Sơ đồ tư duy
8-5-2017

─

GV: Phạm Thị Thu Hương
Môn: Tin học
Trường THPT Tây Hồ
Ngõ 143 Phú Gia, Phú Thượng, Hà Nội

Khái niệm
-

 

SƠ ĐỒ TƯ DUY là công cụ biểu lộ TƯ DUY MỞ RỘNG
TƯ DUY MỞ RỘNG: Điểm nhấn


  1 
 
Gợi ý hình ảnh lan tỏa, mở rộng từ mọi hướng hay từ vung trung tâm, là những quá
trình tư duy liên kết xuất phát từ việc kết nối với vùng trung tâm

Đặc điểm chính của SĐTD
1. Đối tượng quan tâm được kết tinh thành một hình ảnh trung tâm
2. Từ hình ảnh trung tâm, những chủ đề chính của đối tượng tỏa rộng thành các nhánh
3. Các nhánh đều được cấu thành từ một Hình ảnh chủ đạo hay ​Từ khóa trên một dòng
liên kết. Những vấn đề phụ được biểu thị bởi các nhánh gắn kết với những nhánh có

Cách dòng có tổ chức
Cách dòng thích hợp

Dùng mũi tên để chỉ các mối liên hệ cùng nhánh, hoặc khác nhánh
Dùng màu sắc
Dùng ký hiệu

Mạch lạc
●
●
●
●
●
●
●
●

Mỗi dòng chỉ có một Từ khóa
Luôn dùng chữ in
Viết in Từ khóa trên vạch liên kết
Vạch liên kết và các từ luôn cùng độ dài
Các vạch liên kết nối liền nhau và các nhánh chính nối với ảnh trung tâm
Vạch liên kết trung tâm dùng nét đậm
Ảnh vẽ thật rõ ràng
Sơ đồ tư duy luôn nằm theo chiều ngang


  2 
 
●

●
●
●
●
3.2

Chuẩn bị vật dụng

3.3

Chuẩn bị môi trường làm việc
●
●
●
●
●
●

 

Tinh thần làm việc tích cực
Sao chép hình ảnh mọi lúc mọi nơi
Dốc sức toàn tâm với SĐTD
Dốc sức toàn tâm với những ý tưởng điên rồ ngớ ngẩn
Gắng hết sức làm đẹp Sơ đồ tư duy

Bảo đảm nhiệt độ vừa phải trong phòng làm việc
Cố gắng dùng ánh sáng tự nhiên
Bảo đảm không khí trong lành
Bài trí phòng làm việc cho phù hợp

theo đúng thời gian quy định 
● Giúp bạn dễ dàng chỉnh sửa hoặc mở rộng các chủ đề 
● Mang lại một bài thuyết trình dễ nhớ, lý thú và hiệu quả đối với các diễn 
giả lẫn thính giả 
● Cho phép bạn tự do diễn đạt ý tưởng của mình. 
● Loại bỏ sự căng thẳng, khó chịu phát sinh từ cách sắp xếp không hợp lý cũng 
như nỗi lo sợ bị thất bại và chỗ bế tắc của người viết văn 
● Giải phóng các móc neo liên kết ý tưởng, giúp bạn tiếp nhận thông tin mới, 
nhờ đó nâng cao khả năng sáng tạo và tính độc đáo 
● Giảm đáng kể thời gian chuẩn bị, kết cấu và hoàn chỉnh tác vụ thuyết trình 
hoặc viết văn 
● Giúp liên tục kiểm soát quy trình phân tích và sáng tạo 
● Giúp mang lại một bài thuyết trình, một tiểu luận, một dự án hoặc báo cáo có 
trọng tâm rõ ràng và bố cục hợp lý hơn. 
● Diễn giả tự do, linh hoạt mà vẫn duy trì được độ chính xác và trật tự tổ chức 
● Nếu thính giả có thắc mắc hay những yêu cầu đặc biệt trước hoặc trong khi 
thuyết trình, bạn có thể đưa ngay vào SĐTD 
● Nếu thời gian dành cho bài thuyết trình của bạn đột nhiên dài hơn hay ngắn 
đi bạn vẫn có thể hiểu chỉnh nó một cách nhanh chóng 
● Tính linh hoạt của SĐTD cho phép bạn dễ dàng theo dõi tiến độ để mở rộng 
hay thu gọn bài thuyết trình của mình cho phù hợp. 
● Việc tuân thủ chính xác thời gian quy định sẽ tạo một ấn tượng tốt đẹp, đồng 
thời là biểu hiện của phép lịch sử đối với các thính giả và các diễn giả khác 


  4 
 
●
●


dẫn của bạn 

Trong lĩnh vực giảng dạy:

 
1. Ứng dụng: 
●
●
●
●
●
●
●
●
●

Soạn ghi chú cho bài giảng 
Hoạch định cho năm 
Hoạch định cho HK 
Hoạch định cho ngày 
Bài học và cách trình bày 
Thi cử 
Dự án 
Huấn luyện nghiệp vụ 
Giáo dục đặc biệt 

2. Lợi ích: 
●
●



SƠ ĐỒ TU DUY VI TÍNH:

 
1. Sử dụng phần mềm vẽ SĐTD 
● Tách riêng phần sáng tạo và phần hiểu chỉnh trong quy trình tư duy của bạn 
● Ý tưởng của bạn tự do tuôn ra mà không bị máy tính làm lạc hướng 
● Khi đã xong, bạn có thể quay lại để thêm màu cho dễ nhớ và thú vị hơn 
● Các nhánh của SĐTD có thể được định vị, tô màu lại, thêm hình ảnh vào, sao 
chép, di chuyển, hay thậm chí sắp xếp lại toàn bộ kết cấu nếu cần 
● Mỗi đặc điểm của nhánh đều có thể chỉnh sửa hoặc có thể sử dụng những 
kiểu mẫu có sẵn 
● Có thể vẽ SĐTD vi tính qua một thời gian dài mà không phải vẽ lại 
● Phát triển SĐTD vi tính có độ phức tạp rất cao 
● Khả năng duyệt và di chuyển qua lại trong khu rừng phức tạp  
● Có cái nhìn tổng quan về SĐTD của mình thiết kế 
● Có khả năng chia sẻ, email, in ra giấy, Xem, định dạng HTML, định dạng Adobe 
● Chuyển giao kiến thức 
● Làm việc theo nhóm 
● Trình bày kết quả 
Nguồn: Sách Tony và Barry Buzan - The mind map book - Sơ đồ tư duy 
 
2. Giới thiệu phần mềm 
2.1 Online 
Link: ​https://www.mindmup.com/#storage 

Vẽ bản đồ tư duy với 5 công cụ trực tuyến miễn phí


  6 

 

3. ​Dot Dash
Với giao diện mang phong cách vui nhộn, Dot Dash là dịch vụ tạo bản đồ
tư duy hoàn toàn khác biệt. Bạn có thể tạo ra những nhánh mới và đánh
dấu bằng những màu sắc khác nhau. Nếu muốn chi tiết hơn, bạn còn có
thể thêm cả hình ảnh. Dot Dash không yêu cầu bạn đăng ký tài khoản, do
đó bạn phải lưu bản đồ về máy sau khi hoàn thành.


  9 
 

4. ​Bubbl
Một công cụ bản đồ tư duy đơn giản nhưng mạnh. Bubbl cho phép gán
nhãn cho các mũi tên để phân biệt chúng rõ ràng hơn. Ngoài ra, các nút
cùng bậc được tự động tô cùng một màu. Tài khoản miễn phí cho phép
bạn tạo và lưu 3 bản đồ. Bạn có thể lưu về máy những bản đồ cũ rồi xóa
chúng để lấy không gian tạo những bản đồ mới. Bubbl còn giúp bạn chia
sẻ tác phẩm với bạn bè.


  10 
 

5. ​Mindomo
Bạn có thể thiết lập mối quan hệ giữa các cấp, thay đổi bố cục, tạo biên
cho bản đồ. Về phương diện đa phương tiện, bạn còn thêm được đoạn
phim Youtube, các bình luận và hình ảnh v.v... Mindomo được đánh giá
cao nhờ vào sự đa dạng của các tùy chọn khi bạn tạo chủ đề mới.

gian hơn so với việc sử dụng Coogle, tuy nhiên
sẽ mang lại hiệu quả tác động cao hơn. Spider
Scribe miễn phí cho người dùng cá nhân với
một số tính năng bị giới hạn.


  12 
 

3. ​Dot Dash
Với giao diện mang phong cách vui nhộn, Dot
Dash là dịch vụ tạo bản đồ tư duy hoàn toàn
khác biệt. Bạn có thể tạo ra những nhánh mới
và đánh dấu bằng những màu sắc khác nhau.
Nếu muốn chi tiết hơn, bạn còn có thể thêm cả
hình ảnh. Dot Dash không yêu cầu bạn đăng ký
tài khoản, do đó bạn phải lưu bản đồ về máy
sau khi hoàn thành.

4. ​Bubbl
Một công cụ bản đồ tư duy đơn giản nhưng
mạnh. Bubbl cho phép gán nhãn cho các mũi
tên để phân biệt chúng rõ ràng hơn. Ngoài ra,
các nút cùng bậc được tự động tô cùng một
màu. Tài khoản miễn phí cho phép bạn tạo và
lưu 3 bản đồ. Bạn có thể lưu về máy những bản
đồ cũ rồi xóa chúng để lấy không gian tạo
những bản đồ mới. Bubbl còn giúp bạn chia sẻ
tác phẩm với bạn bè.


tin và nhánh con trong đó, thoạt nhìn có vẻ
lung tung và phức tạp, nhưng nếu thử qua bạn
sẽ thấy rất đơn giản, dễ sử dụng và khá thú vị
Ngoài ra bạn có thể thêm hình ảnh, videoclip
trên youtube, links v.v.vào nội dung của mình.
Nhược điểm của nó là không gõ dấu tiếng Việt
được (nhưng bạn hoàn toàn có thể gán hình
ảnh chữ tiếng Việt lên thay thế, dù hơi mắc
công một tí) và nó không có chế độ xuất ra
hình nên chỉ dùng làm công cụ trực tuyến hỗ
trợ hoặc chèn vào blog/website của mình thôi.

9. ​Diagram.ly


  15 
 

Nếu thường xuyên phải về biểu đồ hay
Mindmap, chắc hẳn bạn không xa lạ với
phần mềm Visio của Microsoft. Nhưng bạn
cũng cần biết thêm một công cụ vẽ biểu đồ
tuyệt vời khác hoàn toàn miễn phí và chạy
trên nền web, đó là Diagramly
(​diagram.ly​). Không cần cài đặt, chỉ cần
dùng trình duyệt web truy cập vào địa chỉ
trên là màn hình làm việc sẽ hiện ra ngay
lập tức mà không đòi hỏi bạn phải đăng ký
rườm rà, đây là điều mình khá ấn tượng với
Diagramly.

  17 
 

Mind42 là một công cụ tạo bản đồ tư duy, sơ đồ
tổ chức có khả năng tùy biến rất cao. Ở mỗi nút
của biểu đồ, bạn có thể tô màu, chèn hình ảnh,
thêm vào một biểu tượng, liên kết với một tập
tin đính kèm hoặc đường dẫn. Điểm nổi bật của
ứng dụng web này là tính năng lưu tự động
giúp cho bản thảo luôn được an toàn. Mind42
hỗ trợ xuất ra các định dạng FreeMind, Mind42,
Mindjet MindManager, RTF, PDF, JPG, PNG.
13 MindMeister
MindMeister là sản phẩm hàng đầu trên thị
trường thế giới và giành nhiều giải thưởng về
giải phápcộng tác dựa trên web sử dụng khái
niệm bản đồ tư duy(mindmap). Điều này đã
được chứng minh là tạo điều kiện thuận lợi cho
nhiều người sử dụng để lập kế hoạch, động
não, và quản lý dự án, tất cả chỉ cần một trình
duyệt web tiêu chuẩn

iMindmap cho Web - Ứng dụng vẽ bản đồ tư duy trực tuyến
iMindmap for Web là một sản phẩm tiếp theo của Tony Buzan, cho phép người dùng thay vì tải file
cài đặt iMindmap phức tạp về máy, có thể trải nghiệm một ứng dụng vẽ bản đồ tư duy mạnh mẽ
nhất ngay trên trình duyệt.
Hiện nay, ở hầu hết các trường học hay bất cứ một tổ chức nào, việc thể hiện mọi ý tưởng và kiến thức
bằng bản đồ tư duy luôn được khuyến khích.
●


Hỗ trợ nhiều tính năng cơ bản
iMindmap for Web cung cấp nhiều công cụ được thiết kế đẹp mắt như chế độ xem 3D (3D View), các
nhánh nghệ thuật (Branch Art), biểu đồ (Flowchart), biểu tượng (Icon) và hình ảnh; cho phép chèn link,
ghi chú, đường dẫn, đính kèm tập tin để thêm thông tin cho các nhánh.

So sánh với phần mềm iMindmap
So sánh với p
​ hần mềm iMindmap bản cài đặt trên máy tính, iMindmap for Web nhìn chung có nhiều
tính năng bị hạn chế.
●
●
●
●
●

Không tự động hiển thị các nhánh hoặc không thể tạo nhánh bằng nút Enter. Người dùng
cần nhấp chuột vào Insert để thêm nhánh.
Không có tính năng chia sẻ trực tiếp ngay trên vùng làm việc mà phải quay trở lại giao
diện chính để chia sẻ.
Chỉ hỗ trợ những tính năng cơ bản, không hỗ trợ thêm Sticker và một số biểu tượng đặc
biệt.
Cần có kết nối Internet, không tự động lưu khi bị ngắt kết nối hoặc mất điện. Do vậy, rất
bất tiện cho người dùng trong trường hợp xảy ra sự cố.
Không hỗ trợ xuất Mindmap ra PDF hay các định dạng ảnh.


  20 
 
Mặc dù có nhiều điểm hạn chế, tuy nhiên iMindmap for Web là một ứng dụng trực tuyến đơn giản, gọn
nhẹ, rất phù hợp với những người mới bắt đầu làm quen với vẽ bản đồ tư duy mà vẫn muốn tạo ra được

người dùng kết nối với các tài khoản đã được đăng ký trên iMindmap.
Nút​ Setting:​ Cài đặt tài khoản của bạn.

Bước 4: Tạo bản đồ tư duy
Nhấp chuột vào nút Maps, ứng dụng sẽ hiển thị như sau:

●
●
●
●
●
●
●
●

Nút Export (8): T
​ ải bản đồ sau khi được tạo lên Cloud để có thể lưu trữ và xem trên nhiều
thiết bị. Tuy nhiên, chức năng này cần phải trả phí để sử dụng.
Nút Import (7): T
​ ải lên Mindmap đã có sẵn trong máy tính để chỉnh sửa trực tuyến.
Nút View (6):​ Xem các bản đồ theo tiêu đề (Tiled) hoặc danh sách (List).
Nút Sort (5): ​Lọc theo Map Name ​(Tên bản đồ) hoặc Modified Date (​ Ngày chỉnh sửa).
Nút Reload (4):​ Tải lại vùng làm việc.
Nút Move (3):​ Di chuyển các Map đã tạo vào các thư mục.
Nút Delete (2):​ Xóa các bản đồ không cần thiết.
New Mindmap (1):​ Tạo bản đồ tư duy. Nhấp chuột vào nút này, chương trình sẽ hiển thị
ra rất nhiều các background của chủ đề trung tâm với rất nhiều phong cách. Người dùng
có thể lựa chọn một trong chúng theo mục đích sử dụng và tạo tên Mindmap như ý muốn.