Đ Ạ I

H Ọ C

V Ă N

H O Á H À

N Ộ I

KHOA GIA ĐÌNH VÀ CÔNG TÁC XÃ HỘI
Địa chỉ: Số 412, Đường Đê La Thành, Quận Đống Đa, Hà Nội

T

Quản lí dịch vụ hỗ trợ gia đình

Giảng viên: Trương Thị Thu Thủy
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Phương Anh
Mã SV: 55DNN02004
ĐỀ BÀI
Thực trạng quản lí dịch vụ
chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ở
Việt Nam hiện nay

.

THÁNG 5

2016


Lớp : QLNN2 – Mã SV: 55DNN02004


ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI

KHOA GIA ĐÌNH VÀ CÔNG TÁC XÃ HỘI
Địa chỉ: Số 412, Đường Đê La Thành, Quận Đống Đa, Hà Nội

quốc vì vậy phải có những chính sách phù hợp nhằm bảo vệ và chăm sóc sức khỏe
người cao tuổi. Một trong những khó khăn mà người cao tuổi gặp phải là sự giảm
sút nghiêm trọng về sức khỏe và thiếu con cái nương tựa. Chính vì vậy, em xin
chọn đề tài “Thực trạng quản lí dịch vụ chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ở Việt
Nam hiện nay” làm đề tài nghiên cứu của mình

2.

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1

Mục đích nghiên cứu
Làm rõ một số vấn đề về chăm sóc sức khỏe người cao tuổi và các khái niệm

liên quan; thực trạng dịch vụ chăm sóc người cao tuổi ở Việt Nam. Thông qua đó,
tiểu luận đề xuất một số phương hướng và giải pháp nhằm thực hiện tốt hơn dịch
vụ chăm sóc người cao tuổi ở Việt Nam

2.2

Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích nghiên cứu trên, tiểu luận thực hiện các nhiệm vụ sau

Phương pháp nghiên cứu
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Phương Anh

3

Lớp : QLNN2 – Mã SV: 55DNN02004


ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI

KHOA GIA ĐÌNH VÀ CÔNG TÁC XÃ HỘI
Địa chỉ: Số 412, Đường Đê La Thành, Quận Đống Đa, Hà Nội

-

Phương pháp luận

-

Phương pháp quan sát và thu thập thông tin

-

Phương pháp xử lí thông tin

-

Phương pháp tổng quan tài liệu

5.

1.1

-

Người cao tuổi: Có rất nhiều khái niệm về người cao tuổi

Theo quan niệm của Hội người cao tuổi thì người cao tuổi là những người đủ 50 tuổi trở
lên

-

Theo Luật lao động: Người cao tuổi là những người từ 60 tuổi trở lên (với nam), từ 55
tuổi trở lên (với nữ)

-

Theo Điều 2 trong Luật người cao tuổi (11/2009) quy định người cao tuổi là công dân
Việt Nam đủ từ 60 tuổi trở lên
Để đánh giá đúng thực trạng người cao tuổi và có cách nhìn nhận đúng đắn nhất
trong nghiên cứu về người cao tuổi thì chúng ta phải thống nhất: Thế nào là người
cao tuổi? Xét ở góc độ tâm lý, luật pháp, tuổi thọ trung bình thì có thể thống nhất
hiểu “Người cao tuổi là những người trên 60 tuổi trở lên (không phân biệt nam
nữ)”
Tuy nhiên quan niệm này có thể thay đổi theo thời gian khi điều kiện kinh tế và
tuổi thọ trung bình thay đổi

1.2

Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi
Chăm sóc sức khoẻ người cao tuổi là một ngành dịch vụ mới, trong đó người

bằng phương pháp nào, thời gian bao lâu hoàn toàn phụ thuộc vào bác sĩ quyết định

2.

Tình hình nghiên cứu về dịch vụ chăm sóc sức khỏe người cao tuổi
Vì đây là một lĩnh vực còn khá mới mẻ ở nước ta nên chưa có nhiều cơ sở
nghiên cứu và giảng dạy về vấn đề này. Có một số trung tâm nghiên cứu, khoa, bộ
môn thuộc Chính phủ và Phi chính phủ như:

-

Viện nghiên cứu người cao tuổi Việt Nam

-

Viện nghiên cứu gia đình và giới

-

Trung tâm trợ giúp người cao tuổi và phát triển cộng đồng

-

Bộ môn Quản lí dịch vụ hỗ trợ gia đình – Trường Đại học Văn hóa Hà Nội
Có một số cuốn sách đề cập đến dịch vụ chăm sóc sức khỏe người cao tuổi như:

-

Bùi Thế Cường (2005), Trong miền an sinh xã hội nghiên cứu về tuổi già Việt Nam”


mạng: Thực trạng và giải pháp”

-

Đề tài nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Ngọc Nga: “ Chăm sóc sức khỏe người cao
tuổi tại trung tâm nuôi dưỡng người có công và bảo trợ xã hội ở Phú Yên”

-

Đề tài nghiên cứu : “Hỗ trợ xã hội đối với người cao tuổi tại địa bàn TP.Quy Nhơn”

-

Đề tài nghiên cứu của tác giả Đồng Thị Minh Phúc: “Trợ giúp xã hội đối với người cao
tuổi tại cộng đồng” (2014)

-

Đề tài nghiên cứu của tác giả Nguyễn Như Quỳnh: “Công tác xã hội với người cao tuổi”
Nhằm biểu dương, động viên lớp người cao tuổi có công trong quá trình xây dựng
và bảo vệ tổ quốc, Đảng và Nhà nước ta luôn bổ sung, hoàn thiện hệ thống chính
sách chăm sóc người cao tuổi với chủ trương “Việc chăm sóc đời sống vật chất và
tinh thần là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội” (Theo Chỉ thị của Ủy
ban chấp hành Trung ương Đảng số 59T/TW ngày 27/09/1995)
Bên cạnh đó vấn đề chăm sóc sức khỏe người cao tuổi còn được đề cập trong Luật
Người cao tuổi như sau: “ Người cao tuổi được ưu tiên khám chữa bệnh”
Không những thế, việc Đảng và Nhà nước quan tâm đến vấn đề chăm sóc sức khỏe
người cao tuổi còn được thể hiện rõ qua Đề án 32 của Chính phủ về “Phát triển
nghề công tác xã hội giai đoạn 2010-2020”. Trong đó, có đề cập đến vấn đề chăm
sóc, hỗ trợ người cao tuổi với mô hình Trung tâm Công tác xã hội chăm sóc người

thể đến Trung tâm hay Bệnh viện, có những nhu cầu chăm sóc về y tế liên tục hoặc
đứt quãng theo từng đợt
-

Chăm sóc ban ngày: Cung cấp không gian giao lưu cho người cao tuổi vào

giờ hành chính, bên cạnh những dịch vụ chăm sóc sinh hoạt thường ngày. Buổi
sáng các cụ đến trung tâm sinh hoạt và tham gia các hoạt động giao lưu tập thể với
những người đồng lứa tuổi, được chăm sóc kể cả về thể chất lẫn tinh thần. Chiều
tối các cụ được đưa về tận nhà để sum họp với gia đình và con cái
-

Chăm sóc nội trú tại các trung tâm: Tại đây có đầy đủ các trang thiết bị hiện

đại và đội ngũ y bác sĩ lành nghề chăm sóc tâm huyết và giàu kinh nghiệm. Dịch
vụ phù hợp với những người cao tuổi vừa trải qua một thời gian điều trị tại bệnh
viện và có nhu cầu tiếp tục theo dõi. Chăm sóc nội trú không chỉ dành cho các cụ
có sức khỏe yếu mà còn đáp ứng nhu cầu cho những người muốn có không gian
sống độc lập cho riêng mình

Sinh viên thực hiện: Lê Thị Phương Anh

8

Lớp : QLNN2 – Mã SV: 55DNN02004


ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI

KHOA GIA ĐÌNH VÀ CÔNG TÁC XÃ HỘI

1999

2009

2019

2029

2039

2049

2,40
1,90

2,31
2,20

2,26
1,81

4,29
2,78

5,28
4,56

5,80
5,21


Tuổi già là quy luật tự nhiên không thể tránh khỏi ở tất cả mọi người, nhưng quá
trình già rất khác nhau, có người già sớm, có người già muộn, có người ốm yếu, có
người khỏe mạnh…Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi không chỉ kéo dài tuổi thọ
mà còn nâng cao chất lượng sống, giúp người cao tuổi tiếp tục sống khỏe, sống vui
và sống có ích cho xã hội. Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi vừa là trách nhiệm,
vừa là nghĩa vụ, vừa là thể hiện sự tiến bộ văn minh xã hội. Vì vậy người cao tuổi
là đối tượng cần được chăm sóc đặc biệt về dinh dưỡng vì cơ thể người cao tuổi
thường đã bị lão hóa. Chức năng của các cơ quan, bộ phận đều bị suy giảm và
thường hay mắc các bệnh mãn tính. Do đó, chế độ ăn và cách ăn uống cho người
cao tuổi là hết sức quan trọng
Bằng số liệu điều tra về điều kiện sống của người cao tuổi ở Việt Nam năm 1998
qua điều tra 2450 người cao tuổi có thể thấy một số đặc điểm về đời sống của
người cao tuổi như sau:
-

Về điều kiện nhà ở: Phần lớn người cao tuổi hiện nay đang sống trong những ngôi nhà
tạm bợ. Điều kiện sử dụng các cơ sở vật chất và tinh thần còn nhiều hạn chế: 30% người
cao tuổi ở nông thôn không có nước sạch và điện để sinh hoạt, 56% không có phương
tiện dùng cho sinh hoạt, văn hóa tinh thần

-

Về tình trạng sức khỏe: Người cao tuổi là những người thường mắc bệnh phổ biến như
huyết áp, các bệnh về thần kinh, hô hấp và tim mạch. Có tới 42,75% người cao tuổi bị
bệnh nghề nghiệp hoặc bệnh mãn tính. Điều này đòi hỏi cần phải có chế độ chăm sóc phù
hợp, điều trị kịp thời bệnh tật cho người cao tuổi

-

Về đời sống tâm lí của người cao tuổi: Có 8,91% người cao tuổi đang sống cùng gia đình

Trong đó, nhóm người cao tuổi ở thành thị đang có xu hướng sống một mình do
con cháu lo tập trung vào các hoạt động kinh tế, học tập. Vì thế, người cao tuổi và
gia đình trong nhóm này đều có nhu cầu chăm sóc, nuôi dưỡng ở tại các cơ sở dịch
vụ công tác xã hội. Do đó việc thành lập trung tâm công tác xã hội chăm sóc sức
khỏe người cao tuổi theo mô hình xã hội hóa là cần thiết và phù hợp với cơ sở
chính sách hiện có
Ảnh: Một số mô hình trung tâm công tác xã hội chăm sóc sức khỏe người cao
tuổi tại Việt Nam

Ảnh:Trung tâm dưỡng lão Bình Mỹ ( Huyện Củ Chi)
Sinh viên thực hiện: Lê Thị Phương Anh

11

Lớp : QLNN2 – Mã SV: 55DNN02004


ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI

KHOA GIA ĐÌNH VÀ CÔNG TÁC XÃ HỘI
Địa chỉ: Số 412, Đường Đê La Thành, Quận Đống Đa, Hà Nội

Ảnh: Trung tâm chăm sóc sức khỏe người cao tuổi Orihome (Hà Nội)
Trên cả nước thành lập rất nhiều câu lạc bộ giúp đỡ người cao tuổi dưới sự quản lí
của các cơ quan,ban, ngành ở từng địa phương. Việc duy trì sinh hoạt ở các câu lạc
bộ đang là giải pháp thiết thực giải quyết vấn đề “già hóa” ở nước ta hiện nay
Các cơ quan, ban, ngành ở từng địa phương đã phối hợp với Ban đại diện Hội
người cao tuổi mở lớp tập huấn thể dục dưỡng sinh, kĩ năng tư vấn và chăm sóc
sức khỏe người cao tuổi tại cộng đồng. Mỗi câu lạc bộ còn được trang bị các thiết
bị y tế như: máy massage cầm tay, đèn hồng ngoại, trang thiết bị thể dục, thể

phát triển gia đình bền vững giai đoạn 2011-2015, đồng thời hưởng ứng “Tháng
hành động vì người cao tuổi Việt Nam”.

KẾT LUẬN
Hiện nay, người cao tuổi trên thế giới nói chung và người cao tuổi ở Việt
Nam nói riêng đang có xu hướng tăng nhanh. Đây được xem là mối quan tâm
chung của nhiều quốc gia. Ở Việt Nam, trong các vấn đề của người cao tuổi thì
dịch vụ chăm sóc sức khỏe người cao tuổi là một vấn đề nổi bật. Nó vừa mang ý
nghĩa kinh tế, chính trị, xã hội lại vừa mang ý nghĩa nhân văn, nhân đạo sâu sắc

Sinh viên thực hiện: Lê Thị Phương Anh

13

Lớp : QLNN2 – Mã SV: 55DNN02004


ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI

KHOA GIA ĐÌNH VÀ CÔNG TÁC XÃ HỘI
Địa chỉ: Số 412, Đường Đê La Thành, Quận Đống Đa, Hà Nội

Người cao tuổi là lớp người có nhiều cống hiến cho xã hội, tích lũy được nhiều
kinh nghiệm trong cuộc sống và là một kho tàng kiến thức với rất nhiều kinh
nghiệm quý báu. Do vậy, họ cần phải được cả xã hội tôn trọng và ứng xử thích
hợp, thể hiện truyền thống “trọng lão” mà nền văn hóa Việt Nam luôn đề cao
Để giải quyết vấn đề sức khỏe người cao tuổi hiện nay, chúng ta cần phải có những
giải pháp đúng đắn, khoa học và có tính khả thi để dịch vụ chăm sóc được tốt hơn,
góp phần ổn định cuộc sống người cao tuổi và giúp họ hưởng trọn niềm vui tuổi
già

KHOA GIA ĐÌNH VÀ CÔNG TÁC XÃ HỘI
Địa chỉ: Số 412, Đường Đê La Thành, Quận Đống Đa, Hà Nội

6.

Tổng cục thống kê (1999), Báo cáo kết quả dân số và sức khỏe giữa kì. NXB thống kê

7.

Minh Hòa (2010), Người cao tuổi Việt Nam kho kinh nghiệm quý báu cho lớp trẻ

8.

Lê Phương Lan (2000), Tìm hiểu đời sống văn hóa của người cao tuổi

9.

Bế Quỳnh Nga (2000), Người cao tuổi ở miền Trung và Nam

10. Nguyễn

Văn Nhương (2004), Cẩm nang chăm sóc sức khỏe người cao tuổi. NXB Thanh

niên
11.

Nguyễn Ý Đức (2009), Sức khỏe người cao tuổi. NXB Lao động

12. Nguyễn
13. Hoàng


Sinh viên thực hiện: Lê Thị Phương Anh

15

Lớp : QLNN2 – Mã SV: 55DNN02004



ĐẠI chỉ:
KHOA
HỌC
GIA
ĐÌNH
VÀ HÀ
CÔNG
NỘILa
TÁC
XÃ HỘI
Địa
SốVĂN
412,HÓA
Đường
Đê
Thành,
Qu ận Đống Đa, Hà Nội