Sáng kiến kinh nghiệm lịch sử địa phương
MỤC LỤC
I. MỞ ĐẦU
2
1. Lí do chọn đề tài.
2
2. Mục đích nghiên cứu.
2
3. Đối tượng nghiên cứu.
2
4. Phương pháp nghiên cứu.
3
II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM.
3
1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.
3
2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
4
3. Sử dụng tư liệu lịch sử địa phương “ vai trò của Đảng bộ và
nhân dân huyện Thạch Thành trong cuộc kháng chiến chống
Pháp (1946-1954)” trong dạy học nhằm nâng cao hứng thú và
hiệu quả học tập của học sinh.
5
3.1. Nội dung kiến thức sử dụng.
5
Vai trò của Đảng bộ và nhân dân Thạch Thành trong cuộc
kháng chiến chống Pháp (1946-1954).
5
3.1.1. Thành lập Đảng bộ, xây dựng chính quyền dân chủ
nhân dân (1946).
6

môn là môn học nhiều sự kiện với các mốc thời gian và số liệu khó nhớ đã gây
ra những khó khăn trong việc tiếp thu và lĩnh hội kiến thức bộ môn dẫn tới tình
trạng có một số học sinh ngại học và sợ môn Lịch Sử. Đặc biệt đối với các tiết
lịch sử địa phương trong chương trình SGK lịch sử 12 ( Tiết 46– 47 ) theo khảo
sát và trao đổi của tôi mỗi giáo viên có một cách xử lý khác nhau, có người biến
tiết học lịch sử địa phương thành tiết dạy phụ cho chương trình chính hoặc cho
học sinh làm bài tập. Vì vậy học sinh càng ít hứng thú với các tiết học này hơn.
Là một giáo viên dạy Lịch Sử tôi đã thử nghiệm, tìm tòi các giải pháp
nhằm giúp cho tiết học Lịch Sử địa phương lôi cuốn và tạo hứng thú đối với học
sinh. Trong năm học 2010 – 2011 tôi đã thử nghiệm các tiết học lịch sử địa
phương lớp 12 – THPT tại chiến khu du kích Ngọc Trạo và đã có những kết quả
khả quan. Trong năm học 2016 – 2017 tôi tiếp tục thử nghiệm giải pháp sử dụng
tư liệu lịch sử địa phương “ vai trò của Đảng bộ và nhân dân huyện Thạch
Thành trong cuộc kháng chiến chống Pháp (1946-1954)” trong dạy học phần
Lịch Sử địa phương lớp 12 – THPT nhằm trao đổi phương pháp giảng dạy với
đồng chí, đồng nghiệp góp phần nâng cao hứng thú và hiệu qủa học tập lịch sử
đối với học sinh và cũng là thực hiện chủ trương, khẩu hiệu “trường học thân
thiện, học sinh tích cực” mà Bộ giáo dục và đào tạo đã phát động. Các tiết học
được học sinh đón nhận với tâm trạng hào hứng và kết quả học tập bộ môn được
nâng lên.
Dựa vào những cơ sở trên đây tôi quyết định chọn đề tài : Sử dụng tư liệu
lịch sử địa phương “ vai trò của Đảng bộ và nhân dân huyện Thạch Thành trong
cuộc kháng chiến chống Pháp (1946-1954)” trong dạy học nhằm nâng cao hứng
thú và hiệu quả học tập của học sinh.
2. Mục đích nghiên cứu.
Nghiên cứu tư liệu lịch sử địa phương “ vai trò của Đảng bộ và nhân dân
huyện Thạch Thành trong cuộc kháng chiến chống Pháp (1946-1954)” trong
dạy học nhằm nâng cao hứng thú và hiệu quả học tập của học sinh.
3. Đối tượng nghiên cứu.
Vai trò của Đảng bộ và nhân dân huyện Thạch Thành trong cuộc kháng

hợp quy luật của mỗi địa phương trong sự phát triển chung của cả nước. Do đó,
việc dạy học LSVN và LSĐP có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Xuất phát từ
những nhận thức đó, có thể khẳng định rằng việc sử dụng tài liệu LSĐP trong
dạy học LSVN là cần thiết ở nhà trường phổ thông, có ý nghĩa lớn, nhằm góp
phần nâng cao chất lượng dạy học bộ môn “Những chất liệu lịch sử địa phương
sẽ làm cho bài học về lịch sử dân tộc thêm sống động, cụ thể và thực hơn, tạo
nên những xúc cảm thật của HS hoặc thầy giáo trong mỗi bài học lịch sử” . Bởi
vì, sử dụng tài liệu LSĐP trong dạy học LSVN giúp HS có sự hình dung đa dạng
về quá khứ, tạo được biểu tượng sinh động, chính xác về các sự kiện, hiện tượng
lịch sử. Từ đó các em có thể dễ dàng lĩnh hội các thuật ngữ, hình thành các khái
niệm lịch sử, nắm được những kết luận khoa học mang tính khái quát. Mặt khác,
nó còn có tác dụng trong việc giáo dục tư tưởng, tình cảm đạo đức cho HS. Mỗi
sự kiện LSĐP đều gắn liền với tên đất, tên người cụ thể, gần gũi với cuộc sống,
qua đó mà gợi ở các em niềm tự hào, lòng biết ơn, góp phần bồi dưỡng tình yêu
quê hương, đây cũng là cội nguồn của lòng yêu nước, tự hào dân tộc. Trong dạy
học LSVN, việc sử dụng các nguồn tài liệu lịch sử dịa phương còn giúp HS thấy
được mối quan hệ giữa cái chung, cái riêng; cái phổ biến, cái đặc thù. Qua đó
góp phần phát triển tư duy cho HS. Việc sử dụng tài liệu LSĐP trong dạy học
LSVN ở các trường phổ thông hiện nay, mặc dù có nhiều cố gắng, vẫn còn
GV Ngô Quốc Bình - Trường THPT Thạch Thành II
3


Sáng kiến kinh nghiệm lịch sử địa phương
nhiều hạn chế, ví như: tài liệu LSĐP sưu tầm, lưu giữ trong các trường phổ
thông nghèo nàn; GV chưa thực sự quan tâm, ít đầu tư thời gian, công sức để
sưu tầm, lựa chọn tài liệu cần thiết để sử dụng. Nếu có sử dụng cũng chỉ dừng ở
mức độ minh họa, làm rõ thêm các sự kiện chứ chưa xem đây là nguồn kiến thức
cần phải có trong mỗi bài giảng. ở một số nơi, các tiết LSĐP được quy định
trong chương trình còn bị xem nhẹ, thiếu sự đầu tư nên giờ học đôi khi mang

địa phương chưa được chú trọng, thậm chí có trường còn xem là giờ phụ có thể
dạy, hoặc bỏ qua.Và do quan niệm khác nhau nên nhiều người chưa coi trọng
lịch sử địa phương mặc dù trong chương trình dạy môn lịch sử không thể thiếu
mảng kiến thức này. Đây không chỉ là thiếu sót của người dạy mà còn là một
thiệt thòi cho HS khi muốn tìm hiểu về lịch sử của dân tộc, quê hương.
GV Ngô Quốc Bình - Trường THPT Thạch Thành II
4


Sáng kiến kinh nghiệm lịch sử địa phương
Nghiên cứu, tìm hiểu lịch sử địa phương đang là đề tài lớn thu hút được
rất nhiều người. Và nghiên cứu tìm hiểu về lịch sử huyện Thạch Thành đã thu
hút được nhiều tác giả có tên tuổi, đặc biệt đối với một huyện có truyền thống
lich sử như Thạch Thành thì vấn đề nghiên cứu về lịch sử của huyện càng được
đẩy mạnh. Cho tới nay, đã có nhiều công trình, tác phẩm lớn nghiên cứu về lịch
sử của huyện. Như tác phẩm “Dư địa chí Thạch Thành” – Nxb thông tin Hà Nội
[2004] Hay tác phẩm “Thạch Thành một chặng đường cách mạng”[1996] đề cập
về tinh thần cách mạng của Thach Thành giai đoạn 1945-1975. Hoặc tác phẩm “
lịch sử Đảng bộ huyện Thạch Thành” [1996]. Hàng loạt các tác phẩm “ lịch sử
Thanh Hoá tâp 1+2” –Nxb Hà Nội, tác phẩm “ danh sĩ Thạch Thành” – Nxb
Thạch Thành [1995], lịch sử biên niên tâp1… Nhưng chưa có một công trình
nào đề cập đến việc sử dụng tư liệu trên vào dạy các tiết học lịch sử địa phương
trong chương trình THPT. Cũng chính vì vậy mà hiểu biết của học sinh về lịch
sử địa phương mình còn hạn chế. Sau đây là kết quả khảo sát 85 học sinh 2 lớp
12A3 và 12A6 trường THPT Thạch |Thành 2 về lịch sử địa phương đầu năm học
2016 – 2017.

Nội dung khảo sát

Số lượng/ Tỉ lệ

3.1.1. Thành lập Đảng bộ, xây dựng chính quyền dân chủ nhân dân
(1946).
Thắng lợi to lớn của cách mạng tháng Tám đã tạo ra động lực mạnh mẽ
đối với cán bộ, đảng viên, nhân dân các dân tộc Thạch Thành. Nhiệm vụ trọng
tâm trước mắt của huyện là giải tán chính quyền cũ, xây dựng chính quyền dân
chủ nhân dân.Ngày 21-8-1945, Uỷ ban nhân dân cách mạng lâm thời huyện
Thạch Thành được thành lập do đồng chí Nguyễn Trí Đạo làm chủ tịch.Cùng với
việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống chính quyền mặt trận Việt Minh và các tổ
chức quần chúng cũng được xắp xếp và tổ chức lại từ huyện xuống cơ sở. Đến
tháng 10-1945, mặt trận Việt Minh, hội phụ nữ cứu quốc, hội thanh niên cứu
quốc, hội nông dân cứu quốc… đã được kiện toàn trong tất cả các địa phương
của huyện. Đây là thắng lợi quan trọng bước đầu tạo đà cho sự phát triển của
phong trào cách mạng của huyện trong thời gian tiếp theo.Ngày 23-9-1945, thực
dân Pháp nổ súng đánh chiếm Nam Bộ nước ta. Hưởng ứng phong trào hướng
vào Miền Nam, mặt trận Việt Minhvà uỷ ban nhân dân cách mạng huyện Thạch
Thành đã kêu gọi nhân dân ủng hộ cuộc kháng chiến của nhân dân Miền Nam
với tinh thần “tất cả vì Miền Nam ruột thịt”, kêu gọi nhân dân Thạch Thành hãy
tình nguyện lên đường vào Nam chiến đấu. Lúc này yêu cầu đặt ra phải có tổ
chức Đảng trực tiếp lãnh đạo đẩy lùi những khó khăn, thử thách trước mắt, phát
huy những thành quả cách mạng mà nhân dân Thạch Thành đã đạt được. Xuất
phát từ yêu cầu đó ngày 10-11-1945, đồng chí Đặng Văn Hỷ tỉnh uỷ viên đã về
Thạch Thành tổ chức hội nghị kết nạp đảng viên và thành lập huyện uỷ lâm thời.
Đồng chí Phạm Văn Giản được chỉ định làm Bí thư huyện uỷ lâm thời.Việc vừa
kết nạp những đảng viên mới, lại vừa có một tổ chức đảng hoàn chỉnh từ huyện
uỷ xuống cơ sở, thể hiện sự trưởng thành của đội ngũ cán bộ cũng như sự lớn
mạnh của phong trào cách mạng Thạch Thành. Từ đây, phong trào cách mạng
của huyện được triển khai nhanh chóng, mạnh mẽ, hiệu quả hơn.Thực hiện chủ
trương của huyện uỷ và đường lối kháng chiến kiến quốc của trung ương, từ đầu
năm 1946, các tổ chức đảng và hệ thống chính quyền đoàn thể được tăng cường
và củng cố vững chắc. Ngày 6-1-1946, trong không khí sôi nổi của các phong

cao cảnh giác, nhanh chóng chuyển các hoạt động kinh tế, xã hội sang thời
chiến. Phải nhanh chóng củng cố, phát triển lực lượng vũ trang, sẵn sàng chiến
đấu bảo vệ quê hương, bảo vệ vùng tự do cho cuộc kháng chiến. Đồng thời phải
tiếp tục đẩy mạnh thực hiện kháng chiến kiến quốc, bồi dưỡng sức dân, chi viện
sức người, sức của cho chiến trường đánh Pháp.Thực hiện các nhiệm vụ trên,
đầu năm 1947, huyện uỷ mở lớp bồi dưỡng cho cán bộ về tình hình, nhiệm vụ
mới nhằm đáp ứng yêu cầu của phong trào cách mạng. Để tăng cường cho công
tác chỉ đạo kháng chiến, Thạch Thành đã lập uỷ ban kháng chiến từ huyện tới cơ
sở. Đồng chí Phạm Văn Tuynh được bầu làm Chủ tịch uỷ ban huyện. Trong
không khí sôi nổi khẩn trương của những ngày đầu cuộc kháng chiến, tháng 21947, Thạch Thành đã tổ chức Đại hội Đại biểu Đảng bộ lần thứ nhất, nhằm
đánh giá kết quả đạt được sau hơn một năm chỉ đạo cuộc kháng chiến phong
trào cách mạng ở địa phương,đề ra nhiệm vụ mới và bầu ra ban chấp hành chính
thức. Đại hội đánh giá cao những kết quả của đảng bộ trong việc chỉ đạo nhân
dân chống giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm đồng thời nhấn mạnh những kết
quả trong công tác xây dựng Đảng và bồi dưỡng cán bộ. Tiếp tục củng cố cơ sở
đảng và hệ thống chính quyền, đoàn thể, xây dựng lực lượng vũ trang và dân
quân tự vệ, đảm bảo tác chiến tại chỗ và bổ sung lực lượng tại chỗ. Tiếp tục
phát triển sản xuất tự túc về lương thực, về thực phẩm và đóng góp cho các
chiến trường. Đại hội bầu Ban chấp hành đảng uỷ, đồng chí PhạmVăn Dởn
được bầu làm bí thư huyện uỷ. Từ tháng 3-1947, Đảng bộ và nhân dân huyện đã
tập trung triển khai thực hiện nghị quyết lần thứ nhất đề ra, cùng đồng bào trong
tỉnh thực hiện lời dạy của Bác: Xây dựng Thanh Hoá tỉnh kiểu mẫu của cả nước.
Đựơc sự chỉ đạo trực tiếp của tỉnh uỷ Thanh Hoá, Thạch Thành đã phát động
phong trào xây dựng lực lượng dân quân, du kích. Các đội dân quân, du kích
được huấn luyện thường xuyên và trở thành lực lượng xung kích trong các
phong trào cách mạng, đặc biệt là việc canh phòng giữ gìn an ninh trật tự ở các
GV Ngô Quốc Bình - Trường THPT Thạch Thành II
7



chí Phạm Văn Dởn được bầu lại làm bí thư huyện uỷ. Thực hiện chủ trương lớn
của Đảng, tháng 2-1948, đại đội chủ lực của huyện được thành lập, gồm 120
chiến sĩ chia làm hai trung đội. Đồng chí Phạm Minh Quý, huyện đội phó làm
đại đội trưởng, đồng chí Trần Cừu làm chính trị viên. Đại đội đóng tại làng Án
Đổ với phiên hiệu c236 thuộc trung đoàn 435 của tỉnh đội Thanh Hoá. Để hỗ trợ
cho việc phát triển lực lượng vũ trang, ở Thạch Thành huyện uỷ đã phát động
phong trào tuần lễ nuôi quân, do chuẩn bị chu đáo, phong trào đã được toàn dân
tham gia. Toàn huyện đã góp được 150 tấn thóc và 30.000 đồng. Để tăng cường
sức mạnh, đáp ứng yêu cầu của cuộc kháng chiến, đầu năm 1949, Đảng bộ
huyện Thạch Thành đã tổ chức Đại hội lần thứ 3 tại thôn Án Đổ, xã Thạch Bình.
Dự đại hội có hơn 90 đại biểu đại diên cho hơn 200 đảng viên của huyện. Đại
hội đã tập trung quán triệt tinh thần nghị quyết Đại hội Đảng bộ liên khu IV(cuối
GV Ngô Quốc Bình - Trường THPT Thạch Thành II
8


Sáng kiến kinh nghiệm lịch sử địa phương
năm 1948) về xây dựng hậu phương vững mạnh về mọi mặt và sẵn sàng chiến
đấu bảo vệ quê hương. Đại hội xác định Thạch Thành là vùng hậu phương giáp
vùng địch chiếm. Do đó, phải củng cố, tăng cường sức mạnh về mọi mặt, nâng
cao cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu và chiến thắng quân thù. Đại hội đã bầu ra ban
chấp hành mới, đồng chí Phạm Văn Giởn được bầu làm bí thư huyện uỷ. Thực
hiện nghị quyết đại hội Đảng bộ huyện lần thứ 3, các cấp uỷ đảng, chính quyền
đã tăng cường các biện pháp để giúp đỡ nhân dân và các cơ quan tản cư về
Thạch Thành. Đến đầu năm 1949, Thạch Thành đã đón hàng vạn dân về tản cư,
trong đó có gia đình của tổng bí thư Trường Chinh cùng hàng chục cơ quan, đơn
vị, công binh xưởng của trung ương, quân đội các tỉnh. Đảng bộ và nhân dân
Thạch Thành luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để giúp đỡ đồng bào tản cư.
Hàng ngàn gia đình trong huyện đã tình nguyện giúp đỡ nơi ăn, chỗ ở, đồ dùng
gia đình, thậm chí cả ruộng đất tạo điều kiện cho đồng bào tản cư ổn định cuộc



Sáng kiến kinh nghiệm lịch sử địa phương
thường xuyên quan tâm. Từ những phong trào cách mạng rộng lớn trong nhân
dân, công tác phát triển Đảng đẩy lên một bước mới. Nhiều quần chúng tích cực
đã được kết nạp vào Đảng, bổ sung cho lực lượng quan trọng cho phong trào
cách mạng địa phương.
3.1.3. Củng cố và giữ vững hậu phương, tăng cường chi viện cho tiền
tuyến.
Bước sang năm 1950, Đảng ta chủ trương chuyển mạnh sang tổng phản
công tiêu diệt sinh lực địch làm thay đổi thế chiến lựơc có lợi cho ta. Để thực
hiện nhiệm vụ này, Trung ương nêu rõ phải gấp rút bồi dưỡng và xây dựng quân
đội nhân dân, xây dựng lực lượng chủ lực, đẩy mạnh chiến tranh chính quy, tích
cực phá tề trừ gian, thực hiện tổng động viên theo khẩu hiệu “Tất cả cho tiền
tuyến, tất cả để chiến thắng” tiếp đó ngày 12/2/1950, chủ tịch Hồ Chí Minh đã ra
sắc lệnh tổng động viên nhân lực, vật lực, tài lực cho cuộc kháng chiến của dân
tộc. Triển khai nhiệm vụ đó, tháng 6-1950, ban chấp hành huyện uỷ đã triệu tập
Đại hội lần thứ tư của Đảng tại làng Án Đổ. Đại hội đề ra nhiệm vụ tăng cường
sức mạnh của chế độ dân chủ nhân dân, đẩy mạnh sản xuất, thực hành tiết kiệm,
thực hiện chính sách ruộng đất, bồi dưỡng sức dân và chi viện ngày càng nhiều
cho chiến trường.
Thực hiện nghị quyết của Đại hội Đảng bộ huyện, công tác giáo dục chính
trị được đẩy lên một bước. Các cấp uỷ Đảng đã tổ chức các lớp học cho cán bộ,
đảng viên về chủ trương lớn của Đảng. Các buổi phát thanh cổ động và các khẩu
hiệu được tuyên truyền rộng rãi trong nhân dân đã tạo ra khí thế mới cho phong
trào cách mạng mới ở địa phương. Đầu năm 1950, Huyện đã huy động hàng
ngàn ngày công đào đắp hàng chục đập ngăn nước và mương tưới tiêu, phục vụ
sản xuất nông nghiệp.Nhằm chuẩn bị cho giai đoạn mới, tháng 7-1950, Hội nghị
cán bộ tỉnh đã xác định nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân Thanh Hoá là: Quyết
chiến thắng để bảo vệ Thanh Hoá một hậu phương quan trọng của ba chiến

suốt cuộc kháng chiến chống Pháp.Để đóng góp nhân lực, vật lực, tài lực cho
cuộc kháng chiến của dân tộc, thực hiện chủ trương lớn của Trung ương Đảng
và Chủ tịch Hồ Chí Minh, Huyện uỷ và Uỷ ban kháng chiến hành chính đã phát
động nhân dân tham gia các phong trào: mua công phiếu kháng chiến, mua công
trái quốc gia, ủng hộ lúa khao quân, hũ gạo kháng chiến, quỹ công lương…
huyện uỷ đã cử cán bộ xuống xã kết hợp với các cán bộ cơ sở tuyên truyền vận
động nhân dân tham gia. Tuy đời sống nhân dân Thạch Thành còn gặp nhiều
khó khăn, thiếu thốn nhưng với tinh thần cách mạng, mọi người, mọi nhà đều
hết lòng đóng góp công sức và của cải vật chất cho cuộc kháng chiến. Với tinh
thần đó toàn huyện đã mua 1637 công phiếu kháng chiến, 4850 công trái quốc
gia, lúa cụ Hồ khao quân 118 tấn, hàng ngàn hũ gạo kháng chiến với 21,5 tấn,
quỹ công lương 150,9 tấn và 76355 đồng. Cùng với những đóng góp về vật chất,
Huyện uỷ, Uỷ ban kháng chiến hành chính đã chỉ đạo các xã, thôn thành lập các
đội dân công. Mỗi thôn có một đội dân công từ 10 người trở lên, mỗi xã có một
đại đội trên dưới 100 người do một đồng chí đảng viên phụ trách. Lực lượng dân
công luôn luôn sẵn sàng phục vụ ở địa phương và các chiến trường. Cuối năm
1950, đầu năm 1951, Thanh Hoá được Trung ương giao vận chuyển 5000 tấn lúa
ra liên khu III chuẩn bị cho chiến dich Hà - Nam - Ninh. Thạch Thành trở thành
địa bàn tập kết của chiến dịch, nhận rõ trách nhiệm đó, huyện uỷ, Uỷ ban kháng
chiến hành chính đã họp bàn triển khai kế hoạch phối hợp cùng các đơn vị của
tỉnh chuẩn bị các phương tiện vận chuyển, bến bãi , kho tàng tập kết đảm bảo an
toàn, bí mật. Các xã vận động nhân dân giúp đỡ nơi ăn nghỉ và ủng hộ các
phương tiện vận chuyển, nhất là các loại thuyền nan. Do chủ động, ban dân công
của huyện đã huy động hàng ngàn dân công từ các xã, thôn tham gia đợt vận
chuyển. Nhiều gia đình tự nguyện nấu cơm, đun nước, ủng hộ thuốc men, tạo
nơi ăn nghỉ cho các đoàn dân công. Sau gần một tháng vật lộn với giá rét và sự
đánh phá của máy bay địch, 6 vạn dân công của tỉnh cùng với Đảng bộ và nhân
dân huyện Thạch Thành đã vận chuyển được 4.635 tấn thóc về tập kết an toàn ở
huyện chẩn bị cho chiến dịch. Ngoài việc vận chuyển lương thực chuẩn bị cho
chiến dịch Hà - Nam - Ninh, trong năm 1950, và đầu năm 1951, Thạch Thành

huyện để bàn kế hoạch triển khai. Hội nghị xác định, đây là một nhiệm vụ chính
trị quan trọng, một cuộc đấu tranh giai cấp thực sự, phải quán triệt tinh thần của
Đảng dựa vào quần chúng nhân dân đấu tranh buộc bọn chủ và phú nông phải
nghiêm chỉnh thực hiện nghĩa vụ đóng góp cho nhà nước. Hội nghị quyết định
thành lập ban thuế nông nghiệp từ huyện xuống cơ sở. Đây là lần đầu tiên Thạch
Thành thực hiện chính sách thuế nông nghiệp. Một công việc hết sức khó khăn
và phức tạp nhưng Đảng bộ và nhân dân trong huyện đã tỏ rõ quyết tâm thực
hiện thắng lợi nhiệm vụ quan trọng này. Một mặt, huyện đẩy mạnh công tác
tuyên truyền, vận động rộng rãi trong nhân dân, mặt khác, huyện chỉ đạo ban
thuế của các xã tổ chức kiểm kê ruộng đất, phân mảnh, định hạng, tính sản
lượng, tính địa tô theo cấp luỹ tiến và lập bảng thuế cho các địa phương và gia
đình. Từ năm 1951 đến 1954, toàn huyện đã thu được 10907 tấn để đóng góp
cho cuộc kháng chiến. Trong đó xã Thạch Bình thu được 855,233 tấn; Thạch
Cẩm 771,406 tấn; Thạch Đồng 703,3 tấn; Thành An 703,6 tấn.Cũng trong thời
gian này, Thạch Thành còn phát động phong trào “đảm phụ quốc phòng” toàn
huyện góp được 81,93 tấn thóc. Năm 1951, thực dân Pháp tăng cường đánh phá
các vùng hậu phương của ta tại Thạch Thành, chúng đã tung nhiều biệt kích, do
thám và dùng máy bay ném bom bắn phá làng bản, công trình thuỷ lợi, kho tàng,
trường học…, nhằm uy hiếp tinh thần kháng chiến, phá hoại sản xuất, phá hoại
GV Ngô Quốc Bình - Trường THPT Thạch Thành II
12


Sáng kiến kinh nghiệm lịch sử địa phương
các đường tiếp tế cho chiến trường và các cơ quan sơ tán về địa phương. Chúng
đã ném bom vào các làng: Cổ Tế, Phú Lộc, Phố Cát, ngã ba Vân Du, Thạch
Yên, Đại Định.., những địa bàn quan trọng chúng ném bom nhiều lần làm hàng
trăm người chết và bị thương, hàng trăm ngôi nhà bị cháy. Nhưng tội ác của
chúng không làm nhụt ý chí của nhân dân Thạch Thành. Trái lại, tất cả nhân dân
đã đồng tâm nhất chí, giúp đỡ nhau vượt qua khó khăn trước mắt, tiếp tục đẩy

dẫn trực tiếp của liên khu IV và tỉnh uỷ Thanh Hoá, Đảng bộ luôn luôn
đề cao truyền thống đấu tranh cách mạng của nhân dân các dân tộc, phát động
các phong trào cách mạng rộng lớn trong nhân dân, làm cho nhân dân tin vào
Đảng, tin vào thắng lợi cuộc kháng chiến. Quần chúng nhân dân đã không tiếc
công, tiếc của, tự nguyện đóng góp và thực hiện nghĩa vụ của mình đối với tổ
GV Ngô Quốc Bình - Trường THPT Thạch Thành II
13


Sáng kiến kinh nghiệm lịch sử địa phương
quốc, ra sức cũng cố, xây dựng chính quyền, mặt trận và các đoàn thể của mình
ngày càng vững mạnh.
3.2. Thiết kế bài giảng cho tiết lịch sử địa phương lớp 12 THPT.
Tiết 46 :

LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG

VAI TRÒ CỦA ĐẢNG BỘ VÀ NHÂN DÂN HUYỆN THẠCH THÀNH
TRONG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP 1946 – 1954
I. MỤC ĐÍCH – YÊU CẦU:
1. Kiến thức:
Giúp học sinh nắm được.
- Quá trình thành lập đảng bộ và xây dựng chính quyền dân chủ nhân dân
huyện Thạch Thành.
- Công cuộc xây dựng và củng cố hậu phương kháng chiến của huyện
Thạch Thành.
- Quá trình củng cố và giữ vững hậu phương tăng cường chi viện cho tiền
tuyến.
2. Tư tưởng – Tình cảm.
- Tự hào về truyền thống yêu nước, cách mạng của quê hương mình.

nhiệm vụ trọng tâm của huyện là gì?
chính quyền cũ, xây dựng
HS sử dụng tư liệu trả lời.
chính quyền dân chủ nhân
Ngày 21-8-1945, Uỷ ban nhân dân cách mạng dân.
lâm thời huyện Thạch Thành được thành lập do - 21/8/1945 thành lập ủy ban
đồng chí Nguyễn Trí Đạo làm chủ tịch.
nhân dân cách mạng lâm thời.
Lúc này yêu cầu đặt ra phải có tổ chức Đảng
trực tiếp lãnh đạo đẩy lùi những khó khăn, thử
thách trước mắt, phát huy những thành quả cách
mạng mà nhân dân Thạch Thành đã đạt được. - 10/11/1945 thành lập huyện
Xuất phát từ yêu cầu đó ngày 10-11-1945, đồng ủy lâm thời.
chí Đặng Văn Hỷ tỉnh uỷ viên đã về Thạch
Thành tổ chức hội nghị kết nạp đảng viên và
thành lập huyện uỷ lâm thời. Đồng chí Phạm
Văn Giản được chỉ định làm Bí thư huyện uỷ
lâm thời.
GV sử dụng tư liệu về các nhân vật lịch sử để
giảng mở rộng cho học sinh.
GV hỏi HS ý nghĩa của việc thành lập đảng bộ
và xây dựng chính quyền dân chủ nhân dân.
- Ýnghĩa:
HS dựa vào tư liệu tham khảo để trình bày ý Thể hiện sự trưởng thành của
nghĩa.
đội ngũ cán bộ cũng như sự
lớn mạnh của phong trào cách
mạng Thạch Thành. Từ đây,
phong trào cách mạng của
huyện được triển khai nhanh

lượng bộ đội chủ lực ở cấp tỉnh và huyện, tháng
10-1947, huyện tổ chức đợt tuyển quân đầu tiên
bổ sung cho quân chủ lực tỉnh.Toàn huyện được
giao chỉ tiêu tuyển 25 người nhưng hàng trăm
thanh niên các xã đã nô nức tình nguyện xin
được tham gia quân đội đi kháng chiến.
Thực hiện chủ trương lớn của Đảng, tháng 21948, đại đội chủ lực của huyện được thành lập,
gồm 120 chiến sĩ chia làm hai trung đội. Đồng
chí Phạm Minh Quý, huyện đội phó làm đại đội
trưởng, đồng chí Trần Cừu làm chính trị viên.
Đại đội đóng tại làng An Đổ với phiên hiệu
c236 thuộc trung đoàn 435 của tỉnh đội Thanh
Hoá.
Để hỗ trợ cho việc phát triển lực lượng vũ
trang, ở Thạch Thành huyện uỷ đã phát động
phong trào tuần lễ nuôi quân, do chuẩn bị chu
đáo, phong trào đã được toàn dân tham gia.
Toàn huyện đã góp được 150 tấn thóc và 30.000
đồng. Thạch Thành đã được tỉnh biểu dương là
huyện có phong trào nuôi quân khá nhất.
Đảng bộ và nhân dân Thạch Thành luôn tạo mọi
điều kiện thuận lợi nhất để giúp đỡ đồng bào
tản cư. Hàng ngàn gia đình trong huyện đã tình
nguyện giúp đỡ nơi ăn, chỗ ở, đồ dùng gia đình,

- 2-1947, Thạch Thành đã tổ
chức Đại hội Đại biểu Đảng
bộ lần thứ nhất.

- 3/1947 huyện Thạch Thành

cố hậu phương kháng chiến Thạch Thành còn chi viện cho tiền tuyến.
làm tốt công tác chi viện cho tiền tuyến.
GV sử dụng câu hỏi chuyển mục: Trong cuộc
kháng chiến chống Pháp Thạch Thành đã thực
hiện nghĩa vụ chi viện như thế nào?
HS dựa vào tài liệu tham khảo trả lời.
Ngày 12/2/1950, chủ tịch Hồ Chí Minh đã ra
sắc lệnh tổng động viên nhân lực, vật lực, tài
lực cho cuộc kháng chiến của dân tộc. Để đóng
góp nhân lực, vật lực, tài lực cho cuộc kháng
chiến của dân tộc, thực hiện chủ trương lớn của
Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh,
Huyện uỷ và Uỷ ban kháng chiến hành chính đã
phát động nhân dân tham gia các phong trào:
mua công phiếu kháng chiến, mua công trái
quốc gia, ủng hộ lúa khao quân, hũ gạo kháng
chiến, quỹ công lương… huyện uỷ đã cử cán bộ
xuống xã kết hợp với các cán bộ cơ sở tuyên
truyền vận động nhân dân tham gia. Với tinh
thần đó toàn huyện đã mua 1637 công phiếu
kháng chiến, 4850 công trái quốc gia, lúa cụ Hồ
khao quân 118 tấn, hàng ngàn hũ gạo kháng
chiến với 21,5 tấn, quỹ công lương 150,9 tấn và
76.355 đồng.
Cùng với những đóng góp về vật chất, Huyện
uỷ, Uỷ ban kháng chiến hành chính đã chỉ đạo
các xã, thôn thành lập các đội dân công. Lực
lượng dân công luôn luôn sẵn sàng phục vụ ở
địa phương và các chiến trường.
Cuối năm 1950, đầu năm 1951, Thanh Hoá

trong vụ chiêm 1951, huyện uỷ đó chủ trương
đẩy mạnh việc vay thóc của nhân dân, đồng thời
triển khai việc thu thuế điền thổ, luỹ tiến và
mua thóc theo định giá, từ cố gắng đó, vụ chiêm
năm 1951, Thạch Thành đã huy động được gần
một ngàn tấn thóc cho nhà nước.
1951 - 1954 Thạch Thành thu được 10707 tấn
thóc giúp cho cuộc kháng chiến. Ngoài ra còn
góp 81,938 tấn vào quỹ “đảm phụ quốc phòng”
Trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Huyện đã
điều động nhiều cán bộ huyện trực tiếp lãnh đạo
các đoàn dân công hoả tuyến ở các xã trọng
điểm. Khắp nơi trong huyện, ở đâu cũng nô nức
thành lập các đơn vị dân công lên đường phục
vụ chiến dịch. Từ khí thế đó, Đảng bộ và nhân
dân Thạch Thành đó huy động được hàng chục
ngàn người tham ra các đợt vận chuyển cho
chiến dịch, hàng trăm xe đạp thồ, nhiều thuyền
nan cùng nhiều lương thực, thực phẩm góp
phần vào chiến thắng lừng lẫy của chiến dịch
Điện Biên Phủ.
Trong chiến dịch này, mặc dù bị máy bay, pháo
địch đánh phá ác liệt, nhiều người đã hy sinh
nhưng các đoàn dân công của huyện vẫn vượt
qua bom đạn của kẻ thù đem hàng tới đích,
hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tiếp vận cho
chiến dịch.

- 1951, Thạch Thành huy
động được gần một ngàn tấn

- Kết quả khảo sát 85 học sinh ở 2 lớp 12A3 và 12A6 năm học 2016 –
2017 trước và sau khi thiết kế tiết lịch sử địa phương theo hướng sử dụng tư liệu
lịch sử về cách mạng Thạch Thành giai đoạn 1946 – 1954 cho thấy học sinh có
sự thay đổi rõ rệt về tính hứng thú và sự hiệu quả.

Nội dung khảo sát

Trước khi sử dụng tư Sau khi sử dụng tư
liệu LSĐP dạy học
liệu LSĐP dạy học

Hứng thú với tiết học lịch sử
địa phương.

10/85 (11,7%)

67/85(78,8%)

Hiểu biết về lịch sử cách
mạng huyện Thạch Thành

6/85(7,1%)

61/85(71,7%)

Ý thức về tinh thần và trách
nhiệm đối với quê hương

21/85(24,7%)


Thanh Hóa, ngày 18 tháng 5 năm2017
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung
của người khác.

Ngô Quốc Bình

GV Ngô Quốc Bình - Trường THPT Thạch Thành II
20


Sáng kiến kinh nghiệm lịch sử địa phương

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Lịch sử Thanh Hoá tập 1- Nxb khoa học xã hội – Hà Nội 1990.
2. Lịch sử Thanh Hoá tập 2 – Nxb khoa học xã hội – Hà Nội 1994.
3. Đường lên chiến khu – ty văn hoá và Ban vận động thành lập hội nhà văn
– Thanh Hoá 1971.
4. Đường lên chiến khu tập 2 – Hội nhà văn – ty văn hoá Thanh Hoá 1976.
5. Những sự kiện lịch sử Đảng bộ huyện Vĩnh Thạch 1925-1945-Nxb Thanh
Hoá 1942.
6. Lịch sử Đảng bộ tỉnh Thanh Hoá tập 1- 1930-1954- Ban tuyên giáo tỉnh uỷ
Thanh Hoá 1971.
7. Thạch Thành những chặng đường cách mạng- 1996.
8. Lịch sử Đảng bộ huyện Thạch Thành- 1996.
9. Danh sĩ Thạch Thành – Nxb Thạch Thành 1995.
10. Dư địa chí Thạch Thành – Nxb văn hóa thông tin 2004.

GV Ngô Quốc Bình - Trường THPT Thạch Thành II
21

932/QĐSGDĐT ngày
11/12/2008.
Dạy học lịch sử địa phương lớp 12 Sở GD
C
Quyết định số
tại di tích lịch sử chiến khu Ngọc
& ĐT
539/QĐTrạo.
SGDĐT ngày
18/10/2011.
Sử dụng tư liệu diễn ca lịch sử
Sở GD
C
Quyết định số
“ Việt Nam dân tộc anh hùng”
& ĐT
753/QĐnhằm tăng hứng thú và hiệu quả
SGDĐT ngày
học tập cho học sinh lớp 10 THPT.
05/11/2014.

GV Ngô Quốc Bình - Trường THPT Thạch Thành II
22