1
Bài 22
Tiết 91
Tuần 24
Tập làm văn:

CÁCH LÀM BÀI VĂN LẬP LUẬN

CHỨNG MINH
I.MỤC TIÊU
1. Kiến thức: Các bước làm bài văn lập luận chứng minh.
2. Kĩ năng: Tìm hiểu đề, lập ý, lập dàn ý và viết các phần , đoạn trong bài văn chứng minh.
3. Thái đơ: Có ý thức rèn các kĩ năng.
II. NỘI DUNG HỌC TẬP: Các bước làm bài văn lập luận chứng minh
III. CHUẨN BỊ
- GV :Sách tham khảo
-HS : Soạn bài theo gợi ý GV
IV. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1.Ổn định tổ chức và kiểm diện : Kiểm diện HS(1 phút)
2. Kiểm tra miệng : (3 phút)
- Trong đời sống khi nào ta cần chứng minh?:
->Trong đời sống, một khi bò nghi ngờ, hoài nghi chúng ta đều có
nhu cầu chứng minh sự thật.CM là đưa ra bằng chứng để chứng tỏ 1
ý kiến ( Lđ) nào đó là chân thật
- Chứng minh trong văn nghò luận, ta làm gì?
->Dùng lời lẽ, lời văn để trình bày, lập luận để làm sáng tỏ
vấn đề.
3. Tiến trình bài học(33 phút)
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới(1
phút)

ªGV ghi đề văn lên bảng- HS đọc
G nói chậm: Sau khi đọc đề, việc đầu tiên chúng ta phải
làm đó là tìm hiểu đề và tìm ý.
(?)Vậy theo em bước tìm hiểu đề là làm cơng việc gì?
- Xác đònh yêu cầu chung của đề
(?)Đề nêu lên vấn đề gì?
- Đề nêu lên một tư tưởng thể hiện bằng một câu tục
ngữ.
(?)u cầu gì?
- Đề u cầu: chứng minh tư tưởng đó là đúng đắn.
G chốt: Đề bài này khơng u cầu phân tích câu tục ngữ
giống
như trong một tiết giảng văn. Mà đề bài đòi hỏi người
viết phải nhận thức chính xác tư tưởng được chứa đựng
trong câu tục ngữ ấy và chứng minh rằng tư tưởng đó là
đúng đắn. Nếu khơng hiểu đúng như thế thì bài làm của
các em sẽ sai lạc hẳn. Từ đó suy ra: Muốn viết được một
bài văn chứng minh người viết phải tìm hiểu kĩ đề bài để
nắm chắc nhiệm vụ nghị luận được đặt ra trong đề bài
đó.
Sau khi tìm hiểu đề kĩ ta sẽ đi lập ý cho đề bài. Mà lập ý
tức là bước ta đi xác định luận điểm, luận cứ, và cách
lập luận.
(?)Luận điểm (ý chính) mà đề bài u cầu cần chứng
minh là gì.
- Luận điểm: Ý chí quyết tâm học tập, rèn luyện.
? Luận điểm đó được thể hiện trong câu nào? (câu tục
ngữ)
(?)Câu tục ngữ khẳng định điều gì?
+ Câu tục ngữ khẳng định vai trò, ý nghĩa to lớn của chí


- Đề nêu lên một tư tưởng thể hiện
bằng một câu tục ngữ.
- Đề u cầu: chứng minh tư tưởng
đó là đúng đắn.

b) Tìm ý: xác định luận điểm, luận
cứ, và cách lập luận
- Luận điểm: Ý chí quyết tâm học
tập, rèn luyện.
+ Câu tục ngữ khẳng định vai trò, ý
nghĩa to lớn của chí trong cuộc
sống.
+Chí là hồi bão, lí tưởng tốt đẹp, ý
chí, nghị lực, sự kiên trì. Ai có các
điều đó thì sẽ thành cơng.
- Luận cứ:
+ Những dẫn chứng trong đời sống:
những tấm gương nghèo vượt khó,
những người lao động, vận động
viên, nhà doanh nghiệp, nhà khoa
học… khơng chịu lùi bước trước
khó khăn, thất bại
+ Một người có thể đạt tới thành
cơng, tới kết quả được khơng? Nếu
khơng theo đuổi một mục đích, một
lí tưởng tốt đẹp nào đó?

2


. Chí ->hoài bão, lí tưởng tốt đẹp, ý
chí, nghò lực, sự kiên trì
. Không có chí thì không làm được gì.

3
- Lập luận: có 2 cách:
+ Xét về lí lẽ bất cứ việc gì dù là
giản đơn nhưng khơng có chí,
khơng chun tâm, kiên trì thì sẽ
khơng làm được.
+ Xét về thực tế có biết bao tấm
gương nhờ có chí mà thành cơng:
anh Nguyễn Ngọc Ký, các vận động
viên khuyết tật đạt huy chương
vàng…
* Bước 2: Lập dàn
bài

a) MB: Nêu vai trò của lí tưởng, ý
chí và nghị lực trong cuộc sống mà
câu tục ngữ đã đúc kết: đó là một
chân lí.
b) TB:
- Xét về lí:
+ Chí là điều rất cần thiết để con
người vượt qua mọi trở ngại.
+ Khơng có chí thì khơng làm được
gì.
- Xét về thực tế:
+ Những người có chí đều thành

? Khi viết thân bài làm thế nào để
đoạn đầu tiên của thân bài liên kết
được với phần mở bài ? Cần làm gì
để các đoạn sau của thân bàiliên
kết được với các đoạn trước đó ?
Ngoài những cách nói như “Đúng như
vậy” hay “Thật vậy” có cách nào
khác nữa không.
-Trước hết phải có từ ngữ chuyển
đoạn, tiếp nối phần mở bài với phần
thân bài: thật vậy hoặc đúng như
vậy…
? Nên viết đoạn phân tích lí lẽ như thế
nào. Nên phân tích lí lẽ nào trước
Nêu lí lẽ trước rồi phân tích sau hay
là ngược lại.
-Phân tích lí lẽ chung trước rồi đi đến
phân tích cái riêng. Nêu lí lẽ trước rồi
phân tích sau và có thể làm ngược lại.
? Nên viết đoạn phân tích dẫn chứng
như thế nào.
-Nêu các dẫn chứng tiêu biểu về
những người nổi tiếng vì ai cũng biết
họ nên dễ có sức thuyết phục.
ªGV cho HS nhận xét một vài đoạn kết
bài ở mục 3/ 50
Bước 4: Đọc bài và sửa chữa
ªGV chốt lại bài: Treo bảng phụ dàn ý
cho HS quan sát.
°HS đọc ghi nhớ SGK trang 50.

nên”


nên”: khun nhủ con người phải quyết chí bền lòng.
+ Khác:
(1) Trước khi chứng minh cần phải giải thích hai hình
ảnh “mài sắt” và “nên kim” để rút ra ý nghĩa của câu
tục ngữ: có kiên trì, bền chí thì mới thành cơng.
(2) Chứng minh theo cả 2 chiều:
+ Nếu lòng khơng bền thì khơng thể làm được việc gì.
+ Nếu đã quyết chí thì việc dù lớn lao, phi thường như
đào núi, lấp biển cũng có thể làm nên.

5

4 .Tổng kết(Củng cố , rút gọn kiến thức)(5 phút)
- Muốn làm tốt bài văn nghò luận chứng minh cần thực hiện các
bước nào? -> 4 bước:
+ Bước 1: Tìm hiểu đề và tìm ý + Bước 2: lập dàn bài +Bước 3: Viết bài
+ Bước : Đọc bài và sửa chữa
- Bài văn nghò luận thường gồm mấy phần, nội dung từng phần
là gì ? -> 3 phần :MB, TB ,KB
+ Mở bài : Nêu luận điểm cần được chứng minh.
+ Thân bài: Nêu lí lẽ và dẫn chứng để chứng tỏ luận điểm là
đúng đắn
+ Kết bài: Nêu ý nghóa của lđ đã được chứng minh.(Lời văn phần
mở bài phải hô ứng với phần kết bài)
5. Hướng dẫn học tập( Hướng dẫn HS tự học ở nhà)(3 phút)
* Đối với bài học ở tiết học này
- Về nhà học bài , học nội dung , ghi nhớ, làm bài tập vào VBT