CHUYÊN ĐỀ
chñ nghÜa t b¶n ®éc
quyÒn vµ chñ nghÜa t
b¶n ®éc quyÒn nhµ níc


Mục đích, yêu cầu:
Mục đích: Thông qua nghiên cứu bài này thấy rõ bản chất kinh tế
và chính trị của chủ nghĩa tư bản độc quyền và độc quyền nhà
nước; dù hình thức của nó có sự thay đổi song về bản chất vẫn là
chủ nghĩa tư bản.
Yêu cầu:
Trong quá trình nghiên cứu phải có tài liệu, tập trung cao độ, nghe
kết hợp ghi những nội dung chính để làm cơ sở nghiên cứu.
Nắm chắc các đặc điểm kinh tế của chủ nghĩa tư bản độc quyền.
Nguyên nhân hình thành và bản chất của chủ nghĩa tư bản độc
quyền nhà nước.
Thông qua nghiên cứu bài, người học xem xét đánh giá bản chất
chủ nghĩa tư bản hiện nay.


Nội dung gồm: 2 phần lớn, trọng tâm phần I; trọng điểm phần 2
của phần I
Thời gian: 4 tiết
Phương pháp: Học nhóm, thuyết trình kết hợp nêu vấn đề là
chính kết hợp gợi mở để người học nghiên cứu nghiên cứu.
Vật chất, tài liệu: Giáo trình kinh tế chính trị Mác Lênin. Nxb
CTQG năm 2006 – 2008 dùng cho đối tượng không chuyên về
kinh tế – quản trị kinh doanh; Tập giáo trình tài liệu Khoa Lí luận
Mác Lênin biên soạn 2008.
Tham khảo thêm: Giáo trình kinh tế chính trị Mác Lênin. Nxb

quyền

Do sự phát triển của LLSX
dới tác động của KHKT
Do cạnh tranh tự do
Do khủng hoảng kinh tế
Do các xí nghiệp và công tylớn cạnh tranh
với nhau khó phân thắng bại nên nảy sinh
xu hớng thoả hiệp hình thành các tổ chức
độc quyền


Xét về bản chất, CNTB độc quyền là
một nấc thang phát triển mới của CNTB
Chủ nghĩa t bản độc quyền là CNTB
trong đó ở hầu hết các nghành, các lĩnh vực
của nền kinh tế tồn tại các tổ chứcTBĐQ và
chúng chi phối sự phát triển của toàn bộ nền
kinh tế.
S ra i ca ch ngha t bn c quyn vn khụng
lm thay i c bn cht ca ch ngha t bn.
Bn thõn quy lut li nhun c quyn cng ch l mt
hỡnh thỏi bin tng ca quy lut giỏ tr thng d


2.Đặc điểm kinh tế của CNTB độc quyền
Đặc điểm 1: Tập trung sản xuất và các tổ chức độc quyền
Tích tụ,
tập
trung

chiều dọc

Tổ chức
độc quyền

Liên kết

Độc lập

Cácten

Giá cả,
sản lợng

Sản xuất,
Tiêu thụ

Xanhđica

HĐQT
Sản xuất
điều hànhviệc
mua,bán

Tơrớt

Hội đồng quản trị điều
hành sản xuất,tiêu thụ

Côngxoocxiom

NK TB.

Hình thức
xuất khẩu
t bản

Đầu t
trực tiếp

Mục
tiêu
Đầu t
gián tiếp

Kinh
tế

Chính
trị


1.Tại sao nói xuất khẩu t bản
là XK TB "thừa tơng đối" ?

3.Tại sao nói XKTB là sự
ăn bám bình phơng của
CNTB?

2.Tại sao nói xuất khẩu t
bản là một tất yếu khách


Tại sao nói còn chủ nghĩa t bản thì còn có
nguy cơ xảy ra chiến tranh thế giới?



Trong n¨m ®Æc ®iÓm kinh tÕ cña CNTB
®éc quyÒn th× ®Æc ®iÓm nµo lµ quan
träng nhÊt?V× sao?


II - CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯỚC
1 - Nguyên nhân hình thành và bản chất chủ nghĩa tư bản độc
quyền nhà nước
Do trình độ xã hội hoá lực lượng sản xuất dẫn đến yêu cầu
khách quan là nhà nước phải đại biểu cho toàn xã hội đứng
ra quản lý và điều tiết nền sản xuất.

a.
Nguyên
nhân
hình
thành

Do sự phát triển của phân công lao động xã hội làm xuất
hiện một số ngành mà các tổ chức độc quyền tư bản tư
nhân không thể hoặc không muốn đầu tư
Do sự thống trị của của các tổ chức độc quyền làm sâu sắc
thêm sự đối kháng giữa giai cấp tư sản với gia cấp vô sản
và nhân dân lao động

hay dung
hợp giữa
các tổ
chức độc
quyền và
bộ máy
nhà nước
tư sản

Chủ nghĩa
tư bản
độc
quyền
nhà nước
còn là sự
phụ thuộc
của cơ
quan nhà
nước tư
bản với
các tổ
chức độc
quyền.

Chủ nghĩa
tư bản
độc
quyền là
hình thức
mới của

Më réng
DNNN
b»ng vèn
tÝch luü
cña c¸c
DNTN


§èi ngo¹i
DNNN

c.§iÒu tiÕt
kinh tÕ cña
nhµ níc
t s¶n

Tµi chÝnh
TiÒn tÖ

KÕ ho¹ch

T¹i sao nãi CNTB ®éc quyÒn nhµ níc lµ nÊc
thang tét cïng cña CNTB?


5.Giao nhiệm vụ nghiên cứu:
1. Phân tích nguyên nhân hình thành, bản chất, đặc điểm
của chủ nghĩa tư bản độc quyền?
2. Phân tích nguyên nhân hình thành, bản chất, đặc điểm
của chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước?