DANH MỤC ch÷ viÕt t¾t

Chữ viết đầy đủ
Cán bộ quản lý

Chữ viết tắt
QLGD

Giáo dục - đào tạo

GD & ĐT

Khoa học quản lý giáo dục

KHQLGD

Nhà xuất bản

Nxb

Phương pháp dạy học

PPDH

Quản lý giáo dục

CBQL

Trung học cơ sở

THCS

HỌC MÔN TOÁN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC
CƠ SỞ QUẬN HÀ ĐÔNG, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
2.1. Khái quát chung về tình hình giáo dục ở các trường Trung

37
37


học cơ sở quận Hà Đông, thành phố Hà Nội
2.2. Thực trạng hoạt động dạy học môn Toán tại các trường Trung
học cơ sở quận Hà Đông, thành phố Hà Nội
2.3. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở các

41

trường trung học cơ sở quận Hà Đông, thành phố Hà Nội
Chương 3. BIỆN PHÁP VÀ KHẢO NGHIỆM CÁC BIỆN

46

PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN
TOÁN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
QUẬN HÀ ĐÔNG, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
3.1. Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở các

63

trường Trung học cơ sở quận Hà Đông, thành phố Hà Nội
3.3. Khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp đề xuất
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

tạo đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị
trường, định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Nghị quyết cũng chỉ
rõ, nâng cao chất lượng dạy học và quản lý giáo dục trong các nhà trường chính
là khâu đột phá ở các cấp học, bậc học hiện nay.
Dạy học là hoạt động trọng tâm trong các nhà trường nói chung, các
trường THCS nói riêng. Quản lý hoạt động dạy học là nhiệm vụ chính của các
lực lượng sư phạm, đứng đầu là hiệu trưởng ở các trường THCS. Để nâng cao
chất lượng dạy học, bên cạnh việc xây dựng mục tiêu, nội dung, đổi mới
phương pháp và hình thức dạy học thì việc quản lý hoạt động dạy học là cần
thiết và có ý nghĩa hết sức quan trọng.
Giáo dục THCS là các cấp học trong hệ thống giáo dục, đào tạo ở nước
ta hiện nay. Nó giữ vị trí, vai trò quan trọng trong trang bị tri thức, đào luyện
con người đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng con người mới cho sự nghiệp
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Trong chương trình giáo dục
THCS, môn Toán là một môn học chiếm vị trí đặc biệt quan trọng, làm nền
tảng cho nhiều môn học khác, vì vậy là môn thi bắt buộc đối với nhiều
chuyên ngành ở bậc đại học.
Những thập kỷ vừa qua, việc dạy học môn Toán trong các nhà trường
THCS ở nước ta khá tốt, nhiều học sinh THCS đã đạt thành tích cao trong
các cuộc thi toán ở trong nước và quốc tế. Tuy nhiên, thực trạng dạy và học
môn Toán còn không ít vấn đề cần khắc phục. Về phía học sinh, mặc dù đa
số học sinh đã có ý thức về tầm quan trọng của môn Toán, vì vậy chất lượng
học tập môn Toán chưa thật sự cao, chưa đồng đều. Chất lượng chỉ tương
đối ổn định ở lớp chọn, còn đa số các lớp còn lại chất lượng thường thấp.
Nguyên nhân là do chất lượng đầu vào chưa cao. Khả năng tiếp thu của học

3


sinh còn hạn chế và chưa linh động trong việc xử lý các tình huống toán học

Hà Đông, thành phố Hà Nội hiện nay. Vì vậy tôi lựa chọn vấn đề:“Quản lý
hoạt động dạy học môn Toán ở các trường Trung học cơ sở, quận Hà
Đông, thành phố Hà Nội hiện nay” làm đề tài luận văn tốt nghiệp thạc sĩ
quản lý giáo dục.
2. Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
Trên thế giới, quản lý trong nhà trường phổ thông được đặt ra từ rất
sớm. Các nhà nghiên cứu quản lý Xô Viết nhận định rằng: kết quả toàn bộ
hoạt động dạy học của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng
đắn, hợp lý công tác hoạt động của đội ngũ giáo viên.
J.A.Cômenxki (1592 - 1670) là nhà giáo dục vĩ đại của dân tộc Séc và
của thế giới. Nhiều vấn đề do ông xây dựng có giá trị mở đường để giáo dục
tiến tới sự hoàn thiện. Ông đã để lại trên 250 công trình có giá trị về văn hóa,
khoa học, văn chương... nhưng nổi bật nhất vẫn là lĩnh vực giáo dục, trong đó
ông đã đưa ra các nguyên tắc dạy học như sau: nguyên tắc trực quan, nguyên
tắc đảm bảo tính khoa học và tính hệ thống, nguyên tắc nhất quán; đồng thời
đã khẳng định hiệu quả dạy học có liên quan đến chất lượng người dạy thông
qua việc vận dụng có hiệu quả nguyên tắc dạy học.
Các nhà nghiên cứu giáo dục Xô Viết thì khẳng định rằng: Kết quả của
hoạt động quản lý phụ thuộc vào việc tổ chức đúng đắn và hợp các hoạt động
dạy học của đội ngũ giảng viên.
Tác giả P.V.Zimin, M.I.Kođakốp, N.I.Saxerđôlốp nhận định: Công tác
quản lý hoạt động giảng dạy, giáo dục trong nhà trường là khâu then chốt
trong hoạt động quản lý trường học. Nhận định trên cho thấy quản lý hoạt
động giảng dạy trong nhà trường không chỉ chú trọng đến việc quản lý phương
pháp giảng dạy, quản lý nội dung chương trình mà còn phải chú trọng đến nhiều
yếu tố khác, trong đó quản lý của nhà quản lý đối với hoạt động đổi mới phương
pháp dạy học là nội dung tác giả rất quan tâm và đặt trong mối quan hệ của các
thành tố của quá trình dạy học vì chúng có mối liên hệ tương hỗ.

5


6


Tình hình nghiên cứu trên cho thấy ở các nước trên thế giới từ những
nước chậm phát triển, nước đang phát triển và nước phát triển thì công tác quản
lý hoạt động dạy học, quản lý đổi mới phương pháp dạy học của người dạy và
người học trong nhà trường được đặc biệt quan tâm.
Vấn đề nâng cao chất lượng hoạt động dạy học ở các trường THCS đã thu
hút được sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu trong nước. Các tác giả
Nguyễn Ngọc Hợi, Phạm Minh Hùng, Thái Văn Thành đã nêu lên những
nguyên tắc chung về nâng cao chất lượng của đội ngũ giáo viên như: xây dựng
hoàn thiện quy chế đánh giá, xếp loại chuyên môn; tổ chức bồi dưỡng năng lực
chuyên môn; xây dựng quy chế thi đua, khen thưởng hợp lý để kích thích
phong trào thi đua dạy tốt...
Tác giả Trần Bá Hoành cũng đã đề cập đến việc đổi mới phương pháp
dạy học “lấy học sinh làm trung tâm, tăng cường phương pháp tự học, phát
triển các phương pháp dạy học tích cực...”.
Thời gian qua nhiều hội thảo khoa học, hội nghị chuyên đề được tổ chức
để bàn về các giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục, chất lượng dạy học bộ
môn,... Qua các đề tài nghiên cứu, các bài tham luận ở các hội thảo, hội nghị,
các tác giả đều đã làm rõ vai trò của người hiệu trưởng trong quản lý hoạt
động dạy học để nâng cao chất lượng dạy học. Trong đó nhấn mạnh khả năng
tổ chức các hoạt động về chuyên môn như: bồi dưỡng giáo viên, bồi dưỡng
học sinh giỏi, chuẩn hóa đội ngũ, tổ chức các hội thảo về PPDH hiệu quả.
Cho đến nay, đã có một số công trình nghiên cứu, bài viết về quản lý giáo
dục, quản lý dạy học môn Toán trong các trường phổ thông, một số công trình
trong số đó:
“Khơi dậy tiềm năng sáng tạo” nhà xuất bản Giáo dục năm 2005 tác
giả Nguyễn Cảnh Toàn, Nguyễn Văn Lê, Châu An đã đề cập đến việc dạy học

kiến thức kĩ năng tại trường trung học cơ sở Thái Thịnh, Đống Đa, Hà Nội và
đưa ra 5 biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo chuẩn kiến thức kĩ năng tại
trường trung học cơ sở Thái Thịnh, Đống Đa, Hà Nội. Luận văn “Quản lý
dạy học trong quá trình đào tạo nghề ở trường trung cấp nghề cơ khí I Hà

8


Nội", của Đỗ Thanh Cường (2010) đã nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lí dạy
học trong quá trình đào tạo nghề, khảo sát thực trạng quản lý dạy học trong
quá trình đào tạo nghề ở trường trung cấp nghề cơ khí I Hà Nội và đưa ra 6
biện pháp quản lí dạy học trong quá trình đào tạo nghề ở trường trung cấp
nghề cơ khí I Hà Nội. Luận văn "Biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo
hướng phát huy tính tích cực học tập của học viên tại trung tâm hướng
nghiệp và giáo dục thường xuyên tỉnh Quảng Ninh", của Trần Văn Sọi (2010)
đã nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học theo hướng phát
huy tính tích cực học tập, khảo sát thực trạng quản lý hoạt động dạy học theo
hướng phát huy tính tích cực học tập của học viên tại trung tâm hướng nghiệp
và giáo dục thường xuyên tỉnh Quảng Ninh và đưa ra 8 biện pháp quản lý
hoạt động dạy học theo hướng phát huy tính tích cực học tập của học viên tại
trung tâm hướng nghiệp và giáo dục thường xuyên tỉnh Quảng Ninh. Luận
văn “Thực trạng quản lý hoạt động giảng dạy ở các trường THPT thành phố
Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu”, của Phan Ngọc Huỳnh (2010) đã nghiên
cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giảng dạy ở các trường THPT, khảo
sát thực trạng quản lý hoạt động giảng dạy ở các trường THPT thành phố
Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu và đưa ra 5 biện pháp quản lý hoạt động
giảng dạy ở các trường THPT thành phố Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu.
Luận văn “ Biện pháp quản lý dạy học môn Vật lí ở trường THPT Nguyễn
Viết Xuân tỉnh Vĩnh Phúc” của Tô Thế Long (2011) đã cung cấp một số thực
trạng về công tác quản lý hoạt động giảng dạy Vật lý, rút ra những kết quả đạt

THCS, quận Hà Đông, thành phố Hà Nội.
Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
4. Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu
* Khách thể nghiên cứu
Quản lý hoạt động dạy học ở các trường THCS.
* Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS, quận Hà
Đông, thành phố Hà Nội.

10


* Phạm vi nghiên cứu
Về nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt
động dạy học môn Toán ở các trường THCS công lập trên địa bàn quận Hà
Đông, thành phố Hà Nội.
Về đối tượng khảo sát: Khảo sát 200 người (cán bộ quản lý, giáo viên
và học sinh ở các trường THCS ở quận Hà Đông, thành phố Hà Nội).
Về thời gian: Các số liệu điều tra, khảo sát lấy từ năm 2013 đến nay.
5. Giả thuyết khoa học
Hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS có vai trò rất quan
trọng trong hình thành tư duy sáng tạo, chất lượng dạy học môn học này phụ
thuộc rất lớn vào quản lý hoạt động dạy và học của các chủ thể. Nếu các chủ
thể quản lý sử dụng các biện pháp như: Tổ chức giáo dục nâng cao nhận thức
và trách nhiệm cho các chủ thể trong quản lý; kế hoạch hóa hoạt động dạy học
một cách khoa học, hợp lý; tăng cường bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên;
chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học; quản lý hoạt động học tập môn Toán
của học sinh; bảo đảm các điều kiện hoạt động dạy học môn Toán,... thì sẽ
quản lý được hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS ở quận Hà
Đông, thành phố Hà Nội, qua đó chất lượng dạy học môn học này sẽ được

luận văn.
Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp trưng cầu ý kiến
+ Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: Điều tra, khảo sát nhằm đánh
giá đúng thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS
quận Hà Đông, thành phố Hà Nội.
+ Phương pháp phỏng vấn trực tiếp: Tiến hành phỏng vấn trực tiếp với một
số giáo viên, cán bộ quản lý ở các trường THCS quận Hà Đông, thành phố Hà
Nội về vấn đề quản lý hoạt động dạy học môn Toán cho học sinh THCS.
- Phương pháp quan sát sư phạm

12


Chúng tôi tiến hành dự giờ một số buổi lên lớp của giáo viên, một số
buổi sinh hoạt chuyên môn, hoạt động ngoại khoá để thu thập thông tin
phục vụ cho việc đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở
các trường THCS quận Hà Đông, thành phố Hà Nội.
- Phương pháp phân tích tổng kết kinh nghiệm quản lý giáo dục;
Tiến hành nghiên cứu các bản đề án đổi mới giáo dục, tổng kết công tác
giáo dục - đào tạo và quản lý giáo dục của ngành giáo dục và của các trường
THCS và Phòng Giáo dục và Đào tạo quận hà Đông, thành phố Hà Nội từ
năm học 2012 - 2013 đến nay.
Toạ đàm với giáo viên, cán bộ quản lý, về kinh nghiệm quản lý hoạt động
dạy học môn Toán ở các trường THCS quận Hà Đông, thành phố Hà Nội.
- Phương pháp chuyên gia
Tác giả luận văn trực tiếp trao đổi, xin ý kiến của các chuyên gia (là các
nhà quản lý giáo dục, các nhà sư phạm có uy tín và kinh nghiệm trong tổ chức các
hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS,...) để lấy ý kiến tư vấn, góp ý
trong việc xây dựng đề cương nghiên cứu, đề xuất các biện pháp quản lý hoạt

Dạy học môn Toán có vai trò hết sức quan trọng trong thực hiện mục
tiêu giáo dục học sinh bậc THCS; nó giúp học sinh phát triển năng lực của tư
duy trong phân tích, tổng hợp, trừu tượng hóa, khái quát hóa, rèn luyện tính
cẩn thận, chính xác, tính phê phán, sáng tạo…góp phần phát triển nhân cách
học sinh THCS.

14


Để thực hiện vai trò trên, mục tiêu dạy học môn Toán ở Trường THCS
nhằm: Cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản, thiết thực và phương pháp
giải toán bậc THCS; đồng thời rèn luyện hình thành cho học sinh các kĩ năng tính
toán các số thập phân, phân số và…bước đầu hình thành khả năng vận dụng kiến
thức toán học vào đời sống và các môn học khác; đồng thời rèn luyện cho học
sinh khả năng suy luận lô gich, quan sát, dự đoán, phát triển trí tưởng tượng và kĩ
năng sử dụng ngôn ngữ…góp phần hình thành các phẩm chất cần thiết.
Một số phương pháp và hình thức dạy học phổ biến, có hiệu quả đối với
môn Toán ở trường THCS như: vấn đáp, luyện tập và thực hành, phát hiện và
giải quyết vấn đề, hợp tác trong nhóm nhỏ…
Phương pháp vấn đáp: Đây là phương pháp diễn ra sự tương tác giữa
giáo viên và học sinh, thông qua việc đặt câu hỏi của giáo viên và trả lời câu
hỏi của học sinh về một chủ đề nhất định do giáo viên đặt ra; giáo viên không
đưa ra kiến thức hoàn chỉnh mà chỉ hướng dẫn học sinh tư duy từng bước để
tự tìm ra kiến thức mới phải học.
Tư duy phát triển từng bước của học sinh được nâng dần từ tái hiện,
giải thích minh họa và tìm tòi; sự thành công của phương pháp này phụ thuộc
vào hệ thống câu hỏi gợi mở thích hợp và nghệ thuật giao tiếp, dẫn dắt của
giáo viên; nếu phương pháp vấn đáp trong dạy học toán được sự trợ giúp của
CNTT thì chắc chắn sẽ đạt hiệu quả cao hơn.
Phương pháp luyện tập và thực hành: nhằm giúp học sinh củng cố, bổ

học, hình thành và phát triển khả năng tự học, trau dồi các phẩm chất linh
hoạt, độc lập, sáng tạo của tư duy” (Chương trình giáo dục phổ thông môn
toán của Bộ GD&ĐT 2006). Theo định hướng dạy học này, giáo viên là
người thiết kế, tổ chức, hướng dẫn và điều khiển quá trình học tập, còn học
sinh là chủ thể nhận thức, biết cách tự học, tự rèn luyện, từ đó hình thành phát
triển nhân cách và các năng lực cần thiết của người công dân tương lai theo
mục tiêu giáo dục mới.

16


1.1.2. Hoạt động dạy học môn Toán ở trường Trung học cơ sở
Hoạt động dạy học được diễn ra theo một quá trình toàn vẹn có sự
thống nhất giữa hai mặt của các chức năng hoạt động dạy và học. Đó là quá
trình vận động của các thành tố tạo nên hoạt động dạy học.
Hoạt động dạy học bao gồm hai hoạt động thống nhất biện chứng: hoạt
động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh. Trong đó dưới sự lãnh
đạo, tổ chức, điều khiển của người dạy, người học tự giác, tích cực, tự tổ chức,
tự điều khiển hoạt động học tập của mình nhằm thực hiện những nhiệm vụ dạy
học. Trong hoạt động dạy học, hoạt động dạy của giáo viên giữ vai trò định
hướng, hoạt động học của học sinh có vai trò tự giác, chủ động, tích cực. Hoạt
động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh có liên hệ, tác động lẫn
nhau. Nếu thiếu một trong hai hoạt động đó việc dạy học không diễn ra.
Theo tác giả Nguyễn Văn Hộ thì “ hoạt động dạy học là con đường
tối ưu nhất giúp cho người học tiếp cận; nắm vững kinh nghiệm xã hội
được phản ánh trong các khái niệm khoa học do loài người tích luỹ với sự
tham gia điều chỉnh hợp lý về mặt tổ chức trong những khoản thời gian xác
định họ đạt với mục đích do nhu cầu xã hội đặt ra với từng trình độ nhận thức
tương ứng”.
Hoặc “ Hoạt động dạy học là phương tiện đem lại hiệu quả lớn lao trong

Chủ thể của hoạt động dạy học của giáo viên là thực hiện nhiệm vụ
điều khiển, tổ chức hoạt động học tập của học sinh. học sinh là chủ thể trong
quá trình lĩnh hội tri thức, hình thành hệ thống kỹ năng, kỹ xảo, vận dụng kiến
thức vào thực tiễn và hoàn thiện nhân cách của bản thân.
Hoạt động dạy học là quá trình bao gồm trong nó hai hoạt động: hoạt
động dạy và hoạt động học. Hai hoạt động này gắn kết chặt chẽ với nhau, tác
động qua lại lẫn nhau và là nhân quả của nhau.
Trong hoạt động dạy, chủ thể là giáo viên, người tổ chức, điều khiển
hoạt động của học sinh. Đối tượng tác động của giáo viên là hoạt động học
tập của học sinh. Mục đích của hoạt động dạy là phát triển trí tuệ, phát triển
năng lực, trực tiếp hình thành nhân cách phát triển toàn diện ở học sinh. Nội

18


dung hoạt động dạy là hệ thống kiến thức, kĩ năng kĩ xảo, kể cả phương pháp
hoạt động nhận thức (học vấn phổ thông) cần trang bị cho học sinh. Phương
pháp giảng dạy của giáo viên là sự vận dụng phối hợp các phương pháp dạy
học truyền thống và hiện đại theo các cách tiếp cận, ở các cấp độ khác nhau
nhằm tổ chức cho học sinh hoạt động nhận thức và phát triển trí tuệ.
Trong hoạt động học, chủ thể là học sinh, dưới sự hướng dẫn của giáo
viên, học sinh tích cực, chủ động, sáng tạo nhằm chiếm lĩnh kiến thức, kĩ
năng, kĩ xảo, phát triển năng lực, hình thành nhân cách theo mục tiêu giáo
dục. Trong hoạt động này, mục đích học tập là trên cơ sở tiếp thu văn hoá
nhân loại chuyển thành năng lực bản thân, học để hành, để vận dụng kiến
thức giải quyết những vấn đề thực tiễn. Nội dung học không chỉ là hệ thống
kiến thức, kĩ năng, kĩ xảo, mà còn cả kiến thức về phương pháp học, phương
pháp nhận thức, phương pháp giải quyết những vấn đề thực tiễn. Phương
pháp học là phương pháp hoạt động nhận thức và thực hành, đặc biệt là
phương pháp tự học [1].

động có định hướng (có chủ đích), có tổ chức, có lựa chọn trong số các tác
động có thể có, dựa trên các thông tin về tình trạng và môi trường, nhằm
giữ cho sự vận hành của đối tượng được ổn định và làm cho nó phát triển
tới mục tiêu đã định. Theo Hà Thế Ngữ và Đặng Vũ Hoạt thì: “ Quản lý là
một quá trình định hướng, quá trình có mục tiêu, quản lý là một hệ thống, là
quá trình tác động đến hệ thống nhằm đạt được mục tiêu nhất định” [25].
Theo Đỗ Hoàng Toàn: “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có định
hướng của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả
nhất các tiềm năng, các cơ hội của hệ thống để đạt mục tiêu đề ra trong điều
kiện biến động của môi trường” [42].
Hoạt động quản lý bao giờ cũng gắn với hoạt động có ý thức của con
người và chịu sự chi phối của xã hội dưới tác động của hoàn cảnh nhằm định
hướng sự vận động và phát triển của đối tượng cần quản lý theo một mục
đích nhất định. Khái niệm đó phải bao quát được tất cả mọi hoạt động của

20


con người. Đồng thời khái niệm “quản lý” cũng như bất kỳ một khái niệm
nào khác cũng phải xây dựng theo những quy tắc khái niệm. Trong các quan
điểm về quản lý đã nêu trên ta nhận thấy hầu như các quan điểm đó ch ưa
bao quát được mọi hoạt động của con người. Có định nghĩa chưa nêu được
khuynh hướng vận động của đối tượng quản lý theo mục đích hoạt động của
con người.
Các cách lý giải quan điểm về quản lý tuy có những khía cạnh khác
nhau, nhưng về bản chất và nội dung đều thống nhất: Quản lý là lao động điều
khiển lao động, về bản chất nó là quá trình điều chỉnh mọi quá trình xã hội về
tư tưởng văn hoá, kinh tế chính trị, giáo dục, pháp luật…, quản lý giữ vai trò
quan trọng trong sự tiến bộ xã hội. Chúng ta có thể hiểu khái niệm quản lý
theo nghĩa chung nhất: Quản lý là sự tác động có định hướng, có mục đích, có

hiệu quả hoạt động giảng dạy của mình.
Từ những quan niệm trên, chúng tôi cho rằng:
Quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở các trường Trung
học cơ sở là sự tác động có mục đích, có kế hoạch của các
chủ thể quản lý đến quá trình tổ chức thực hiện các hoạt
động giảng dạy môn Toán của giáo viên và học tập của học sinh,
nhằm bảo đảm cho hoạt động dạy học môn học đạt được mục
đích đã xác định.
Quản lý hoạt động dạy học môn Toán là một bộ phận hữu cơ trong hệ
thống quản lý giáo dục ở trường THCS, có sự tham gia của các nhân tố:
Một là, mục đích quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở các trường
THCS là nhằm bảo đảm cho hoạt động dạy và học môn học của giáo viên và
học sinh đạt kết quả ngày càng cao, góp phần thực hiện tốt mục tiêu quản lý và
nhiệm vụ giáo dục - đào tạo của nhà trường.
Hai là: chủ thể quản lý trực tiếp hoạt động dạy học môn Toán ở các
trường THCS là: Hiệu trưởng, Ban giám hiệu nhà trường, tổ Toán,... và
chính bản thân đội ngũ giáo viên. Trong các lực lượng quản lý hoạt động
dạy học môn Toán ở trường THCS thì Hiệu trưởng là chủ thể quản lý chính,

22


Hiệu phó chuyên môn trực tiếp quản lý các hoạt động dạy học diễn ra theo
kế hoạch. Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm cao nhất trước cấp ủy, Ban
giám hiệu, chính quyền địa phương, ngành giáo dục, trước nhân dân,... về
chất lượng giáo dục nói chung và chất lượng môn học này nói riêng.
Ba là, nội dung quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở các trường
THCS thực chất là quản lý việc thực hiện các thành tố của hoạt động giảng
dạy, các nhiệm vụ quyết định đến chất lượng dạy và học của giáo viên và
học sinh trong trường THCS; đó là việc cụ thể hoá mục tiêu đào tạo; quản

quả cao.
1.2. Nội dung quản lý hoạt động dạy học môn Toán
ở các trường Trung học cơ sở
Quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS thực chất
là quản lý việc thực hiện các nhiệm vụ giảng dạy của giáo viên và hoạt
động học tập môn Toán của học sinh. Nội dung quản lý hoạt động dạy học
môn Toán bao gồm:
1.2.1. Quản lý việc xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch
dạy học môn Toán
Kế hoạch dạy học là việc làm rất quan trọng của nhà quản lý giáo dục ở
các trường THCS nhằm đạt tới các mục tiêu của hoạt động quản lý giáo dục
nói chung và quản lý hoạt động dạy học môn học nói riêng. Đồng thời, còn là
cơ sở cho các cấp, tổ bộ môn kịp thời điều chỉnh thời lượng sau giảng dạy môn
học, bài giảng Toán, chống tình trạng quá tải, dồn ép chương trình dẫn đến hiệu
quả dạy học không cao.
Việc quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên Toán dựa theo kế
hoạch giảng dạy và quản lý hoạt động học tập môn Toán của học sinh là thể
hiện sự đề cao, tôn trọng tính chủ động của giáo viên và học sinh, thể hiện
sự quản lý nghiêm túc của cán bộ quản lý. Tuy nhiên, trong bản kế hoạch
cũng cần có sự điều chỉnh linh hoạt khi hoàn cảnh thực tế thay đổi ảnh
hưởng đến việc hoàn thành kế hoạch.
1.2.2. Quản lý nội dung, chương trình dạy học môn Toán

24


Nội dung, chương trình giảng dạy là văn bản do Bộ Giáo dục và Đào
tạo ban hành, được triển khai thực hiện cụ thể đối với các nhà trường; đồng
thời quy định cụ thể cụ thể mục đích, mục tiêu của môn học, phạm vi và hệ
thống nội dung môn học, số tiết dành cho môn học nói chung và dành cho