HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
MAI THỊ NGỌC BÍCH
Sù LÖCH CHUÈN §¹O §øC
ë SINH VI£N §¹I HäC TH¸I NGUY£N HIÖN NAY
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ
CHUYÊN NGÀNH: CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG
VÀ CHỦ NGHĨA DUY VẬT LỊCH SỬ
Mã số: 62 22 03 02
HÀ NỘI - 2017
Công trình được hoàn thành
tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh
Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS. TRẦN SỸ PHÁN
Phản biện 1:
Phản biện 2:
Phản biện 3:
Luận án được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Học viện
họp tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh
Vào hồi giờ
viên ngày một gia tăng; có những sinh viên đã có những hành vi vi phạm
pháp luật nghiêm trọng… Mặt khác, do cuộc đấu tranh về ý thức hệ cũng
đang diễn ra gay go và quyết liệt hơn bao giờ hết, khi các thế lực thù địch
ở trong và ngoài nước đang tranh thủ một bộ phận sinh viên có những biểu
hiện lệch chuẩn về đạo đức làm cầu nối để đưa vào thế giới sinh viên
những sản phẩm văn hóa độc hại, đồi trụy, phi nhân tính,... từng bước làm
tha hóa, biến chất sinh viên - thế hệ có tri thức sẽ nắm giữ vận mệnh của
2
dân tộc trong tương lai và hòng đẩy lùi công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã
hội theo hướng hiện đại trên đất nước ta. Điều này không những gây hoang
mang cho dư luận xã hội, mà còn gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự
lệch chuẩn đạo đức ở một bộ phận sinh viên hiện nay.
Đại học Thái Nguyên là một trường Đại học vùng, trường có số
lượng sinh viên đông, tính đến tháng 12 năm 2015, quy mô sinh viên của
toàn Đại học là 76.301 người. Sinh viên của trường cũng đang đứng trước
những thách thức mà sinh viên cả nước đang phải đối mặt. Điều đó đã đặt
ra yêu cầu bức thiết là phải nhận thức đúng đắn, khảo sát kỹ lưỡng thực
trạng lệch chuẩn đạo đức ở sinh viên Đại học Thái Nguyên hiện nay, để từ
đó đề ra những giải pháp khả thi, góp phần vào việc khắc phục những biểu
hiện lệch chuẩn đạo đức ở sinh viên Đại học Thái Nguyên hiện nay, đồng
thời đề xuất những giải pháp góp phần đào tạo ra những con người "vừa
hồng vừa chuyên" có thể gánh vác trọng trách của nước nhà trong tương
lai. Với ý nghĩa đó, tác giả lựa chọn vấn đề: "Sự lệch chuẩn đạo đức ở
sinh viên Đại học Thái Nguyên hiện nay" để nghiên cứu và làm luận án
tiến sĩ chuyên ngành chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật
lịch sử.
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1. Mục đích nghiên cứu
+ Thời gian khảo sát: 5 năm trở lại đây (2010-2015) - thời điểm đạo
đức của sinh viên trong nhà trường có nhiều biến động khá phức tạp.
4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
4.1. Cơ sở lý luận
- Luận án chủ yếu dựa trên những quan điểm của Chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam
về đạo đức, giá trị đạo đức truyền thống, đạo đức của sinh viên, ngoài ra
luận án còn dựa vào những thành tựu khoa học của các công trình nghiên
cứu trong và ngoài nước liên quan tới nội dung được đề cập trong luận án.
4.2. Phương pháp nghiên cứu
- Luận án sử dụng phương pháp luận chung của chủ nghĩa duy vật
biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, kết hợp với các phương pháp lịch
4
sử và lôgíc, phân tích và tổng hợp, so sánh, đối chiếu, phương pháp điều tra
xã hội học... nhằm thực hiện mục tiêu và nhiệm vụ mà luận án đã đặt ra.
5. Những đóng góp về khoa học của luận án
- Luận án góp phần làm rõ khái niệm chuẩn mực đạo đức ở sinh viên,
sự lệch chuẩn đạo đức, sự lệch chuẩn đạo đức ở sinh viên.
- Luận án góp phần xác định rõ tầm quan trọng của của việc khắc
phục những lệch chuẩn đạo đức ở sinh viên Đại học Thái Nguyên trong
giai đoạn hiện nay.
- Luận án phân tích rõ thực trạng sự lệch chuẩn đạo đức ở sinh viên
Đại học Thái Nguyên trong giai đoạn hiện nay.
- Luận án đề xuất phương hướng và một số giải pháp chủ yếu nhằm
khắc phục sự lệch chuẩn đạo đức ở sinh viên Đại học Thái Nguyên trong
giai đoạn hiện nay.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
- Luận án đã đưa ra một số giải pháp cụ thể nhằm khắc phục sự lệch
chuẩn đạo đức ở sinh viên Đại học Thái Nguyên trong giai đoạn hiện nay.
1.1.2. Tổng quan những công trình nghiên cứu liên quan đến
chuẩn mực đạo đức ở sinh viên hiện nay
Đó là cuốn sách của các tác giả Trần Hậu Kiêm, Đoàn Đức Hiểu
(đồng chủ biên) "Hệ thống phạm trù đạo đức và giáo dục đạo đức cho sinh
viên". Trong cuốn sách này các tác giả đã đi sâu phân tích hệ thống các
phạm trù cơ bản của đạo đức học như: vấn đề sống còn và hạnh phúc; danh
dự, nghĩa vụ và lương tâm; cái thiện và cái ác. Đó là những phạm trù luôn
được thể hiện rõ nét trong cách hành xử của mỗi cá nhân trong cuộc sống.
Trên cơ sở những vấn đề lý luận cơ bản đó, tác giả đã đi sâu phân tích
những nội dung cơ bản của chuẩn mực đạo đức cho sinh viên hiện
6
nay. Tác giả Phan Văn Ba trong luận án tiến sĩ triết học "Vấn đề giáo dục
truyền thống đoàn kết dân tộc cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay", đã góp
phần làm rõ nội dung giáo dục truyền thống đoàn kết dân tộc Việt Nam và
vai trò của nó trong đời sống tinh thần của thanh niên Việt Nam. Cùng
khai thác vấn đề chuẩn mực đạo đức ở sinh viên, tác giả Trần Sỹ Phán đã
có bài "Sinh viên với định hướng giá trị nhân cách", trong bài viết này tác
giả đã chỉ ra một số giá trị nhân cách cần định hướng cho sinh viên trong
điều kiện phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt
Nam hiện nay. Kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học nêu trên sẽ
là cơ sở để tác giả luận án phân tích những nội dung cụ thể của chuẩn mực
đạo đức sinh viên Việt Nam hiện nay.
1.1.3. Tổng quan những công trình nghiên cứu liên quan đến sự
lệch chuẩn đạo đức
Nói đến những công trình nghiên cứu về sự lệch chuẩn đạo đức, phải
kể đến cuốn sách của tác giả Edgar Morin "Trái đất tổ quốc chung, Tuyên
ngôn cho thiên niên kỷ mới". Edgar Morin - một học giả xã hội học nổi
tiếng người Pháp, đã gọi các hiện tượng sai lệch của xã hội như là một
biểu hiện suy thoái về phẩm chất, đạo đức, lối sống, một số giá trị chuẩn
mực đạo đức truyền thống có nguy cơ ngày càng mai một… Những công
trình nghiên cứu nêu trên sẽ là cơ sở, để tác giả luận án đi sâu nghiên cứu
những nội dung cụ thể về sự lệch chuẩn đạo đức ở sinh viên Đại học Thái
Nguyên hiện nay.
1.3. TỔNG QUAN NHỮNG CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN
ĐẾN GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC SỰ LỆCH CHUẨN ĐẠO ĐỨC Ở SINH VIÊN
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN HIỆN NAY
Nghiên cứu liên quan đến giải pháp khắc phục sự lệch chuẩn đạo đức
ở sinh viên nói chung hiện nay, phải kể đến cuốn sách "Tu dưỡng đạo đức
tư tưởng" của tác giả La Quốc Kiệt, tác giả đã chỉ ra những giải pháp cơ
bản nhằm tu dưỡng rèn luyện đạo đức, lối sống của sinh viên hiện nay. Võ
Minh Tuấn có cuốn sách: "Giáo dục ý thức đạo đức cho sinh viên Việt nam
8
hiện nay", tác giả đã đưa ra các giải pháp xây dựng và phát triển ý thức
đạo đức mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay, trong đó có sinh viên Đại
học Thái Nguyên.
Qua nghiên cứu, cho thấy chưa có một công trình khoa học chuyên
sâu nào nghiên cứu về những giải pháp khắc phục sự lệch chuẩn đạo đức ở
riêng sinh viên Đại học Thái Nguyên. Tuy nhiên những công trình nêu trên
sẽ là những tư liệu khoa học quý giá để tác giả luận án xây dựng những
giải pháp khắc phục sự lệch chuẩn đạo đức ở sinh viên Đại học Thái
Nguyên trong giai đoạn hiện nay một cách khách quan, hiệu quả.
1.4. NHỮNG GIÁ TRỊ CỦA CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ NGHIÊN CỨU VÀ
MỘT SỐ ĐỊNH HƯỚNG MÀ LUẬN ÁN TIẾP TỤC PHẢI THỰC HIỆN
Từ tổng quan tình hình nghiên cứu nêu trên, có thể thấy, các công
Hai là, phân tích thực trạng lệch chuẩn đạo đức ở sinh viên Đại học
Thái Nguyên trong giai đoạn hiện nay và những vấn đề đặt ra đối với việc
khắc phục sự lệch chuẩn đạo đức ở sinh viên đại học Thái Nguyên hiện nay.
Ba là, đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm khắc phục sự lệch
chuẩn đạo đức ở sinh viên Đại học Thái Nguyên hiện nay.
Chương 2
SỰ LỆCH CHUẨN ĐẠO ĐỨC Ở SINH VIÊN HIỆN NAY MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN
2.1. ĐẠO ĐỨC, CHUẨN MỰC ĐẠO ĐỨC VÀ CHUẨN MỰC ĐẠO ĐỨC Ở
SINH VIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY
2.1.1. Đạo đức
Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, tập hợp những nguyên tắc,
quy tắc, chuẩn mực xã hội, nhằm điều chỉnh và đánh giá cách ứng xử của
con người trong quan hệ với nhau và quan hệ với xã hội, chúng được thực
hiện bởi niềm tin cá nhân, bởi truyền thống và sức mạnh của dư luận xã hội.
- Cấu trúc của đạo đức, trong khuôn khổ chức năng và nhiệm vụ
nghiên cứu của đề tài, tác giả sẽ đi sâu nghiên cứu cấu trúc của đạo đức
với tính cách là một hệ thống bao gồm các yếu tố cơ bản là ý thức đạo đức
và hành vi đạo đức.
10
- Về ý thức đạo đức: Ý thức đạo đức là ý thức về hệ thống những
nguyên tắc, chuẩn mực, hành vi phù hợp với những quan hệ đạo đức đã và
đang tồn tại.
- Về hành vi đạo đức: Hành vi đạo đức là một hành động tự giác
được thúc đẩy bởi một động cơ có ý nghĩa về mặt đạo đức.
2.1.2. Chuẩn mực đạo đức
Chuẩn mực đạo đức là những tiêu chuẩn chung hướng dẫn con
người hoạt động đáp ứng yêu cầu của cộng đồng, đem lại lợi ích cho xã
Sự lệch chuẩn đạo đức là sự biến đổi sai lệch, chệch hướng đi so với
cái được coi là chuẩn mực đạo đức của con người đã được quy định.
Sự lệch chuẩn đạo đức ở sinh viên là sự biến đổi sai lệch, chệch hướng
của đạo đức sinh viên so với cái được coi là chuẩn mực đạo đức của sinh viên
đã được quy định.
2.2.2. Những tiêu chí để đánh giá về sự lệch chuẩn đạo đức ở sinh
viên Việt Nam hiện nay
Những sinh viên có biểu hiện đi ngược với những chuẩn mực đạo đức ở
sinh viên (đã đề cập ở mục 2.1.3) đều bị coi là có biểu hiện lệch chuẩn về đạo
đức. Cụ thể như sau:
Thứ nhất: nhận thức mơ hồ về chính trị - xã hội, phai nhạt về mục
tiêu lý tưởng cách mạng.
Thứ hai: Thiếu ý thức tập thể, ý thức trách nhiệm vì cộng đồng, tôn
thờ lối sống vị kỷ
Thứ ba: Một bộ phận sinh viên chưa thực sự trau dồi học vấn, tri
thức và nghiên cứu khoa học
Thứ tư: Đời sống văn hoá đạo đức của một bộ phận sinh viên diễn biến
theo chiều hướng phức tạp, xa rời các giá trị đạo đức truyền thống tốt đẹp của
dân tộc (nhân ái, vị tha, nghĩa tình, trung thực)
12
Chương 3
SỰ LỆCH CHUẨN ĐẠO ĐỨC Ở SINH VIÊN ĐẠI HỌC THÁI
NGUYÊN HIỆN NAY - THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ
NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA
3.1. SỰ LỆCH CHUẨN ĐẠO ĐỨC Ở SINH VIÊN ĐẠI HỌC THÁI
NGUYÊN HIỆN NAY - THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN NHÂN CỦA NÓ
3.1.1. Những đặc điểm cơ bản của sinh viên Đại học Thái Nguyên
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở
Việt Nam.
3.1.2.2. Sự thiếu ý thức tập thể, ý thức trách nhiệm vì cộng đồng,
tôn thờ lối sống vị kỷ ở một bộ phận sinh viên Đại học Thái Nguyên
hiện nay
Qua kết quả khảo sát cho thấy một bộ phận sinh viên Đại học Thái
Nguyên đã có biểu hiện tôn thờ lối sống vị kỷ, họ đang hướng hoạt động
của mình vào việc thỏa mãn nhu cầu của bản thân. Sự hy sinh và quan tâm
đến người khác ở họ thấp đi, và nếu có thì thường được đánh giá dưới góc
độ kinh tế thực dụng hơn là tình cảm và sự chia sẻ.
Sự thiếu ý thức trách nhiệm của mình với cộng đồng thể hiện ở sự
quan tâm của cá nhân sinh viên đối với các hoạt động tập thể, ở thái độ của
sinh viên trước những hiện tượng tiêu cực trong xã hội và qua những hoạt
động thực tiễn của cuộc sống.
3.1.2.3. Sự trau dồi học vấn, tri thức và nghiên cứu khoa học của
một bộ phận sinh viên Đại học Thái Nguyên hiện nay
Đại học Thái Nguyên là một trường đại học vùng, trường có số
lượng sinh viên khá đông, bên cạnh một bộ phận sinh viên đã có ý thức
phấn đấu đạt thành tích cao trong học tập, vẫn còn một bộ phận không nhỏ
14
sinh viên do xác định sai mục đích học tập, tu dưỡng, rèn luyện của mình
nên chưa tích cực trong học tập cũng như trong nghiên cứu khoa học.
3.1.2.4. Đời sống văn hoá của một bộ phận sinh viên Đại học Thái
Nguyên diễn biến theo chiều hướng phức tạp, xa rời các giá trị đạo đức
truyền thống tốt đẹp của dân tộc (nhân ái, vị tha, nghĩa tình, trung thực)
Là một trong những trung tâm giáo dục lớn của cả nước, Đại học
Thái Nguyên có một số lượng sinh viên khá đông, trong đó đa dạng về cơ
cấu. Điều này cũng đã góp phần làm cho đạo đức sinh viên có những diễn
đạo đức trong xã hội, biểu hiện như sau:
Một là, hệ giá trị Chân - Thiện - Mỹ vẫn là định hướng của sự phát
triển đạo đức và hoàn thiện nhân cách con người Việt Nam hiện nay.
Hai là, hệ giá trị chuẩn mực đạo đức truyền thống nổi bật vẫn có sức
sống mạnh mẽ, bền bỉ, trở thành chuẩn mực đạo đức của dân tộc, là cốt
cách tinh thần và tâm hồn người Việt Nam.
Ba là, sự biến động hệ giá trị chuẩn mực đạo đức Việt Nam từ các
tác nhân kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế vừa tạo ra những nội dung
mới, phù hợp với yêu cầu phát triển mới của dân tộc và thời đại, vừa làm
xuất hiện tình trạng suy đồi đạo đức xã hội, sự trỗi dậy của chủ nghĩa cá
nhân cực đoan, sự tha hóa đạo đức, nhân cách trong một bộ phận dân cư xã
hội, thậm chí cả trong đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức và sinh viên.
Bốn là, hệ giá trị chuẩn mực đạo đức không còn như cũ, hệ giá trị
chuẩn mực đạo đức mới chưa hình thành đầy đủ, chưa định hình trong điều
kiện xã hội đang chuyển đổi từ truyền thống đến hiện đại.
Năm là, cần thiết phải xây dựng và thực hiện một chiến lược mới về
phát triển văn hóa, phát triển con người Việt Nam, trong đó đạo đức, lối
16
sống, nhân cách con người Việt Nam là cốt lõi, là định hướng mục tiêu
hàng đầu của sự phát triển bền vững.
3.1.3.3. Nguyên nhân do chính sách đào tạo và sử dụng, do công
tác giáo dục đạo đức và quản lý sinh viên
Công tác giáo dục và đào tạo còn nhiều bất cập, chất lượng giáo dục
và đào tạo thấp so với yêu cầu; mục tiêu, nội dung, chương trình, phương
pháp dạy và học, sách giáo khoa, thi cử, cơ cấu đào tạo, trình độ quản lý
còn nhiều thiếu sót, các hiện tượng tiêu cực trong ngành giáo dục và đào
tạo còn nhiều,… Đặc biệt, với xu thế ra trường không xin được việc làm,
đã ảnh hưởng không nhỏ tới tâm lý và hành động của sinh viên Đại học
học Thái Nguyên hiện nay còn có những trở ngại nhất định, để khắc phục
được những lệch chuẩn đó đòi hỏi chúng ta phải xác định được những
chuẩn mực đạo đức của sinh viên trong giai đoạn hiện nay.
Thứ hai, hiện nay trong đạo đức đang diễn ra mâu thuẫn giữa đạo
đức truyền thống và đạo đức mới.
Chương 4
MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM KHẮC PHỤC SỰ LỆCH
CHUẨN ĐẠO ĐỨC Ở SINH VIÊN ĐẠI HỌC
THÁI NGUYÊN HIỆN NAY
4.1. NHÓM GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN THỂ CHẾ KINH TẾ THỊ
TRƯỜNG, ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA, TỪNG BƯỚC HOÀN
THIỆN CÁC THANG GIÁ TRỊ ĐẠO ĐỨC MỚI TRONG XÃ HỘI
4.1.1. Tiếp tục phát triển và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường
định hướng xã hội chủ nghĩa
Qua nghiên cứu, đã cho thấy kinh tế là một trong những nguyên nhân
dẫn đến sự lệch chuẩn đạo đức ở một bộ phận sinh viên Đại học Thái
18
Nguyên hiện nay, bởi đạo đức bị quy định bởi sự phát triển kinh tế - xã
hội, chính vì vậy muốn định hướng các chuẩn mực đạo đức, các giá trị đạo
đức cho sinh viên nói chung, sinh viên Đại học Thái Nguyên nói riêng,
trước tiên phải định hướng ngay trong cơ sở kinh tế - xã hội sản sinh ra nó.
Nếu cơ sở kinh tế chưa hoàn thiện thì chuẩn mực đạo đức, giá trị đạo đức
cũng không đầy đủ, chân chính.
4.1.2. Hoàn thiện các thang giá trị đạo đức mới trong xã hội
Để hoàn thiện các thang giá trị đạo đức mới trong giai đoạn hiện nay
cần: Bảo tồn và phát huy hệ giá trị Chân - Thiện - Mỹ; kế thừa và phát huy
vai trò của giá trị văn hóa truyền thống trong việc xây dựng chuẩn mực
sinh viên, từng bước khắc phục những lệch chuẩn đạo đức ở một bộ
phận sinh viên đại học Đại học Thái Nguyên hiện nay
4.2.2.1. Nâng cao vai trò của các cấp ủy Đảng, Ban giám đốc, Ban
giám hiệu trong công tác giáo dục đạo đức và quản lý sinh viên, từng
bước khắc phục những lệch chuẩn đạo đức ở một bộ phận sinh viên đại
học Đại học Thái Nguyên hiện nay
Với nguyên tắc kết hợp hài hòa giữa vai trò lãnh đạo của Đảng uỷ,
Ban giám đốc, Ban giám hiệu các trường thành viên trong khối Đại học
Thái Nguyên, với sức mạnh của các đoàn thể, các phòng ban chức năng
trong việc xây dựng một môi trường nhà trường nhân văn. Đảng uỷ, Ban
giám đốc, Ban giám hiệu các trường thành viên đóng một vai trò chủ đạo
trong lãnh đạo, chỉ đạo, định hướng nhận thức và hành động, xây dựng
chiến lược phát triển, thông qua hoạt động của các tổ chức đoàn thể, các
phòng ban chức năng, để xây dựng một môi trường nhà trường thực sự
thân thiện hiệu quả.
4.2.2.2. Triển khai cuộc vận động "đẩy mạnh học tập và làm theo
tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí minh" theo tinh thần Chỉ thị 05CT/TW, của Bộ Chính trị
Tiếp tục triển khai mạnh mẽ cuộc vận động "đẩy mạnh học tập và
làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh" như Chỉ thị 05-
20
CT/TW của Bộ Chính trị đã chỉ ra. Đối với sinh viên cần nhấn mạnh hai
nội dung chủ yếu là: Rèn đức và luyện tài,
4.2.2.3. Tập trung thực hiện giáo dục, bồi đắp những phẩm chất,
kiến thức cần có cho sinh viên đồng thời đấu tranh phòng, chống các
biểu hiện lệch chuẩn đạo đức ở sinh viên
- Về giáo dục, bồi đắp những phẩm chất, kiến thức cần có cho sinh
viên, cần chủ động, tự giác giáo dục, trang bị cho mình có được các nhóm
phẩm chất, kiến thức như sau: Có lòng yêu nước, yêu nhân dân, có danh
trong đó có các thầy cô là những người định hướng giúp sinh viên phát
triển, rèn luyện phát triển, xã hội là môi trường để các em thể nghiệm và
chứng minh những giá trị đạo đức, chuẩn mực đạo đức các em được bồi
dưỡng, phát huy từ gia đình, nhà trường.
4.3.2. Nâng cao tính tự giác của từng cá nhân sinh viên trong việc
khắc phục những lệch chuẩn đạo đức ở sinh viên Đại học Thái Nguyên
hiện nay
Sinh viên là lớp người trẻ, khoẻ, có nhiệt tình cách mạng, nhạy cảm
với cái mới, cái tiến bộ. Hiệu quả của việc khắc phục những lệch chuẩn
đạo đức ở sinh viên phụ thuộc rất nhiều vào quá trình tự giáo dục, tự rèn
luyện của từng cá nhân sinh viên. Nếu không có quá trình tự giác, tự rèn
luyện của bản thân sinh viên thì mọi tác động từ bên ngoài, dù tốt đến đâu
cũng trở nên vô ích.
Để nâng cao tính tự giác học tập, rèn luyện những chuẩn mực đạo
đức ở sinh viên Đại học Thái Nguyên hiện nay cần thực hiện một số biện
pháp sau:
Một là, phải giáo dục, động viên, thuyết phục để mỗi sinh viên hiểu
rõ rằng, trong bối cảnh toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế như hiện nay, chúng
22
ta chỉ có thể giữ được mình khi giữ được những chuẩn mực đạo đức của
dân tộc của sinh viên.
Hai là, cần có cơ chế động viên khen thưởng đối với những sinh viên
học tập, rèn luyện tốt và ngược lại cũng cần có những hình thức phê bình
phù hợp đối với những sinh viên còn thụ động, thiếu tinh thần cầu tiến,
học hỏi, có những hành vi lệch chuẩn.
Ba là, coi trọng và sử dụng thường xuyên vũ khí tự phê bình và phê bình.
KẾT LUẬN
Đạo đức là một hiện tượng xã hội, xuất hiện từ buổi bình minh của
dân tộc (nhân ái, vị tha, nghĩa tình, trung thực)… Thực tế đó đã gióng lên hồi
chuông báo động về sự lệch chuẩn đạo đức ở một bộ phận sinh viên.
Qua nghiên cứu khảo sát ở sinh viên Đại học Thái Nguyên hiện nay,
đã cho thấy, một bộ phận không nhỏ sinh viên có biểu hiện về sự lệch
chuẩn đạo đức mà nguyên nhân chủ yếu là do: sự tác động của mặt trái nền
kinh tế thị trường trước xu thế toàn cầu hóa, sự biến động của thang giá trị
đạo đức trong xã hội, chính sách đào tạo và sử dụng, do công tác giáo dục
đạo đức và quản lý sinh viên, do tâm sinh lý lứa tuổi và do sự thiếu tu
dưỡng, rèn luyện về đạo đức của từng sinh viên. Chính vì vậy vấn đề đặt ra
đối với việc khắc phục sự lệch chuẩn đạo đức ở sinh viên Đại học Thái
Nguyên hiện nay là: Cần xác định những chuẩn mực đạo đức của sinh viên
trong giai đoạn hiện nay là gì; xác định vấn đề về chuẩn mực đạo đức đang
diễn ra khá phức tạp, có sự đấu tranh giữa cái tiến bộ và cái lạc hậu, giữa
cái thiện và cái ác; giữa hai lối sống, lối sống có lý tưởng lành mạnh, trung