Chuyên đề 2

VẬN DỤNG CÁC QUY LUẬT
TRONG QUẢN LÝ KINH TẾ

1


MỤC ĐÍCH YÊU CẦU

 Nghiên cứu những qui luật thường được vận dụng
trong quản lý kinh tế và xem xét sự tác động của
chúng trong thực tiễn đổi mới cơ chế quản lý kinh tế
ở nước ta hiện nay.
 Thêm những kiến thức giúp cho nghiên cứu sâu
hơn kinh tế chính trị và sự lựa chọn của mỗi người
trong quá trình xây dựng luận văn, luận án.

NỘI DUNG
1. TỔNG QUAN VỀ QUI LUẬT
2. MỘT SỐ QUI LUẬT CHỦ YẾU ĐƯỢC VẬN DỤNG
TRONG QUẢN LÝ KINH TẾ
2


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Giáo trình Quản lý kinh tế
(Dùng cho hệ cao học và nghiên cứu sinh). Nxb
CTQG HN, 2002.
2. Đảng Cộng sản Việt Nam. Văn kiện Đại hội đại biểu
toàn quốc lần thứ X và XI. Nxb CTQG, HN 2006

con người có nhận biết được nó hay không, ưa thích hay
ghét bỏ nó.

6


1.2. Đặc điểm của qui luật
(tiếp)
* Các qui luật đan xen vào nhau tạo thành một hệ
thống thống nhất, nhưng khi xử lý cụ thể thì
thường chỉ do một hoặc một số qui luật chi phối
(tuỳ điều kiện cụ thể của môi trường kinh tế).
* Đối với con người, chỉ có qui luật chưa biết, chứ
không có các qui luật không biết.

7


1.3. Cơ chế vận dụng qui luật
Một là: Phải nhận biết được qui luật
Quá trình nhận thức qui luật bao gồm 2 giai đoạn:
+ Nhận biết qua các hiện tượng thực tiễn
+ Nhận biết qua phân tích bằng khoa học và lý luận.
Quá trình nhận thức phụ thuộc vào trình độ mẫn cảm,
nhạy bén của con người.
Quản lý KT chịu tác động nhiều quy luật chung; đồng
thời chịu tác động của các quy luật riêng:
+ Các quy luật tự nhiên - kỹ thuật
+ Các quy luật kinh tế - xã hội
+ Các quy luật tâm lý và xã hội

- Đa số qui luật kinh tế có tính lịch sử, chỉ tồn tại trong
những điều kiện lịch sử nhất định.
- Các qui luật kinh tế chỉ có thể phát sinh tác dụng thông
qua sự hoạt động của con người trong xã hội.
- Các qui luật kinh tế có độ bền vững kém hơn các qui
luật tự nhiên.
11


* Tiền đề vận dụng các quy luật kinh
tế
- Phải nhận thức được qui luật kinh tế bằng thực tiễn và
bằng lý luận khoa học .
- Phải giải quyết đúng vấn đề sở hữu và vấn đề lợi ích
cho cá nhân, tập thể và xã hội.
- Phải phát huy vai trò điều hành, quản lý của nhà nước
(cơ chế quản lý kinh tế).

12


* MỘT SỐ QUI LUẬT KINH TẾ
Thứ nhất
Quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với
trình độ phát triển của lực lượng sản xuất
Nội dung qui luật
- Quan hệ thống nhất biện chứng giữa lực lượng sản
xuất và quan hệ sản xuất tuân theo nguyên tắc khách
quan QHSX phụ thuộc vào thực trạng phát triển của
LLSX và QHSX tác động trở lại (tích cực - tiêu cực) sự

D

S
E0

0
Qo

Q

Đồ thị biểu diễn trạng thái cân bằng của thị trường

Vận dụng qui luật trong quản lý kinh tế như thế nào ?

15


Thứ tư
Quy luật cạnh tranh
Qui luật cạnh tranh là qui luật kinh tế của KTTT
Qui luật này đòi hỏi các chủ thể tham gia thị trường
phải dùng mọi biện pháp để độc chiếm hoặc chiếm ưu
thế thị trường về sản phẩm cạnh tranh, nhờ đó thu
được lợi nhuận cao nhất trong phạm vi cho phép.

16


- Các phương pháp cơ bản để cạnh tranh
+ Giảm chi phí cá biệt của doanh nghiệp mình xuống dưới

+ nhu cầu tiêu dùng cá nhân + nhu cầu tiêu dùng cho sản xuất
(cá nhân, DN, thành phần kinh tế) + nhu cầu cho các hoạt động
khác của xã hội và con người...được thoả mãn thông qua trao
đổi trên thị trường hoặc không trên thị trường (cho, viện trợ).

19


- Nhu cầu thị trường, là toàn bộ nhu cầu lý thuyết được
giải quyết và đáp ứng trên thị trường.
- Nhu cầu tiềm năng, là nhu cầu có khả năng thanh toán
và sẽ được thực hiện trọn của người tiêu dùng.
- Nhu cầu thực tế, là phần nhu cầu tiềm năng được thực
hiện trên thị trường (đó là cầu của thị trường - demand).

20


* Nhu cầu thường xuyên có xu hướng biến đổi
theo chiều biến đổi từ lượng sang chất
Từ hàng hóa sang dịch vụ, từ đơn giản sang phức tạp, từ sản
phẩm rẻ tiền sang sản phẩm đắt tiền tương ứng với mức thu
nhập tăng lên của người tiêu dùng và xã hội.

21


* Hệ số co dãn nhu cầu
Là qui luật biểu thị sự biến động tính theo
phần trăm lượng nhu cầu sản phẩm so với

lương thực, thực phẩm, đồ may mặc thông dụng.
- Nhu cầu không bức thiết: là nhu cầu tiêu dùng cá nhân
được người tiêu dùng chọn để giải quyết sau nhu cầu bức
thiết (nhu cầu may mặc đắt tiền, phương tiện đi lại, chỗ ở,
trang thiết bị nội thất phổ dụng).
- Nhu cầu xa xỉ: là nhu cầu tiêu dùng cá nhân tốn nhiều tiền
mà không thật cần thiết hoặc chưa thật cần thiết.
25