1

KẾT HỢP SỨC MẠNH DÂN TỘC VỚI SỨC MẠNH THỜI ĐẠI TRONG
SỰ NGHIỆP XÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ TỔ QUỐC VIỆT NAM XÃ HỘI
CHỦ NGHĨA HIỆN NAY
Nhận thức đúng đắn nội dung, đặc điểm và xu thế của thời đại để vạch ra
chiến lược, sách lược đấu tranh cách mạng phù hợp là đòi hỏi khách quan đối
với các Đảng cộng sản và giai cấp công nhân hiện nay. VI.Lê -Nin đã chỉ ra
rằng: chúng ta mới có thể chỉ ra đúng đắn sách lược của chúng ta; chỉ có thể dựa
trên cơ sở hiểu biết những đặc điểm cơ bản của một thời đại, chúng ta mới có
thể tính đến những đặc điểm chi tiết của nước này hay nước nọ. Sự nhận thức sai
lệch về thời đại chắc chắn đưa lại những tổn thất cho sự nghiệp cách mạng của
giai cấp công nhân và nhân dân lao động, cho sự nghiệp giải phóng của các dân
tộc và sự nghiệp giải phóng con người.
Trên cơ sở trung thành với chủ nghĩa Mác - Lênin, vận dụng sáng tạo vào
điều kiện cách mạng Việt Nam, ngay từ khi mới ra đời và lãnh đạo sự nghiệp
cách mạng Việt Nam, Đảng ta đã xác định: Cách mạng Việt Nam là một bộ
phận của cách mạng thế giới - một bộ phận của phong trào cộng sản và công
nhân quốc tế. Đảng ta vừa nêu cao tinh thần độc lập tự chủ, độc lập, sáng tạo,
vừa tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ, giúp đỡ to lớn của các lực lượng cách mạng
và tiến bộ trên thế giới và luôn nêu cao tinh thần quốc tế vô sản trong sáng, mẫu
mực. Nhờ đó, đã tạo ra sức mạnh to lớn - sự kết hợp sức mạnh dân tộc với sức
mạnh thời đại để chiến thắng các thế lực đế quốc xâm lược vốn mạnh hơn ta
nhiều lần về vũ khí trang bị. Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại là
bài học quý báu, xuyên suốt của cách mạng Việt Nam hơn 85 năm qua.
Ngày nay, khi hệ thống xã hội chủ nghĩa không còn, cách mạng thế giới
lâm vào thoái trào, chủ nghĩa tư bản tiếp tục phát triển nhờ tận dụng được các
thành tựu của cách mạng khoa học - công nghệ hiện đại; quan hệ quốc tế đã có
sự thay đổi lớn. Trên cơ sở nhận định đánh giá, phân tích đúng đắn bối cảnh tình
hình thế giới và khu vực, Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ IX đã khẳng định:


2

§Èng CSVN, VK §H §¶ng IX, NXB CTQG, H, 2001, trang 64 - 65
§Èng CSVN, VK §H §¶ng X, NXB CTQG, H, 2006, trang 183 - 184


1. Cơ sở lý luận và thực tiễn của sự kết hợp sức mạnh dân tộc với sức
mạnh thời đại trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
* Quan niệm về sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại.
Sức mạnh dân tộc là tổng hợp nội lực quốc gia về sức mạnh vật chất, sức
mạnh tinh thần; sức mạnh có sẵn và sức mạnh đang xây dựng; sức mạnh tiềm
tàng và sức mạnh hiện thực, giữa chúng có mối quan hệ chặt chẽ và tác động lẫn
nhau, trong đó nhân tố con người giữ vị trí trung tâm.
Trong nội hàm của sức mạnh dân tộc, chúng ta thấy nổi lên hàng đâu là
nhân tố con người mà biểu hiện cụ thể của nó trong một dân tộc là sức mạnh của
khối đại đoàn kết dân tộc. Đây là yếu tố và là nội dung bao trùm nhất trong sức
mạnh dân tộc, là một truyền thống quý báu của dân tộc Việt Nam, một giá trị
tinh thần bền vững, một điều kiện đảm bảo cho sự tồn tại và phát triển trường
tồn của dân tộc.
Cũng cần lưu ý rằng, sức mạnh dân tộc của chúng ta không phải là sự cộng
lại đơn thuần của các nhân tố đó, mà các nguồn sức mạnh đó được hoà quyện
vào nhau, được cộng hưởng và nhân lên một trình độ mới cho một sức mạnh
tổng hợp vật chất và tinh thần to lớn, thành động lực cách mạng và không một
thế lực nào phá vỡ được. Trong sự nghiệp đổi mới hiện nay, sức mạnh dân tộc
còn bao gồm sức mạnh lịch sử, truyền thống, ý chí vươn lên của cả dân tộc, đó
là sức mạnh của đường lối đúng đắn, sáng tạo, sức mạnh của các yếu tố kinh tế,
chính trị, văn hoá, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại đã đạt được trong quá
trình đổi mới. Đó là sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân.
Trong điều kiện hiện nay, đặt ra vấn đề phải phát huy được sức mạnh dân
tộc để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Phát huy sức mạnh dân tộc thực chất là quá

Phát huy sức mạnh thời đại trong điều kiện hiện nay chính là quá trình
chúng ta tạo ra, khai thác và sử dụng có hiệu quả các nguồn ngoại lực đó, để hỗ
trợ cho nội lực tạo nên sức mạnh to lớn.


Tuy nhiên, một vấn đề đặt ra là trong sức mạnh dân tộc có một góc độ
hàm chứa biểu hiện của sức mạnh thời đại và ngược lại trong sức mạnh thời đại
cũng có chỗ thể hiện sức mạnh dân tộc.
Sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại là các nguồn lực to lớn, quý báu
mà chúng ta cần phải khai thác và phát huy nó trong điều kiện mới. Tuy nhiên,
nếu không có sự nhận thức đúng đắn mối quan hệ tác động biện chứng giữa
chúng, không biết kết hợp hai nguồn sức mạnh này thì sẽ làm mất đi những lợi
thế và dẫn đến những cản trở, nguy cơ bất lực, triệt tiêu lẫn nhau và làm giảm đi
sức mạnh tổng hợp của đất nước.
Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đạiK, thực chất là quá trình
tác động làm khơi dậy, hình thành mối quan hệ gắn bó, hỗ trợ thúc đẩy giữa
chúng, làm cho sức mạnh thời đại trở thành một bộ phận của sức mạnh dân tộc
để tạo ra sức mạnh tổng hợp thực hiện nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Hay nói theo một cách khác, sự kết hợp này chính là quá trình biến sức mạnh
bên ngoài thành sức mạnh bên trong, là sự nội lực hoá ngoại lực.
Sự nghiệp đổi mới của nước ta hiện nay là một tất yếu khách quan phù
hợp với xu thế thời đại, được sự đồng tình ủng hộ giúp đỡ của các lực lượng
cách mạng tiến bộ, của các quốc gia trên thế giới. Đó là điều kiện thuận lợi để
Đảng ta chủ động đề ra đường lối chủ trương kết hợp sức mạnh dân tộc với sức
mạnh thời đại, tạo nên sức mạnh tổng hợp cho sự nghiệp đổi mới ở nước ta. Mặt
khác, công cuộc đổi mới diễn ra trong xu thế toàn cầu hoá, ảnh hưởng đến nhịp
độ phát triển và cuộc sống của các dân tộc, tình hình thế giới và khu vực đang
tiềm ẩn nhiều nguy cơ và thách thức lớn. Do đó, đòi hỏi Đảng ta, nhân dân ta
phải ra sức tranh thủ tối đa cơ hội tốt do xu thế thời đại tạo ra, đồng thời chủ
động ngăn ngừa phòng chống những tác động từ bên ngoài vào cách mạng nước

chủ nghĩa đế quốc và các dân tộc thuộc địa. Cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản
chính quốc muốn giành được thắng lợi cần phải đoàn kết chặt chẽ với các lực
lượng cách mạng ở thuộc địa và phụ thuộc, phải tích cực giúp đỡ các phong trào
giải phóng dân tộc bằng mọi hình thức có thể, phát triển tư tưởng của C.Mác,


V.I.Lê nin đã đề ra khẩu hiệu tập hợp lực lượng cách mạng phù hợp với thời kỳ
mới “vô sản tất cả các nước và các dân tộc bị áp bức đoàn kết lại”.
Quốc tế cộng sản ra đời đã có những đóng góp to lớn vào việc nâng cao
giác ngộ cách mạng, tăng cường tổ chức, đoàn kết chặt chẽ các phong trào cách
mạng vô sản ở chính quốc với phong trào đấu tranh giành độc lập dân tộc ở các
nước thuộc địa cùng hướng tới nhiệm vụ tiêu diệt chủ nghĩa tư bản, xoá bỏ áp
bức bóc lột. V.I.Lê nin còn chỉ rõ nhiệm vụ của những người cộng sản chân
chính là phải kiên quyết đấu tranh vạch trần tính chất phản động, phản khoa học
của các trào lưu tư tưởng cơ hội, xét lại nảy sinh trong các Đảng cộng sản, trong
phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, trong các phong trào đấu tranh cho
độc lập dân tộc, khi nó phủ nhận vai trò, mối liên hệ giữa cách mạng chính quốc
và thuộc địa, đi theo chủ nghĩa dân tộc vị kỷ, hoặc chủ nghĩa dân tộc Sô vanh
nước lớn đối lập với chủ nghĩa quốc tế vô sản chân chính.
Nắm vững bản chất cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác - Lê nin,
đáp ứng yêu cầu thực tiễn cách mạng Việt Nam, Hồ Chí Minh đã hình thành tư
tưởng của mình, trong đó có tư tưởng về kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh
thời đại. Trên cơ sở xem xét các phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX đấu tranh
cho độc lập dân tộc, Hồ Chí Minh nhận thấy hạn chế chung của nó là không có
một lý luận khoa học soi đường. Do đó, tất cả các phong trào đã không nhìn thấy
và nhân lên được các nguồn sức mạnh to lớn của dân tộc và của thời đại để đập
tan ách thực dân, phong kiến. Từ khi gặp chủ nghĩa Lê nin, Người khẳng định
“trong thời đại ngày nay, cách mạng Việt Nam chỉ có thể là cách mạng vô sản;
muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường
cách mạng vô sản” (1). Đó là con đường duy nhất để dân tộc ta có độc lập, tự do,

công nhân, nông dân, tiểu tư sản, tư sản dân tộc và những thân sĩ kháng chiến,
nghĩa là 99% dân ta. Đó là sức mạnh vô địch”

(2)

. Hồ Chí Minh còn chỉ rõ ý

nghĩa thắng lợi của cách mạng Việt Nam là góp phần bảo vệ hoà bình thế giới,
củng cố phe xã hội chủ nghĩa. Vì lợi ích của nhân dân lao động khắp thế giới về
cơ bản là nhất trí, do đó họ có thể và cần phải “đoàn kết để giải phóng mình khỏi
ách đế quốc”.
Như vậy, sự gắn bó hữu cơ giữa nhiệm vụ dân tộc và nhiệm vụ quốc tế
trong sứ mệnh lịch sử chung của giai cấp vô sản quy định tính tất yếu khách
quan của sự kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại trong sự nghiệp
cách mạng Việt Nam nhằm tạo ra sức mạnh to lớn đánh thắng kẻ thù giành độc
lập dân tộc, thống nhất đất nước và xây dựng thành công, bảo vệ vững chắc Tổ
quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Từ khi có Đảng và Bác Hồ lãnh đạo, cách mạng Việt Nam đã giành được
nhiều thắng lợi to lớn, từ thắng lợi này đến thắng lợi khác. Cách mạng Tháng
1
2

Hå ChÝ Minh toµn tËp, TËp 1, NXB CTQG, H, 1995, trang 277
Hå ChÝ Minh toµn tËp, TËp 7 NXB CTQG, H, 1996 trang 277


Tám thành công lập nên nước Việt Nam dân chủ cộng hoà. Trước hết, đó là
thắng lợi của sức mạnh toàn dân đoàn kết, toàn dân tộc nhất tề đứng lên theo
Đảng làm cách mạng. Đó còn là thắng lợi của các lực lượng dân chủ chống phát
xít, tạo ra thời cơ ngàn năm có một, mà Đảng, Bác Hồ đã nhìn thấy và kiên

quốc, phản động do Mỹ cầm đầu đang theo đuổi tham vọng bá chủ thế giới,
dùng chiến lược “vượt trên ngăn chặn” hòng xoá bỏ chủ nghĩa xã hội khỏi đời
sống chính trị thế giới. Với Việt Nam chúng áp dụng chiến lược “Diễn biến hoà
bình” kết hợp với bạo loạn lật đổ, sử dụng sức mạnh quân sự khi thời cơ đến để
thủ tiêu thành quả cách mạng của chúng ta.
Nhưng với bản lĩnh Việt Nam, kế thừa truyền thống bất khuất của dân tộc,
kiên định con đường xã hội chủ nghĩa, được tôi luyện qua lửa chiến tranh trong
thời đại Hồ Chí Minh, cách mạng Việt Nam đã vượt qua thời khắc hiểm nguy
nhất, tiếp tục tồn tại và phát triển. Ngày nay, cách mạng nước ta đang đứng
trước những thời cơ, vận hội mới, đồng thời cũng tiềm ẩn những nguy cơ, thách
thức mới. Thế nhưng, chúng ta có Đảng dày dạn kinh nghiệm lãnh đạo, kiên
định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trên nền tảng chủ nghĩa Mác Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, thực hiện đổi mới toàn diện, mở rộng dân chủ,
chăm lo đến lợi ích của nhân dân, đã và đang phát huy sức mạnh toàn dân, kết
hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại. Để góp phần vào thắng lợi của sự
nghiệp đổi mới, đưa dân tộc ta vững bước vào kỷ nguyên mới, thực hiện thắng
lợi mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”.
Vì vậy, chúng ta cần tiếp tục quán triệt và vận dụng sáng tạo các kinh
nghiệm, bài học lịch sử về kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, luôn
giữ vai trò lãnh đạo của Đảng, kiên định chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ
Chí Minh, giải quyết đúng mối quan hệ giữa quốc gia và quốc tế, dân tộc và thời
đại, phát huy tốt các nhân tố nội sinh, khơi dậy được sức mạnh truyền thống, tạo
cơ sở vững chắc để chủ động kết hợp và phát huy yếu tố ngoại lực, tạo sức mạnh
tổng hợp, đáp ứng các yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt
Nam xã hội chủ nghĩa trong điều kiện mới.
2. Yêu cầu mới về sự kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại
trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.


Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại là một trong những
nguyên nhân cơ bản dẫn đến thắng lợi của cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh

các lực lượng tiến bộ trên thế giới đối với sự nghiệp đổi mới của đất nước ta.
Mặt khác, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa của chúng ta hiện nay
cũng có những bước phát triển mới, với tư duy mới về bảo vệ Tổ quốc, với nội
dung mới về bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ hội nhập kinh tế, Việt Nam là thành
viên của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) với những thời cơ và thách thức
mới, đặt ra việc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại hiện trong giai
đoạn hiện nay cần đảm bảo các yêu cầu chủ yếu sau đây:
Thứ nhất, tạo sức mạnh to lớn để giữ vững hoà bình và ổn định chính trị điều kiện căn bản để đất nước tiếp tục phát triển nhanh và bền vững trong bối
cảnh quốc tế mới.
Hiện nay, thế giới đã và đang tiếp tục chứng kiến cuộc đấu tranh gay gắt
giữa lực lượng tiến bộ với các thế lực đế quốc phản động - mà thực chất là cuộc
đấu tranh dân tộc, đấu tranh giai cấp. Cùng với các âm mưu, thủ đoạn trên các
lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hoá, các thế lực thù địch sẵn sàng gây chiến đối
với những quốc gia có chủ quyền không tuân theo gậy chỉ huy của chúng. Vấn
đề đấu tranh cho hoà bình vẫn là mục tiêu hàng đầu của hầu hết các quốc gia,
của nhân dân yêu chuộng hoà bình trên thế giới. Chúng ta mong muỗn giữ vững
hoà bình. Dĩ nhiên, đó không phải là “hoà bình bằng mọi giá”, mà là một nền
hoà bình trên cơ sở độc lập, tự chủ, một nền hoà bình mà trong đó nhân dân ta
có thể sống, lao dộng và xây dựng đất nước theo mục tiêu “dân giàu, nước
mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”. Với mục tiêu ấy, cần tranh thủ xu
thế hoà bình, xu thế chống chiến tranh xâm lược của tất cả các nước, các dân
tộc, của mỗi con người tiến bộ trên thế giới cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc của chúng ta.
Thứ hai, tạo sức mạnh mới để giữ vững độc lập dân tộc và chế độ xã hội
chủ nghĩa.


Với tư duy mới về bảo vệ Tổ quốc, chúng ta hiểu rằng nội hàm của khái
niệm Tổ quốc xã hội chủ nghĩa không chỉ là đất nước theo phạm vi biên giới
quốc gia mà còn là chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, là nhân dân lao động

giới đã đạt đến trình độ phát triển kinh tế cao, muốn ổn định và phát triển chúng
ta phải đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Chúng ta có thể tự hào về sự
lãnh đạo đúng đắn của Đảng, về nhân dân lao động cần cù, sáng tạo, về tiềm
năng và lợi thế chính trị - kinh tế của ta. Cái thiếu nhất của ta hiện nay là vốn,
công nghệ, kinh nghiệm tổ chức và tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
Nếu biết kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, chúng ta hoàn toàn có
khả năng để phát huy tính chủ động và lợi thế của Việt Nam, đồng thời tranh thủ
và phát huy có hiệu quả các yếu tố về vốn, công nghệ, kinh nghiệm của các
nước trên thế giới phục vụ tốt nhất cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Vẫn biết rằng, để có thể huy động được vốn, công nghệ và kinh nghiệm
của nước ngoài, trong một chừng mực nào đó, chúng ta có thể chấp nhận một sự
trả giá nhất định về mặt kinh tế. Bản thân các nhà đầu tư nước ngoài, khi đầu tư
vào Việt Nam cũng phải tính đến lỗ, lãi, đến lợi nhuận. Do đó, giải quyết đúng
đắn quan hệ lợi ích của ta và của phía đầu tư cũng là vấn đề quan trọng cần chú
ý trong quan hệ kinh tế quốc tế hiện nay và cũng là điểm cốt lõi trong kết hợp
sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại trong lĩnh vực kinh tế và bảo vệ Tổ
quốc.
Đương nhiên, trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá,
vấn đề không phải chỉ có mỗi bài toán kinh tế. Một loạt các vấn đề khác về
chính trị - văn hoá - xã hội cũng cần được giải quyết thấu đáo. Khi tính toán lợi
ích kinh tế không được xa rời lợi ích về chính trị, văn hoá, xã hội. Chính vì vậy
quá trình hợp tác cũng phải được hiểu là quá trình đấu tranh, thậm chí còn đấu
tranh rất gay gắt. Tính chất gay gắt ấy đã vốn có trong mọi lĩnh vực. Thêm vào
đó, các thế lực đế quốc phản động còn kết hợp với “diễn biến hoà bình”, bạo
loạn lật đổ để chống phá chế độ ta. Rõ ràng, trong quá trình đẩy mạnh công
nghiệp hoá, hiện đại hoá, cần luôn luôn kết hợp chặt chẽ xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc. Cần kiên quyết chống quan điểm tách rời hai nhiệm vụ chiến lược hoặc


chỉ chú trọng phát triển kinh tế, không tính hết những yêu cầu của sự nghiệp bảo

nẩy nở, phát huy trong thực tiễn đấu tranh cách mạng và trong công cuộc xây
dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Cũng thông qua sự lãnh đạo
của Đảng mà các nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú của đất nước được
khai thác có hiệu quả, đời sống của nhân dân không ngừng được cải thiện, đất nước luôn ổn định và phát triển, vị thế của dân tộc được nâng cao trên trường
quốc tế, làm cho bè bạn trên khắp năm châu ngày càng hiểu rõ hơn về đất nước
và con người Việt Nam, tạo ra ưu thế để khai thác tốt hơn nhân tố thời đại phục
vụ trực tiếp cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Thực tế sinh động của công cuộc đổi mới đất nước hơn 20 năm qua, dưới
sự lãnh đạo của Đảng ta đã cho thấy, với đường lối đối ngoại rộng mở, đa dạng
hoá đa phương hoá các quan hệ quốc tế, Việt Nam đã tận dụng được nhiều lợi
thế, tạo ra được nhiều cơ hội thuận lợi để phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững
được môi trường hoà bình, ổn định chính trị – xã hội góp phần bảo vệ vững chắc
chủ quyền quốc gia dân tộc. Điều quan trọng và có ý nghĩa quyết định là nhờ sự
lãnh đạo sáng suỗt của Đảng mà chúng ta đã giữ vững được mục tiêu độc lập
dân tộc, định hướng xã hội chủ nghĩa, làm cho các nguồn nội lực và ngoại lực được phát huy tốt hơn góp phần khẳng định con đường tiến lên chủ nghĩa xã hội
bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa của nhân dân ta là đúng đắn và hợp qui luật phát
triển của lịch sử.
Chính chế độ xã hội chủ nghĩa mà chúng ta đang xây dựng đã hàm chứa
tính nhân văn, nhân đạo cao cả, là một xã hội tương lai của nhân loại, vì thế kiên
trì mục tiêu độc lập dân tộc, giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa, xây dựng
thành công chủ nghĩa xã hội là nhân tố quyết định để phát huy sức mạnh thời
đại, sức mạnh của lương tri, khát vọng, trí tuệ và văn minh của loài người. Việt
Nam trong chiến tranh chống kẻ thù xâm lược đã là tâm điểm chú ý, quan tâm
giúp đỡ của nhân loại tiến bộ yêu chuộng hoà bình, còn Việt Nam trong thời kỳ
đổi mới sẽ là tấm gương sáng cho đấu tranh chống đói nghèo, lạc hậu và là nhân
tố quan trọng của phong trào cách mạng thế giới, là niền tin tất thắng của chủ
nghĩa xã hội. Trong điều kiện hiện nay, để phát huy được sức mạnh dân tộc và


sức mạnh thời đại phục vụ trực tiếp cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc,

kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại.
Đây là một giải pháp quan trọng cho phép chúng ta khai thác các nguồn
lực, nhân tố thời đại, tận dụng nắm bắt các thời cơ và những điều kiện thuận lợi
của toàn cầu hoá, những thành tựu khoa học - công nghệ hiện đại để thực hiện
bước đi tắt đón đầu, rút ngắn bước quá độ.
Trong điều kiện toàn cầu hoá hiện nay, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế
cần được nhận thức đúng đắn và đầy đủ rằng, chúng ta hoàn toàn chủ động
quyết định đường lối, chính sách phát triển kinh tế - xã hội nói chung và chủ
trương, chính sách hội nhập kinh tế quốc tế nói riêng. Theo đó, chủ động là nắm
vững qui luật, tính tất yếu của các xu thế thời đại, của sự vận động kinh tế toàn
cầu, phát huy đầy đủ năng lực nội sinh, xác định lộ trình, nội dung, hình thức,
qui mô và bước đi thích hợp. Mặt khác, tính chủ động còn được thể hiện ở đa
dạng hoá, đa phương hoá quan hệ, hợp tác quốc tế; sáng tạo, phân tích, lựa chọn
phương thức hành động đúng, dự báo được xu hướng vận động, biến đổi của
tình hình thế giới và khu vực, những tình huống thuận lợi và khó khăn trong hội
nhập để tránh được bất ngờ.
Bên cạnh đó, cũng cần phải hiểu rõ tính tích cực trong hội nhập là phải
chủ động khẩn trương chuẩn bị tốt các điều kiện để ký kết các hiệp định thương
mại tự do song phương và đa phương; điều chỉnh, đổi mới bên trong từ phương
thức lãnh đạo, quản lý cho đến hoạt động thực tiễn của các lực lượng, các cấp,
các ngành, các doanh nghiệp trong các thành phần kinh tế và cả hệ thống chính
trị. Từ trung ương đến địa phương, các ngành, các lĩnh vực, khối doanh nghiệp,
phải khẩn trương xây dựng lộ trình, kế hoạch, đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu
kinh tế, đổi mới cơ chế quản lý, hoàn chỉnh hệ thống pháp luật, khắc phục tình
trạng trông chờ vào bảo hộ hoặc ỷ lại sự bao cấp của Nhà nước. Tuy nhiên, phải
có bước đi thận trọng và vững chắc, tránh mơ hồ mất cảnh giác, chỉ nhìn thấy lợi
ích trước mắt, lợi ích kinh tế mà làm tổn hại đến các lợi ích khác của quốc gia
dân tộc. Thúc đẩy quan hệ hợp tác toàn diện và có hiệu quả với các nước trong
khu vực (ASEAN), các nước châu á Thái Bình Dương, các nước trong Tổ chức
thương mại thế giới ( WTO) để khai thác có hiệu quả các cơ hội và giảm tối đa

Tuy nhiờn, thc t cho thy mun hot ng ca cụng tỏc i ngoi cú hiu qu
v bn vng nht thit phi da trờn c s thc lc ca ta v mt ng li i
ngoi thng nht, phi tng cng s lónh o ca ng, s qun lý ca Nh
nc v kt hp cht ch hot ng i ngoi trờn cỏc lnh vc chớnh tr, kinh t,
vn hoỏ giỏo dc, khoa hc k thut, quc phũng - an ninhVi nhiu lc
1

. ĐCSVN, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, H. 2006, tr. 228.


lượng, nhiều tổ chức, nhiều cấp, nhiều ngành cùng tham gia. Tích cực đẩy mạnh
hoạt động đối ngoại quân sự nhằm tuyên truyền và xây dựng quan hệ hữu nghị
với nhân dân và quân đội các nước trong khu vực, thế giới, làm cho bè bạn hiểu
đầy đủ hơn về một nước Việt Nam thân thiện, đoàn kết, hữu nghị, hợp tác, về
quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng.
Năm là, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá tạo điều kiện môi trường thuận lợi thu hút, khai thác và sử dụng có hiệu quả mọi nguồn lực.
Nước ta quá độ lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa từ
một nước nông nghiệp, nghèo nàn và lạc hậu, vì thế để thoát khỏi đói nghèo và
xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội, chúng ta không có con đường nào khác
là phải tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Thực hiện sự nghiệp công
nghiệp hoá, hiện đại hoá sẽ tạo ra một sự biến đổi lớn trong toàn bộ nền kinh tế
và đời sống xã hội; tạo ra sự chuyển đổi cơ cấu kinh tế ngành, vùng, miền và sẽ
thu hút được nguồn vốn lớn trong và ngoài nước. Đặc biệt là sẽ thu hẹp được
khoảng cách giàu nghèo giữa nông thôn và thành thị, tạo ra nhiều việc làm cho
người lao động góp phần cải thiện nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.
Tuy nhiên, để thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá
đòi hỏi Đảng, Nhà nước và toàn dân ta phải có sự nỗ lực lớn, đóng góp cả công
sức, trí tuệ, chủ động và sáng tạo trong quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế, đa
dạng hoá các ngành, nghề, sản phẩm theo hướng vươn ra thị trường thế giới.
Mạnh dạn tiếp cận và áp dụng các thành tựu khoa học - công nghệ hiện đại vào

nước như công nghệ tin học, công nghệ chế tạo…Điều đáng quan tâm và hết sức
cảnh giác là tránh bị lợi dụng trong quá trình chuyển giao công nghệ, để các
nước biến nước ta trở thành một bãi thải công nghiệp cho nước ngoài. Công
nghiệp hoá, hiện đại hoá là sự nghiệp lâu dài, là phương tiện hữu hiệu để phát
triển đất nước, xây dựng cơ sở vật chất cho chủ nghĩa xã hội. Vì thế, chúng ta
phải biết phát huy tốt nội lực như nguồn nhân lực dồi dào, tài nguyên khoán sản
của đất nước, môi trường hoà bình ổn định … kết hợp với sức mạnh ngoại lực
như nguồn vốn, khoa học công nghệ, trình độ, kinh nghiệp tổ chức quản lý…
phục vụ cho sự nghiệp này. Song vấn đề đặt ra là phải quản lý, sử dụng chúng


một cách có hiệu quả nhất, tránh trình trạng để thất thoát, lãng phí, hoặc sử dụng
sai mục đích.
Sáu là, xây dựng môi trường hoà bình, giữ vững sự ổn định chính trị - xã
hội tạo điều kiện để phát huy sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại trong giai
đoạn hiện nay.
Hoà bình là một trong những mục tiêu, xu hướng lớn của thời đại, là khát
vọng mong mỏi của hàng tỉ người trên khắp hành tinh, đồng thời nó cũng là điều
kiện để phát huy sức mạnh tổng lực trong và ngoài nước phục vụ cho sự nghiệp
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của chúng ta hiện nay.
Đất nước hoà bình, tình hình chính trị - xã hội ổn định sẽ cho phép chúng
ta tập trung được mọi nguồn lực vào xây dựng chủ nghĩa xã hội, có thời gian,
điều kiện để khai thác mọi tiềm năng của đất nước, phát huy được sức người sức
của, tài trí của từng con người Việt Nam và toàn dân tộc phục vụ cho công
nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Nhờ có môi trường hoà bình, tình hình chính
trị - xã hội ổn định mà Việt Nam trở thành điểm đến và là nơi thu hút đầu t ư,
làm ăn an toàn nhất trên thế giới. Hoà bình còn là một nhân tố quan trọng cấu
thành sức mạnh của thời đại, bảo đảm cho các nhân tố khác được khai thác và
phát huy có hiệu quả. Thực tế đã chứng minh cho chúng ta thấy rằng, ở đâu hoà
bình được duy trì, giữ vững, tình chính trị - xã hội ổn định thì ở đó mọi nguồn

iu kin quc t mi v nhng c im ca nc ta hin nay thỡ s kt hp ú
cú ý ngha chin lc, quyt nh s thnh bi ca cỏch mng. mun thc hin
tt c s kt hp gia sc mnh dõn tc v sc mnh thi i, ũi hi chỳng
ta phi nm chc nhng nhõn t c bn cu thnh ca nú, ng thi hiu ỳng v
trớ, vai trũ ca tng thnh t. Trong mi quan h gia hai ngun sc mnh ny
thỡ sc mnh dõn tc bao gi cng gi vai trũ quyt nh, cũn sc mnh thi i
cú vai trũ to ln, khụng th thiu trong s nghip xõy dng v bo v T quc,
do ú nhn thc v gii quyt ỳng n mi quan h ny s nõng sc mnh ca
mi thnh t lờn mt tm cao mi. cng cn phi nhn thc rng, trong sc
1

. ĐCSVN, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, H. 2006, tr. 38.


mạnh dân tộc đã hàm chứa yếu tố thời đại và trong sức mạnh thời đại đã bao
hàm cả nhân tố dân tộc, giữa chúng có sự đan xen, xâm nhập, hỗ trợ và bổ sung
lẫn nhau. Cho nên, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại là một tất
yếu khách quan để tạo nên sức mạnh tổng hợp bảo đảm cho thắng lợi của sự
nghiệp cách mạng nước ta dới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.