Tiết: 40
Văn bản:
Ngày soạn 23 /10/2015
THẦY BÓI XEM VOI
(Truyện ngụ ngôn)
A. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT Giúp HS
1.Kiến thức:
- Đặc điểm nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một tác phẩm ngụ ngôn.
- Ý nghĩa giáo huấn sâu sắc của truyện ngụ ngôn.
- Cách kể chuyện ý vị, tự nhiên, độc đáo.
2. Kỹ năng:
- Đọc - hiểu văn bản truyện ngụ ngôn.
- Liên hệ các sự việc trong truyện với những tình huống, hoàn cảnh thực tế.
- Kể diễn cảm truyện Thầy bói xem voi
3.Thái độ: Giáo dục HS có ý thức liên hệ với các truyện với những tình huống hoàn cảnh
thực tế phù hợp
4. Tích hợp
KNS: -Tự nhận thức giá trị của cách ứng xử khiêm tốn, dũng cảm, biết học hỏi trong cuộc
sống
- Giao tiếp: phản hồi/ lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ/ ý tưởng, cảm nhận của
bản thân về giá trị nội dung, nghệ thuật và bài học của truyện ngụ ngôn.
B. CHUẨN BỊ
Gv: Soạn bài. Chuẩn bị tài liệu liên quan PTDH: Tranh ảnh, máy chiếu
PP/KT :Động não, thảo luận nhóm, trình bày 1 phút
Hs: Soạn bài, đọc kỹ phần chú thích
C. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1.Ổn định lớp: Kiểm diện sĩ số
2.Kiểm tra bài cũ: Kể diễn biến truyện “Ếch ngồi đáy giếng” . Nêu ý nghĩa truyện ?
Gv hướng dẫn giải thích 1 vài từ khó sgk
Thầy bói : người làm nghề chuyên đoán những
việc lành, dữ ( theo mê tín).
Chuyện gẫu: nói chuyện linh tinh cho qua thời
gian.
? Phương thức biểu đạt của văn bản là gì.
b.Từ khó
2. Thể loại: Truyện ngụ ngôn
?Bố cục văn bản chia làm mấy phần?
Phương thức biểu đạt: Tự sự
Nêu nội dung từng đoạn.
3.Bố cục: 3 phần
P1:Từ đầu …sờ đuôi.
(Chiếu slide)
-> các thầy bói xem voi
P2: Tiếp ……sể cùn.
-> Các thầy phán về voi
P3 Còn lại
->Kết quả của việc xem voi .
II.Phân tích:
? Các thầy bói nảy ra ý định xem voi trong hoàn 1. Các thầy bói xem voi
cảnh nào.
* Hoàn cảnh:
- Ế hàng, ngồi tán gẫu với nhau, có voi đi qua,
- Nhân buổi ế hàng, ngồi tán gẫu
chung tiền biếu người quản voi, xin xem voi.
với nhau.
? Các thầy bói có đặc điểm chung là gì.
- Thầy sờ đuôi -> Tun tủn như cái chổi sể cùn
- Thầy sờ vòi : Sun sun như con đỉa
- Thầy sờ ngà : Chẫn chẫn như cái
đòn càn.
- Thầy sờ tai : Bè bè như cái quạt
thóc
- Thầy sờ chân: Sừng sừng như cái
cột đình.
- Thầy sờ đuôi : Tun tủn như cái
chổi sể cùn.
?Khi nhận định về voi của các thầy bói, tác giả - Sử dụng từ láy tượng hình, so
dân gian đã dùng biện pháp nghệ thuật gì. Tác sánh, lặp lại các sự việc -> sự vật trở
dụng?
nên cụ thể, sinh động, nhấn mạnh
? Theo em các thầy bói có phán đoán đúng về cách phán về voi.
hình thù con voi không ?
Câu hỏi thảo luận (chiếu slide)
? Tại sao năm thầy bói đã sờ tận tay vào con voi
mà lại có ý kiến trái ngược nhau về nó. Họ đã
đúng ở chỗ nào, sai ở chỗ nào ?
TL:Cả năm thầy đều đúng, nhưng chỉ đúng với
từng bộ phận của cơ thể con voi. Sờ vào một bộ
phận của con voi mà đã phán đó là con voi.Từng
bộ phận thì đúng nhưng lấy bộ phận để thay cho
tổng thể thì trong trường hợp này là sai hoàn toàn.
Hình dáng con voi thực sự là tổng hợp những nhận
xét của cả năm thầy.
-> Đúng được bộ phận nhưng
Sai lầm: Phiến diện, dùng bộ phận để nói toàn thể không đúng về toàn thể
những người mê tín dị đoan. Tiếng cười giáo huấn
nhẹ nhàng nhưng sâu lắng.
GV: Những ông thầy bói luôn tự xưng mình là
những nhà thông thái, biết trước tương lai, nhìn rõ
về quá khứ. Nhưng thực chất chỉ là lừa bịp, dối trá
gạt người để kiếm lợi mà thôi. Và biết bao nhiêu
hệ lụy đã xảy ra khi mê tín dị đoan Trong ca dao
cũng đã có rất nhiều bài phê phán thầy bói hết sức
thú vị như:
Tử vi xem số cho người.
Số thầy thì để cho rùi nó bu.
Chập chập rồi lại cheng cheng
Con gà trống thiến để riêng cho thầy
Đơm xôi thì đơm cho đầy
Đừng đơm vơi đĩa thánh thầy mất thiêng.
Tích hợp KNS
?Vậy chúng ta có nên tin vào bói toán không? Khi
thấy một hiện tượng mê tín dị đoan ta phải làm
gì.?
HS tự trả lời( GV NÊN GỢI Ý TRẢ LỜI)
Chuyển ý: Không còn là cuộc bàn luận vui vẻ nữa
mà đã biến thành cuộc khẩu chiến gay gắt, bất
phân thắng bại, kết cục sự việc sẽ ra sao
?Từ những nhận thức sai lầm dẫn đến hậu quả gì?
- Không ai chịu ai, xô xát, đánh nhau toác đầu
chảy máu .
- Không nhận thức được hình thù con voi
3.Hậu quả của việc xem và phán
về voi
? Qua văn bản vừa học ta thấy tác giả đã sử dụng
những nghệ thuật nào?
?Ý nghĩa cuả truyện ?
H/s đọc yêu cầu sgk rồi trả lời
=>Muốn hiểu biết sự vật, sự việc
phải xem xét chúng một cách toàn
diện
III. Tổng kết:
1.Nghệ thuật
- Cách giáo huấn nhẹ nhàng, tự
nhiên mà sâu sắc:
- Dựng đối thoại, tạo nên tiếng cười
hài hước kín đáo.
- Lặp lại các sự việc.
- Nghệ thuật phóng đại.
2. Ý nghĩa:
Truyện khuyên nhủ con người khi
tìm hiểu sự vật, sự việc phải xem
xét chúng một cách toàn diện
*Ghi nhớ: SGK/103
IV/ Luyện tập
Vd: Bạn B chỉ vi phạm 1 lần không
soạn bài, lớp trưởng cho rằng bạn ấy
học yếu
Bài tập 1 : Chọn bài học rút ra từ
truyện ngụ ngôn “Thầy bói xem
tượng), nhắc người ta không được chủ quan trong việc nhìn sự việc, hiện tượng xung quanh.
* Điểm khác nhau :
Ếch ngồi đáy giếng
Thầy bói xem voi
- “Ếch ngồi đáy giếng”: nhắc nhở
- “Thầy bói xem voi”: là bài học về phương
con người ta phải biết mở rộng
pháp tìm hiểu sự vật, hiện tượng.
tầm hiểu biết của mình, không
được kiêu ngạo, coi thường những
đối tượng xung quanh
.
-> Những điểm riêng trong hai truyện bổ trợ cho nhau trong bài học về nhận thức
Chiếu slide bản đồ tư duy
5. Dặn dò:
- Đọc kĩ truyện, tập kể diễn cảm câu chuyện theo đúng trình tự sự việc.
- Nêu ví dụ về trường hợp đã nhận định, đánh giá sự vật hay con người một cách sai lầm
theo kiểu Thầy bói xem voi và hậu quả của việc đánh giá sai lầm này.
- Soạn bài: “Danh từ” tiếp theo
6