ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

VŨ THỊ NGÂN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TOÁN
Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN
HƯNG HÀ TỈNH THÁI BÌNH THEO ĐỊNH HƯỚNG
GIÁO DỤC THPT SAU NĂM 2015

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2016
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

VŨ THỊ NGÂN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TOÁN
Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN
HƯNG HÀ TỈNH THÁI BÌNH THEO ĐỊNH HƯỚNG
GIÁO DỤC THPT SAU NĂM 2015
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

và nghiên cứu đề tài.
Đặc biệt tôi xin bày tỏ và biết ơn sự giúp đỡ tận tình của Phó Giáo sư Tiến sỹ - Nguyễn Thị Tính là người trực tiếp hướng dẫn đã quan tâm, chỉ bảo
và giúp đỡ tôi một cách thiết thực nhất trong suốt quá trình thực hiện và hoàn
thành luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn các cán bộ quản lý, các thầy giáo, cô giáo đang
công tác, trực tiếp giảng dạy tại các trường THPT huyện Hưng Hà Tỉnh Thái
Bình đã tận tình giúp đỡ, cung cấp đầy đủ các số liệu theo yêu cầu, tạo điều
kiện tốt nhất để tôi hoàn thành khoá học và bản luận văn này.

Thái Nguyên, tháng 05 năm 2016
Tác giả
Vũ Thị Ngân

ii
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn


MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN.......................................................................................................... ii
MỤC LỤC............................................................................................................iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ........................................................................ iv
DANH MỤC CÁC BẢNG ..................................................................................... v
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ ................................................................................ vi
MỞ ĐẦU .............................................................................................................. 1

1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu ....................................................................................... 3
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu ................................................................. 3

1.4 . Vai trò của Hiệu trưởng trong quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở
trường trung học phổ thông sau năm 2015 ................................................ 30
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý dạy học môn Toán ở trường THPT
sau năm 2015 ............................................................................................. 32
1.5.1. Những yếu tố chủ quan ............................................................................ 32
1.5.2. Các yếu tố khách quan ............................................................................. 34
Kết luận chương 1.............................................................................................. 35
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN
TOÁN Ở CÁC TRƯỜNG THPT HUYỆN HƯNG HÀ TỈNH THÁI BÌNH
THEO ĐỊNH HƯỚNG GIÁO DỤC THPT SAU NĂM 2015 ............................. 36

2.1. Khát quát chung về các trường THPT huyện Hưng Hà tỉnh Thái Bình..... 36
2.1.1. Quy mô trường lớp .................................................................................. 36
2.1.2. Đội ngũ cán bộ QLGD, GV Toán ........................................................... 36
2.1.3. Học sinh ................................................................................................... 38
2.2. Tổ chức khảo sát ......................................................................................... 39
2.2.1. Mục đích khảo sát .................................................................................... 39
2.2.2. Đối tượng khảo sát................................................................................... 40
2.2.3. Nội dung khảo sát .................................................................................... 40
2.2.4. Phương pháp khảo sát .............................................................................. 40
2.3. Thực trạng hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THPT huyện Hưng
Hà tỉnh Thái Bình theo định hướng giáo dục THPT sau năm 2015 ................ 40
2.3.1. Thực trạng về hoạt động dạy của giáo viên Toán ................................... 40
2.3.2. Thực trạng về hoạt động học môn Toán của học sinh............................. 45

iv
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn


v
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn


3.4. Khảo sát tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp .......................... 96
Kết luận chương 3............................................................................................ 100
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ................................................................... 101

1. Kế t luận ........................................................................................................ 101
2. Khuyến nghị................................................................................................. 102
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................ 104
PHỤ LỤC ...............................................................................................................

vi
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
CBQL

: Cán bộ quản lý

CSVC

: Cơ sở vật chất


: Phương tiện dạy học

SGK

: Sách giáo khoa

THPT

: Trung học phổ thông

TN

: Tốt nghiệp

iv
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1. Kế hoạch dạy học chương trình bắt buộc ......................................... 18
Bảng 1.2. Kế hoạch dạy học chương trình tự chọn ........................................... 18
Bảng 1.3. Kế hoạch dạy học chương trình chuyên đề học tập .......................... 18
Bảng 2.1.Thống kê số lượng cán bộ giáo viên và học sinh ............................... 36
Bảng 2.2. Đội ngũ cán bộ quản lý năm học 2015- 2016 ................................... 36
Bảng 2.3. Đội ngũ giáo viên Toán của các trường THPT huyện Hưng Hà ...... 37
Bảng 2.4. Kết quả xếp loại học lực, hạnh kiểm và tốt nghiệp........................... 39
Bảng 2.5. Kết quả HS đỗ Đại học, Cao đẳng, Chuyên nghiệp.......................... 39
Bảng 2.6. Kết quả khảo sát thực trạng hoạt động dạy của giáo viên Toán ....... 41

Bảng 2.25. Kế t quả khảo sát thực trạng quản lý CSVC, PTDH môn Toán ...... 66
Bảng 2.26. Quản lý mối quan hê ̣ thầy - trò trong ho ̣c Toán ở các trường
THPT Huyện Hưng Hà, Tỉnh Thái Bình ....................................... 67
Bảng 3.1: Kết quả khảo sát về tính cần thiết ..................................................... 96
Bảng 3.2: Kết quả khảo sát về tính khả thi của các biện pháp quản lý ............. 98

vi
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn


DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1. Trình độ chuyên môn .................................................................... 38
Biểu đồ 2.2. Động cơ học tập môn Toán của HS .............................................. 45

vi
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục và đào tạo có vai trò to lớn trong đời sống xã hội, là nền tảng
vững chắc cho sự phát triển nhanh và bề vững của mỗi quốc gia trên toàn thế
giới. Thế giới trong thế kỷ XXI có những chuyển biến mới cực kỳ quan trọng
ảnh hưởng to lớn đến tình hình của mọi lĩnh vực trên toàn cầu, nổi bật là sự
hình thành một xã hội thông tin, kinh tế tri thức và sự phát triển nhanh chóng
chưa từng thấy của khoa học công nghệ, xu thế của toàn cầu hóa. Đây là

năng lực của người học, nghĩa là từ chỗ quan tâm đến việc học sinh học cái gì
đến chỗ quan tâm học sinh vận dụng được cái gì qua việc học. Trên cơ sở đó
học sinh được “phát triển hài hòa cả thể chất và tinh thần. Học sinh được giáo
dục toàn diện đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ, các kỹ năng cơ bản; được rèn
luyện, phát triển các phẩm chất, năng lực cần thiết và tiếp cận nghề nghiệp”.
Trong quá trình đổi mới giáo dục nói chung và chương trình giáo dục
trung học phổ thống nói riêng, môn Toán là một môn học chiếm vị trí quan
trọng đặc biệt và không thể thiếu trong chương trình giáo dục phổ thông. Đặc
biệt theo đề án đổi mới chương trình, sách giáo khoa phổ thông sau năm 2015
môn Toán là một trong 3 môn học bắt buộc trong chương trình lớp11 + 12. Đặc
trưng của môn Toán học là tính trừu tượng cao và tính thực tiễn phổ dụng, có
tính logic chặt chẽ và tính thực nghiệm. Thông qua Toán học hình thành và
phát triển cho học sinh một số năng lực chung cốt lõi: năng lực tính toán, năng
lực tư duy, năng lực sử dụng công nghệ, năng lực ngôn ngữ/ giao tiếp, năng lực
giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác, năng lực tự quản lý, năng lực tự học, năng
lực sử dụng công nghệ và năng lực chuyên biệt....đồng thời phát triển ở học
sinh các kĩ năng giao tiếp, quản lý phát triển bản thân, kĩ năng thích ứng
vv…Thực tế dạy học cho thấy hiện nay nhiều trường THPT mới chỉ tập trung
quan tâm đến việc dạy Toán theo điểm số đạt được ở người học, chưa quan tâm
đến phát triển năng lực Toán học ở học sinh.
Với những lý do trên chúng tôi chọn đề tài “Quản lý hoạt động dạy học
môn Toán ở các trường THPT huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình theo định
hướng giáo dục THPT sau năm 2015” để nghiên cứu.

2


2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng về quản lý dạy học môn Toán
ở trường THPT nhằm đề xuất các biện pháp Quản lý hoạt động dạy học môn

sách giáo khoa sau năm 2015 phù hợp với điều kiện thực hiện thì sẽ góp phần
nâng cao hiệu quả quản lý HĐDH môn Toán ở các trường THPT hiện nay.
6. Phạm vi nghiên cứu
6.1. Giới hạn đối tượng nghiên cứu
Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu về quản lý HĐDH môn Toán theo định
hướng giáo dục THPT sau năm 2015 ở các trường THPT huyện Hưng Hà, tỉnh
Thái Bình.
6.2. Giới hạn khách thể khảo sát (Thuộc 05 trường THPT huyện Hưng Hà,
tỉnh Thái Bình)
Ban giám hiệu, gồm: 05 hiệu trưởng, 09 phó hiệu trưởng.
Tổ trưởng chuyên môn và giáo viên Toán: 60 đồng chí.
Học sinh: 150.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Phân tích, tổng hợp và hệ thống hóa các tài liệu, văn bản có liên quan đến quản
lý HĐDH môn Toán nhằm xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1. Phương pháp điều tra giáo dục
Chúng tôi sử dụng các bảng hỏi dành cho cán bộ quản lý, giáo viên, học
sinh để thu thập thông tin về thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Toán
và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học môn Toán.
7.2.2. Phương pháp quan sát
Quan sát HĐ quản lý của Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, hoạt động dạy của
giáo viên và hoạt động học của học sinh các trường THPT huyện Hưng Hà, tỉnh
Thái Bình để thu thập thông tin liên quan đến vấn đề nghiên cứu.
7.2.3. Phương pháp phỏng vấn
Phỏng vấn trực tiếp các CBQL về công tác quản lý HĐDH môn Toán.
4



bất kì quốc gia nào cũng nhận được nhiều sự quan tâm và nghiên cứu của các
nhà khoa học.
Từ thời cổ đại, Khổng Tử (551-479 TCN), triết gia nổi tiếng, nhà giáo dục
lỗi lạc của Trung Quốc cho rằng giáo dục là cần thiết cho mọi người (hữu giáo
vô loại).
Nhà bác học người Đức Leibniz (1646-1716) có quan điểm: Ai làm chủ
giáo dục có thể thay đổi thế giới.
Ở Việt Nam, Chủ Tịch Hồ Chí Minh từng nói “một dân tộc dốt là một dân
tộc yếu”, vì vậy Đảng và Nhà nước ta đã coi giáo dục là quốc sách hàng đầu.
Ngày nay cùng với sự phát triển về kinh tế, xã hội, khoa học quản lý giáo
dục Việt Nam đang dần hoàn thiện, phát triển và tiếp cận với thế giới. Trong
quá trình đó đã xuất hiện nhiều nhà nghiên cứu quản lý giáo dục, quản lý
trường học, quản lý hoạt động dạy học. Có rất nhiều đề tài thạc sĩ ở các khóa
trước nghiên cứu về các giải pháp quản lý dạy học nhằm nâng cao chất lượng
dạy học ở các cấp học, các vùng miền khác nhau. Mỗi đề tài đều nghiên cứu
thực trạng và đưa ra các giải pháp khác nhau phù hợp với thực tế từng cấp học,
từng loại hình trường học, từng địa phương, như:
- Nguyễn Quốc Quân: Biện pháp quản lý dạy học nhằm nâng cao kết quả
học thực hành nghề tại trường Trung cấp nghề Tuyên Quang, Luận văn thạc sĩ
giáo dục - 2008.

6


- Nguyễn Văn Tám: Một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở trường
Cao đẳng nghề Công nghiệp Việt Bắc-TKV, Luận văn thạc sĩ giáo dục - 2008.
- Nguyễn Thị Phương: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo định
hướng đổi mới phương pháp ở trường THCS huyện Ninh Giang tỉnh Hải
Dương, Luận văn thạc sĩ giáo dục - 2009.
- Lý Văn Khương: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở trường THCS

đổi mới phương pháp dạy học của hiệu trưởng trường THCS huyện Tiên Du
tỉnh Bắc Ninh, Luận văn thạc sĩ giáo dục - 2012.
- Phạm Quốc Khánh: Quản lý hoạt động dạy học theo hướng phân hóa ở
trường THCS Chu Văn An thành phố Thái Nguyên tỉnh Thái Nguyên, Luận
văn thạc sĩ giáo dục - 2012.
- Lại Chiến Thắng: Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT huyện
Hoành Bồ tỉnh Quảng Ninh, Luận văn thạc sĩ giáo dục - 2012.
-Phạm Bá Quyết: Quản lý hoạt động dạy học ở các trường THCS có đông
học sinh dân tộc thiểu số ở huyện Lục Ngạn tỉnh Bắc Giang, Luận văn thạc sĩ
giáo dục - 2013.
-Nguyễn Thị Dung: Quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng theo mô
hình “trường học thân thiện, học sinh tích cực” ở trường THCS thành phố Hạ
long tỉnh Quảng Ninh, Luận văn thạc sĩ giáo dục - 2013.
-Trần Thị Hồng Thu: Quản lý hoạt động dạy học trong môi trường phát
triển công nghệ thông tin truyền thông ở các trường THCS thành phố Uông Bí
tỉnh Quảng Ninh, Luận văn thạc sĩ giáo dục - 2013.
-Nguyễn Đăng Dũng: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu
trưởng trường THCS Vũ Kiệt huyện Thuận Thành tỉnh Bắc Ninh đáp ứng yêu
cầu trường chuẩn chất lượng cao, Luận văn thạc sĩ giáo dục - 2014.
-Triệu Ngọc Luân: Quản lý hoạt động dạy học ở các trường THPT vùng
đặc biệt khó khăn của tỉnh Cao Bằng, Luận văn thạc sĩ giáo dục - 2014.
- Đinh Thị Hằng: Quản lý hoạt động chuyên môn của khoa Khoa học cơ
bản trường Cao đảng nghề Công nghệ và Nông Lâm Phú Thọ, Luận văn thạc sĩ
giáo dục - 2014.
Gần đây có đề tài luận văn thạc sĩ giáo dục của Phạm Thị Bích Ngọc về
Quản lý dạy học môn Tiếng Việt ở các trường Tiểu học quận Ngô Quyền thành

8




Tóm lại: Dạy học là một quá trình trong đó dưới vai trò chủ đạo của
giáo viên, người học tự giác hình thành tri thức, kĩ năng, phát triển năng lực
tư duy, năng lực hoạt động trí tuệ và phẩm chất đạo đức của người công
dân, người lao động thực hiện có hiệu quả mục tiêu, nhiệm vụ dạy học đề ra.
Hoạt động dạy học ở trường THPT thực hiện các nhiệm vụ sau đây:
- Tổ chức, điều khiển học sinh nắm vững hệ thống những tri khoa học, phổ
thông, hiện đại, phù hợp với điều kiện về tự nhiên, xã hội và con người Việt
Nam, khả năng tư duy của học sinh Việt Nam, đồng thời rèn luyện cho học sinh
những kỹ năng, kỹ xảo tương ứng (nhiệm vụ giáo dưỡng).
- Tổ chức, điều khiển nhằm phát triển ở học sinh năng lực hoạt động trí
tuệ, đặc biệt là năng lực tư duy sáng tạo (nhiệm vụ phát triển).
- Từ hai nhiệm vụ trên học sinh dần dần hình thành và hoàn thiện cơ sở thế
giới quan, nhân sinh quan khoa học, lý tưởng và những phẩm chất cần thiết của
con người mới xã hội chủ nghĩa (nhiệm vụ giáo dục).
1.2.2. Quản lý hoạt động dạy học
Quản lý nhà trường là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp
quy luật của chủ thể quản lý nhà trường giúp cho nhà trường vận hành theo
đường lối, quan điểm giáo dục của Đảng, thực hiện được mục tiêu, tính chất
của nhà trường Việt Nam đó là hình thành phát triển nhân cách người học theo
yêu cầu xã hội.
Quản lý hoạt động dạy học chính là sự tác động có mục đích của chủ thể
quản lý (người hiệu trưởng) đến tập thể giáo viên, học sinh, toàn bộ quá trình
dạy học và các thành tố tham gia vào quá trình dạy học nhằm huy động và sử
dụng có hiệu quả các nguồn lực vốn có, tạo động lực đẩy mạnh quá trình dạy
học của nhà trường nhằm thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ của quá trình dạy học
và mục tiêu giáo dục của nhà trường đó là hình thành phát triển nhân cách học
sinh đáp ứng yêu cầu xã hội.
Quản lý hoạt động dạy học chính là sự tác động lên đội ngũ giáo viên và
học sinh qua việc thực thi các chức năng quản lý, đó là: lập kế hoạch, tổ chức

chặt chẽ và tính thực nghiệm.
11


Môn Toán có vai trò, vị trí, ý nghĩa hết sức quan trọng trong nhà trường
phổ thông nói chung, trường THPT nói riêng bởi những lý do cơ bản sau:
Môn Toán có vai trò quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu chung của
giáo dục phổ thông, giúp học sinh “hình thành và phát triển các năng lực
chung, đồng thời phát triển các năng lực chuyên biệt chủ yếu sau: Năng lực tư
duy toán học (chú trọng tư duy toán học, góp phần vào hình thành năng lực tư
duy chung); năng lực giải quyết các vấn đề toán học; năng lực mô hình hóa
toán học; năng lực giao tiếp toán học (nói, viết, biểu diễn toán học); năng lực
sử dụng các công cụ, phương tiện toán học (đặc biệt là công cụ ICT); năng lực
tự học toán với phương pháp phù hợp, đồng thời hợp tác được với người khác
một cách hiệu quả trong quá trình học tập toán.”[9]
Môn Toán cung cấp vốn kiến thức Toán học phổ thông cho học sinh một
cách có hệ thống và tương đối hoàn chỉnh bao gồm cả kiến thức, kỹ năng và tư
duy, môn Toán ở nhà trường phổ thông nhằm giúp học sinh “Nắm vững các
kiến thức, kỹ năng toán học cần thiết trong thực hành ứng dụng (trong đời
sống, thực tiễn), trong học tập các môn học khác; phát triển trí tuệ, hình thành
các phẩm chất của tư duy toán học cần thiết cho việc tham gia vào đời sống
của một xã hội hiện đại; nhận biết toán học như là một phương tiện mô tả và
nghiên cứu thế giới hiện thực.”[9]
Để nâng cao chất lượng hiệu quả dạy học môn Toán học đòi hỏi phải có
những biện pháp quản lý có tính chất đặc thù bộ môn tạo động lực cho hoạt
động dạy học Toán học phát triển.
Quản lý hoạt động dạy học môn Toán học ở trường THPT là những tác
động có mục đích, có kế hoạch của Hiệu trưởng nhà trường tới tổ chuyên
môn, giáo viên giảng dạy bộ môn Toán học, học sinh và quá trình dạy học
Toán học cùng các thành tố tham gia vào quá trình đó nhằm thực hiện có

triển trí tuệ, hình thành các phẩm chất của tư duy toán học cần thiết cho việc
tham gia vào đời sống của một xã hội hiện đại; nhận biết toán học như là một
phương tiện mô tả và nghiên cứu thế giới hiện thực; nhận biết giá trị văn hoá
của toán học như một phần của văn hoá nhân loại.

13