MỤC LỤC

1


MỞ ĐẦU
1/ Giới thiệu chung:
Hiện nay, môi trường đang là một vấn đề quan trọng và nóng bỏng được nhiều người
quan tâm không chỉ ở phạm vi mỗi quốc gia mà nó đã trở thành vẫn đề của cả Thế Giới.
Việc bảo vệ môi trường và xử lí môi trường đang là mục tiêu chính của nhiều quốc gia.
Để làm tốt điều đó là một sinh viên khoa môi trường thì ngoài việc học lí thuyết cần trang
bị cho mình những kiến thức cơ bản về điều tra thực địa, đo vẽ hiện trường và định điểm
trên bản đồ, đo nhanh ngoài hiện trường và phân tích trong phòng một số chỉ tiêu về môi
trường , thu thập số liệu và cách viết báo cáo hiện trạng môi trường đồng thời làm quen
với một số dây truyền công nghệ xử lí nước cấp, nước thải và môi trường ngoài thực tế,
…
Qua 1 tuần thực tập dưới sự giúp đỡ tận tình của các thành cô giáo trong bộ môn Địa
Sinh Thái của khoa Môi Trường.
Thầy giáo: ThS: Trần Hồng Hà.
ThS: Nguyễn Quang Minh
Cô giáo: ThS: Đỗ Thị Hải
Cùng với sự cộng tác của các cán bộ kĩ thuật sản xuất,các công nhân, người dân ,sự trợ
giúp của các nhóm thực tập trong lớp. Em đã cùng với các thành viên trong lớp Địa Sinh
Thái & Công Nghệ Môi Trường k58 đã tiến hành thực tập từ ngày 02/01/2017 và kết thúc
ngày 06/01/2017 qua 2 đợt:
- Đợt 1: ngày 02/01/2015 tại các địa điểm thực tập bao gồm: khu vực ven đê Sông
Hồng khu Liên Mạc Từ Liêm Hà Nội.
- Đợt 2:.ngày 03/01-04/01 thực tập tại Quảng Ninh : tham quan các trạm xử lí
nước thải mỏ, từ ngày 04/01- 06/01/2016 thực tập tại Bắc Ninh: khu công nghiệp Yên
Phong - Bắc Ninh, làng nghề sản xuất giấy Phong Khê -Yên Phong - Bắc Ninh.


CHƯƠNG I . THỰC HÀNH KHOAN VÀ LẤY MẪU ĐẤT, NƯỚC TẠI
KHU VỰC VEN ĐÊ SÔNG HỒNG KHU LIÊM MẠC- TỪ LIÊM, HÀ
NỘI
1.1 Tổng quan khu vực.
- Thuộc khu vực ven bờ Sông Hồng –Khu Liên Mạc-Cổ Nhuế-Từ Liêm-Hà Nội,
- Nằm gần trục đường giao thông ,cách xa khu dân cư,
- Khu vực đang có các hoạt động :,khai thác cát ,nạo vét ven bờ…
- Bãi chủ yếu là có cát, nước sông có màu đục, bãi bờ đang có hiện tượng sụt lở nghiêm
trọng…
 - Thời tiết hôm đi thực tập: trời khá âm u lúc sớm, có gió, đến trưa thì hửng nắng.

- Thời gian lấy mẫu: từ 9h00 sáng đến 12h00 trưa.
1.2. Phương pháp lấy mẫu đất.
*Thiết bị lấy mẫu đất hiện trường

Hình 1.1: Bao gồm bộ thiết bị lấy mẫu đất: gậy thăm dò cáp quang có chiều dài khoảng
1m; dụng cụ lấy bùn; dụng cụ khoan (bộ khớp nối và ren xoáy); đầu phá; đầu lấy mẫu.
*Phương pháp khoan và lấy mẫu đất:
- Tọa độ khoan: X: 0681138 - Y: 2333967; độ cao địa hình: 3m

4


- Đầu tiên ta dùng dậy thăm dò xem phía dưới vị trí khoan có vật cản như gạch đá hay
không, nếu không có ta tiếp tục công tác tạo mặt bằng, bóc lớp phủ thực vật và tạo một
lỗ khoan hình tròn đường kính 40cm.
- Sử dụng dụng cụ tạo lỗ khoan và tạo 1 lỗ khoan trên mặt bằng đã chuẩn bị, ở độ sâu
15 - 20cm đầu lấy 1 mẫu đất tại đó.

Hình 1.2: Tạo mặt bằng lỗ khoan

Nâu đỏ

Không có

1-1,5

Sét pha

Dẻo mềm

Nâu đỏ, xám Không có

Dẻo mềm

đen, xám trắng
Nâu đỏ, xám Bắt đầu có mùi

Xốp

trắng, xám đen hơi tanh
Chủ yêu là Có mùi tanh

1,5-2
2-2,5

Sét pha
Cát pha

xám đen, pha
thêm nâu đỏ,


Hình 1.5: Mẫu đất được lấy sau khi khoan.
1.3.Phương pháp lấy mẫu nước:
-Mẫu nước được lấy ở khu vực ven sông Hồng. Sử dụng các dụng cụ lấy mẫu nước để
tiến hành lấy mẫu và đem lên bờ đo.

8


Hình 1.3.1: Lấy mẫu nước ven đê sông Hồng phân tích.
-Dùng máy TOA đo đa chỉ tiêu để đo nhanh các chỉ tiêu của nước: pH, DO, độ dẫn
điện, độ đục, nhiệt độ, độ muối, TDS.

Hình 1.3.2: Thiết bị lấy mẫu nước
9


Hình 1.3.3: Dùng máy đo TOA để đo nhanh các chỉ tiêu của nước.
<=>Kết quả thu được: pH= 8,56
DO= 0,82 mg/l
TUR= 70,4 NTU
t= 21,9 oC
muối= 0,1
TDS=0,1 g/l
=>Do đó nước mang tính bazo.

10


1.4. Phương pháp lấy mẫu bùn

những ngành nghề trên phải kể đến làng nghề giấy Dương Ổ - Phong Khê, hiện nay trên
địa bàn xã Phong Khê, thành phố Bắc Ninh có 184 doanh nghiệp với tổng số 2.200 hộ
dân chuyên sản xuất các loại sản phẩm giấy vệ sinh, khăn ăn, giấy Kráp, giấy vở học
sinh...Chỉ tính riêng năm 2010, làng nghề giấy Phong Khê sản xuất 210.000 tấn sản phẩm
giấy các loại, thu nộp ngân sách cho Nhà nước 34 tỷ đồng, là xã có đóng góp cho ngân
sách cao nhất trong tổng số 19 xã, phường của thành phố. Tuy nhiên, ô nhiễm môi trường
rất đa dạng: Nước thải, khí thải và chất thải rắn đang là vấn đề đang rất được quan tâm.
Mặt khác trong những năm gần đây, các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất giấy ở
Phong Khê đã đầu tư dây chuyền tiên tiến vào sản xuất cho phép tăng mức sản lượng để
gia tăng thu nhập đồng thời cũng gia tăng thêm chất thải. Do đó, môi trường trên địa bàn
13


xã Phong Khê đang phải đối mặt với thực trạng ô nhiễm. Vậy thực chất về quy mô, dây
truyền, công nghệ, quy trình, cơ cấu quản lý, đặc tính sản xuất, nguồn gây ô nhiễm, biện
pháp xử lý của làng nghề như thế nào. Mức độ ảnh hưởng của ô nhiễm môi trường đến
sức khỏe của người dân ra sao, sự hiểu biết của người dân và sự quan tâm của chính
quyền địa phương đến làng nghề như thế nào?
* Mục đích tham quan làng nghề giấy.
Đánh giá sơ bộ tình hình môi trường của làng nghề giấy Phong
Khê - Tp Bắc Ninh cũng như quy mô, đặc tính sản xuất của các hộ gia đình,các cơ sở sản
xuất giấy trên địa bàn và sự quản lý của chính quyền địa phương đối với làng nghề.
Đồng thời góp phần cho chính quyền địa phương thấy được những mặt còn yếu và
thiếu sót trong công tác quản lý môi trường và sự cần thiết phải giải quyết các vấn đề về
môi trường và tuyên truyền, phổ biến, tập huấn về tầm quan trọng của môi trường tới
người dân
* Mục tiêu
- Điều tra đánh giá được quy mô,đặc tính sản xuất,cơ cấu quản lý của các hộ sản xuất
giấy của làng nghề
- Nghiên cứu được dây chuyền,công nghệ sản xuất

Phía Bắc giáp với xã Đông Phong của Huyện Yên Phong.
Phía Nam giáp với phường Võ Cường
Phía Đông giáp với Khúc Xuyên
Phía Tây giáp với xã Vân Tương,xã Phú Lâm của huyện Tiên Du
Xã Phong Khê có tuyến đường sắt chạy qua,tiếp giáp với đường QL1A và có QL18 (Hạ
Long - Nội Bài),tạo điều kiện giao lưu thuận lợi.
- Địa hình của xã tương đối bằng phẳng thuộc vùng thấp trũng của tỉnh
- Khí hậu: Hàng năm có 2 mùa gió chính: gió mùa Đông Bắc và gió mùa Đông Nam. Gió
mùa Đông Bắc thịnh hành từ tháng 10 năm trước đến tháng 3 năm sau, gió mùa Đông
Nam thịnh hành từ tháng 4 đến tháng 9 mang theo hơi ẩm, gây mưa rào. Nhìn chung khí
hậu thuận lợi cho phát triển nền nông nghiệp đa dạng và phong phú.
- Điều kiện kinh tế - xã hội
+ Sản xuất nông nghiệp: Trồng trọt
+ Tổng diện tích gieo cấy cả năm là 285 tạ/ha, đạt 95% so với chỉ tiêu kế hoạch đề ra
15


+ Sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và môi trường
+ Công tác thương nghiệp và dịch vụ
Công tác thương nghiệp và dịch vụ vẫn tiếp tục phát triển. Dịch vụ vận tải buôn bán nhỏ,
xén giấy, làm hàng gia công đặc biệt là gia công giấy khăn ăn, giấy thơm ngày càng phát
triển, tính cuối năm 2010 cả xã có khoảng 100 hộ lam gia công các loại giấy ăn, khăn
thơm và giấy vệ sinh cao cấp. Dịch vụ vận tải vẫn duy trì lượng xe ô tô tải được nâng lên,
do một số xe công nông chuyển sang mua ô tô. Doanh thu từ dịch vụ ước đạt 90 tỷ đồng,
đạt 110% kế hoạch năm.
- Điều kiện xã hội
- Dân số tính đến ngày 20 tháng 12 năm 2010 toàn xã có 9522 khẩu,2227 hộ..

Hình 2.1: Một số hình ảnh về làng nghề giấy Phong Khê – Yên Phong – Bắc Ninh
II/ Quy trình sản xuất giấy.

cattong, chỉ khác một chút là có thêm khẩu bỏ hóa chất vào bột giấy tẩy trắng, cho
thêm phèn chua, bột sắn để tăng độ dai, trắng của sản phẩm.
*Sản xuất giấy bìa carton:
Giấy bìa, phế liệu được ngâm
đánh tơi

xeo thành bìa

nghiền nhỏ

bột giấy được pha loãng và

bìa được xấy khô

cuộn thành lô

sản phẩm.
Giấy loại, bìa loại được ngâm trong nước cho mùn ra sau đó được nghiền nhỏ. Bột
giấy được hòa loãng và đánh tơi rồi chuyển sang bể xeo thành bìa, bìa được sấy khô bằng
nhiệt của hơi nóng sau đó được cuộn thành các lô.Hơi nước nóng được lấy từ lò hơi chạy
bằng than đá.Ở đây nếu bìa cần độ trắng thì dùng nước javen để tẩy trắng.Với loại bìa 2
mặt thì dùng hai quả lô để xeo giấy nếu bìa một mặt trắng thì bột giấy tại 1 quả lô là bột
giấy đã tẩy. Các công đoạn nghiền đánh tơi ,xeo, cuộn đã sử dụng máy móc thay thế cho
lao động thủ công.
Hiện nay để tái chế loại bìa một mặt tráng nilon mà công nghệ thường không xử lý
được thì một số hộ gia đình đã mua nồi cầu về nấu loại giấy này.Nước thải sản xuất chỉ
chứa phèn và nhựa thông.
- Nguyên liệu: Giấy loại,bìa loại, nước,nhựa thông
- Nhiên liệu: Than, củi gỗ.
- Hóa chất sử dụng: Phèn, nếu cần tẩy trắng thì thêm javen .

+) Trong quá trình sử dụng giấy tái chế sẽ có ghim được ghim lên giấy, mỗi ngày vớt
ghim 3 lần.
+) Nước thải trong quá trình sản xuất được đưa ra trạm xử lí còn rác thải đổ trực tiếp ra
sông
+) Khí thải sinh ra từ lò hơi, không được xử lý, có màu đen, mùi khó chịu.
Điều kiện sinh hoạt, lao động của công nhân sản xuất:
+) Số lượng công nhân: 6 người/2 ca.

Hình 1.2: Hệ thống máy
móc phục vụ sản xuất.

2/ Cơ sở sản xuất Bảo Lương.
Sản xuất giấy vệ sinh và giấy ăn.
Công nhân quê thường ở Lạng Sơn,
lương 5-6 triệu 1 tháng
-Do máy móc vận hành nên công nhân
ngồi giám sát là chính
-Môi trường ở đây bị ô nhiễm không khí
và cả tiếng ồn
Nước thải đổ ra kênh rồi đưa vào nhà
máy xử lí nước Phong Khê
Rác thải đổ trực tiếp ra sông
3/Nhà máy Miên Hà.
Sản xuất bìa thùng bìa Carton.
-Nguyên liệu đốt: giấy nilon, băng dính
trên bìa, đốt trong lò mà không cần gỗ.
19


Hình 3:Nguyên liệu đốt nilon, băng dính giá rẻ.



Hình 5.1: Cơ sở sản xuất giấy vệ sinh Việt Anh.

-Nguyên liệu đầu vào : giấy vệ sinh đã qua sử dụng , sách báo, hóa chất sử dụng làm dai
giấy đặc biệt
-Lương 200k/ngày, mỗi ca 2 công nhân.
-Ngày đc 8-9 cuộn. Mỗi cuộn nặng 2 tạ.
-Quy trình sản xuất:
Nghiền
bể chứa
cho ra đĩa nghiền

hóa chất tẩy màu

khay chuyền

lô sấy
thành phẩm.
Phân loại kĩ hơn: giấy ít chữ và giấy nhiều chữ để sdung lương thuốc tẩy cho phù hợp
Không có trợ cấp độc hại.
Có quạt thổi hơi thông gió.
Nước tuần hoàn – tầm 15 ngày thay nước 1 lấn, nước thải đổ ra cống.
6/ Cơ sở sản xuất Việt Cường:
Hoạt động từ năm 2005
-Quy trình: Khác với cơ sở Hằng Thắng và Thuận Hà, cơ sở Việt Cường sử dụng dầu thải
và phèn cho vào nghiền cũng giấy, khi phân loại ngoài bỏ giấy bóng, giấy dính keo; phân
loại riêng giấy trắng chưa viết để nghiền riêng nhằm làm giảm bớt hóa chất tẩy trắng.
-Nguyên liệu đầu vào  Nghiền  bể chứa bột  Guồng khuấy  ép lên chăn seo  Lô sấy
 thành phẩm


seo giấy(cung

cấp hơi nóng)
máy cuộn.
Nước thải phát sinh trong giai đoạn nghiền được đổ trực tiếp ra cống và ra sông. Chất thải
rắn thì được đổ ra đường. Khí thải tạo ra do đốt củi tạo hơi lò nung. Ngoài ra trong quá
trình sản xuất gây ra tiếng ồn.

23


Hình 7: Ghi chép trong quá trình khảo sát các nhà máy.
8/Cơ sở sản xuất Thuận Hà:
Sản xuất giấy ăn.
Hoạt động từ năm 1989.
Địa chỉ: làng Đào Xá, P. Phong Khê, Tp. Bắc Ninh.

Hình 8.1: nguyên liệu tái chế làm giấy ăn.
Quy trình:
Nguyên liệu đầu vào  phân loại  nghiền  tẩy trắng  khuấy  sấy khô  máy quấn lô
 thành phẩm.
Nguyên liệu:
+) Nguyên liệu đầu vào: giấy foto, giấy học sinh bỏ đi….
+) Nguyên liệu sử dụng cho công đoạn sấy khô: củi, sử dụng 1,2 tấn/ngày
24


+) Hóa chất tẩy trắng: Javen
+) Nước sử dụng sản xuất: nước giếng khoan