ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH TỈNH BÌNH DƯƠNG
TRUNG TÂM HOẠT ĐỘNG THANH NIÊN TỈNH



Đề tài:

ĐỔI MỚI NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
GIÁO DỤC CỦA ĐOÀN
TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

GVHD: Nguyễn Thị Ngọc Xuân
Lớp BD nghiệp vụ Thanh vận năm 2016

Bình Dương, tháng 12/2016

1


ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH TỈNH BÌNH DƯƠNG
TRUNG TÂM HOẠT ĐỘNG THANH NIÊN TỈNH



Đề tài:

ĐỔI MỚI NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
GIÁO DỤC CỦA ĐOÀN
TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

GVHD: Nguyễn Thị Ngọc Xuân

Giáo dục đạo đức và lối sống lành mạnh cho học sinh là một trong những

yêu cầu cơ bản, thiết yếu của giáo dục nói chung và giáo dục nhà trường nói riêng.
Đối với thanh niên, trong giai đoạn hiện nay, yêu cầu đó lại càng trở nên cấp thiết,
cần có sự chung tay hành động của gia đình, nhà trường và nhiều tổ chức chính trị xã hội, trong đó có Đoàn thanh niên.
Tổ chức Ðoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh có vị trí, vai trò rất quan
trọng trong định hướng, tổ chức các hoạt động giáo dục đạo đức cho thanh niên cụ
thể là có vai trò rất quan trọng đối với trường Đại học Thủ Dầu Một. Ðoàn là tổ
chức chính trị, là lực lượng giáo dục, đảm bảo quyền lợi làm chủ tập thể của quần
chúng trong mọi hoạt động của thanh niên, làm nhiệm vụ giáo dục thanh niên và là
một thành viên không thể thiếu trong thực hiện nhiệm vụ chính trị của Đảng. Ðoàn
là lực lượng giáo dục trực tiếp, lãnh đạo chính trị, tư tưởng tập thể đoàn viên thanh
niên, là nhân tố cơ bản của quá trình tự giáo dục trong nhà trường với tư cách là
một môi trường xã hội hóa.
Hiện nay, ở vào thời kì hội nhập nhiều học sinh, sinh viên có ý chí vươn
lên trong học tập, có hoài bão khát vọng lớn. Tuy nhiên, cũng dưới tác động của
nền kinh tế thị trường và cơ chế mở cửa và do nhiều nguyên nhân khác, hành vi
lệch chuẩn của thanh thiếu niên có xu hướng ngày càng tăng. Một số hành vi vi
phạm pháp luật của học sinh, sinh viên khiến gia đình và xã hội lo lắng như: vi
phạm giao thông, đua xe trái phép, bạo lực nhà trường, quay cóp bài, mua điểm, cờ
bạc, nghiện rượu, trong gia đình trẻ em thiếu kính trên nhường dưới, không vâng
5


lời cha mẹ, người lớn….Một số hành vi lệch chuẩn khác về mặt đạo đức 5 như:
sống hưởng thụ, chạy theo đồng tiền, xa hoa, lãng phí, lười lao động và học tập,
thiếu ý thức rèn luyện, không dám đấu tranh với cái sai, thờ ơ vô cảm, vị kỷ,…cũng
ngày càng nhiều hơn ở đối tượng còn ngồi trên ghế nhà trường. Những phẩm chất
xấu ấy là kết quả sự giáo dục không đồng bộ giữa gia đình, nhà trường và xã hội.
Việc giáo dục đạo đức trong nhà trường thường chú trọng tới nề nếp kỷ cương với

2.2

Cơ sở thực tiễn

Xuất phát từ vai trò thực tế của trường và thực tiễn thực hiện công tác Đoàn
cho sinh viên ở Đại học Thủ Dầu Một để có thể đổi mới nội dung và các phương
thức giáo dục của Đoàn trong giai đoạn hiện nay và đó là một trong những vấn đề
cần thiết trong các kế hoạch cần phải đổi mới trong giáo dục.
3.

Tên đề tài
“Đổi mới nội dung, phương thức giáo dục của Đoàn của Đại học Thủ

Dầu Một trong giai đoạn hiện nay”.
4. Mục đích, nhiệm vụ của đề tài
4.1.
Mục đích nghiên cứu đề tài
Đề tài này hướng tơi việc nghiên cứu về sự đổi mới nội dung và các phương
thức giáo dục cần thiết của Đoàn trong giai đoạn hiện nay. Để ngày càng các hoạt
động của Đoàn phát triển hơn và hoàn thiện hơn về mọi mặt.
Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
Nghiên cứu cơ sở lý luận của công tác giáo dục Đoàn trong giai đoạn hiện nay.
- Đánh giá thực trạng.
Đề xuất một số nội dung và phương thức để thực hiện các giải pháp đã đề ra.
4.2.

-

CHƯƠNG I: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CÔNG TÁC ĐỔI MỚI NỘI DUNG
VÀ CÁC PHƯƠNG THỨC GIÁO DỤC CỦA ĐOÀN TRONG GIAI ĐOẠN


8


Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (Đoàn Thanh niên) là một tổ
chứcchính trị - xã hội của thanh niên Việt Nam(1) do Đảng Cộng sản Việt Nam và
Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện. Đoàn Thanh niên là một
thành viên trong hệ thống chính trị Việt Nam, có chức năng tập hợp, đoàn kết, giáo
dục, bồi dưỡng thanh niên để bổ sung lực lượng cách mạng kế cận cho Đảng, đồng
thời giữ vai trò nòng cốt chính trị trong phong trào thanh niên, phối hợp với các cơ
quan đoàn thể, gia đình chăm lo giáo dục, bảo vệ quyền lợi chính đáng của thế hệ
trẻ. Đó là một trong những cơ sở chính trị của Đảng, của Nhà nước, cầu nối giữa
thanh niên với Đảng, với chính quyền.
Trong mối quan hệ với Đảng, Đoàn Thanh niên có một vai trò quan trọng, là
đội hậu bị tin cậy của Đảng, là người giúp Đảng đắc lực trong việc giáo dục, đoàn
kết tập hợp thanh niên xung quanh ngọn cờ của Đảng; sẵn sàng thực hiện mọi
nhiệm vụ mà Đảng giao phó. Do những đặc thù của lịch sử cách mạng Việt Nam,
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh có vị trí đặc biệt trong quan hệ với Đảng
Cộng sản Việt Nam. Đó là mối quan hệ khăng khít mang tính tất yếu khách quan và
là mối quan hệ biện chứng. Đảng vững mạnh là nhân tố quyết định lãnh đạo Đoàn
Thanh niên có hiệu quả. Mặt khác, Đoàn là nơi bổ sung nguồn sinh lực mới cho
Đảng, giúp Đảng trẻ hóa đội ngũ, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu.
Trong thời kỳ đổi mới, Đảng coi việc xây dựng Đoàn Thanh niên vững mạnh chính
là xây dựng Đảng trước một bước.
Trong mối quan hệ với Nhà nước, Đoàn Thanh niên không chỉ thực hiện
chức năng bảo vệ lợi ích chính đáng của thế hệ trẻ trong khuôn khổ pháp luật mà
còn có trách nhiệm và quyền hạn tham gia xây dựng, củng cố chính quyền nhân
dân. Khi nhìn lại lịch sử, có điều đặc biệt là Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí
Minh ra đời trước Nhà nước cách mạng Việt Nam nhưng có một điểm chung trong
việc thực hiện chức năng của mình là thực thi quyền làm chủ của nhân dân lao



dụng sức mạnh tổng hợp từ các mối quan hệ với các chủ thể chính trị khác trong Hệ
thống chính trị. Vấn đề đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của Đoàn
Thanh niên được đặt trong mối quan hệ của Đoàn với Đảng, với Nhà nước, với Mặt
trận Tổ quốc và các đoàn thể nhằm bảo đảm chức năng đại diện lợi ích chính đáng
và phát huy quyền làm chủ của thanh niên Việt Nam.
1.1.3

Vị trí vai trò,chức năng, nhiệm vụ của tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí

Minh trong giáo dục
Điều lệ đoàn TNCS HCM nêu rõ: Tổ chức đoàn TNCS HCM là tổ chức chính
trị của thanh niên, lực lượng dự bị của Đảng Công Sản Việt Nam, ở trường THPT
đàon TNCS HCM có vai trò to lớn là:
- Lực lượng giáo dục trực tiếp, Đoàn lãnh đạo chính trị, tư tưởng trong tập
thể học sinh là lực lượng nòng cốt trong học tập và các hoạt động tập thể của học
sinh, là tổ chức quan trọng góp phần vào giáo dục đạo đức học sinh tạo ra môi
trường để học sinh phát triển một cách toàn diện.
- Là nòng cốt cho sự tự quản trong hoạt động tập thể của học sinh, nhân tố cơ
bản trong quá trình tự giáo dục của tập thể học sinh.-Đại diện cho quyền dân chủ xã
hội chủ nghĩa là lợi ích của thanh niên. Trong nhà trường THPT, cán bộ giáo viên,
học sinh là lực lượng trẻ, đầy sức sống, sáng tạo, nhạy bén trong lao động, học tập,
là nhân tố chính thức thúc đẩy sự nghiệp giáo dục phát triển. Vì thế Đoàn thanh
niên phải có trách nhiệm phối hợp với giáo dục để thực hiện đường lối giáo dục của
Đảng.Giáo dục lớp trẻ có nhận thức chính trị có trình độ tri thức khoa học vững
chắc bước vào xây dựng đất nước. Trong trường THPT , đoàn TNCS HCM là lực
lượng xung kích trong mọi hoạt động, trong mọi khó khăn “Khi cần thanh niên có,
khi khó có thanh niên” trong công tác xã hội , công tác giáo dục. Đoàn tổ chức vận


thanh niên với Đảng, với chính quyền.
12


Trong mối quan hệ với Đảng, Đoàn Thanh niên có một vai trò quan trọng, là
đội hậu bị tin cậy của Đảng, là người giúp Đảng đắc lực trong việc giáo dục, đoàn
kết tập hợp thanh niên xung quanh ngọn cờ của Đảng; sẵn sàng thực hiện mọi
nhiệm vụ mà Đảng giao phó. Do những đặc thù của lịch sử cách mạng Việt Nam,
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh có vị trí đặc biệt trong quan hệ với Đảng
Cộng sản Việt Nam. Đó là mối quan hệ khăng khít mang tính tất yếu khách quan và
là mối quan hệ biện chứng. Đảng vững mạnh là nhân tố quyết định lãnh đạo Đoàn
Thanh niên có hiệu quả. Mặt khác, Đoàn là nơi bổ sung nguồn sinh lực mới cho
Đảng, giúp Đảng trẻ hóa đội ngũ, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu.
Trong thời kỳ đổi mới, Đảng coi việc xây dựng Đoàn Thanh niên vững mạnh chính
là xây dựng Đảng trước một bước.
Trong mối quan hệ với Nhà nước, Đoàn Thanh niên không chỉ thực hiện
chức năng bảo vệ lợi ích chính đáng của thế hệ trẻ trong khuôn khổ pháp luật mà
còn có trách nhiệm và quyền hạn tham gia xây dựng, củng cố chính quyền nhân
dân. Khi nhìn lại lịch sử, có điều đặc biệt là Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí
Minh ra đời trước Nhà nước cách mạng Việt Nam nhưng có một điểm chung trong
việc thực hiện chức năng của mình là thực thi quyền làm chủ của nhân dân lao
động trong đó có thanh niên. Đó là mối quan hệ cộng tác, phối hợp để thực hiện
mục tiêu chính trị của Đảng và phát huy đầy đủ quyền làm chủ của thanh niên.
Trong thời kỳ đổi mới, yêu cầu về sự phát triển của xã hội ở Việt Nam đã được ghi
nhận và trở thành một chủ trương lớn của Đảng thì Đoàn Thanh niên không chỉ là
chỗ dựa vững chắc của Nhà nước, là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân, mà
còn là một trong những tổ chức quần chúng “nằm bên cạnh nhà nước”. Do đó,
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cần mang tính quần chúng rộng rãi, nâng
cao tính tự chủ, tránh hành chính hóa, đáp ứng nhu cầu ngày càng phong phú, đa
dạng của thanh niên.



thức hoạt động cho phù hợp với những cải cách về kinh tế - xã hội. Hoạt động đoàn
thể phải chuyển mạnh về cơ sở, thu hút đông đảo quần chúng vào các phong trào
cách mạng. Theo đó, nội dung và phương thức hoạt động của Đoàn Thanh niên
Cộng sản Hồ Chí Minh đổi mới để thực sự là tổ chức đại diện cho quyền và lợi ích
chính đáng của thanh niên, do thanh niên và vì thanh niên. Gần 30 năm thực hiện
đường lối đổi mới do Đảng lãnh đạo, Đoàn Thanh niên đã tích cực, chủ động đổi
mới để đáp ứng yêu cầu của công tác ddoàn và phong trào thanh niên. Cụ thể:
Một là, tổ chức Đoàn đã đổi mới nội dung, hình thức, biện pháp giáo dục
nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động đoàn kết, tập hợp thanh niên.Thực hiện sự lãnh
đạo của Đảng, công tác giáo dục của Đoàn được đổi mới theo hướng mở rộng dân
chủ, công khai, chân thật, cởi mở với tinh thần phê bình và tự phê bình trong mọi
hoạt động và sinh hoạt của Đoàn. Việc giáo dục nâng cao nhận thức chủ nghĩa Mác
- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, giáo dục truyền thống dân tộc và truyền thống cách
mạng, đường lối, chính sách pháp luật cho đoàn viên, thanh niên được coi trọng.
Nhiều tổ chức đoàn cơ sở đã biến quá trình giáo dục thành quá trình tự giáo dục,
làm cho nội dung và phương thức giáo dục của Đoàn đáp ứng yêu cầu đổi mới tư
duy của Đảng, gần gũi với thanh niên. Những hoạt động đóđã tạo nên những
chuyển biến tích cực trong nhận thức của đoàn viên thanh niên.
Hai là, Đoàn Thanh niên đã kiện toàn hệ thống tổ chức, đổi mới công tác cán
bộ, nâng cao năng lực hoạt động thực tiễn. Thực hiện chủ trương của Đảng về xây
dựng tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh theo hướng tinh gọn, nâng
cao hiệu quả hoạt động, nhiều chủ trương nhằm xây dựng tổ chức Đoàn được đẩy
mạnh như: cuộc vận động “Xây dựng chi đoàn mạnh”,“Chương trình rèn luyện
đoàn viên”, tổ chức thực hiện “Nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đoàn, trọng tâm
là củng cố, xây dựng Đoàn ở địa bàn dân cư”, cuộc vận động “Xây dựng tổ chức cơ
sở Đoàn vững mạnh”... Chất lượng tổ chức Đoàn ở cơ sở, đặc biệt là trên địa bàn
15


tiêu quốc gia và dự án kinh tế - xã hội trọng điểm của Nhà nước, nhất là ở các địa
bàn vùng sâu, vùng xa, biên giới hải đảo. Qua những phong trào đó, hoạt động
Đoàn đã bước đầu mở rộng quy mô, đa dạng hóa hình thức, thiết thực hóa nội dung
hoạt động, tạo hiệu ứng lan tỏa tốt trong đời sống xã hội.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đáng ghi nhận, tổ chức Đoàn và phong
trào thanh niên còn không ít hạn chế như: hệ thống tổ chức Đoàn Thanh niên đã
được củng cố và mở rộng, nhưng tỷ lệ tập hợp thanh niên vào tổ chức Đoàn còn
chưa cao, mặt trận tập hợp đoàn kết thanh niên chưa thực sự bền vững. Các nội
dung, phương thức hoạt động của Đoàn còn xơ cứng, chưa phát huy được vai trò
chủ thể của thanh niên, mới chỉ đáp ứng được một phần nhu cầu, nguyện vọng và
trình độ nhận thức của thanh niên. Bệnh quan liêu, hành chính hóa trong công tác
và sinh hoạt của Đoàn chưa được khắc phục.

/>
17


CHƯƠNG II: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI MỤC TIÊU VÀ
PHƯƠNG THỨC GIÁO DỤC CỦA ĐOÀN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
Từ những phân tích và đánh giá về mục tiêu cũng như phương thức giáo dục
của Đoàn được đề xuất, các mục tiêu và phương thức trọng tâm cần thực hiện nhằm
giải quyết những hạn chế còn tồn đọng tại chương II và hoàn thiện hơn công tác
này.
2.1. Một số giải pháp đổi mới mục tiêu giáo dục của Đoàn trong giai đoạn hiện
nay
• Các mục tiêu như sau:
Thứ nhất, Trong năm qua, nền kinh tế nước ta tuy có những phát triển vượt
bậc, đời sống đại bộ phận nhân dân dược cải thiện đáng kể, song nhìn chung còn
gặp nhiều khó khăn. Nền kinh tế thị trường đòi hỏi sự cạnh tranh khốc kiệt, do đó
mối lo về kinh tế làm con người bất chấp thủ đoạn gây ra những tiêu cực trong xã

dung, hình thức giáo dục còn đơn điệu, thiếu tính hấp dẫn với thanh niên.
Công tác nắm bắt nhu cầu nguyện vọng và tình hình dư luận xã hội trong
thanh niên còn chậm nên chưa kịp thời có những thay đổi trong công tác giáo dục
đạo đức, lối sống cho thanh niên để phù hợp với tình hình mới. Điều kiện để tiến
hành giáo dục đạo đức, lối sống của đoàn đã được quan tâm đầu tư nhưng chưa
theo kịp sự phát triển và thay đổi nhanh chóng của đất nước.
Ngoài ra, do đời sống kinh tế khó khăn, một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng
viên có biểu hiện lệch lạc, suy thoái về lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, môi
trường gia đình, nhà trường và xã hội xuất hiện nhiều hiện tượng tiêu cực đã ảnh
hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp làm cản trở những nỗ lực của tổ chức Đoàn trong
công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho thanh niên. Đồng thời còn thiếu sự thống

19


nhất và phối hợp đồng bộ giữa gia đình, nhà trường, các tổ chức xã hội trong giáo
dục đạo đức, lối sống cho thanh niên.
Ý thức chủ động, tích cực của thanh niên hiện nay trong việc rèn luyện và bồi
dưỡng đạo đức, lối sống để hình thành nhân cách còn hạn chế. Thanh niên được
chứng kiến sự nghiệp đổi mới nhanh chóng của đất nước và là những người được
trực tiếp hưởng thụ những thành quả mà sự nghiệp ấy mang lại, do vậy, trong thanh
niên dễ hình thành tư tưởng an phận, hưởng thụ mà quên mất nghĩa vụ, trách nhiệm
cống hiến, phấn đấu của mình với quốc gia dân tộc.
2.2. Một số giải pháp đổi mới phương thức giáo dục của Đoàn trong giai đoạn
hiện nay
Đoàn thanh niên phối hợp chặt chẽ với các tổ chức chính trị xã hội, gia đình,
nhà trường... đổi mới phương thức giáo dục của tổ chức Đoàn với phương châm:
bám sát nhiệm vụ chính trị của đất nước; theo kịp tình hình, phù hợp thực tế và nhu
cầu, lợi ích của thanh niên; coi trọng giáo dục bằng hoạt động thực tiễn thông qua
các phong trào thi đua yêu nước của tuổi trẻ.


Có thể nói vấn đề xây dựng và phát triển nhân cách thanh niên trong thời kỳ
mới đã trở thành yêu cầu bức thiết, nhất là trong giai đoạn đất nước ta đang đẩy
mạnh công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế. Tuy
nhiên, công tác giáo dục để phát triển nhân cách cho thanh niên theo hướng đúng
đắn, tích cực là một việc làm quan trọng không chỉ của riêng một cá nhân hay tổ
chức nào, mà đó là nhiệm vụ của tất cả các lực lượng, thành phần trong xã hội,
trong đó Đoàn TNCS Hồ Chí Minh giữ vai trò đặc biệt quan trọng.
Cần phải khẳng định lại một lần nữa là quá trình hình thành và phát triển
nhân cách là một quá trình vô cùng bền bỉ, lâu dài và gặp rất nhiều khó khăn, đặt ra
yêu cầu cho Đoàn thanh niên luôn luôn phải bám sát, nắm bắt tình hình thanh niên
thường xuyên, tích cực đổi mới nội dung, hình thức giáo dục theo hướng sáng tạo
trong đó cần tập trung giáo dục đạo đức, lối sống cho thanh niên.
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cũng cần phải đẩy mạnh việc triển khai đồng bộ
hệ thống các giải pháp đã nêu nhằm mục đích phát huy, nhân rộng những điểm
mạnh trong đạo đức, lối sống của thanh niên; đồng thời cũng phải có những cách
thức để ngăn chặn những biểu hiện tiêu cực, thiếu lành mạnh trong đạo đức, lối
sống của thanh niên, để trong tương lai xây dựng và phát triển thành công thế hệ
thanh niên với nhân cách phù hợp, đáp ứng những yêu cầu đặt ra trong sự nghiệp
đổi mới, phát triển đất nước nói chung và công tác Đoàn, phong trào thanh thiếu
nhi nói riêng./.

/>
22


TÀI LIỆU THAM KHẢO

1.


thanh-nien-169036.tpo
9. />10. />
23