MỘT SỐ HIỂU BIẾT VỀ THỜI ĐẠI HIỆN NAY
VÀ TRÁCH NHIỆM BẢO VỆ TỔ QUỐC VIỆT NAM
XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
Như chúng ta đã biết: nhận thức đúng đắn nội dung, đặc điểm
và xu thế của thời đại để vạch ra chiến lược và sách lược đấu tranh
cách mạng phù hợp là đòi hỏi khách quan đối với Đảng của giai cấp
công nhân.
V.I. Lênin đã từng nhấn mạnh rằng: “chỉ trên cơ sở hiểu đúng
thời đại chúng ta mới có thể định ra đúng đắn sách lược của
chúng ta, và chỉ có dựa trên cơ sở hiểu biết những đặc điểm cơ
bản của một thời đại, chúng ta mới có thể tính đến những đặc
điểm chi tiết của nước này hay nước nọ”.
“ Sự nhận thức sai lệch về thời đại chắc chắn đưa lại những
tổn thất cho sự nghiệp cách mạng của giai cấp công nhân và nhân
dân lao động, cho sự nghiệp giải phóng của các dân tộc và sự
nghiệp giải phóng con người”.
Vậy hiểu về thời đại hiện nay như thế nào?
“ Thời đại ” là khái niệm dùng để phân biệt sự khác nhau về
chất giữa các giai đoạn phát triển của một lĩnh vực nào đó. Vì vậy,
khái niệm “thời đại” được sử dụng trong nhiều lĩnh vực khoa học
khác nhau như: sử học, khảo cổ học, khoa học kỹ thuật, nhân chủng
học…


2

Chủ nghĩa xã hội khoa học xem: “ thời đại là một khái niệm
khoa học dùng để phân kỳ lịch sử xã hội, phân biệt những nấc
thang phát triển của xã hội loài người”. Theo đó, thời đại là một
thời kỳ lịch sử lâu dài, được đánh dấu bằng sự ra đời, phát triển của
hình thái kinh tế- xã hội mới và được đặc trưng bằng những xu hướng phát triển tương đối ổn định.

đầu một thời đại mới trong lịch sử thế giới, thời đại thống trị của
một giai cấp mới, giai cấp bị áp bức trong tất cả các nước tư
bản”.
Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng khẳng định: “ Thắng lợi của
Cách mạng tháng Mười đã chiếu rọi lịch sử các dân tộc, tạo nên
một thời đại mới, thời đại thắng lợi của chủ nghĩa xã hội và sụp
đổ của chủ nghĩa tư bản”.
Vậy thì nội dung, tính chất cơ bản của thời đại hiện nay là
gì?
Nội dung của thời đại hiện nay đã được Lênin đề cập là: xoá
bỏ giai cấp tư sản và chế độ tư bản chủ nghĩa, đồng thời thiết lập
những cơ sở của xã hội mới là xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ
nghĩa. Năm 1957 và 1960, 1969, Hội nghị đại biểu các Đảng cộng
sản và công nhân quốc tế tại Mátxcơva tiếp tục khẳng định: “ Thời
đại chúng ta mà nội dung chủ yếu là sự quá độ từ chủ nghĩa tư
bản lên chủ nghĩa xã hội, mở đầu bằng cuộc Cách mạng tháng


4

Mười vĩ đại, là thời đại đấu tranh giữa hai hệ thống xã hội đối
lập…, là thời đại thắng lợi của chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa
cộng sản trên phạm vi toàn thế giới”.
Hiện nay, tình hình thế giới có nhiều biến đổi, nhất là trong
lĩnh vực sản xuất vật chất, phát triển khoa học công nghệ và quan hệ
chính trị- xã hội. Tuy chủ nghĩa xã hội đang gặp nhiều khó khăn,
song những cơ sở vật chất xã hội của một thời đại mới ngày càng
chín muồi. Nội dung cơ bản của thời đại đã xác định ở trên đến nay
cơ bản còn nguyên giá trị, nhưng cần có nhận thức rõ ràng hơn.
Thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm

đấu tranh gay gắt, lâu dài và phức tạp, nhưng theo quy luật phát
triển tất yếu của xã hội loài người, chúng ta nhất định sẽ tiến tới chủ
nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản.
Mặc dù cuối thế kỷ XX đã xảy ra cuộc khủng hoảng và thoái
trào tạm thời của chủ nghĩa xã hội, nhưng tính chất căn bản của thời
đại hiện nay vẫn là quá độ lên chủ nghĩa xã hội.
Các nước xã hội chủ nghĩa lâm vào trì trệ, khủng hoảng do
những yếu kém, khuyết tật kéo dài. Nhưng đó không phải là bản
chất của chủ nghĩa xã hội. Con đường đi lên chủ nghĩa xã hội vẫn là
xu thế khách quan tất yếu của lịch sử xã hội loài người, và đang là
sự lựa chọn của nhiều quốc gia dân tộc, song vấn đề là ở chỗ chủ
nghĩa xã hội cần không ngừng đổi mới và phát triển làm cho lý tư-


6

ởng xã hội chủ nghĩa trở thành hiện thực, và ngày càng thể hiện tính
ưu việt như bản chất tốt đẹp của nó.
Sự đổ vỡ của các nước xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông
Âu phản ánh tính chất quanh co, phức tạp của sự phát triển xã hội
xã hội chủ nghĩa. Để chiến thắng chế độ phong kiến, chủ nghĩa tư
bản đã phải mất nhiều thế kỷ. Chủ nghĩa xã hội, một chế độ xã hội
mới khác về chất các chế độ xã hội trước đó, ra đời mới được gần
một thế kỷ, nên không thể tránh khỏi những sai lầm khiếm khuyết.
Sự chống phá quyết liệt của chủ nghĩa tư bản và các thế lực phản
động cùng những khuyết điểm, những sai lầm chủ quan và sự phản
bội chủ nghĩa Mác- Lênin của những phần tử cơ hội trong Đảng
cộng sản và Nhà nước xã hội chủ nghĩa đã làm cho Liên Xô và
Đông Âu tan vỡ.
Chúng ta phải nhận thức rằng, sự quá độ từ chủ nghĩa tư bản

thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế thế giới, quốc tế hóa
nền kinh tế và đời sống xã hội.
Các nước đều đang đứng trước những cơ hội để phát triển.
Nhưng do ưu thế về vốn, công nghệ, thị trường… thuộc về các nước
tư bản chủ nghĩa phát triển và các công ty đa quốc gia, cho nên các
nước chậm phát triển và đang phát triển đứng trước những thách
thức to lớn. Chênh lệch giàu nghèo giữa các nước ngày càng mở
rộng. Cuộc cạnh tranh kinh tế, thương mại, khoa học - công nghệ
diễn ra gay gắt.


8

- Cộng đồng thế giới đứng trước nhiều vấn đề có tính toàn cầu
( bảo vệ môi trường, hạn chế bùng nổ về dân số, phòng ngừa và đẩy
lùi những bệnh tật hiểm nghèo…) mà không một quốc gia riêng lẻ
nào có thể tự giải quyết, cần phải có sự hợp tác đa phương.
- Khu vực châu A - Thái Bình Dương đang phát triển năng
động và tiếp tục phát triển với tốc độ cao. Đồng thời khu vực này
cũng tiềm ẩn một số nhân tố có thể gây mất ổn định.
+ Tóm lại: thế giới hiện nay đang tồn tại đan xen và tác động
lẫn nhau giữa các nhân tố ổn định và mất ổn định, phát triển và suy
thoái, hòa bình và chiến tranh, thống nhất và phân chia, hợp tác và
cạnh tranh. Tình hình đó tác động tới các quan hệ quốc tế cho phép
nhận ra những xu thế phát triển của thế giới hiện nay.
Những xu thế phát triển chủ yếu của thế giới hiện nay:
- Hòa bình, ổn định và hợp tác để phát triển ngày càng trở thành
đòi hỏi bức xúc của các dân tộc và quốc gia trên thế giới. Các nước
dành ưu tiên cho phát triển kinh tế, coi phát triển kinh tế có ý nghĩa
quyết định đối với việc tăng cường sức mạnh tổng hợp của quốc gia.

cách mạng Việt Nam. Đặc biệt trong điều kiện hiện nay, đất nước ta
đang bước vào thời kỳ đẩy mạnh sự nghiệp CNH - HĐH. Xây dựng
và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN, đòi hỏi đặt ra yêu
cầu rất cao đối với Quân đội. Để làm tròn chức năng là:" đội quân
chiến đấu, đội quân công tác, đội quân lao động sản xuất ", hoàn
thành xuất sắc mọi nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao
cho. Xác định Quân đội nói chung và các đơn vị nói riêng trong
toàn quân phải được huấn luyện bài bản, học tập và rèn luyện một


10

cách toàn diện thường xuyên liên tục. Đây là đặc thù và tính chất
phức tạp của một đội quân mang ngọn cờ bách chiến, bách thắng.
Trong bối cảnh tình hình thế giới và trong nước có những diễn
biến hết sức phức tạp. Nghị quyết đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI
đã khẳng định và chỉ ra: "Xây dựng CNXH và bảo vệ Tổ quốc vẫn
là hai nhiệm vụ chiến lược có quan hệ hữu cơ với nhau".

Trước mắt, quân đội ta phải cùng toàn Đảng, toàn dân nêu cao
tinh thần cảnh giác cách mạng, đánh bại chiến lược “diễn biến hoà
bình”, bạo loạn lật đổ của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù
địch, giữ vững ổn định chính trị, môi trường hoà bình, ổn định của
đất nước. Đồng thời, quân đội ta phải làm tốt chức năng của đội
quân chiến đấu, lao động sản xuất và công tác. Quân đội ta cần phải
chăm lo nâng cao sức mạnh chiến đấu, nâng cao năng lực công tác
vận động quần chúng và hoạt động thực tiễn.
Để hoàn thành tốt nhiệm vụ, chúng ta phải xây dựng nền quốc
phòng toàn dân vững mạnh; xây dựng quân đội chính quy, tinh
nhuệ, từng bước hiện đại, lấy xây dựng chính trị làm cơ sở. Mỗi cán