quốc phòng và an
ninh và phát triển đội ngũ giảng viên giáo dục quốc phòng và an ninh
1.1.1. Khái niệm về đội ngũ giảng viên giáo dục quốc phòng và an ninh
1.1.1.1. Khái niệm về đội ngũ giảng viên
Từ điển tiếng Việt quan niệm: “Giảng viên là người làm công tác giảng dạy
ở các trường trên bậc phổ thông hoặc ở các lớp đào tạo, huấn luyện” [40, tr.489].
Từ điển cũng đưa ra khái niệm đội ngũ là “tập hợp một số đông người có
cùng chức năng hoặc nghề nghiệp” [40, tr.430].Khái niệm về đội ngũ dùng cho
các thành phần trong xã hội như đội ngũ trí thức, đội ngũ công nhân viên chức
đều có gốc xuất phát từ đội ngũ theo thuật ngữ quân sự. Đó là một khối đông
người, được tổ chức thành một lực lượng để chiến đấu hoặc để bảo vệ.
Luật Giáo dục (2005) qui định tại điều 70, mục 1, chương IV: “Nhà
giáo là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường, các cơ sở
giáo dục khác”[24, tr.94]. Luật cũng xác định: “Nhà giáo giảng dạy ở cơ sở
giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp trình độ sơ cấp
nghề, trung cấp nghề, trung cấp chuyên nghiệp gọi là giáo viên. Nhà giáo
giảng dạy ở cơ sở giáo dục đại học, trường cao đẳng nghề gọi là giảng viên”
[24, tr.94]. Như vậy, với phạm vi giới hạn của đề tài, với chức năng và nhiệm
vụ của các trường CĐ, ĐH trên địabàn tỉnh Hưng Yên, đề tài thống nhất dùng
cụm từ giảng viên.
Đội ngũ giảng viên là tập hợp những người tham gia công tác giảng dạy
tại các trường CĐ, ĐH. “Đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý giáo dục là một
trong những lực lượng đông đảo trong đội ngũ cán bộ công chức, viên chức của
Nhà nước” [24, tr.26 ].
nhiều đóng góp tích cực và to lớn ở cả hai phương diện: Đào tạo những tài
15
năng trẻ, bồi dưỡng đội ngũ trí thức, đồng thời nghiên cứu phát triển và ứng
dụng khoa học công nghệ, kỹ thuật, khoa học quản lý, văn hoá, nghệ thuật,
phát triển kinh tế - xã hội, góp phần đẩy nhanh quá trình xây dựng đất nước
công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
Đội ngũ giảng viên là một thể thống nhất, hoàn chỉnh bao gồm các yếu
tố để cấu thành lực lượng thống nhất cả về tư tưởng, tổ chức và hành động,
bao gồm: Số lượng giảng viên, chất lượng đội ngũ giảng viên và các yếu tố
bên trong của đội ngũ.
Thứ nhất, về số lượng: Đội ngũ giảng viên phải là những người được
đào tạo sư phạm và được tổ chức biên chế hoặc hợp đồng, thỉnh giảng chịu
sự quản lý mọi mặt của cơ sở giáo dục, nhà trường.
Số lượng giảng viên ở các trường CĐ, ĐH bao gồm:
- Lực lượng giảng viên cơ hữu: Bao gồm những người được đào tạo
sư phạm biên chế chính thức hoặc hợp đồng giảng dạy với nhà trường. Giáo
viên cơ hữu được trả lương theo thang bậc lương, được nhà trường đóng bảo
hiểm xã hội hàng tháng, được lập sổ bảo hiểm xã hội, được tham gia các tổ
chức đoàn thể trong trường như công đoàn, đoàn thanh niên, phụ nữ...; được
bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ; phải thực hiện các nghĩa
vụ với nhà trường...
- Lực lượng giảng viên thỉnh giảng: Là những giảng viên được nhà trường
ký hợp đồng trong thực hiện một số nhiệm vụ: giảng dạy, ra đề thi, ôn thi, chấm
thi... không được nhà trường đóng BHXH, không được tham gia các đoàn thể
trong trường, không có chế độ cho việc học tập bồi dưỡng nâng cao trình độ...
Thứ hai, về chất lượng đội ngũ giảng viên
Theo Điều 70 Luật Giáo dục 2005, nhà giáo (giảng viên) phải có
những tiêu chuẩn: Về phẩm chất, đạo đức, tư tưởng tốt; trình độ chuẩn được
thác được vốn kinh nghiệm, từng trải của lớp già.
- Về giới tính: Đảm bảo tỷ lệ thích hợp giữa giảng viên nam và giảng
viên nữ trong từng khoa, từng tổ, từng bộ môn và chuyên ngành được đào tạo.
Cơ cấu chuyên môn, chính trị, lứa tuổi và giới tính thể hiện cấu trúc
của đội ngũ giảng viên. Giữa các yếu tố cần phải đảm bảo sự cân đối, hợp
18
lý nếu sự cần đối này bị phá vỡ thì sẽ ảnh hưởng không tốt đến chất lượng
đội ngũ giảng viên.
Nhiệm vụ của giảng viên được qui định tại Điều 72 của Luật Giáo
dục 2005 và các nhiệm vụ cụ thể theo Điều 46 Điều lệ trường CĐ, ĐH, bao
gồm: “Hoàn thành nhiệm vụ giảng dạy và NCKH được qui định theo giờ
chuẩn do Bộ GD&ĐT ban hành đối với các chức danh và ngạch tương
ứng; giảng dạy theo nội dung, chương trình đã được Bộ GD&ĐT, trường
cao đẳng qui định. Viết giáo trình, bài giảng, tài liệu phục vụ giảng dạyhọc tập theo sự phân công của các cấp quản lý; không ngừng tự bồi dưỡng
chuyên môn, nghiệp vụ, cải tiến phương pháp giảng dạy để nâng cao chất
lượng đào tạo; tham gia và chủ trì các đề tài NCKH, phát triển công nghệ,
dịch vụ khoa học, công nghệ và các hoạt động khoa học, công nghệ khác;
chịu sự giám sát của các cấp quản lý về chất lượng, nội dung, phương pháp
đào tạo và NCKH; hướng dẫn, giúp đỡ người trong học tập, NCKH, rèn
luyện tư tưởng, đạo đức, tác phong, lối sống".
Tóm lại: Đội ngũ giảng viên phải được hiểu bao gồm 3 yếu tố cấu
thành đó là số lượng, chất lượng và cơ cấu đội ngũ. Mỗi yếu tố đều có vị trí
và tầm quan trọng đặc biệt, giữa các yếu tố có sự tác động qua lại lẫn nhau,
nương tựa vào nhau tạo thành một hệ thống hoàn chỉnh thống nhất giúp cho
đội ngũ giảng viên tồn tại, phát triển và hoàn thành tốt các nhiệm vụ được
giao. Nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên là làm cho chất lượng đội ngũ
giảng viên ngày càng hoàn thiện ở mức độ cao hơn. Điều đó có nghĩa là cùng
Đảng và công tác quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninh; có kỹ năng quân
sự để tham gia vào sự nghiệp xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân, an
ninh nhân dân, sẵn sàng bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
GDQP&AN là môn học được luật định, thể hiện rõ đường lối giáo dục của
Đảng được thể chế hoá bằng các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước.
Như vậy, Luật Giáo dục quốc phòng và an ninh được Quốc hội nước
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII, kỳ họp thứ năm thông qua
20
ngày 19 tháng 6 năm 2013 xác định: “Giáo viên, giảng viên giáo dục quốc
phòng và an ninh bao gồm giáo viên, giảng viên chuyên trách, kiêm nhiệm,
thỉnh giảng và cán bộ quân đội, công an biệt phái” [3, tr.6].
Theo Luật Giáo dục quốc phòng qui định, Bộ Quốc phòng có nhiệm vụ
cử cán bộ biệt phái cho các trung tâm giáo dục quốc phòng và an ninh, các cơ
sở giáo dục đại học, các cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục.
Thực hiện chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, các học viện, trường
sĩ quan có nhiệm vụ cử đội ngũ cán bộ, giảng viên làm nhiệm vụ biệt phái cho các
trường đại học, cao đẳng từ năm 2000. Đội ngũ cán bộ, giảng viên được tổ chức,
biên chế thành Khoa Giáo dục quốc phòng và an ninh thuộc các trường đại học.
Nhiệm vụ của Khoa giáo dục quốc phòng và an là bảo đảm cho sinh viên có kiến
thức cơ bản về đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về quốc
phòng, an ninh, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, xây dựng
thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân, xây dựng lực
lượng vũ trang nhân dân; bổ sung kiến thức về phòng thủ dân sự và kỹ năng quân
sự. Đội ngũ cán bộ, giảng viên thực hiện nhiệm vụ biệt phái này vừa chịu sự quản
lý về mọi mặt của Bộ Quốc phòng, vừa thực hiện nhiệm vụ và chịu sự quản lý,
điều hành của các trường đại học, cao đẳng. Thời gian thực hiện nhiệm vụ biệt
phái được Bộ Quốc phòng quy định là 5 năm và mỗi cán bộ, giảng viên thực hiện
đội, các trường đại học, cao đẳng quản lý về chuyên môn, thời gian giảng dạy.
Giảng viên GDQP và AN vừa được bình xét cán bộ, đảng viên của quân đội,
vừa được bình xét theo tiêu chuẩn đội ngũ nhà giáo ở các trường đại học.
1.1.2. Khái niệm phát triển đội ngũ giảng viên Giáo dục quốc phòng
và an ninh ở các trường CĐ, ĐH
Nghị quyết TW 2 (Khóa VIII) đã chỉ rõ: “ Giảng viên phải có đủ đức,
đủ tài”,… “phải nâng cao phẩm chất và năng lực cho đội ngũ giảng viên”.
Phẩm chất “đức” và năng lực “tài” là hai bộ phận tạo nên cấu trúc nhân cách
của mỗi con người, trong đó có giảng viên. Nói đến phẩm chất là nói đến hệ
thống những thuộc tính tâm lí biểu hiện các mối quan hệ xã hội cụ thể của
mỗi người, thường được thể hiện ra những thái độ, hành vi ứng xử. Nói đến
22
năng lực là nói đến những thuộc tính tâm lí, sinh lý tạo ra cho con người khả
năng hoàn thành một loại hoạt động nào đó với chất lượng cao.
Theo từ điển tiếng Việt khái niệm phát triển được hiểu là: “Biến đổi
hoặc làm biến đổi từ ít đến nhiều, hẹp đến rộng, thấp đến cao, đơn giản đến
phức tạp” [23, tr 743].
Thuật ngữ“Phát triển đội ngũ giảng viên” được hiểu là một khái niệm
tổng hợp bao gồm cả việc bồi dưỡng đội ngũ giảng viên và phát triển nghề
nghiệp của họ. Nếu như phạm vi bồi dưỡng bao gồm những gì mà người
giảng viên cần phải biết, phạm vi phát triển nghề nghiệp đội ngũ giảng viên
bao gồm những gì họ nên biết, thì phát triển đội ngũ giảng viên là bao quát tất
cả những gì mà người giảng viên có thể trau dồi phát triển để đạt các mục
tiêu cơ bản cho bản thân, cho nhà trường. Đó là con đường để người giảng
viên phát triển toàn diện nội lực của bản thân để hài hoà phù hợp với thoả
đáng trong sự phát triển chung của nhà trường.
Để phát triển đội ngũ giảng viên đạt được mục tiêu đề ra, các chủ thể tiến
một số trường đại học trọng điểm”, phải “đổi mới công tác đào tạo và bồi dưỡng
đội ngũ giảng viên và CBQL giáo dục, sử dụng giảng viên đúng năng lực, đãi
ngộ đúng công sức và tài năng, với tinh thần ưu đãi và tôn vinh nghề dạy học”.
Trong xã hội đang biến đổi nhanh, người giảng viên phải có ý thức, có nhu cầu
và có tiềm năng không ngừng tự hoàn thiện về đạo đức, nhân cách, về chuyên
môn, nghiệp vụ, phát huy tính chủ động, độc lập, sáng tạo trong hoạt động sư
phạm, biết phối hợp nhịp nhàng với tập tập thể nhà trường trong việc thực hiện
các mục tiêu giáo dục. Quá trình đào tạo ở các trường sư phạm chỉ là sự đào tạo
ban đầu, đặt cơ sở cho quá trình đào tạo tiếp tục, trong đó có sự tự học, tự đào
tạo đóng vai trò quan trọng, quyết định sự thành đạt của mỗi GV.
Mục đích của phát triển đội ngũ giảng viên GDQP và AN là nhằm nâng
cao chất lượng đội ngũ giảng viên, chất lượng giảng dạy GDQP và AN cho
sinh viên, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo của nhà trường.
Chủ thể phát triển đội ngũ giảng viên GDQP và AN là Đảng ủy, các cấp ủy
Nhà trường, các cơ quan chức năng và các khoa giảng viên. Đây là chủ thể trực
24
tiếp lãnh đạo tiến hành phát triển đội ngũ giảng viên GDQP và AN của nhà trường
trên tất cả các mặt, các lĩnh vực. Bao gồm:
- Chủ thể lãnh đạo, chỉ đạo: Đảng ủy, Ban Giám hiệu các trường CĐ, ĐH.
- Chủ thể tham mưu, quản lý: Phòng Tổ chức cán bộ và các cơ quan chức
năng có liên quan.
- Chủ thể thực hiện: Các khoa giáo viên và đội ngũ giảng viên GDQP và AN.
Đối tượng phát triển: Giảng viên GDQP và AN vừa là khách thể của quá
trình phát triển, vừa là chủ thể của quá trình tự phát triển đội ngũ giảng viên
GDQP và AN. Với tư cách là chủ thể, giảng viên GDQP và AN phải chịu trách
nhiệm trong nâng cao chất lượng, phẩm chất và trình độ chuyên môn, kỹ năng
và phương pháp giảng dạy GDQP và AN; với tư cách là khách thể, giảng viên