SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THỌ XUÂN
----------O0O----------

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM GÂY HỨNG THÚ
HỌC MÔN MĨ THUẬT CHO HỌC SINH LỚP 5
THEO PHƯƠNG PHÁP MỚI CỦA ĐAN MẠCH

Người thực hiện: Đào Trọng Hòa
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác:Trường Tiểu học Xuân Phú – Thọ Xuân
SKKN thuộc lĩnh mực (môn): Mĩ thuật

THANH HÓA NĂM 2017


MỤC LỤC
Trang
1. MỞ ĐẦU
2
1.1. Lý do chọn đề tài:................................................................................
2
1.2. Mục đích nghiên cứu...........................................................................
3
1.3. Đối tượng nghiên cứu.........................................................................
3
1.4. Phương pháp nghiên cứu.....................................................................
3
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ.....................................................................
3.1. Kết luận.................................................................................................
3.2.
Kiến

19
19
19
20

nghị.......................................................................................
.......
- Tài liệu tham khảo.....................................................................................

21

1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài.
Giáo dục Mĩ thuật đóng vai trò rất quan trọng trong nền giáo dục hiện đại.
Giáo dục mĩ thuật không chỉ khuyến khích sự sáng tạo của học sinh mà còn bởi
giáo dục mỹ thuật giúp phát triển đặc điểm và năng lực xã hội của học sinh,
khuyến khích học sinh tư duy sáng tạo và phát triển nhận thức.

1


Môn Mĩ thuật Tiểu học không nhằm đào tạo các em thành hoạ sĩ hay những
người chuyên làm nghề mĩ thuật mà thông qua các hoạt động tạo hình để giáo dục
thẩm mĩ cho học sinh, tạo điều kiện cho học sinh tiếp xúc, làm quen, thưởng thức
cái đẹp, tập tạo ra cái đẹp, biết lựa chọn giữ gìn bảo vệ sáng tạo cái đẹp trong học

thông qua hoạt động thực tế mà các em được trải nghiệm.
Mặc dù vậy, phương pháp dạy học Mĩ thuật mới được áp dụng trên toàn
Huyện từ học kì 2 của năm học 2014 - 2015 vẫn còn khá nhiều điểm mà giáo viên
băn khoăn, lúng túng, không biết thực hiện như thế nào cho đúng tinh thần đổi
mới, cho đạt hiệu quả? khơi dạy sự hứng thú, tinh thần học tập của học sinh theo
phương pháp mới đạt kết quả cao. Qua 2 đợt tập huấn và dự giờ thực tế, có thể nói
hình thức tổ chức của phương pháp mới này vẫn còn nhiều khó khăn với đại đa số
giáo viên chuyên trách. Sự thay đổi về nội dung phân phối chương trình, sự thay
đổi hình thức tổ chức lớp học, các hoạt động nhóm là một trong những vấn đề
trọng tâm khiến giáo viên không khỏi tránh được những khó khăn, vướng mắc.
- Làm thế nào để khơi dậy sự hứng thú, tinh thần học tập của học sinh.
2


- Tại sao phải khơi dậy sự hứng thú và tinh thần học tập của học sinh?
- Tổ chức hình thức học tập như thế nào để gây hứng thú và đạt hiệu quả
trong học tập?
- Hình thức tổ chức lớp học ra sao, cách thực hiện các quy trình sáng tạo như
thế nào?
- Khi học tập theo thì đánh giá học sinh như thế nào để đảm bảo đúng, chính
xác với năng lực thực tế của từng học sinh?...
Trên đây là một số các câu hỏi đặt ra mà mỗi giáo viên đều mong muốn có
được câu trả lời xác đáng. Như lời thầy Nguyễn Hữu Hạnh, chuyên viên chính Vụ
Giáo dục Tiểu học, BGD&ĐT: “Cái gì đổi mới, thời gian đầu cũng sẽ không tránh
khỏi khó khăn, điều quan trọng chính là ở chỗ, người giáo viên phải biết lấy học
sinh làm trung tâm của quá trình giảng dạy, hiểu trình độ từng em, từ đó có những
hành động thiết thực để cải thiện điều kiện học tập và kết quả học tập của các em”.
Xuất phát từ những lý do trên, với những nỗ lực của bản thân, tôi đã đi sâu
vào tìm hiểu “Một số biện pháp nhằm gây hứng thú học môn Mĩ thuật cho học
sinh lớp 5 theo phương pháp mới của Đan Mạch”, xin chia sẻ cùng đồng nghiệp.

Hứng thú có vai trò rất quan trọng trong học tập và làm việc, không có việc
gì người ta không làm được dưới ảnh hưởng của hứng thú. M.Gorki từng
nói: “Thiên tài nảy nở từ tình yêu đối với công việc”.
Thực chất của việc dạy học là truyền cảm hứng và đánh thức khả năng tự
học của người học. Người học chỉ tự giác, tích cực học tập khi họ thấy hứng thú.
Hứng thú được hình thành, duy trì và phát triển nhờ môi trường giáo dục với vai
trò dẫn dắt, hướng dẫn, tổ chức của giáo viên. Giáo viên là người có vai trò quyết
định trong việc phát hiện, hình thành, bồi dưỡng hứng thú học tập cho học sinh.
* Hứng thú học tập môn Mĩ thuật:
Mĩ thuật là môn học tạo ra cái đẹp, thưởng thức cái đẹp và vận dụng cái đẹp
vào trong cuộc sống. Vậy thì hứng thú trong môn Mĩ thuật chính là sự yêu thích,
ham học, có cảm giác phấn chấn khi tiếp xúc môn học phát triển tối đa trí tuệ, sức
sáng tạo, tích cực tự nghiên cứu, tìm tòi dưới sự hướng dẫn của giáo viên giảng dạy.
Các em hoàn toàn chủ động trong việc trải nghiệm, sáng tạo, biểu đạt, cảm nhận,
phản ánh được suy nghĩ tình cảm, mong muốn của mình vào sản phẩm, tác phẩm.
Để truyền cảm hứng và đánh thức khả năng tự học của học sinh người giáo
viên cần phải thực hiện:
- Một là: Hiệu quả thực sự của việc dạy học là học sinh biết tự học; tự hoàn
thiện kiến thức và tự rèn luyện kỹ năng.
- Hai là: Nhiệm vụ khó khăn và quan trọng nhất của giáo viên là làm sao
cho học sinh thích học.
- Ba là: Dạy học ở tiểu học phải làm cho HS cảm thấy biết thêm kiến thức
của mỗi bài học ở mỗi môn học là có thêm những điều bổ ích, lý thú từ một góc
nhìn cuộc sống.
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng SKKN:
Năm học 2014 – 2015 là năm chính thức áp dụng chương trình dạy học Mĩ
thuật theo phương pháp mới vào giảng dạy ở bậc Tiểu học trên toàn huyện.
* Đối với bản thân:
- Khi được tiếp thu chương trình, tôi nhận thấy tính ưu việt của phương pháp
dạy học mới. Đây là phương pháp dạy học phát huy tính tích cực chủ động sáng

pháp, các quy trình trong từng tiết dạy.
* Đối với học sinh:
- Về điều kiện: Học sinh đã được cha mẹ, nhà trường tạo mọi điều kiện tốt
nhất cho các em tham gia học tập. Các em được trang bị đầy đủ đồ dùng phục vụ
cho môn học; Nhà trường trang bị phòng học riêng, bố trí cho các em học trọn vẹn,
liền mạch chủ đề học trong một buổi, đảm bảo các em không bị ngắt quãng quá
trình tạo sản phẩm theo chủ đề cũng như mạch kiến thức của bài.
- Về khả năng giao tiếp: Sau khi được học theo phương pháp mới tôi thấy
khả năng giao tiếp của học sinh đã được nâng lên đáng kể. Áp lực học tập không
còn là vấn đề với các em. Mặt khác, các em được thỏa thích với những sáng tạo thú
vị, được trao đổi, học hỏi từ bạn rất nhiều. Với việc vận dụng các quy trình như: Vẽ
cùng nhau, vẽ theo nhạc, vẽ biểu đạt, tạo hình 3D từ các vật tìm được, xây dựng cốt
truyện...đã làm tăng khả năng trải nghiệm, khả năng biểu đạt, phân tích diễn giải, giao
tiếp và đánh giá, tăng khả năng vận dụng sáng tạo về Mĩ thuật tốt hơn, phát triển kỹ
năng trình bày sản phẩm của mình trước đám đông. Các em đã dần tự tin hơn trong
học tập cũng như trong giao tiếp hàng ngày.
- Khả năng tiếp thu: Sau hai năm được học tập trải nghiệm phương pháp dạy
học mới thì khả năng tiếp thu của các em với môn học đã tốt hơn rất nhiều. Các em
không còn bỡ ngỡ, mà thay vào đó các em đã chủ động hơn tham gia vào quá trình
học tập. Các em vừa học, vừa chơi, vừa sáng tạo nên em nào cũng mong chờ đến
tiết học mỹ thuật.
- Năm 2014 – 2015:
+ Bước đầu thực hiện theo phương pháp dạy học mới bản thân giáo viên còn
bỡ ngỡ, chưa nắm bắt được tinh thần môn học; việc vận dụng các phương pháp,
các quy trình còn nhiều hạn chế, còn áp dụng máy móc, chưa có nhiều sáng tạo.
+ Học sinh cũng nhiều bỡ ngỡ, lúng túng khi tiếp thu và học theo phương
pháp mới. Chưa mạnh dạn trong hoạt động nhóm, cách thể hiện tác phẩm còn phụ
thuộc nhiều vào sách giáo khoa. Khả năng giao tiếp đánh giá, khả năng sáng tạo,…
còn nhiều hạn chế.
Vậy trước những thực trạng trên làm thế nào để giúp cho học sinh có ý thức,

85
60
71%
25
29%
* Nguyên nhân của những tồn tại nêu trên:
- Về phía giáo viên:
+ Sách đọc thêm và các tài liệu tham khảo phục vụ môn học còn chế, chưa
khai thác hết những ưu điểm khi vận dụng các quy trình vào chủ đề.
+ Chưa có nhiều sáng tạo trong việc vận dụng các quy trình để thể hiện sản
phẩm theo chủ đề.
- Về phía học sinh:
+ Chưa nắm bắt và hiểu hết được nội dung các quy trình để vận dụng triển
khai khi thực hiện giao nhiệm vụ và thực hiện theo nhóm.
+ Còn phụ thuộc nhiều vào tranh mẫu.
+ Phần lớn HS là con em dân tộc, khả năng giao tiếp còn nhiều hạn chế.
+ Nhiều em vẫn còn thiếu đồ dùng học tập dẫn đến bài tập không hoàn
thành, không được đánh giá, nhận xét…dẫn đến nhàm chán.
+ Vẫn còn tư tưởng môn học chính, môn học phụ.
Qua kết quả khảo sát và những nguyên nhân trên cho ta thấy nhất thiết phải
cải tiến phương pháp cũng như hình thức tổ chức dạy học…cần thực hiện một số
giải pháp sau:
2.3. CÁC GIẢI PHÁP ĐÃ ÁP DỤNG.
* Giải pháp 1: Tuyên truyền đến học sinh, phụ huynh về phương pháp mới.
Để giúp học sinh, phụ huynh hiểu về phương pháp dạy học mới để từ đó
hiểu và quan tâm đến công việc học tập của các em, bản thân tôi đã:
- Tổ chức tuyên truyền đến tất cả các đồng chí giáo viên trong nhà trường.
- Giới thiệu chương trình dạy học mới đến học sinh toàn trường.
- Thông qua giáo viên chủ nhiệm lớp để triển khai trực tiếp đến phụ huynh
học sinh qua buổi họp phụ huynh đầu năm.

của chương trình hiện hành.
+ Mỗi chủ đề có từ 2 - 4 tiết tuỳ nội dung, phương pháp và quy trình được
vận dụng.
+ Mỗi chủ đề sẽ được vận dụng phương pháp và hình thức tổ chức thông qua 7
quy trình: Vẽ cùng nhau và sáng tác các câu chuyện; Vẽ biểu cảm, Vẽ theo âm nhạc;
Phương pháp xây dựng cốt truyện; Tạo hình 3D - tiếp cận theo chủ đề (tạo hình từ vật
tìm được); Điêu khắc - Nghệ thuật tạo hình không gian; Tạo hình con rối và nghệ
thuật biểu diễn.
● Sự ảnh hưởng trong đời sống hàng ngày:
Trong cuộc sống hàng ngày nếu như một học sinh không được trải nghiệm,
không được tham gia học tập môn mĩ thuật thì HS đó sẽ có cái nhìn về thế giới về
cuộc sống khác với những em được học mĩ thuật. Những HS được học sẽ cảm
nhận được cái đẹp, biết tạo ra được cái đẹp để phục vụ cho cuộc sống.
Ví dụ: Khi đi học, đi chơi, hay đi tham gia một chương trình, sự kiện nào đó
em sẽ biết cách lựa chọn phối màu trang phục phù hợp cho bản thân; các em cũng
biết cách trang trí lớp học, góc học tập như thế nào là ngăn nắp, gọn gàng và thẩm
mĩ; Trong gia đình em sẽ biết cách trang trí nhà cửa, sắp xếp đồ dùng phù hợp với
không gian; thông qua những hành động, những công việc đó các em cũng sẽ ý thức
được cái đẹp trong giao tiếp ứng xử, trong các mối quan hệ bạn bè, anh em,.....
Như vậy, với việc giới thiệu, tuyên truyền sâu rộng đến với học sinh, phụ
huynh bằng nhiều hình thức khác nhau về tầm quan trọng, sự ảnh hưởng của môn
học trong đời sống xã hội cũng như ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của trẻ
đã thay đổi cách suy nghĩ của phụ huynh, cũng như đã tạo được sự yêu thích, thích
thú của HS về môn học. Và kết quả đạt được là sự tiến bộ về kĩ năng giao tiếp, sự
tiến bộ về nhân cách,...cũng như sự tiến bộ về tư duy, về kĩ năng,...về mọi thứ các
em được trải nghiệm ở trường học, xã hội nơi các em tiếp xúc. Qua đó tạo được
niềm tin và sự quan tâm của học sinh, phụ huynh đến môn mĩ thuật.
* Giải pháp 2: Phát huy và nâng cao vai trò của người thầy trong việc vận
dụng các phương pháp dạy học mới.
Như chúng ta đã biết người thầy luôn có vai trò quan trọng trong việc truyền

Tôi đã nêu cho học sinh biết các yếu tố quan trọng của cốt truyện là các nhân vật,
bối cảnh, dàn dựng, sự kiện.
Bắt đầu với việc hướng dẫn học sinh tạo hình và xây dựng tính cách cho
nhân vật, tạo dựng bối cảnh và giới thiệu tình huống tới học sinh.
Học sinh làm việc theo nhóm. Các em quan sát và xác định hình dạng hình học
trong cơ thể người, sau đó tập trung thảo luận và tạo nhân vật cho riêng mình. Các em
có thể cắt, xé dán bằng các vật liệu tìm được. Học sinh sẽ tạo hình người cho mình
bằng cách ghép các hình bộ phận cơ thể vào với nhau. Giáo viên sẽ chỉ cách cho các
em tạo vận động cho nhân vật. Mỗi nhóm sẽ đóng vai là một gia đình, mỗi học sinh là
một thành viên trong gia đình đó. Các nhóm sẽ chia sẻ ý kiến và ý tưởng thông qua
các cuộc thảo luận và đối thoại cùng nhau. Cuối cùng các em sẽ tạo ra hành động của
nhân vật phù hợp với câu chuyện của nhóm mình. Và các em sẽ giới thiệu tính cách
của từng nhân vật thông qua sự hỗ trợ của giáo viên. Và từ hình tượng độc lập, các em
sẽ liên kết thành một nội dung chủ đề (VD: Một sự kiện trong gia đình). Lúc này tôi
đã giới thiệu cho các em hiểu về sự đa dạng về văn hóa và môi trường như:
• Mỗi gia đình sẽ có cơ hội trao đổi nơi sống và nghề nghiệp với một gia
đình khác trong một khoảng thời gian nhất định ở một nơi nào đó tại Việt Nam.
• Giới thiệu một bản đồ lớn về đất nước Việt Nam và nhiều bức tranh ảnh về
con người, nhà cửa, quần áo, phương tiện giao thông khác nhau.“Các thành
viêntrong gia đình” sẽ tưởng tượng và thảo luận về sự khác nhau trong lối sống ở
vùng núi, đồng bằng hay thành phố...Các thành viên trong gia đình tranh luận, nhìn
vào bản đồ và đưa ra quyết định cuối cùng sẽ đi đâu. Các thành viên thảo luận,
tưởng tượng, khám phá và thu thập kiến thức về điểm đến để tạo ngữ cảnh nơi họ
sẽ đi tới. Và bắt đầu khám phá và tìm hiểu về nơi đến để xác định được một bức
8


tranh toàn cảnh. Học sinh tạo hình cắt dán và hoàn thiện bức tranh. Giáo viên sẽ hỗ
trợ các em bằng cách đưa ra các câu hỏi:
- Em tìm thông tin ở đâu? (Thông tin trên internet, từ bố mẹ hoặc bạn bè…).

* Giải pháp 3 : Xây dựng, tổ chức tốt dạy học theo nhóm.
9


Dạy học theo nhóm là hình thức tổ chức lớp học mà trong đó dưới sự hướng
dẫn của giáo viên, học sinh làm việc cùng nhau trong những nhóm nhỏ để hoàn
thành mục đích học tập chung của nhóm.
Dạy học theo nhóm cho phép học sinh có nhiều cơ hội hơn để diễn đạt và
khám phá ý tưởng của mình, mở rộng suy nghĩ, rèn luyện kĩ năng nói, kĩ năng
giao tiếp, kĩ năng phân tích, đánh giá sản phẩm. Học sinh phát huy được vai trò
trách nhiệm cá nhân vừa có cơ hội để học tập từ các bạn qua cách làm việc hợp tác
giữa các thành viên trong nhóm. Qua đó giúp học sinh có cảm giác thoải mái, hứng
thú hơn khi tham gia các hoạt động học tập của mình.
* Phân chia nhóm học sinh một cách khoa học, đảm bảo thành phần nhóm
gồm những học sinh có năng lực, khả năng nhận thức khác nhau.
Tùy thuộc vào mục đích và yêu cầu của tiết học mà ta có nhiều cách chia
nhóm, nhiều mô hình nhóm khác nhau. Có thể chia nhóm hai, nhóm bốn (ở hoạt
động tìm hiểu chủ đề, Vẽ cùng nhau); nhóm sáu, nhóm bảy hoặc nhóm tám (ở hoạt
động Vẽ theo nhạc, Xây dựng cốt truyện).
Khi thành lập nhóm cần lưu ý khả năng làm việc, năng lực cá nhân và mối
quan hệ giữa các thành viên trong nhóm.
- Không nên ép buộc các em phải hoàn toàn theo chủ ý sắp đặt của giáo
viên vì như thế các em sẽ mất đi sự thoải mái, nhịp nhàng, sự thích thú trong các
hoạt động của nhóm.
- Số lượng các thành viên trong nhóm nên chọn theo các năng lực đa dạng
về năng lực, đa dạng về thành phần xuất thân, môi trường sống....
- Nếu là nhóm hai, nhóm bốn: Giáo viên có thể sắp xếp, phân chia nhóm
theo vị trí các em đang ngồi để không mất thời gian di chuyển. Vấn đề nhiều học
sinh yếu hay nhiều học sinh giỏi trong cùng một nhóm sẽ ít khi xảy ra. Vì đại đa số
giáo viên chủ nhiệm đều sắp xếp học sinh có học lực khác nhau ngồi xen kẽ (theo

như ở lớp là được vì các em chỉ cần quay lại với nhau thành một nhóm 4. Ở hoạt
động Vẽ theo nhạc, giáo viên cần sắp xếp khoảng cách giữa các nhóm sao cho các
em có thể di chuyển dễ dàng xung quanh bàn học của nhóm mình, tạo khoảng
trống giữa lớp để các em có thể cắt, dán tranh thuận lợi.
Với việc lựa chọn và thực hiện phân chia nhóm khoa học, hợp lí như vậy
giúp phát huy tính tích cực của mỗi học sinh trong hoạt động nhóm, thúc đẩy mối
quan hệ hợp tác, giúp đỡ trong học tập giữa các thành viên trong nhóm. Giúp giáo
viên quan sát được các hoạt động của nhóm và cùng tham gia vào quá trình thực
hành cùng với nhóm để đặt câu hỏi, trợ giúp các nhóm hoàn thành nhiệm vụ. Qua
đó tăng cường mối quan hệ giữa thầy và trò, giúp giáo viên nhận biết được năng
lực của từng học sinh để điều chỉnh phương pháp, cách điều hành phù hợp với từng
đối tượng học sinh.
* Tổ chức, quản lý hoạt động nhóm hiệu quả.
Mục đích là lôi cuốn học sinh tích cực tham gia học tập, tránh gây ồn làm
ảnh hưởng lớp học kế bên.
Trong giảng dạy Mĩ thuật theo phương pháp mới, các hoạt động yêu cầu
phải tổ chức hình thức hoạt động nhóm đó là: Vẽ cùng nhau, xây dựng mô hình từ
vật tìm được, xây dựng cốt truyện.
Yêu cầu học sinh khi làm việc nhóm phải thực hiện theo đúng những qui định sau:
+ Mỗi thành viên trong nhóm đều phải có trách nhiệm hoàn thành tốt các
nhiệm vụ được giao.
+ Phải biết lắng nghe ý kiến của bạn và xem xét ý kiến nào là hợp lý nhất,
không được cố gắng tự làm theo chủ ý của bản thân.
+ Khi thực hiện việc phân công nhiệm vụ, mỗi cá nhân sẽ tự nhận phần việc
của mình cho phù hợp năng lực cá nhân. Đồng thời các thành viên trong nhóm sẽ
bàn bạc và quyết định ai – việc gì.
+ Nhóm trưởng có nhiệm vụ nhắc nhở các bạn trong nhóm khi trao đổi cần
nói vừa đủ nghe, không ảnh hưởng nhóm bạn và lớp kế bên.
Trong quá trình học sinh làm việc nhóm, giáo viên không được can thiệp sâu
vào công việc của các em mà chỉ gợi ý để các em thực hiện tốt hơn. Giáo viên có

Phải xác định số lượng học sinh của mỗi nhóm phù hợp với yêu cầu công
việc. Ở hoạt động này giáo viên chọn số thành viên khoảng 2 hoặc 4 là hợp lý nhất.
Sau đó cần cung cấp những thông tin định hướng quá trình làm việc của nhóm để
các em có thể thực hiện đúng và hoàn thành trong thời gian cho phép.Ví dụ: Gợi ý
các em chọn nội dung tranh, phân công các thành viên, sắp xếp bố cục…
Bước 3: Làm việc trong nhóm.
Giáo viên tham gia quản lý và định hướng làm việc cùng các nhóm, hỗ trợ
cho các nhóm khi cần thiết.
Sau khi đã chia nhóm họat động, các nhóm tiến hành làm việc. Lúc này dưới
sự hướng dẫn của GV nhóm sẽ thảo luận lựa chọn hình thức thể hiện của mỗi
thành viên nhóm để tạo kho hình ảnh. Có thể lựa chọn bằng hình thức: kí họa, vẽ
theo trí nhớ, xé/cắt dán, nặn, tạo hình ba chiều...Khi đã tạo được kho hình ảnh
phong phú về cách thể hiện như vậy, nhóm tiếp tục thảo luận để lựa chọn các nhân
vật từ kho hình ảnh, sắp xếp thành một bố cục và thêm các chi tiết để thể hiện rõ
hơn hoạt động của các nhân vật, hình thành nội dung chủ đề.
Như vậy trong quá trình làm việc nhóm tất cả thành viên trong nhóm đều
được tham gia làm sản phẩm, thể hiện được sản phẩm cá nhân và sản phẩm chung
của nhóm. Từ làm việc, hoàn thiện sản phẩm cá nhân đến sản phẩm của nhóm đã
tạo được sự liên kết và sự thích thú, hăng say của học sinh khi tham gia vào quá
trình hoàn thành sản phẩm của mình.
Bước 4: Trình bày kết quả.
Đại diện các nhóm trình bày kết quả làm việc, giới thiệu nội dung tranh của
nhóm. Các nhóm khác đóng góp ý kiến và tham gia tranh luận. Giáo viên cần dự
kiến trước các hướng trả lời của học sinh để có thể xử lí tốt các tình huống, chuẩn
12


bị câu hỏi gợi mở để làm rõ vấn đề hơn.
Ví dụ:
+ Em thể hiện nội dung gì qua sản phẩm của mình?

Như vậy, với việc áp dụng tổ chức cho học sinh làm việc theo nhóm chính là
đã tạo điều kiện cho tất cả học sinh tham gia vào bài học một cách chủ động, thích
thú và tạo được một môi trường xã hội thuận lợi để các em hình thành tính cách
đồng thời phát triển kĩ năng sống của mình. Hình thành cho các em tinh thần tự
chủ, đoàn kết, hợp tác giúp đỡ nhau. Song song đó học tập theo nhóm còn giúp học
sinh phát triển năng lực xã hội, phát triển kỹ năng sử dụng ngôn ngữ, kỹ năng thảo
luận, kỹ năng bảo vệ ý kiến, kỹ năng giải quyết mâu thuẫn ...Giúp những học sinh
nhút nhát, thiếu tự tin có cơ hội phát biểu, trình bày ý kiến của mình và từ đó trở
nên tự tin, năng động, mạnh dạn hơn trước tập thể. Học sinh có cơ hội phát huy kỹ
năng sáng tạo, đánh giá, tổng hợp, phân tích, so sánh, biết giải quyết các vấn để và
tình huống, trong học tập một cách phù hợp, hiệu quả và sáng tạo và từ những vấn
đề, tình huống đó học sinh sẽ rút ra được những kinh nghiệm quý giá cho bản thân.
13


Ngoài ra dạy học theo nhóm con giúp các em được thoải mái, hứng thú hơn, không
bị áp lực trong hoạt động học tập.

Một số hình ảnh, sản phẩm trong hoạt động nhóm

* Giải pháp 4: Trong cùng chủ đề luôn tạo sản phẩm mới mang tính sáng tạo.
Trong chương trình Mĩ thuật mới được xây dựng và thực hiện dựa trên 7
quy trình. Bảy quy trình này đều được xây dựng chung một cấu trúc và đều hướng
tới mục tiêu lấy HS làm trung tâm; kích thích sự tương tác, tư duy sáng tạo và phát
triển nhận thức giúp HS có được các khả năng: Biểu đạt và giao tiếp thông qua
hình ảnh, khám phá và hiểu được văn hóa thông qua nghệ thuật thị giác, hình thành
các kỹ năng sống trong lĩnh vực mỹ thuật, yêu thích cái đẹp và biết vận dụng vào
cuộc sống sinh hoạt, học tập hàng ngày.
Những quy trình này được vận dụng, được điều chỉnh phù hợp với từng nội
dung chủ đề để tạo ra những sản phẩm sáng tạo theo năng lực của từng cá nhân,

hình ảnh,....
Thông qua việc vận dụng quy trình này vào chủ đề thì học sinh đã phát triển
được các khả năng của mình như: Biết những quan sát về con người thành tranh
vẽ; nhận biết và phân biệt được đặc điểm và đặc tính của các loại vật liệu khác
nhau như: bút chì, sáp màu...; Các em được hợp tác và hoạt động theo nhóm, cặp;
thông qua hình ảnh để tạo ra những câu chuyện ấn tượng phù hợp với chủ đề bài
học; được vẽ và trải nghiệm hiệu ứng màu sắc; hiểu và biểu đạt được ý nghĩa của
câu chuyện của chính các em và của các bạn khác.
Cũng với chủ đề này có thể vận dụng quy trình khác như Tạo hình 3D - tiếp
cận chủ đề. Sau khi cho các nhóm tìm hiểu nội dung chủ đề qua trải nghiệm thực
tế (HS liên hệ thực tế, nhớ lại các hình ảnh, sự kiện về trường học để thảo luận tìm
hiểu chủ đề,...), HS tìm hiểu chủ đề thông qua sản phẩm trong SGK, GV chuẩn
bị...GV hướng dẫn cách thực hiện và định hướng cho HS lựa chọn cách thực hiện.
Lúc này HS sẽ thảo luận nhóm để thống nhất nội dung, vật liệu, hình thức
thể hiện, sau đó phân công nhiệm vụ để tạo hình sản phẩm. Từng thành viên trong
nhóm sẽ thực hiện cá nhân theo sự phân công để tạo kho hình ảnh (tạo hình người,
nhà, cây, hoa,...). Sau đấy cả nhóm sẽ lựa chọn hình ảnh sắp xếp thành nội dung chủ
đề, sự kiện ở trường em (Như Ngày khai giảng, ngày 20/11, biểu diễn văn nghệ,
tuyên truyền sách báo,...) để hoàn thiện sản phẩm chung của cả nhóm. Và cuối cùng
các em được trưng bày, giới thiệu sản phẩm, câu chuyện của nhóm mình.
Thông qua quy trình tạo hình 3D sẽ giúp cho HS có khả năng cùng nhau tạo
ra sơ đồ tư duy về một chủ đề được lựa chọn, được sáng tạo từ trí nhớ, lắp ráp các
vật tìm được để tạo thành một mô hình biểu đạt không gian 3 chiều, được làm việc
theo nhóm, theo cặp để hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau.
Như vậy có thể nói trong một chủ đề khi vận dụng nhiều quy trình khác nhau
sẽ sáng tạo ra được nhiều sản phẩm với nhiều hình thức thể hiện tạo nên sự phong
phú trong tiết học, tạo được sự hứng thú của học sinh khi tham gia quá trình hình
thành và hoàn thiện sản phẩm. Thông qua đó các em cũng đã hình thành và phát
triển tốt các năng lực như: Năng lực trải nghiệm, năng lực kỹ năng và kỹ thuật
thông qua các hoạt động, năng lực biểu đạt, năng lực phân tích và trình bày, năng

Ví dụ 2: Chủ đề: “Chú bộ đội của chúng em”.
Cho HS chơi trò chơi “Tìm bố cục” Mục đích là rèn kĩ năng lựa chọn bố cục
16


trong các bài vẽ cho HS.
- Chuẩn bị: 2 bộ hình bằng bìa cứng, mỗi bộ có 3 cách sắp xếp bố cục khác
nhau: to, nhỏ, vừa, hồ dán, nam châm.
- Cách chơi: Chia lớp thành 2 đội. GV phát cho mỗi đội 1 bộ gồm 3 cách sắp
xếp, yêu cầu lựa chọn các cách sắp xếp không cân đối và cân đối dán lên bảng. Khi
có hiệu lệnh của GV các đội dán lên bảng các cách sắp xếp theo yêu cầu, đội nào
nhanh và đúng sẽ thắng cuộc.
Ví dụ 3: Chủ đề: “Cuộc sống quanh em”.
Để đánh giá sản phẩm của HS có thể tổ chức trò chơi:“Tập làm giám khảo”
- Mục tiêu: Luyện tập, củng cố kiến thức đã học.
- Chuẩn bị: Sản phẩm của HS sau tiết học, kẹp treo tranh, nam châm.
- Cách chơi: GV yêu cầu mỗi nhóm trưng bày sản phẩm của nhóm lên bảng
hoặc bàn và cử 1 đại diện lên phân loại sản phẩm theo 2 mức độ: Hoàn thành và
chưa hoàn thành và nêu lí do xếp loại.
- Nhóm nào phân loại nhanh và đúng sẽ thắng cuộc.
Thông qua trò chơi HS được đánh giá, xếp loại bài vẽ của nhóm mình nhóm
bạn và luyện tập, củng cố kiến thức của bài học.
Ngoài việc tổ chức trò chơi ở phần giới thiệu bài, phần đánh giá sản phẩm
cũng có thể tổ chức trò chơi ở phần tìm hiểu và cách thực hiện.
Như vậy: Vận dụng và sử dụng trò chơi trong dạy học Mĩ thuật trong dạy
học tôi thấy kết quả là rất tốt. Nó có tác dụng không nhỏ giúp học sinh lĩnh hội một
cách đầy đủ, chính xác, sinh động nội dung kiến thức bài học, có tác dụng hình
thành, rèn luyện các kỹ năng học tập Mĩ thuật cho các em .
Trò chơi đã gây được hứng thú học tập cho học sinh, phát huy được trí thông
minh, sáng tạo, tinh thần tập thể cho các em, khơi dậy ở học sinh trí tò mò, lòng ham

Sau khi học sinh hoàn thành bài vẽ của mình, học sinh mang sản phẩm lên
trưng bày, có thể GV cho HS dán bài lên bảng hoặc trình chiếu trên máy chiếu, tùy
từng nội dung bài học mà có hình thức tổ chức khác nhau.
Giáo viên dạy mĩ thuật cần biết kết quả học mĩ thuật của mỗi tiết dạy được thể
hiện cụ thể ở ngay trên từng bài tập của học sinh nhưng chúng ta vẫn chú ý sự vận
dụng về thái độ và hành vi còn quan trọng hơn. Vì vậy khi gặp những bài hoàn thành
chưa tốt không nên đánh giá nặng nề quá mà hãy động viên và cho phép học sinh về
nhà làm lại bài (vì một số học sinh hiểu được, cảm thụ được nhưng rất khó thể hiện).
Khi đánh giá kết quả học mĩ thuật ở cuối giờ chỉ nên gợi ý cho học sinh tự
đánh giá lẫn nhau. Qua hệ thống câu hỏi gợi ý của giáo viên, học sinh nói lên nhận
xét rồi tự đánh giá mức độ hoàn thành của mình để rồi tiếp tục hoàn thiện bài hơn.
Có thể cho học sinh tự đánh giá bài của mình, đánh giá cảm nhận bài của
bạn. Sau khi học sinh được đánh giá bài của nhau thì giáo viên tổng kết ý kiến,
đánh giá nhận xét chung bài của cả lớp và nêu hướng khắc phục cho các bài chưa
tốt. Có thể về nhà hoàn thành bài hoặc về nhà làm lại bài theo đúng mục tiêu, nội
dung bài học. Qua đó định hướng cho những bài hoàn thành phát triển bài vẽ cao
hơn, vận dụng và sáng tạo theo những cách khác nhau.
Ngoài ra, để khuyến khích các em khi các em đã có những bài hoàn thành
tốt, xuất sắc thì tôi hướng dẫn cho các em làm và trang trí khung tranh, treo tranh
trang trí góc học tập, trang trí lớp học, nhà cửa...có thể lựa chọn tranh vẽ tốt và
sưu tầmthêm để trưng bày, triển lãm tại trường.
Ngoài những giải pháp trên tôi còn phối hợp với các tổ chức Đoàn - Đội
trong nhà trường để tổ chức các buổi tham quan thực tế tạo điều kiện cho từng cá
nhân phát triển các kỹ năng quan sát, tìm tòi và có những trải nghiệm thực tế thú vị
ngoài lớp học như: Tham quan thực tế tại khu di tích lịch sử Lam Kinh, khu tượng
đài liệt sĩ của xã, đến thăm những tấm gương điển hình về học tập, những bạn HS
nghèo vượt khó, thăm các trang trại...
Khi đến các địa điểm các em đã tự chuẩn bị các câu hỏi để phỏng vấn, phân
tích các dữ liệu đã thu thập được và so sánh với quan điểm riêng của các em về các
địa điểm mà các em đến. Qua đó giúp các em làm quen với môi trường sống đa

với những năm học trước. Hiện nay tỷ lệ đạt ở mức 100% đối với học sinh của khối
5. Tôi hy vọng rằng với phương pháp giảng dạy này sẽ tạo cho các em niềm say mê
môn học, có niềm tin ở chính mình và việc dạy và học sẽ đạt kết quả cao hơn, dần
dần sẽ không còn học sinh chưa đạt và chán nản về bộ môn học này. Điều đó chứng
tỏ kết quả đã được qua trải nghiệm hoàn toàn có sức thuyết phục.
Năm học

Lớp

Sĩ số

2014 - 2015

5A
5B
5C
Tổng

28
29
28
85

HS có hứng thú khi
học môn Mĩ thuật
28
29
28
85




toàn diện hơn. Nó giúp học sinh hoàn thiện nhân cách có ý thức tu dưỡng, biết yêu
thương, quý trọng mọi người, biết hướng tới những tình cảm cao đẹp hơn, từ đó
điều chỉnh nên những con người mới với những nhân cách tốt.
Nếu vận dụng tất cả các giải pháp, cùng với cách dạy linh hoạt của giáo viên
chắc chắn chất lượng dạy học sẽ có bước đột phá đáng kể, góp phần đào tạo những
mầm non mĩ thuật. Tạo điều kiện cho học sinh học tốt các môn học khác. Nâng cao
hiệu quả dạy học, tạo điều kiện cho hoc sinh có đủ niềm tin bước vào thế giới muôn
màu, muôn vẽ, nhẹ nhàng trong suy nghĩ và hành động ngây thơ của trẻ con, yêu cảnh
vật thiên nhiên, yêu con người. Đó chính là sức mạnh của cái đẹp, cái đẹp làm cho
cuộc sống trong sáng, hài hòa, phong phú, đa dạng hơn. Mặt khác sự tư duy Mĩthuật
của các em mà tốt sẽ giúp các em làm bất cứ công việc gì cũng thành công.
Qua quá trình tìm hiểu, đúc kết kinh nghiệm bản thân tôi cũng chỉ với mong
muốn được góp một phần công sức bé nhỏ của mình vào sự nghiệp giáo dục chung.
Có thể giải pháp nêu trên chưa phải là tối ưu nhưng đó chính là một cách cần thiết
và dễ dàng áp dụng, giúp giáo viên thực hiện tốt hơn vai trò của mình khi giảng dạy
bộ môn Mĩ thuật ở Tiểu học theo phương pháp mới. Chẳng có phương pháp dạy học
nào gọi là hay là dở đối với bất kỳ tiết học nào và đối tượng nào. Vấn đề chỉ là việc
vận dụng nó thế nào cho đúng lúc, đúng cách để phát huy hiệu quả.
3.2. Kiến nghị.
Qua quá trình giảng dạy phân môn môn Mĩ Thuật ở trường Tiểu học và
thông qua việc áp dụng sáng kiến tôi có một số kiến nghị, đề xuất như sau:
- Đối với nhà trường: Cần có thêm tủ đồ dùng, vị trí đặt tủ để đựng đồ dùng
học tập của học sinh, của môn học.
- Đối với gia đình: Cần quan tâm mua sắm trang thiết bị học tập cho các em
học sinh, giúp các em có đủ điều kiện tham gia học tập.
- Các cấp, các ngành liên quan cần mở những lớp tập huấn, hội thảo về
giảng dạy mĩ thuật, tạo kinh phí cho giáo viên mĩ thuật đi tham quan các danh lam
thắng cảnh để mở rộng tầm hiểu biết.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tài liệu dạy học Mĩ thuật dành cho giáo viên Tiểu học – NXB Giáo
dục.
Tài liệu tập huấn giảng dạy Mĩ thuật Tiểu học theo phương pháp mới
(Dự án SAEPS) do Bộ Giáo dục ban hành.
Sách dạy Mĩ thuật lớp 5 (Theo định hướng phất triển năng lực) – Nhà
xuất bản giáo dục Việt Nam.
Sách giáo viên Nghệ thuật 5 - NXB Giáo dục.
Mĩ thuật – phương pháp giảng dạy Mĩ thuật – NXB Đại học Huế.
Hỏi – đáp về dạy học môn Mĩ thuật ở các lớp 1,2,3 - NXB Giáo dục.

21


DANH MỤC
CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG ĐÁNH
GIÁ XẾP LOẠI CẤP PHÒNG GD&ĐT, CẤP SỞ GD&ĐT VÀ CÁC CẤP
CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả: Đào Trọng Hòa
Chức vụ và đơn vị công tác: Giáo viên – Trường TH Xuân Phú – Thọ Xuân
Cấp đánh
Kết quả
giá xếp loại
đánh giá Năm học đánh
TT
Tên đề tài SKKN
(Phòng, Sở, xếp loại (A,
giá xếp loại
Tỉnh...)
B, hoặc C)