MỤC LỤC
NỘI DUNG
TRANG
I. MỞ ĐẦU
1
1. Lý do chọn đề tài
2
2. Mục đích nghiên cứu
2
3. Đối tượng nghiên cứu
2
4. Phương pháp nghiên cứu
2
II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
3
1. Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
1
I. MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Âm nhạc đối với trẻ là một thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc, âm nhạc là nhu
cầu của cuộc sống là món ăn tinh thần không thể thiếu được đối với con người đặc
biệt đối với trẻ mầm non thì những nốt nhạc trầm bỗng, những giai điệu mượt
mà,vui tươi trong trẻo của các tác phẩm âm nhạc như dòng sữa mẹ ngọt ngào nuôi
dưỡng cho tâm hồn trẻ thơ. Âm nhạc tác động vào con người ngay từ khi còn nằm
trong nôi khi được nghe tiếng ru à ơi của mẹ. Tâm hồn trẻ ngây thơ trong sáng,
luôn luôn vui vẻ cho nên tiếp xúc với âm nhạc là nhu cầu không thể thiếu với trẻ.
Bởi chính ở đây âm nhạc được coi như một phương tiện giáo dục toàn diện nhân
cách trẻ.
Trong chương trình giáo dục mầm non, bộ môn giáo dục âm nhạc là một bộ
môn nghệ thuật hết sức gần gũi với trẻ, là hoạt động được trẻ yêu thích, là nguồn
hứng thú mạnh mẽ để trẻ cảm thụ nghệ thuật và nó còn là phương tiện thiết thực
cho các hoạt động giáo dục khác. Có thể coi âm nhạc là một bộ phận không thể
tách rời với công tác chăm sóc, giáo dục trẻ.
Âm nhạc đã ảnh hưởng không nhỏ đến sự hình thành và phát triển nhân cách
trẻ ý thức được vai trò to lớn của âm nhạc đối với trẻ nó được coi là phương tiện
phát triển nghệ thuật cho trẻ, trẻ có khả năng tự tin mạnh dạn đứng trước mọi
người chủ động thể hiện trong hoạt động nghệ thuật .
Giáo dục âm nhạc trong trường mầm non là giáo dục cho trẻ lòng yêu âm
nhạc, biết cảm thụ âm nhạc thông qua các hoạt động âm nhạc phong phú như: Ca
hát, vận động, nghe hát, múa, trò chơi âm nhạc. Đặc biệt đối với trẻ mầm non, giáo
dục âm nhạc đã đem lại cho trẻ những ấn tượng, những khái niệm âm nhạc, dần
hình thành trong tâm hồn trẻ, tạo điều kiện phát triển thị hiếu âm nhạc. Đây là
bước khởi đầu giúp trẻ biết lựa chọn, đánh giá tác phẩm âm nhạc và biết cách biểu
diễn ở các mức độ khó hay dễ.
2. Mục đích nghiên cứu:
Đánh giá thực trạng về chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ tại trường mầm
non.
Tìm ra các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ tại
trường mầm non đáp ứng việc phát triển toàn diện theo hướng tích cực cho trẻ.
3. Đối tượng nghiên cứu:
Với đề tài nghiên cứu đã chọn với khả năng và trách nhiệm của mình, tôi
chọn đối tượng nghiên cứu là: Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động
âm nhạc cho trẻ 3 – 4 tuổi tại trường mầm non Hoa Mai.
4. Phương pháp nghiên cứu:
Để thực hiện đề tài sáng kiến kinh nghiệm của mình lựa chọn, trong quá
trình nghiên cứu tôi đã sử dụng các phương pháp sau:
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết: Tìm tòi, tham khảo tài
liệu có liên quan để nghiên cứu xây dựng cơ sở lý luận.
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin: Phục vụ cho quá
trình khảo sát thực trạng trước và sau khi nghiên cứu.
3
- Phương pháp thống kê xử lý số liệu: Phục vụ cho quá trình tổng hợp kết
quả thực trạng và kết quả đạt được sau khi nghiên cứu.
II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1. Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm:
Ca hát là một trong những nội dung của giáo dục âm nhạc, nó là loại hình
nghệ thuật có giá trị biểu cảm cao vì nó tác động đến người nghe cả về âm nhạc và
lời ca, nó phản ánh cuộc sống sinh hoạt, tâm tư tình cảm của con người và nó gần
gũi với con người, được đông đảo công chúng yêu thích. Trong trường mầm non ca
hát là 1 hoạt động được thực hiện thường xuyên liên tục và được lồng ghép trong
các hoạt động của trẻ, nó là cầu nối giữa hoạt động này với hoạt động khác và nó
- Khi hát trẻ chưa hoà quyện giọng hát của mình vào giọng hát của tập thể.
* Về phía giáo viên:
- Chưa gây được hứng thú với trẻ đến các tác phẩm âm nhạc.
- Chưa chú trọng đến rèn kỹ năng ca hát cho trẻ, gò ép trẻ.
- Giáo viên chưa thực sự đầu tư về nghệ thuật, kỹ năng ca hát.
- Chưa lựa chọn các tác phẩm khi giới thiệu với trẻ. Các tác phẩm giới thiệu
đến trẻ còn nghèo nàn, đơn điệu và phụ thuộc vào chương trình chung. Giáo viên
chưa chịu khó sưu tầm các bài hát hay, nó nội dung hấp dẫn ngoài để đưa vào dạy
trẻ.
c. Kết quả thực trạng:
Từ những tình hình thực tế trên tôi đã tiến hành khảo sát đánh giá trẻ ngay từ
đầu năm học với các tiêu chí sau:
Tiêu chí
Đạt
Chưa đạt
Số trẻ
%
Số trẻ
%
Trẻ hứng thú tham gia
19/30
thần hòa đồng giữa các bạn trong tập
thể).
16/30
53.3%
14/30
46.7 %
3. Các giải pháp – biện pháp thực hiện:
3.1.Các giải pháp:
- Giáo viên tự rèn luyện nâng cao kỹ năng khi hát mẫu cho trẻ nghe.
- Kịp thời sửa sai cho trẻ trong quá trình trẻ hát
- Rèn luyện thông qua các trò chơi âm nhạc.
- Rèn luyện cách biểu diễn và thể hiện động tác.
- Rèn kỹ năng ca hát mọi lúc, mọi nơi cho trẻ.
- Rèn cách cảm thụ về âm nhạc cho trẻ.
5
- Tổ chức các hoạt động tuyên truyền đến các bậc phụ huynh về giáo dục âm
nhạc cho trẻ mầm non.
3.2. Các biện pháp tổ chức để thực hiện:
3.2.1. Biện pháp 1: Giáo viên tự rèn luyện nâng cao kỹ năng khi hát mẫu
cho trẻ nghe.
- Để chuẩn bị dạy hát cho trẻ, tôi tìm hiểu và phân tích bài hát trên cơ sở đó
luyện hát diễn cảm, thể hiện sắc thái tình cảm phù hợp nội dung bài hát. Từ đó tôi
luyện kỹ năng những hứng thú sở thích của trẻ.
+ Dân ca '' Lý cây khế ''; ''Lý cây bông''; ''Lý kéo chài''...
+ Các bài có tính chất vui vẻ ''Đèn đỏ đèn xanh''; ''Bong bóng bay''; ''Chú ếch
con''...
3.2.2 Biện pháp 2: Kịp thời sửa sai cho trẻ trong quá trình trẻ hát.
Thông thường khi tiến hành dạy ca hát cho trẻ, giáo viên hay sửa sai cho trẻ
theo dự kiến của mình 1 cách máy móc mà chưa nghĩ đến kỹ năng cho trẻ.
Vì vậy giáo viên sửa sai khi trẻ đã nắm được khái quát toàn bài nên chú ý
sửa khi trẻ hát sai về một số lỗi sau:
+ Sai về tiết tấu, giai điệu
+ Sai về âm điệu luyến láy
+ Sai về lời ca
+ Sai về âm thanh, phong cách thể hiện.
Ví dụ 1:
7
Bài ''Con cào cào'', khi trẻ hát thường sai về tiết tấu bởi bài này có tiết tấu
nhanh hơn so với các bài hát. Nên khi sửa sai cho trẻ tôi vừa hát vừa vỗ tay đệm
theo tiết tấu nhanh để trẻ hát theo cho đúng.
Ví dụ 2:
Bài ''Đi học về'', khi hát trẻ chưa hát luyến được lời ''Cha mẹ'' trong bài tôi
đã hát mẫu lại cho trẻ nghe và cho trẻ nghe trên đàn nhiều lần, sau đó cho trẻ hát
lại cả câu hát.
Ví dụ 3:
Bài ''Cô và mẹ'', câu hát ''Cô là mẹ và các cháu là con'' thì trẻ hát thành ''Cô
và mẹ và các cháu là con''. Tôi đọc lại câu đó cho trẻ nghe 2 - 3 lần sau đó hát lại
Yêu cầu trẻ nghe và phân biệt âm thanh của các nhạc cụ. Cô giới thiệu cho
trẻ biết từng loại nhạc cụ và âm thanh của các loại nhạc cụ đó như: tiếng đàn ooc
gan, tiếng sáo, tiếng trống, tiếng phách trẻ... Sau khi giới thiệu hết các loại nhạc cụ,
cô thực hiện 1 – 2 lân cho trẻ nghe và hỏi trẻ về những dụng cụ mình vừa sử dụng.
Khi trẻ đã quen, cô cho trẻ bịt mắt, sau đó cô lần lượt sử dụng các loại nhạc cụ đó
và hỏi xem trẻ nhận biết được âm thanh của loại nhạc cụ nào. Sau đó chia trẻ thành
các đội chơi và thi đua nhau, nếu đội nào đoán sai phải hát một bài hát theo yêu
cầu của cô. Nếu đoán đúng, đội đó sẽ được khám phá, trải nghiệm với dụng cụ đó
* Trò chơi: “Ô cửa bí mật”:
Trò chơi này giúp trẻ được ôn luyện các bài hát, tạo cho trẻ tính mạnh dạn
khi lên tham gia biểu diễn và mong muốn được lên tham gia khám phá bí mật của
các ô cửa.
- Cách chơi:
Chia trẻ thành 2 đội, 2 đội trưởng lên oản tù tì để tìm ra đội nào chơi trước.
Trên màn hình có 3- 5 ô cửa được đánh dấu theo thứ tự, đội chơi trước được quyền
lựa chọn ô cửa mà trẻ thích, khi ô cửa được mở ra, bên trong ô cửa có hình ảnh gì
thì đội chơi phải hát một bài hát nói về hình ảnh đó.
Mở ô cửa số 3 có hình ảnh con gà trống thì đội chơi phải hát bài hát về con
gà trống như: “Gà trống, mèo con và cún con”...
Đội nào mở ô cửa và hát được bài hát có hình ảnh tương ứng trong ô cửa sẽ
nhận được một phần quà. Nếu không thể hiện được bài hát sẽ phải nhường quyền
cho đội bạn
* Trò chơi: “Giai điệu thân quen”:
Trò chơi này giúp trẻ được củng cố kiến thức về tên bài hát và củng cố giai
điệu bài hát đã học, đồng thời tạo cho trẻ sự tập trung lắng nghe và nhanh nhẹn,
linh hoạt, trả lời chính xác tên bài hát.
- Cách chơi:
Cô mở đĩa (đàn) cho trẻ nghe giai điệu bài hát, hai đội lắc sắc xô để dành
quyền trả lời. Đội nào có tín hiệu trước thì sẽ được trả lời trước, trả lời bằng cách
nói rõ tên bài hát vừa nghe, nếu trả lời đúng sẽ được tặng một bông hoa, nếu trả lời
10
- Rèn thêm cho trẻ một số động tác múa như: nhún ký chân, cuộn tay, lắc
mông.....nhịp nhàng theo lời bài hát.
- Tạo điều kiện cho trẻ tự thõa thuận và tự chọn các vận động theo ý thích và
sự sáng tạo của trẻ. Cô có thể dùng lời để khuyến khích, động viên trẻ thực hiện
các hoạt động sáng tạo khác nhau mà không trùng với vận động của bạn.
- Cô rèn cho trẻ cách thể hiện tự nhiên và biết kết hợp các động sao cho nhịp
nhàng.
- Ngoài ra để tạo hướng thú thêm cho trẻ khi bước vào tiết dạy hoạt động âm
nhạc tiết biểu diễn tôi đã chuẩn bị trang phục và mũ múa cho trẻ khi trẻ tham gia
hoạt động nhằm giúp trẻ thấy tự tin và hứng thú hơn khi được tham gia biểu diển.
11
Ví dụ 1:
Như bài “Trời nắng, trời mưa: - Tác giả: Đặng Nhất Mai. Cô hướng dẫn cho
trẻ thể hiện bài hát với khuôn mặt hồn nhiên, điệu bộ nhí nhảnh kết hợp với 2 tay
đưa lên đầu làm tai thỏ, chân bật nhảy vòng quanh, các động tác kết hợp với lời bài
hát và nhún nhảy theo nhịp....
Ví dụ 2:
Với bài hát “Múa cho mẹ xem” – Tác giả: Xuân Giao. Cô hướng dẫn cho trẻ
thể hiện bài hát với khuôn mặt tươi vui, đồng thời múa kết hợp với lời bài hát như:
“hai bàn tay của em đây em múa cho mẹ xem....” thì trẻ đưa 2 tay ra phía trước
vuốt xuống kết hợp với nhún chân và cuộn tay về hai bên theo nhịp của bài hát..
. Ví dụ 3:
Với bài hát “Cá vàng bơi ” – Tác giả: Nguyễn Hải Hà. Cô hướng dẫn cho trẻ
thể hiện bài hát với khuôn mặt tươi vui, đồng thời múa kết hợp với lời bài hát như:
3.2.6. Biện pháp 6: Rèn cách cảm thụ về âm nhạc cho trẻ.
- Âm nhạc là hoạt động nghệ thuật có tác dụng giáo dục thẩm mỹ, nó còn
giúp trẻ phát triển trí tuệ, trẻ có khả năng trải nghiệm những cảm xúc trong quá
trình cảm thụ âm nhạc và mục đích trong quá trình này đó là hình thành cho trẻ
lòng yêu thiên nhiên, tổ quốc, tình yêu thương con người rộng lớn. Hình thành và
phát triển thói quen tốt trong sinh hoạt tập thể: Đó là tính tổ chức kỷ luật, tự chủ,
mạnh dạn trước mọi người, nó còn là phương tiện nâng cao khả năng trí tuệ, giúp
trẻ phát triển trí tưởng tượng, củng cố kiến thức của trẻ qua hoạt động học tập, vui
chơi trong cuộc sống hàng ngày. Dần dần sẽ hình thành ở trẻ những yếu tố của một
nhân cách phát triển toàn diện, hài hòa, đó là sự phát triển về thẩm mỹ, đạo đức, trí
tuệ, thể lực và là mối liên hệ chặt chẽ.
Vì vậy khi cho trẻ nghe nhạc, trẻ cảm nhận được tính chất, tình cảm của âm
nhạc, ảnh hưởng những trạng thái cảm xúc có trong tác phẩm. Đồng thời âm nhạc
cũng dẫn dắt trẻ đến với những hiện tượng sống động của đời sống, giúp trẻ hình
thành sự liên tưởng, như: nhịp điệu rắn rỏi của bản hành khúc gợi cho trẻ niềm vui,
hào hứng, phấn khởi.... Bài hát êm dịu đưa trẻ đến tình cảm nhẹ nhàng... Nghe bản
nhạc vui, trẻ lắc lư, đạp tay vào đùi, vỗ tay, nhảy.... Nghe bản nhạc buồn trẻ lắng
đọng, ngồi đung đưa nhẹ nhàng...
Ví dụ:
Như lời ở bài hát ‘Cả nhà thương nhau”: trẻ lắng nghe giai điệu ca từ trong
bài hát, trẻ có thể cảm nhận được tình cảm gắn kết, thương yêu giữa những người
thân yêu trong gia đình. Và đung đưa theo điệu nhạc của bài hát...
Hay như lời bài hát “Cô và mẹ”: Trẻ thêm yêu và quý mến cô như người mẹ
của trẻ. Hoặc như bài hát “Cháu yêu cô chú công nhân”: Trẻ hiểu được công việc
của những người công nhân lao động. Từ đó, trẻ biết yêu quý những đồ dùng mà
con người làm ra.....
- Bên cạnh việc dạy trẻ hát, giáo viên cần lựa chọn những bài hát có ý nghĩa
để thể hiện các bài hát cho trẻ nghe nhằm giá dục trẻ tình yêu quê hương đất nước,
yêu gia đình, bạn bè, yêu thiên nhiên và thế giới xung quanh.
tăng cường khả năng cảm thụ âm nhạc, mở rộng nhận thức cho trẻ. Ngày hội, ngày
lễ là cơ hội cho giáo viên và trẻ trong toàn trường giao lưu, hiểu biết đồng thời tạo
cơ hội cho trẻ nâng cao các kỹ năng hoạt động nghệ thuật, trẻ hiểu thêm những
điều mới lạ chỉ có trong những ngày lễ hội, đồng thời cũng cố những điều trẻ đã
lĩnh hội được.
Nhận thức được điều đó ngay từ khi xây dựng kế hoạch năm học Ban giám
hiệu nhà trương đã chú trọng đến việc tổ chức các ngày lễ hội trong năm như: “ Lễ
hội bé vui đến trường”, “lễ hội trung thu”, “Hoa Mai chung sức đua tài”…
Để chuẩn bị tốt cho trẻ tham gia vào lễ hội trong năm tôi luôn chú trọng đến
việc thường xuyên rèn luyện những kỹ năng ca hát và vận động theo nhạc cho trẻ.
Khi có kỹ năng tổ chức lễ hội tôi lựa chọn nội dung phù hợp để luyện tập, ngoài ra
tôi còn đầu tư trang phục, chuẩn bị tâm lý cho các cháu tham gia lễ hội. Khi biểu
diễn mặc dù ở độ tuổi bé nhưng các cháu luôn mạnh dạn, tự tin hoàn thành rất xuất
sắc phần thể hiện của mình.
15
(Lễ hội bé vui đến trường)
Hình ảnh các bé vui trung thu
16
Hình ảnh trẻ tham gia lế hội “Hoa Mai chung sức đua tài”
3.2.8 .Biện pháp 8: Tổ chức các hoạt động tuyên truyền đến các bậc phụ
huynh về giáo dục âm nhạc cho trẻ mầm non.
Để có thể đạt được hiệu quả cao nhất trong việc giáo dục âm nhạc cho trẻ
thì việc tuyên truyền, kết hợp với phụ huynh là điều vô cùng quan trọng. Ngoài bài
giảng trên lớp, trẻ cần được ôn luyện mọi lúc, mọi nơi.
* Về phía phụ huynh:
- Phụ huynh có biểu biết về kiến thức âm nhạc.
- Đã kết hợp với giáo viên cùng thực hiện tốt việc nêu kỹ năng ca hát cho
trẻ.
- Thường xuyên quan tâm đến chất lượng các tiết mục văn nghệ của lớp
cũng như của tường, của ngành tổ chức.
* Kết quả khảo trẻ như sau:
18
Tiêu chí
Đạt
Chưa đạt
Số trẻ
%
Số trẻ
%
Trẻ hứng thú tham gia
29/30
96.6 %
28/30
93.3%
2/30
6.7 %
III. KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ
1. Kết luận:
Qua các biện pháp thực hiện và kết quả đạt được tôi đã rút ra bài học kinh
nghiệm khi tiến hành rèn kỹ năng ca hát cho trẻ mầm non như sau:
- Giáo viên phải tìm hiểu kỹ năng tiếp thu âm nhạc của từng trẻ để có biện
pháp rèn luyện cho phù hợp.
- Luôn chú ý đến phong cách biểu diễn để thu hút trẻ tham gia vào hoạt động
ca hát.
- Chú ý sửa sai cho trẻ về kỹ năng ca hát và giúp trẻ thể hiện đúng phong
cách.
- Sưu tầm và sáng tác nhiều ca khúc để dạy trẻ.
- Xây dựng thư viện âm nhạc của lớp để có đầy đủ các thể loại nhạc cần
thiết, phục vụ cho hoạt động ca hát của cô và trẻ.
- Tạo cho trẻ có thói quen đánh giá tác phẩm âm nhạc khi được thưởng thức
để nâng cao kiến thức âm nhạc cho trẻ.
- Khuyến khích trẻ sáng tạo phong cách biểu diễn khi thể hiện các tác phẩm
âm nhạc.
- Kết hợp với phụ huynh cùng rèn kỹ năng cho trẻ, khuyến khích phụ huynh
sưu tầm các tác phẩm âm nhạc để làm màu thêm thư viện âm nhạc cho lớp.
19
Thanh Húa, ngy 05 thỏng 03 nm 2017
Tụi xin cam oan õy l SKKN ca
tụi vit, khụng sao chộp ni dung ca
ngi khỏc
Ngi vit sỏng kin
Lờ Th Ton
To Th Chuyn.
20
LIỆU THAM KHẢO
1. Phương pháp giáo dục âm nhạc trong trường mầm non của tác giả Phạm
Thị Hòa.
2. Một số vấn đề về đặc điểm tâm lý mẫu giáo của nhà xuất bản Giáo dục,
Hà Nội.
3. Âm nhạc với tuổi thơ của nhà xuất bản Thanh niên, Hà Nội.
4. Nghiên cứu xây dựng chương trình phương pháp dạy học âm nhạc đáp
ứng mục tiêu đào tạo Giáo viên CĐSP Âm nhạc cho các trường Mầm non, Tiểu
học, Trung học cơ sở, THSP 12+2, Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ, Hà
Nội.
5. Trò chơi âm nhạc cho trẻ mầm non của nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội.
21
DANH MỤC
CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG ĐÁNH
GIÁ XẾP LOẠI CẤP PHÒNG GD&ĐT, CẤP SỞ GD&ĐT VÀ CÁC CẤP
A
2013 - 2014
Phòng
B
2014 - 2015
“Một số biện pháp pháp triển
2.
ngôn ngữ cho trẻ thông qua
hoạt động kể chuyện sáng tạo
cho trẻ 5 – 6 tuổi”
22
23