MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Các ban tuyên giáo huyện ủy ở tỉnh Cà Mau là cơ quan tham mưu, giúp
việc cho huyện ủy lãnh đạo, chỉ đạo, tiến hành công tác tuyên truyền, giáo
dục, cổ vũ, động viên cán bộ, đảng viên, nhân viên trong huyện chấp hành
đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nghị quyết, chỉ thị
của huyện ủy, tỉnh ủy, phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an
ninh, chăm lo đời sống, phát huy quyền làm chủ, giữ vững, tăng cường quan
hệ gắn bó mật thiết với nhân dân. Chất lượng, hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo công
tác tư tưởng của huyện phụ thuộc rất lớn vào hoạt động của ban tuyên giáo
huyện ủy. Công tác tư tưởng, lý luận của đảng bộ huyện có được tiến hành và
nâng cao chất lượng hay không cũng phụ thuộc rất lớn vào hoạt động chỉ đạo,
hướng dẫn, kiểm tra và tổ chức thực hiện của ban tuyên giáo huyện ủy.
Tuyên truyền miệng (TTM) là hình thức, phương pháp cơ bản của công
tác giáo dục chính trị, tuyên truyền – cổ động, bộ phận cơ bản, quan trọng hợp
thành công tác tư tưởng của Đảng và Nhà nước ta. Chỉ đạo, hướng dẫn, tiến
hành công tác TTM là chức năng, nhiệm vụ của các ban tuyên giáo huyện ủy
ở tỉnh Cà Mau. Công tác TTM của các ban tuyên giáo huyện ủy có vị trí, vai
trò đặc biệt quan trọng trong tuyên truyền, phổ biến chủ nghĩa Mác Lê nin, tư
tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật
của Nhà nước, nghị quyết, chỉ thị của cấp trên; xử lý, giải quyết tình hình tư
tưởng; góp phần tạo sự đồng thuận xã hội; giác ngộ, vận động, tập hợp, cổ vũ,
động viên cán bộ, đảng viên, nhân dân trong huyện tích cực thực hiện đường
lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, phát triển kinh tế - xã hội
củng cố quốc phòng, an ninh, xây dựng đời sống văn hóa, xây dựng Đảng,
xây dựng chính quyền và hệ thống chính trị ở các huyện của tỉnh Cà Mau.
Chất lượng công tác TTM ở các huyện của tỉnh Cà Mau phụ thuộc quyết định
vào năng lực chỉ đạo, hướng dẫn và tổ chức thực hiện của các ban tuyên giáo
3
4
đoạn hiện nay” làm đề tài nghiên cứu luận văn thạc sĩ xây dựng Đảng và
chính quyền nhà nước. Đây là vấn đề cơ bản, cấp thiết, có ý nghĩa lý luận và
thực tiễn sâu sắc.
2. Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
* Một số công trình nghiên cứu đã được xuất bản thành sách
- Vũ Ngọc Am (2008), Cẩm nang nghiệp vụ công tác tuyên giáo, Nxb
Lý luận chính trị, HN.
- Lương Hoàng Anh (2009), Chất lượng công tác TTM của các đảng
bộ huyện ở tỉnh Kiên Giang, Luận văn Thạc sĩ Chính trị học, Học viện Chính
trị Quốc gia Hồ Chí Minh, HN.
- Ban Tuyên giáo Trung ương (2008), Tài liệu bồi dưỡng nghiệp vụ
công tác tuyên giáo cơ sở, Nxb Lao động - xã hội, HN.
- Ban Tuyên giáo Trung ương (2008), Chương trình bồi dưỡng chuyên
đề công tác TTM, BCV, Nxb Lao động - xã hội, HN.
- Hoàng Quốc Bảo (2006), Học tập phương pháp tuyên truyền cách
mạng Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc gia, HN.
- Nguyễn Đức Bình (2001), Một số vấn đề về công tác lý luận, tư tưởng
và văn hoá, Nxb Chính trị quốc gia, HN.
- Trần Thị Anh Đào (2009), CTTT trong sự nghiệp CNH,HĐH, Nxb
Chính trị quốc gia, HN.
- Lương Khắc Hiếu (chủ biên - 2008), Nguyên lý CTTT, tập 1,2, Nxb
Chính trị quốc gia, HN.
- Nguyễn Đình Lương (1999), Nghề báo nói, Nxb Văn hóa - Thông tin, HN
- E.A. Nôgin (1984), Nghệ thuật phát biểu miệng, Nxb Sách giáo khoa
Mác - Lênin, HN.
- Phạm Quang Nghị (chủ biên - 1996), Một số vấn đề lý luận và nghiệp
vụ CTTT, Nxb Chính trị quốc gia, HN.
- Hoàng Quốc Bảo (2002), Tính dễ hiểu - Một đặc trưng cơ bản trong
phương pháp tuyên truyền Hồ Chí Minh, Tạp chí Tư tưởng - Văn hóa, số 7, HN
6
- Hà Đăng (1994), Đổi mới và tăng cường hoạt động BCV, góp phần
nâng cao hiệu quả CTTT, Tạp chí Tư tưởng - Văn hóa, số 10, HN.
- Hồ Văn Hoàng (2004), Vai trò của đội ngũ BCV với phát triển bền
vững, Tạp chí Tư tưởng - Văn hóa, số 10, HN.
- Ngô Văn Thạo (2002), Đổi mới công tác TTM và hoạt động BCV
trong tình hình mới, Tạp chí Tư tưởng - văn hóa, số 7, HN.
- Trương Minh Tuấn (2012), Nâng cao tính thuyết phục của công tác
TTM trong tình hình mới, Tạp chí Tuyên giáo, HN.
- Lê Văn Yên (2012), Học cách làm việc của Bác Hồ, Nxb Văn hóa dân
tộc, HN.
Với quy mô và góc độ nghiên cứu, tiếp cận khác nhau, các công trình
khoa học nói trên đã nghiên cứu, quán triệt, cụ thể hóa những quan điểm của
chù nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối, chính
sách của Đảng và Nhà nước về công tác tư tưởng, lý luận nói chung, công tác
tuyên truyền nói riêng; xác định cơ sở lý luận, thực tiễn, phản ánh toàn cảnh
thực trạng công tác tuyên truyền miệng của Đảng và hệ thống chính trị, các
cấp, các ngành, các địa phương; đề xuất hệ giải pháp toàn diện, đồng bộ,
phong phú, đa dạng trong tổ chức, lãnh đạo, quản lý, chỉ đạo, hướng dẫn và
tiến hành công tác tuyên truyền miệng, nâng cao chất lượng, hiêu quả công
tác tuyên truyền miệng của các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, các đoàn
thể, các cấp, các ngành từ trung ương đến địa phương, cơ sở.
Nhiều công trình nghiên cứu một cách cơ bản, hệ thống những quan
điểm của chù nghĩa Mác – Lênin, đặc biệt là tư tưởng Hồ Chí Minh về công
tác tuyên truyền miệng, đi sâu nghiên cứu, quán triệt, cụ thể hóa quan điểm,
với những luân văn, luận án đã bảo vệ và những công trình nghiên cứu khoa
học đã nghiệm thu.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục đích nghiên cứu
Làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn, trên cơ sở đó đề xuất yêu cầu
và giải pháp nâng cao chất lượng công tác TTM của ban tuyên giáo huyện ủy
8
ở tỉnh Cà Mau hiện nay.
* Nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ những vấn đề lý luận về công tác TTM và chất lượng công tác
tuyên truyền miệng của ban tuyên giáo huyện ủy ở tỉnh Cà Mau
- Đánh giá đúng thực trạng nguyên nhân, khái quát kinh nghiệm nâng
cao chất lượng công tác TTM của ban tuyên giáo huyện ủy ở tỉnh Cà Mau.
- Xác định yêu cầu, đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng công tác
TTM của ban tuyên giáo huyện ủy ở tỉnh Cà Mau giai đoạn hiện nay
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
* Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là chất lượng công tác TTM của
ban tuyên giáo huyện ủy ở tỉnh Cà Mau hiện nay.
* Phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận,
thực tiễn, thực trạng, kinh nhiệm, yêu cầu, giải pháp nâng cao chất lượng
công tác TTM của ban tuyên giáo huyện ủy ở tỉnh Cà Mau.
- Phạm vi đối tượng điều tra, khảo sát, tổng kết thực tiễn là các ban
tuyên giáo huyện ủy ở tỉnh Cà Mau.
- Phạm vi thời gian điều tra, khảo sát thực tiễn, sử dụng tư liệu, tài liệu
được giới hạn từ năm 2010 đến nay
viện báo chí và tuyên truyền, các trường chính trị tỉnh, thành phố.
7. Kết cấu của đề tài
Gồm: Phần mở đầu, 2 chương (4 tiết), kết luận, danh mục tài liệu
nghiên cứu, tham khảo và phụ lục.
10
Chương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CHẤT LƯỢNG CÔNG
TÁC TUYÊN TRUYỀN MIỆNG CỦA BAN TUYÊN GIÁO HUYỆN ỦY
Ở TỈNH CÀ MAU
1.1. Những vấn đề cơ bản về công tác tuyên truyền
miệng và chất lượng công tác tuyên truyền miệng của ban
tuyên giáo huyện ủy ở tỉnh Cà Mau
1.1.1. Ban tuyên giáo huyện ủy và những vấn đề cơ bản về công tác
tuyên truyền miệng của ban tuyên giáo huyện ủy ở tỉnh Cà Mau
* Khái quát điều kiện địa lý, tự nhiên, kinh tế, văn hóa, xã hội các
huyện ở tỉnh Cà Mau
Điều kiện địa lý, tự nhiên
Cà Mau là tỉnh cực Nam của Tổ quốc, được tách ra từ tỉnh Minh Hải
thành hai tỉnh Cà Mau và Bạc Liêu từ ngày 1-1-1997, là một trong những tỉnh
thuộc vùng Đồng bằng sông Cửu Long và nằm trên bán đảo Cà Mau. Cà Mau
phía Bắc giáp hai tỉnh Kiên Giang và Bạc Liêu, Phía Đông, Nam và Tây giáp
biển. Cà Mau là tỉnh duy nhất trong vùng và cả nước có ba mặt giáp biển trải
dài từ biển Đông sang biển Tây với bờ biển dài 254 km. Toàn tỉnh có diện
tích là 5.329,5 km2, là tỉnh có diện tích vào loại lớn trong vùng Đồng bằng
sông Cửu Long, chỉ sau tỉnh Kiên Giang.
Đất đai của các huyện ở tỉnh Cà Mau là miền đất trẻ, mới được khai
phá sử dụng, có độ phì trung bình khá, hàm lượng chất hữu cơ cao. Diện
Nằm trong vòng cung đường biển của nhiều trung tâm phát triển của
khu vực Đông Nam Á với nhiều hòn đảo: Hòn Khoai, Hòn Chuối, Hòn Đá
Bạc…, có vị trí chiến lược quan trọng, là cầu nối để khai thác biển, ven biển
và là tiền tuyến bảo vệ Tổ quốc. Cà Mau có ngư trường rộng trên 80.000 km 2,
tài nguyên biển phong phú với nhiều loại thủy hải sản quý hiếm, có trữ lượng
lớn, khả năng khai thác khoảng 250.000 tấn/năm. Cà Mau có tiềm năng khá
lớn về dầu khí trong lòng biển, trữ lượng tiềm năng khoảng 172 tỷ m 3, đã phát
hiện 30 tỷ m3, sản lượng khai thác có thể đạt 8,25 tỷ m 3/năm. Vùng ven biển
12
Cà Mau có nguồn tài nguyên rừng phong phú, đa dạng với hệ sinh thái rừng
ngập mặn và rừng ngập lợ trên 145.600 ha, chiếm 36,9% diện tích đất rừng
vùng Đồng bằng sông Cửu Long, diện tích nuôi trồng thủy sản là 179.000 ha,
diện tích mặt nước tự nhiên là 15.765 ha, nên có điều kiện phát triển kinh tế
lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản dưới tán rừng, du lịch sinh thái, nghiên cứu
khoa học.
Trong mối quan hệ với khu vực, các huyện ở tỉnh Cà Mau là một trong
bốn tiểu vùng kinh tế đang được quy hoạch xây dựng thành vùng kinh tế động lực
của Đồng bằng sông Cửu Long; là điểm đến của một số tuyến quốc lộ và tuyến
đường thủy quan trọng. Với dự án Tiểu vùng Mê Công mở rộng thì Cà Mau được
xác định nằm trong hành lang phát triển phía nam Băng Cốc - Phnômpênh - Hà
Tiên - Cà Mau. Với dự án cụm công nghiệp khí - điện - đạm đang được Trung
ương đầu tư và đưa vào sử dụng, Cà Mau thực sự trở thành một cực phát triển của
tứ giác Cà Mau - Cần Thơ - An Giang - Kiên Giang và có khả năng hợp tác phát
triển một số lĩnh với các tỉnh, thành phố khu vực như: liên kết khai thác du lịch lữ
hành, tổ chức các tour du lịch, đào tạo nguồn nhân lực, cung cấp lao động cho các
khu công nghiệp.
Sau khi tái lập tỉnh, tình hình kinh tế - xã hội ở các huyện, xã, phường,
nghị lực, vừa hào hiệp, phóng khoáng, vừa khoan dung, độ lượng, vừa trọng
nghĩa tình; là những người chân chất, thật thà, cần cù, nhẫn nại. Cuộc sống văn
hóa ở đây từ xa xưa đến nay đã hình thành phong cách, sinh hoạt khá phong phú,
nhưng còn phải khắc phục những bất cập trong cuộc sống để nâng cao giá trị văn
hóa của vùng đất phương Nam.
Chất lượng giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực của các huyện được
nâng cao và thoát khỏi danh sách các huyện thuộc vùng trũng về giáo dục vào
năm 2010. 100% xã, phường, thị trấn đạt chuẩn phổ cập giáo dục trung học cơ
sở và có ít nhất 20% xã , phường, thị trấn đạt phổ cập giáo dục trung học phổ
thông. 95% hộ gia đình, 85% ấp, khóm và 55% xã, phường, thị trấn đạt chuẩn
văn hóa, có 17 xã đạt chuẩn nông thôn mới năm 2015. Mạng lưới y tế cơ sở
được củng cố, y tế dự phòng được tăng cường, các mục tiêu quốc gia về y tế
14
được triển khai đến vùng sâu, vùng xa. Người nghèo, trẻ em dưới 6 tuổi, trẻ
em khuyết tật và các đối tượng chính sách được chăm sóc sức khỏe tốt hơn.
Đã có 100% số xã có trạm y tế và bác sĩ phục vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu
cho nhân dân, 100% đều đạt chuẩn quốc gia về y tế xã vào năm 2015.
* Cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của ban tuyên giáo huyện ủy ở
tỉnh Cà Mau
Một là, cơ cấu, tổ chức của ban tuyên giáo huyện ủy
Theo quy định của Ban tổ chức Trung ương, cơ cấu tổ chức của các ban
tuyên giáo huyện ủy ở tỉnh Cà Mau thông thường được biên chế từ 5 đến 7
cán bộ, công chức, trong đó có 1 trưởng ban phụ trách, quản lý, chỉ đạo
chung, 2 đến 3 phó ban và 3 đến 4 chuyên viên phụ trách các mặt công tác
tuyên truyền, công tác khoa giáo, văn hóa – văn nghệ, thể dục thể thao; công
tác nghiên cứu, tổng kết lịch sử đảng bộ huyện; phụ trách thực hiện cuộc vận
động học tập, làm theo tư tưởng, tấm gương, đạo đức, phong cách Hồ Chí
tầng lớp nhân dân trong huyện.
- Xây dựng, triển khai, hướng dẫn, chỉ đạo và tổ chức thực hiện kế
hoạch, chương trình công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị, đạo đức, pháp
luật, truyền thống, văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, thi đua – khen thưởng.
Chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra đôn đốc việc học tập và làm theo tư tưởng, tấm
gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong đảng bộ huyện. Chỉ đạo, hướng
dẫn, tiễn hành công tác tuyên truyền – cổ động, cổ vũ, động viên cán bộ, đảng
viên, nhân dân trong huyện hăng hái, tích cực tham gia các phong trào hành
động cách mạng, chấp hành nghiêm đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật
của Nhà nước, phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, thực hiện
chính sách xã hội, xây dựng đời sống văn hóa ở địa phương.
- Chỉ đạo nội dung, chương trình giảng dạy của trung tâm bồi dưỡng
chính trị huyện. Bồi dưỡng, rèn luyện nâng cao chất lượng đội ngũ báo cáo
viên, tuyên truyền viên, cán bộ, nhân viên chuyên trách công tác tuyên giáo ở
cấp huyện và xã, thị trấn. Chỉ đạo, kiểm tra nội dung, chương trình phát
thanh, truyền hình, văn hóa – văn nghệ, thể dục, thể thao trong huyện.
16
- Hướng dẫn, chỉ đạo, tổ chức phòng chống “diễn biến hòa bình” trên
lĩnh vực chính trị, tư tưởng, văn hóa; đấu tranh khắc phục tình trạng suy thoái
về tư tưởng chính trị, phẩm chất đạo đức lối sống trong một bộ phận cán bộ,
đảng viên; phòng, chống tham nhũng, lãng phí; ngăn chặn tiêu cực và tệ nạn
xã hội. Chỉ đạo, tổ chức đấu tranh tư tưởng, lý luận. Tổ chức hoạt động
nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, bảo vệ, hoàn thiện, phát triển chủ nghĩa
Mác – Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng, pháp
luật của Nhà nước.
- Quản lý, sử dụng ngân sách ngành tuyên giáo, bảo đảm cơ sở vật chất,
quản lý, sử dụng phương tiện thông tin đại chúng, trang thiết bị phục vụ công
thấy họ, được làm quen với họ và ảnh hưởng tới họ theo kiểu của mình". Định
nghĩa này nhấn mạnh ưu thế của TTM qua giao tiếp giữa chủ thể và khách
thể. Theo cuốn Nguyên lý CTTT: "TTM là một phương thức tuyên truyền
được tiến hành bằng lời nói trực tiếp, nhằm mục đích nâng cao nhận thức,
củng cố niềm tin và cổ vũ tính tích cực hành động của người nghe". Định
nghĩa này nhấn mạnh tính mục đích của TTM. Theo Tài liệu của Ban Tuyên
giáo Trung ương: "TTM là hình thức tuyên truyền đặc biệt quan trọng, được
thực hiện chủ yếu bởi đội ngũ BCV, tuyên truyền viên thông qua hình thức
giao tiếp trực tiếp"
Từ những luận giải trên, có thể hiểu khái niệm TTM như sau: TTM là
một phương thức tuyên truyền, được tiến hành chủ yếu bằng lời nói trong
giao tiếp trực tiếp của đội ngũ báo cáo viên, nhằm mục đích nâng cao nhận
thức, củng cố niềm tin và cổ vũ tính tích cực hành động của người nghe.
Khái niệm công tác tuyên truyền miệng của ban tuyên giáo huyện ủy
ở tỉnh Cà Mau
V.I. Lênin khẳng định CTTT có ba hình thái: công tác lý luận, công tác
tuyên truyền và công tác cổ động. Ba hình thái đó tương ứng với các quá trình
tư tưởng gồm: sản xuất ra hệ tư tưởng; phổ biến, truyền bá hệ tư tưởng; cổ vũ,
động viên quần chúng thực hiện. Vì thế, công tác TTM là một trong những
hình thức công tác tư tưởng quan trọng hàng đầu, nhằm tuyên truyền chủ
18
nghĩa Mác – Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của
Đảng và Nhà nước tới quần chúng nhân dân.
Từ cách tiếp cận trên, có thể hiểu khái niệm công tác TTM của ban
tuyên giáo huyện ủy như sau: "Công tác TTM của ban tuyên giáo huyện ủy là
công tác tham mưu, chỉ đạo và tổ chức thực hiện các nội dung, phương
pháp hình thức tuyên truyền bằng lời nói trực tiếp truyền bá chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, phổ biến, quán triệt các quan điểm, đường lối
đảng viên và nhân dân trên địa bàn huyện.
* Nội dung công tác TTM của BTGHU ở tỉnh Cà Mau.
Một là, nghiên cứu, xây dựng, đề xuất chủ trương biện pháp lãnh đạo
công tác TTM để huyện ủy xem xét, quyết định. Xây dựng kế hoạch tổ chức
TTM; xác định nội dung, chương trình, hình thức, phương pháp TTM.
Hai là, củng cố, kiện toàn tổ chức, bộ máy TTM; đào tạo, bồi dưỡng,
nâng cao chất lượng đội ngũ báo cáo viên, cán bộ, nhân viên của BTGHU;
xây dựng và tổ chức thực hiện quy chế công tác TTM; thực hiện các chế độ
nề nếp công tác TTM.
Ba là, truyền truyền, phổ biến chủ nghĩa Mác – Lê nin, tư tưởng Hồ
Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nghị
quyết, chỉ thị của huyện ủy, tỉnh ủy, chính quyền huyện và tỉnh Cà Mau.
Bốn là, tuyên truyền, phổ biến kế hoạch, chương trình, chủ trương phát
triển kinh tế - xã hội, củng cố QP, AN, xây dựng đảng bộ và hệ thống chính
trị cấp huyện.
Năm là, cung cấp thông tin thời sự kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội
trên thế giới, khu vực, trong nước, đặc biệt là tình hình mọi mặt ở các huyện
và tỉnh Cà Mau. Định hướng dư luận xã hội. Tuyên truyền, phổ biến gương
người tốt, việc tốt, kinh nghiệm điển hình tiên tiến.
Sáu là, tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức, giác ngộ chính trị,
tư tưởng, xây dựng động cơ, trách nhiệm, quyết tâm, ý chí; tạo sự thống nhất
giữa tư tưởng và hành động, sự đồng thuận trong xã hội, củng cố niềm tin của
20
cán bộ, đảng viên, nhân dân đối với sự nghiệp đổi mới theo định hướng
XHCN và sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, của huyện ủy và
chính quyền huyện.
Bảy là, cổ vũ, động viên cán bộ, đảng viên và nhân dân trong huyện
nước ở các cơ quan, tổ chức, các cấp, các ngành trên địa bàn huyện.
Năm là, tiến hành công tác TTM thông qua các hình thức tập huấn, đào
tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, đảng viên của trung tâm bồi dưỡng chính
trị huyện. Phát huy vai trò, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ chủ chốt của
HTCT huyện, đội ngũ báo cáo viên, đội ngũ giảng viên của trung tâm bồi
dưỡng chính trị trong tiến hành công tác TTM thông qua các hình thức giảng
bài, trao đổi, thảo luận, nói chuyện thời sự, phổ biến kinh nghiệm, phổ biến,
quán triệt các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Nhà nước và của cấp trên trong
các đợt tập huấn, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức, đảng viên của huyện.
*Vị trí, vai trò công tác tuyên truyền miệng của ban tuyên giáo huyện
ủy ở tỉnh Cà Mau
Một là, Công tác TTM của ban tuyên giáo huyện ủy ở tỉnh Cà Mau có
vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng trong truyền bá hệ tư tưởng, nâng cao nhận
thức giác ngộ, thúc đẩy quần chúng tham gia hành động cách mạng. Cùng
với các hình thức công cụ, phương tiện khác của CTTT, công tác TTM của
ban tuyên giáo huyện ủy góp phần phổ biến, truyền bá sâu rộng trong cán bộ,
đảng viên và các tầng lớp nhân dân về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ
Chí Minh, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước, làm cho hệ tư
tưởng của Đảng chiếm địa vị thống trị trong đời sống tinh thần của xã hội.
Mặt khác công tác TTM của ban tuyên giáo huyện ủy còn là sự cổ vũ, động
viên, thúc đẩy quần chúng hăng hái tham gia các phong trào, biến nhận thức,
niềm tin thành nhiệt huyết và hành động cách mạng, thực hiện thắng lợi
đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ chính trị
của địa phương.
Hai là, công tác TTM của ban tuyên giáo huyện ủy là kênh thông tin chủ
22
yếu và chính thống của huyện ủy góp phần cung cấp thông tin cập nhật, định
Công tác TTM của ban tuyên giáo huyện ủy còn kịp thời cung cấp, cập
nhật thông tin, góp phần định hướng tư tưởng, giải thích, phân tích cho quần
chúng nhân dân hiểu rõ những thông tin chính thống, trên cơ sở đó định
hướng dư luận xã hội, góp phần tạo ra sự thống nhất về chính trị, tư tưởng
trong Đảng, sự đồng thuận trong xã hội. Vì vậy, công tác TTM của ban tuyên
giáo huyện ủy có vai trò như là sợi dây nối liền Đảng với quần chúng, Nhà
nước với công dân, Trung ương với địa phương, cơ sở.
*Đặc điểm của công tác tuyên truyền miệng của ban
tuyên giáo huyện ủy
Một là, đặc điểm sử dụng ngôn ngữ trong công tác TTM
Là loại hình trực tiếp, sử dụng lời nói làm phương tiện chủ yếu để
chuyển tải thông tin. Lời nói mang tính phổ biến trong giao tiếp xã hội. Công
tác TTM bao gồm hai yếu tố cấu thành, đó là chủ thể phát ngôn thông tin và
đối tượng tiếp nhận thông tin. Đây là điểm khác biệt cơ bản của TTM so với
các phương tiện thông tin đại chúng khác. Bằng lời nói, TTM có thể trình
bày vấn đề một cách hệ thống; giải thích cặn kẽ, nhắc đi nhắc lại để ghi nhớ
các khái niệm, phạm trù, quy luật, quan điểm tư tưởng, v.v. với từng đối
tượng, kể cả đối tượng không biết chữ. Bằng lời nói, công tác TTM có ưu thế
là sử dụng linh hoạt, hiệu quả thông tin, có thể tác động mạnh mẽ vào tình
cảm của con người, khơi dậy tính tích cực nhận thức của đối tượng, thúc đẩy
quá trình hình thành niềm tin và cổ vũ hành động. Lời nói có thể sử dụng
trong mọi hoàn cảnh, điều kiện, nên công tác TTM ít tốn kém kinh phí. V.I.
Lênin cho rằng: "Ảnh hưởng cá nhân và những lời phát biểu tại các cuộc họp
có ý nghĩa rất lớn. Không có những cái đó thì không có hoạt động chính trị".
Ngày nay, người làm công tác TTM có thể có thêm sự hỗ trợ của máy tính,
màn hình, các chương trình trình chiếu..., nhưng phương tiện chủ yếu của họ
vẫn là lời nói trực tiếp.
Trong công tác TTM có thể sử dụng các yếu tố phi ngôn như tư thế, cử
phương tiện khuếch đại và khả năng tập hợp một số đông tại một địa điểm và
25
thời điểm nhất định; dễ chịu tác động của các yếu tố ngoại cảnh do tập trung
đông người và ở các địa điểm khác nhau.
Ba là, đặc điểm đối tượng tác động của công tác TTM
Tuyên truyền miệng có đối tượng tác động rộng rãi. Đối tượng tác
động của công tác TTM là đông đảo công chúng trong xã hội, các nội dung
của công tác TTM đều nhằm vào các nhóm đối tượng cụ thể, đây chính là tính
rộng rãi về đối tượng tác động của TTM. Công tác TTM có khả năng truyền
đạt nhiều thông điệp từ một nguồn đơn lẻ đến rất nhiều người khác nhau cùng
một lúc. Có thể nói, những thông điệp của TTM tác động, lay động, chi phối,
thậm chí làm thay đổi nhận thức tình cảm hàng triệu người, kêu gọi, thôi thúc,
tổ chức họ tham gia giải quyết những vấn đề đặt ra. Thực tiễn công tác TTM đã
"trở thành lực lượng vật chất", có thể tạo dựng, kiến thiết nên một chế độ xã
hội, nhưng cũng có thể đập tan, lật nhào một chế độ xã hội một cách nhanh
chóng. Có thể lấy câu nói của C. Mác để minh họa cho nhận định này: "Cố
nhiên là vũ khí của sự phê phán không thể thay thế được sự phê phán của vũ
khí; lực lượng vật chất chỉ có thể bị đánh đổ bằng lực lượng vật chất, nhưng lý
luận cũng sẽ trở thành lực lượng vật chất khi nó thâm nhập vào quần chúng"
Do yêu cầu thông tin phát ra phải thỏa mãn trình độ chung của công
chúng, bảo đảm để công chúng hiểu ngay, nhận thức hoặc xử lý kịp thời, hiệu
quả, nên thông tin của công tác TTM được thiết kế phù hợp, ngắn gọn và cụ
thể để quần chúng đông đảo tiếp nhận và những người có học thức cũng
không thấy nhàm chán. Đây là yêu cầu BCV không chỉ có trình độ, năng lực
và kinh nghiệm mà còn có khả năng hiểu và hòa nhập với các nhóm công
chúng và khả năng thể hiện, đồng thời phải đổi mới công nghệ, hình thức và
phương pháp thông tin để công chúng dễ tiếp nhận, dễ nhớ, dễ hiểu và dễ làm
Từ các góc độ tiếp cận trên, có thể đưa ra khái niệm "Chất lượng là khái
niệm chỉ mức độ của một tập hợp các thuộc tính căn bản, thống nhất hữu cơ,
cấu thành sự vật, bảo đảm cho sự vật khả năng đáp ứng tốt nhất những mục
đích xác định".
Công tác TTM của ban tuyên giáo huyện ủy là hoạt động chính trị xã hội,
27