ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

TRƢƠNG THỊ HẢI THANH

HOẠT ĐỘNG PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT
CHO HỌC SINH, SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG CAO
ĐẲNG Ở THÁI NGUYÊN HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI – 2009


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

TRƢƠNG THỊ HẢI THANH

HOẠT ĐỘNG PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT
CHO HỌC SINH, SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG CAO
ĐẲNG Ở THÁI NGUYÊN HIỆN NAY
Chuyên ngành : Lý luận và lịch sử nhà nƣớc và pháp luật
Mã số

: 60 38 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Hoàng Thị Kim Quế


8

1.1.2.

Mục đích phổ biến, giáo dục pháp luật

12

1.1.3.

Chủ thể phổ biến, giáo dục pháp luật

13

1.1.4.

Đối tượng của phổ biến, giáo dục pháp luật

14

1.1.5.

Nội dung của phổ biến, giáo dục pháp luật

15

1.1.6.

Phương pháp phổ biến, giáo dục pháp luật



23

1.2.4.

Nội dung của phổ biến, giáo dục pháp luật

27

1.2.5.

Phương pháp phổ biến, giáo dục pháp luật

29

1.2.6.

Hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật

31


1.3.

Tính tất yếu khách quan của công tác phổ biến, giáo dục
pháp luật trong các trường cao đẳng ở Thái nguyên hiện nay

32

1.3.1.

DỤC PHÁP LUẬT TRONG CÁC TRƢỜNG CAO
ĐẲNG Ở THÁI NGUYÊN HIỆN NAY

2.1.

Những yếu tố ảnh hưởng tới việc phổ biến, giáo dục pháp
luật trong các trường cao đẳng ở Thái Nguyên

38

2.1.1.

Đặc điểm tự nhiên và xã hội của tỉnh Thái Nguyên

38

2.1.2.

Đặc điểm của hệ thống giáo dục và hoạt động giáo dục
của các trường cao đẳng ở Thái Nguyên

40

2.1.2.1. Hệ thống giáo dục và hoạt động giáo dục của các trường

40

2.1.2.2. Đội ngũ giáo viên

41


47

2.2.1.2. Về phương pháp dạy của giáo viên

49

2.2.1.3. Về phương pháp học tập và rèn luyện của học sinh - sinh
viên

59

2.2.1.4. Thực trạng vi phạm pháp luật trong học sinh - sinh viên

61

2.3.

Nhận xét chung thực trạng phổ biến, giáo dục pháp luật
trong các trường cao đẳng ở Thái Nguyên hiện nay

68

Chương 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP CƠ BẢN NHẰM NÂNG CAO

72

CHẤT LƢỢNG CÔNG TÁC PHỔ Biến GIÁO DỤC
TRONG CÁC TRƢỜNG CAO ĐẲNG Ở THÁI
NGUYÊN HIỆN NAY

83

3.2.2.1. Nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên

83

3.3.2.2. Củng cố, tăng cường cơ sở vật chất phục vụ hoạt động
phổ biến giáo dục pháp luật trong các trường cao đẳng ở
Thái nguyên

87

Đổi mới phương pháp dạy học và đa dạng hóa các hình
thức phổ biến, giáo dục pháp luật trong các trường cao
đẳng ở Thái nguyên hiện nay

90

3.3.


3.3.1.

Đổi mới phương pháp dạy học

90

3.3.2.

Đa dạng hóa các hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật

luật. Các trường cao đẳng trong tỉnh Thái Nguyên cũng là một trong những
đối tượng được áp dụng triển khai công tác này và đạt được một số kết quả
nhất định đáp ứng phần nào yêu cầu của việc quản lý nhà trường, quản lý
xã hội bằng pháp luật. Tuy nhiên, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho
học sinh - sinh viên của các nhà trường cao đẳng vẫn chưa thực sự đạt
ngang tầm với yêu cầu quản lý nhà trường bằng pháp luật, chưa tiến hành
thường xuyên, liên tục và mang tính đồng bộ, chưa huy động hết được sức
mạnh của hệ thống chính trị nhà trường và sự tham gia nhiệt tình của học
sinh - sinh viên. Bên cạnh đó, trong nhận thức của không ít học sinh - sinh
viên về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của công tác này chưa thực sự đúng
mức dẫn đến tâm lý thực hiện còn hời hợt, khả năng vận dụng thực tiễn còn
hạn chế. Về chương trình, nội dung phổ biến, giáo dục pháp luật thì còn
dàn trải, nặng về lý thuyết và chưa thống nhất ở các trường đại học, cao
đẳng không chuyên luật; hình thức và phương pháp chậm đổi mới, hoạt
động ngoại khóa còn đơn điệu, thiếu hấp dẫn; đội ngũ nhà giáo, cán bộ làm
công tác phổ biến, giáo dục pháp luật còn thiếu về số lượng, năng lực của
một số cán bộ chưa đáp ứng được yêu cầu mới. Cơ chế phối hợp các lực
lượng làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho học sinh - sinh viên
chưa thực sự có hiệu quả. Nguồn lực đầu tư chưa tương xứng, công tác
kiểm tra, giám sát thực hiện chưa chặt chẽ, chưa phát huy đầy đủ chức
năng, phương tiện của các cơ quan thông tin đại chúng để tuyên truyền,
giáo dục pháp luật.


Ngoài những hạn chế trên đây, đặc biệt trong thời kỳ công nghiệp
hóa, hiện đại hóa đất nước công tác phổ biến, giáo dục pháp luật càng trở
nên quan trọng và cần thiết nó góp phần đào tạo, giáo dục lớp người mới có
phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, năng lực tư duy sáng tạo đủ sức giải
quyết các tình huống xã hội cụ thể và những vấn đề đang đặt ra trong thực
tiễn xây dựng đất nước. Qua đó, góp phần tích cực vào việc thực hiện mục

- "Giáo dục pháp luật trong các trường đại học, trung học chuyên
nghiệp và dạy nghề (không chuyên luật) ở nước ta hiện nay", của Đinh Xuân
Thảo, (1996).
- "Một số vấn đề về phổ biến, giáo dục pháp luật trong giai đoạn
hiện nay", của Vụ phổ biến giáo dục pháp luật - Bộ Tư pháp.
* Các luận văn thạc sĩ:
- "Thực trạng và phương hướng đổi mới giáo dục pháp luật hệ đào
tạo trung học chính trị ở nước ta hiện nay", của Đặng Ngọc Hoàng, (2000).
- "Nâng cao chất lượng giáo dục pháp luật trong trường cao đẳng
sư phạm hiện nay", của Trần Thị Sáu, (2004).
- "Giáo dục pháp luật cho cán bộ, công chức tỉnh Thái Bình trong
giai đoạn hiện nay", của Trần Thị Nụ, (2007)…
* Các đề tài khoa học cấp Bộ của Bộ Tư pháp:
- "Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về giáo dục pháp luật trong
công cuộc đổi mới", (1994)
- "Tìm kiếm mô hình phổ biến, giáo dục pháp luật có hiệu quả trong
dân tộc ít người", (1995) …
* Các giáo trình:
- "Lý luận chung về Nhà nước và pháp luật", của PGS.TS Hoàng
Thị Kim Quế, (2005).
- "Nhập môn xã hội học pháp luật", của PGS.TS Võ Khánh Vinh,
(2003)...


Tuy nhiên, trong những tài liệu trên hoạt động phổ biến, giáo dục
pháp luật mới chỉ đề cập ở mức khái quát, mang tính định hướng, chưa có
một công trình nào nghiên cứu có hệ thống và toàn diện và chi tiết về hoạt
động phổ biến, giáo dục pháp luật cho học sinh - sinh viên trong các trường
cao đẳng. Mặc dù vậy, đây là nguồn tài liệu quý giá để tác giả nghiên cứu,
tham khảo và kế thừa những nội dung hợp lý nhằm triển khai có hiệu quả

- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động
phổ biến, giáo dục pháp luật và nâng cao ý thức pháp luật cho học sinh sinh viên trong các trường cao đẳng ở Thái Nguyên hiện nay.
* Đối tượng nghiên cứu:
Là hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật trong các trường cao
đẳng
* Phạm vi nghiên cứu:
Trên cơ sở phân tích chủ yếu thực trạng ý thức pháp luật và thực
trạng phổ biến, giáo dục pháp luật ở một số trường cao đẳng trên địa bàn
tỉnh Thái Nguyên, tác giả sẽ đưa ra khái quát chung cho các trường cao
đẳng trên địa bàn của tỉnh trong giai đoạn hiện nay.
4. Phƣơng pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng
và chủ nghĩa duy vật lịch sử và một số phương pháp như:
- Phương pháp nghiên cứu chung: Phân tích, tổng hợp, lôgic, thống
kê toán học, nghiên cứu tài liệu, điều tra xã hội học, thực nghiệm…
- Phương pháp cụ thể: Để thu thập thông tin nhằm đáp ứng mục tiêu
và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài sử dụng các nhóm phương pháp cụ thể theo
cách phân loại quan sát sự kiện như sau:


+ Quan sát gián tiếp: Chủ yếu nghiên cứu tài liệu có liên quan: Đọc
tài liệu, lược thuật tài liệu …
+ Quan sát trực tiếp: Tác giả thực hiện phỏng vấn bằng biểu mẫu
(theo dạng trưng cầu ý kiến), phỏng vấn sâu và thống kê bằng cách đi điều
tra thực tế kết quả và hiệu quả của công tác phổ biến, giáo dục pháp luật.
5. Đóng góp mới về mặt khoa học của đề tài nghiên cứu
Luận văn là công trình khoa học nghiên cứu có hệ thống và toàn
diện về hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật cho toàn bộ học sinh - sinh
viên các trường cao đẳng trên một địa bàn (Thái Nguyên) sẽ góp phần giúp
các Bộ, ngành, địa phương trong việc nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu

6. Bộ Tư pháp (2002), Sổ tay hướng dẫn nghiệp vụ phổ biến, giáo dục
pháp luật, Hà Nội.
7. Chính phủ (2007), Nghị quyết số 61/2007/NQ-CP ngày 07/12 về việc
tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 09/12/2003 của Ban
Bí thư Trung ương khóa IX về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng
trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp
hành pháp luật của cán bộ, nhân dân, Hà Nội.
8. Chính phủ (2008), Quyết định số 37/2008/QĐ-TTg ngày 12/3 của Thủ
tướng Chính phủ phê duyệt chương trình phổ biến, giáo dục pháp
luật từ năm 2008-2012, Hà Nội.
9. Chính phủ (2008), Chương trình phổ biến, giáo dục pháp luật từ năm
2008 - 2012, Hà Nội.
10. Công ty cổ phần Thông tin kinh tế đối ngoại (2005), Thái Nguyên thế
và lực mới trong thế kỷ XXI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.


11. Phạm Thế Dũng (2006), "Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trước
yêu cầu quản lý nhà nước", Dân chủ và pháp luật.
12. Đảng Cộng sản Việt Nam (1994), Báo cáo chính trị của Ban Chấp
hành trung ương tại Đại hội toàn quốc giữa nhiệm kỳ khóa VII, Hà
Nội.
13. Đảng Cộng sản Việt Nam (1997), Tìm hiểu Nghị quyết Hội nghị lần thứ
2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII, Nxb Chính trị quốc
gia, Hà Nội.
14. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ IX, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
15. Đảng Cộng sản Việt Nam (2004), Chỉ thị 40/CT của Ban Bí Thư Trung
ương về nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý
giáo dục, Hà Nội.
16. Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc

Sư phạm Quảng Bình), Luận văn thạc sĩ luật học.
33. Lê Minh Tâm (1995), Xác định mục tiêu, yêu cầu và nội dung chương
trình giáo dục pháp luật trong các trường không chuyên luật, Kỷ
yếu hội thảo khoa học, Bộ Tư pháp.
34. Nguyễn Văn Thảo (1993), "Về bộ máy lập pháp, hành pháp, tư pháp",
Tạp chí Cộng sản, (8).
35. Đinh Xuân Thảo (1995), Giáo dục pháp luật trong các trường đại học,
trung học chuyên nghiệp và dạy nghề (không chuyên luật) ở nước
ta hiện nay, Luận án tiến sĩ Luật học.
36. Trường Đại học Luật Hà Nội (2003), Giáo trình Lý luận chung về nhà
nước và pháp luật, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội.
37. Vụ Phổ biến, giáo dục pháp luật - Bộ Tư pháp, (2003), "Đánh giá nhu

cầu phát triển hệ thống pháp luật và phổ biến, giáo dục pháp luật ở


Việt Nam đến năm 2010", Thông tin khoa học pháp lý, (Số chuyên
đề).