Bài tập môn phỏng vấn
BÀI TẬP PHỎNG VẤN
1- Phân biệt hình thức và nội dung của một bài phỏng vấn với một thể
loại khác?
2- Vai trò, kinh nghiệm cuẩ người phóng viên có vai trò như thế nào đối
với chất lượng bài phỏng vấn?
3- Những yếu tố thuộc về phẩm chất và năng lực của người phóng viên
khi phỏng vấn?
4- Anh chị hãy thực hiện 2 bài phỏng vấn:
- phỏng vấn lấy thông tin( hoặc lấy ý kiến quan điểm)_
- Phỏng vấn chân dung.
1
Bài tập môn phỏng vấn
Câu 1:
Phân biệt hình thức- nội dung của một bài phỏng vấn với một thể
loại khác?
Để phân biệt rõ về hình thức và nội dung của một bài phỏng vấn với
thể loại bài phản ánh, sau đây chúng ta sẽ cùng tìm hiểu sự khác nhau giữa
hai thể loại này:
Về phương diện nội dung, thể loại phỏng vấn có thể phản ánh về tất
cả những đề tài phong phú, đa dạng trong cuộc sống. Đó là những con
người, sự kiện, sự việc, vấn đề, tình huống, hoàn cảnh, ý kiến, động cơ…
nào đó mà công chúng đang quan tâm. Mục đích của bài phỏng vấn là nhằm
làm sang tỏ những khía cạnh xung quanh sự thật đó. Một tác phẩm phỏng
vấn thành công phải đem lại những câu trả lưòi thoả mãn được nhu cầu của
công chúng.
Khác với cuộc trò chuyện thông thường, một cuộc phỏng vấn phải
có chủ đề rõ ràng. Chủ đề cuả phỏng vấn là vấn đề mới xuất hiện hoặc đang
cung cấp kịp thời cho công chúng thong tin về những sự thật nóng bỏng của
đời sống hiện thực.
Yêu cầu về tính xác thực đòi hỏi bài phản ánh trên báo phải phản ánh
những sự thật một cách chính xác, có địa điểm, nhân chứng và thời gian,
không gian cụ thể. Tuyệt đối không được bịa đặt hoặc thêm bớt một cách tuỳ
tiện trong quá trình thông tin về những sự thật đó.
VỀ HÌNH THỨC: Những đặc điểm về hình thức của một bài phản
ánh được thể hiện trên cơ sở mối quan hệ chặt chẽ vưói nội dung của nó và
trong quan hệ đối sánh với tác phẩm báo chí. Điều này thể hiện qua những
điểm sau đây:
Một là sự ngắn gọn: Một bài phản ánh có dung lượng nhỏ hơn nhiều.
Mặc dù trong thực tế đôi khi cũng có những tác phẩm báo chí có dung lượng
lên tới hang nghìn chữ , nhưng về đại thể dều rất ngắn gọn. Tuy chúng ta
3
Bài tập môn phỏng vấn
không thể đưa ra một dung lượng cố định nào đó cho một bài phản ánh
nhưng chắc chắn rằng nó chỉ dao động trong khoảng từ 400 đến 700 chữ,
nghĩa là ít hơn rất nhiều so với dung lượng của các tác phẩm văn học nói
chung.
Hai là kết cấu gắn liền với sự thật, xuất phát từ sự thật.
Ba là ngôn ngữ linh hoạt, sinh động, gần gũi với đời sống .
4
Bài tập môn phỏng vấn
Câu 2:
Vai trò, kinh nghiệm của người phóng viên có vai trò như thế nào
báo.
Người phỏng vấn phải biết lúc mềm mỏng, lúc cứng rắn. Có những
lúc tỏ ra cần đến sự giúp đỡ của đối tượng, cầu cạnh họ và tỏ ra rất thích thú
với những thông tin mà họ cung cấp.
Nhưng cũng có những lúc cho họ thấy rằng, về những thông tin này
bạn đã nắm được qua những nguồn thông tin khác chon en họ phải nói đúng
sự thật. Người ta cho rằng, một trong nhứng lý do khiến bài phỏng vấn
không thành công là khi đi phỏng vấn, phóng viên đã không đặt vị trí của
mình ngang tầm với đối tượng.
Phỏng vấn là nghệ thuật khai thác thông tin - dữ liệu và được tiến
hành trong những điều kiện không bình thường( do tình huống, do áp lực…)
đòi hỏi nhà báo nắm vững những kỹ năng , thao tác chuyên chuyên nghiệp.
Những kỹ năng , thao tác chuyên nghiệp chỉ có thể được hình thành trên cơ
sở tri thức, hiểu biết và kinh nghiệm được tích luỹ phong phú, đa dạng. Do
đó, muốn có được những bài phỏng vấn hay, hấp dẫn công chúng, người viết
phải không ngừng học tập, rèn luyện và tu dưỡng trong môi trường nghề
nghiệp một cách thường xuyên, liên tục.
6
Bài tập môn phỏng vấn
Câu 3: Những yếu tố thuộc về phẩm chất, năng lực của người phóng
viên khi phỏng vấn?
Phẩm chất và năng lực của người phóng viên khi phỏng vấn thể hiện
ở những yếu tố sau:
Phóng viên cần chủ động lắng nghe , hoàn toàn tập trung vào người
nói. Nhớ chính xác và ghi chép những điều đã được nói ra. Tránh phân tích
và giải thích quá mức, có thể tranh luận nhưng không nên thể hiện mình hiểu
biết hơn người, mà cần thái độ khiêm nhường, khiêm tốn và cầu thị.
Phỏng vấn là cuộc nói chuyện trước công chúng nên phải đảm bảo
tính nghiêm túc, chuẩn mực cả về văn phong, văn hoá.
Người đi phỏng vấn ngoài năng lực, bản lĩnh nghề nghiệp, cần có
khả năng sử dụng ngôn ngữ tốt để có thể phản ứng nhanh nhạy trong quá
trình giao tiếp. Ngôn ngữ của phóng viên cần thân mật, gần gũi hoặc dí dỏm,
biến đổi một cách uyển chuyển, linh hoạt, phù hợp với cả ngôn ngữ, giọng
điệu của người hâm mộ.
Phẩm chất và năng lực của phóng viên còn biểu hiện ở thái độ hoà
nhã, gần gũi, tự tin, không khúm núm. Làm cho vị thế của mình cao hơn
hoặc thấp hơn người trả lời thì đều không tốt. Người phỏng vấn phaỉ biết lúc
mềm mỏng, lúc cứng rắn. Xử lý được các tình huống xảy ra.
8
Bài tập môn phỏng vấn
Bài phỏng vấn chân dung:
“BTV
Hoài Anh: Cô gái Nam Bộ được Khán giả truyền hình yêu
mến”.
Hoài Anh không chỉ chiếm được cảm tình của khán giả bởi ngoại hình ưa nhìn và giọng
Nam Bộ dễ thương, chị còn gây ấn tượng bởi lối dẫn mềm mại, tình cảm khiến bản tin
thời sự gần gũi và dễ tiếp nhận hơn. Năm 2008, chị chỉ đứng sau BTV Quang Minh trong
cuộc bầu chọn Người dẫn chương trình được yêu mến nhất do Tạp chí Truyền Hình tổ
chức. Để hiểu hơn về chị và công việc chị đang làm, chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với
chị.
PV: Công việc của chị năm nay có gì khác so với năm trước?
Với những người làm thời sự thì mỗi ngày, mỗi giờ đã có nhiều cái khác. Tin tức, sự kiện
phải vừa tôn chủ thể của cuộc giao lưu, vừa phải ghi được những dấu ấn riêng của chính
mình với khán giả. Xem xong một chương trình giao lưu mà người xem không nhớ gì về
nhân vật của mình, là mình đã thất bại. Nhưng nếu chỉ nhớ đến khách mời mà không ấn
tượng gì về người dẫn thì coi như người dẫn vẫn chưa thành công.
PV: Xuất hiện thường xuyên ở chương trình “ăn khách” của “nhà đài” là một trong
lý do khiến những BTV của Ban Thời sự được khán giả quen tên, biết mặt. Chị có
nghĩ rằng nếu không lên hình cũng đồng nghĩa với việc tên tuổi dễ bị quên lãng?
Tôi nghĩ, có nhiều cách để người làm truyền hình ghi dấu ấn với khán giả chứ không chỉ
lên hình. Dấu ấn của người phóng viên, biên tập viên để lại qua những phóng sự, chuyên
mục, ký sự, phim tài liệu... Vì vậy, có nhiều cái tên được khán giả nhắc nhớ, qua những
phóng sự nói hộ lòng dân về những bức xúc, trăn trở trong cuộc sống hay phát hiện được
những nhân vật ấn tượng... dù khán giả không biết mặt những người thực hiện. Với người
dẫn chương trình, tôi nghĩ điều quan trọng là để lại ấn tượng gì ở mỗi lần lên hình. Nếu
9
Bài tập môn phỏng vấn
không, người dẫn có thể “bị quên lãng” ngay cả khi lên hình nhiều nhất...
PV: Dẫn chương trình đang được coi là nghề hái ra tiền - nổi tiếng và gặp thời chị
nghĩ gì về ý kiến này?
Tôi nghĩ, không ai thành công nếu lúc nào cũng tự hỏi mình đã thành công chưa. Vì vậy,
tôi cũng chưa bao giờ đặt câu hỏi mình đã gặp thời chưa. Và tôi nghĩ rằng, mỗi chúng ta
trong bất cứ công việc, ngành nghề nào, nếu có được hai yếu tố: sở trường và cố gắng, thì
đều có thể sống và phát triển tốt bằng ngành nghề đó.
PV: Lợi thế của chị là giọng Nam Bộ Là điều mà ai cũng biết, song nó có đem lại bất
lợi gì cho chị không?
Tất nhiên như bất cứ chất giọng nào, khi đến một địa phương khác sẽ có thể khiến người
dân địa phương nghe không quen và dẫn đến hiểu lầm, tôi cũng đã gặp phải một số tình
huống hiểu lầm thú vị khi đi mua hàng hoặc gọi đồ ăn chẳng hạn, do cách dùng từ khác
nhau giữa miền Nam và miền Bắc. Mà thực ra, nói tôi là người Nam Bộ cũng không hẳn
vẫn còn.Phòng GD&ĐT đã thành lập đoàn kiểm tra việc dạy thêm-học thêm. Đoàn đã
tiến hành kiểm tra 23 xã và thi trấn và đã phát hiện 5 trường hợp giáo viên vi phạm quy
định về dạy thêm-học thêm (3 giáo viên THPT và 2 giáo viên THCS). Chúng tôi đã đề
nghị đơn vị trực tiếp quản lý tiến hành kiểm điểm và xử lý vi phạm. Phòng GD&ĐT
cũng như các cơ quan quản lý giáo dục trong huyện kiên quyết không bao che, dung túng
đối với những giáo viên vi phạm về việc dạy thêm và học thêm.
* PV: Vậy phải làm thế nào để chấn chỉnh tình trạng dạy thêm-học thêm trái quy định
thưa ông?
* Ông Nguyễn Mạnh Tùng: Trước hết, chúng tôi sẽ tiếp tục chấn chỉnh và đẩy mạnh
hơn nữa công tác thanh tra, kiểm tra để việc dạy thêm-học thêm tuân thủ đúng quy định
Nhà nước đã ban hành. UBND Thành phố đã ban hành quyết định cụ thể về việc dạy
thêm, học thêm trên địa bàn . Sở GD&ĐT cũng ban hành công văn hướng dẫn quản lý
dạy thêm-học thêm. Công văn này quy định cụ thể trách nhiệm quản lý kiểm tra tình hình
dạy thêm đối với từng cấp quản lý cụ thể.
- Hiệu trưởng phải nắm chắc số liệu về lớp dạy, thời khoá biểu của từng lớp, giáo viên
giảng dạy có đúng với giấy phép đã cấp (có phải là giáo viên đăng ký mở lớp hay thuê
giáo viên khác dạy tại địa điểm đã đăng ký.
11
Bài tập môn phỏng vấn
- Lập kế hoạch kiểm tra thường xuyên, đột xuất: Tập trung vào các nội dung như chương
trình dạy học (đối chiếu với các bài kiểm tra trên lớp); sĩ số học sinh tại lớp; thực hiện
thời khoá biểu giảng dạy đã đăng ký; mức thu học phí. Mỗi lần kiểm tra phải có biên bản.
- Hiệu trưởng các trường phải thường xuyên thực hiện công tác kiểm tra việc dạy thêmhọc thêm tại trường và các cơ sở của các giáo viên đã được cấp giấy phép thuộc phạm vi
quản lý của mình. Hiệu trưởng chịu trách nhiệm trực tiếp về quản lý thời gian và nội
dung giảng dạy như đã đăng ký (nếu có sự thay đổi về thời khóa biểu so với đăng ký ban
đầu giáo viên phải có trách nhiệm cung cấp thông tin chính xác cho hiệu trưởng và chỉ
được phép thay đổi khi có sự đồng ý của các cấp theo quy định.
12
học
sinh.
Bài tập môn phỏng vấn
Tuy vậy do nhu cầu của người học, nhất là đối với thí sinh dự thi tuyển sinh; học sinh yếu
nên việc dạy thêm, học thêm vẫn được tổ chức trên nguyên tắc thực hiện đúng theo quy
định.
Việc quản lý học sinh sau những giờ không đến lớp là trách nhiệm của các bậc cha mẹ.
Nói điều này để các bậc cha mẹ học sinh quan tâm hơn nữa đến việc quản lý, giáo dục và
tạo những điều kiện tốt cho con em vui chơi lành mạnh, rèn luyện thể lực trước khi bước
vào năm học mới.Thực tế, đôi lúc cha mẹ vì lo toan cuộc sống mà chưa thực sự quản lý
con em trong thời gian không đến trường, điều này đã gây ra những tai nạn thương tâm.
Chúng tôi rất mong các bậc phụ huynh, cộng đồng xã hội quan tâm và tổ chức nhiều hoạt
động vui chơi nhằm giúp các em phát triển toàn diện.
*PV: Xin cảm ơn ông!
Hồng Sinh (thực hiện)
13