LỜI MỞ ĐẦU
Trước hết, để có thể hiểu được củ trương xây dựng Nhà nước pháp quyền
cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Đảng trong hệ thống chính trị thời kỳ đổi
mới, ta phải hiểu được thế nào là thời kỳ đổi mới.
Về khái niệm: Đổi Mới là một chương trình cải cách kinh tế và một số mặt xã hội
do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng vào thập niên 1980. Chính sách Đổi Mới
được chính thức thực hiện từ Đại hội đại biểu Đảng Cộng sản Việt Nam lần VI,
năm 1986 [1].
Đổi Mới về kinh tế được thực hiện trước tiên. Trong những năm đầu thế kỷ
21, Việt Nam mới bắt đầu thực hiện Đổi Mới trên các mặt khác: xã hội, chính trị,
tư duy, cơ chế, văn hóa... Tuy nhiên chính trị không có những thay đổi nhiều so với
Kinh tế.
Phần I: KHÁI QUÁT:
(Qua mấy chục năm xây dựng và đổi mới phương thức tổ chức và hoạt động của
bộ máy nhà nước, tại Hội nghị đại biểu toàn quốc giữa nhiệm kỳ (1994), Đảng ta
đã xác định nhiệm vụ và phương hướng xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ
nghĩa Việt Nam của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Đây là nhiệm vụ lớn
lao của Đảng và của toàn dân tộc, cho nên Đảng ta luôn quan tâm chỉ đạo thực hiện
và cụ thể hóa trong các văn kiện của Đảng như: Nghị quyết Hội nghị Trung ương
8, khóa VII, năm 1995; Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, v.v..) ->
Bạn thuyết trình có thể dẫn dắt như này vào nhé
1. Khái niệm nhà nước pháp quyền XHCNVN:
Là nhà nước trong đó phương thức tổ chức, xây dựng và vận hành bộ máy
nhà nước do pháp luật quy định và thừa nhận tính tối cao của pháp luật; bao hàm
việc xác định rõ ràng quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp, với hệ thống pháp luật
đầy đủ, rõ ràng, minh bạch, thể hiện ý chí và nguyện vọng của nhân dân để điều
chỉnh những quan hệ pháp luật phát sinh trong xã hội, nhất là việc bảo đảm quyền
và lợi ích hợp pháp cơ bản của công dân (hoặc con người nói chung).
* Bốn tiêu chí chung của nhà nước pháp quyền như sau:
tắc quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công phối hợp giữa các cơ quan
nhà nước trong việc thực hiện ba quyền: lập pháp - hành pháp - tư pháp, nhằm hạn
chế sự lộng quyền, lạm quyền, xâm hại tới lợi ích hợp pháp của công dân từ phía
nhà nước
Nhà nước pháp quyền là một phạm trù lịch sử. Nó có những giá trị mang
tính phổ quát, nhưng cũng có những nét đặc thù được quy định bởi đặc điểm, điều
kiện cụ thể của từng quốc gia, dân tộc. Vì thế, việc xây dựng và hoàn thiện nhà
nước pháp quyền phải phù hợp với điều kiện kinh tế, chính trị, văn hoá và xã hội
cụ thể của mỗi nước. Trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội, Đảng ta luôn coi
nhà nước là một nội dung trọng tâm, là cột trụ của hệ thống chính trị, là công cụ
thực hiện quyền lực của nhân dân. Đồng thời, chủ trương xây dựng Nhà nước Việt
Nam theo nguyên tắc nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì
dân; lấy liên minh công nông và tầng lớp trí thức làm nền tảng, đặt dưới sự lãnh
đạo của Đảng Cộng sản.
3. Những đặc trưng cơ bản của NHà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt
Nam:
Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa
của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân trong giai đoạn hiện nay
Đại hội X chỉ rõ: Xây dựng cơ chế vận hành của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ
nghĩa, bảo đảm nguyên tắc tất cả quyền lực Nhà nước đều thuộc về nhân dân;
quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công và phối hợp giữa các cơ quan
nhà nước trong thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp. Cương lĩnh (bổ
sung phát triển năm 2011) thông qua tại Đại hội XI yêu cầu : "Không ngừng hoàn
thiện
tổ
chức
nhà
nước".
của
Quốc
hội.
Ba là, đổi mới tổ chức và hoạt động của Chính phủ:
- Đẩy mạnh cải cách hành chính, đổi mới tổ chức và hoạt động của Chính phủ theo
hướng xây dựng hệ thống cơ quan hành pháp thống nhất, thông suốt, hiện đại.
- Luật hoá cơ cấu tổ chức của Chính phủ; tổ chức bộ quản lý đa ngành, đa lĩnh vực,
bảo
đảm
hiệu
lực,
tinh
gọn
và
hợp
lý.
Cơ cấu lại bộ máy Chính phủ theo hướng giảm mạnh các đầu mối phù
hợp với yêu cầu đổi mới chức năng, nhiệm vụ. Cơ cấu lại các cơ quan trong hệ
thống hành chính nhà nước các cấp theo hướng giảm mạnh cấp phó, bỏ cấp trung
gian; chuyển các bộ phận phục vụ sang hình thức hợp đồng dịch vụ; phân cấp
mạnh cho cấp dưới gắn với thực hiện có hiệu quả thanh tra, kiểm tra của cấp trên.
Tăng cường quyền chủ động, tự chủ, tự chịu trách nhiệm về hoạt động, về tổ chức,
nhân sự và tài chính của các đơn vị dịch vụ công cộng. Nghiên cứu để áp dụng cơ
chế thủ trưởng cơ quan hành chính cấp trên bổ nhiệm chức danh người đứng đầu
cơ quan chính quyền cấp dưới. Tách hoạt động hành chính với các hoạt động sự
nghiệp, các hoạt động công quyền với các hoạt động dịch vụ. Thực hiện đầy đủ
nguyên tắc công khai dân chủ và phục vụ nhân dân đối với các cơ quan và công
chức nhà nước. Thực hiện nghiêm ngặt chế độ công vụ trong các cơ quan nhà
điều
tra.
- Xây dựng cơ chế phán quyết về những vi phạm Hiến pháp trong hoạt động lập
pháp,
hành
pháp
và
tư
pháp.
Năm là, đối mới và nâng cao hiệu quả hoạt động của Hội đồng dân nhân và Uỷ ban
nhân
dân
các
cấp:
- Nâng cao chất lượng hoạt động của Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân, bảo
đảm quyền tự chủ và tự chịu trách nhiệm của chính quyền địa phương trong phạm
vi
được
phân
cấp.
- Phát huy vai trò giám sát của Hội đồng nhân dân.
- Tổ chức hợp lý chính quyền địa phương, phân định lại thẩm quyền đối với chính
quyền
ở
nông
thôn,
đô
thị,
hải
đảo.
phạm pháp, phạm tội bất cứ ở cương vị, chức vụ nào.
- Thực hiện chế độ trách nhiệm trong đề cử, bổ nhiệm chức vụ lãnh đạo theo
hướng cấp trưởng giới thiệu cấp phó, cấp sử dụng trực tiếp giới thiệu để cấp có
thẩm
quyền
xem
xét,
quyết
định.
- Tích cực phòng ngừa và kiên quyết chống tham nhũng, lãng phí. Đây là đòi hỏi
bức xúc của xã hội, là quyết tâm chính trị của Đảng ta nhằm xây dựng bộ máy lãnh
đạo, quản lý trong sách, vững mạnh, khắc phục một trong những nguy cơ lớn đe
doạ sự sống còn của chế độ ta.
Phần II: TÌNH HÌNH XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC TRONG THỜI GIAN QUA
VÀ NHỮNG NHIỆM VỤ TRỌNG TÂM TRONG XÂY DỰNG PHÁP
QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA TRONG THỜI KỲ MỚI
1. Thành tựu và hạn chế:
a/ Thành tựu
Trên bình diện nghiên cứu cơ bản đã đạt được sự thống nhất trong
việc xác định sự cần thiết, bản chất, vai trò, những đặc trưng cơ bản của Nhà nước
pháp quyền XHCN Việt Nam. Về mặt quyết tâm chính trị, nhiệm vụ xây dựng Nhà
nước pháp quyền XHCN Việt Nam đã được xác định là một trong những nhiệm vụ
trọng tâm của thời kỳ quá độ lên CNXH ở Việt Nam. Trên phương diện lập pháp,
xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam là một nguyên tắc hiến định.
Dưới góc độ chính trị - pháp lý có thể khái quát những thành tựu cơ bản của Đảng
ta trong xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN như sau:
Một là,Đảng Cộng sản Việt Nam đã xác lập một số nguyên tắc cơ bản, là
của chúng không đòi hỏi sự can thiệp ấy, tăng cường vai trò và khả năng độc lập
của các thiết chế chính trị - xã hội theo hướng tạo ra những chủ thể bình đẳng và có
tư cách kiểm soát hoạt động của Nhà nước.
Ba là, công tác phòng ngừa và đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng
đạt được nhiều kết quả. Với chế độ chính trị nhất nguyên thì quan liêu, tham nhũng
là một nguy cơ hiện thực, đe dọa nền dân chủ. Vì vậy, phòng ngừa và đấu tranh
chống quan liêu, tham nhũng, làm trong sạch bộ máy của Đảng và Nhà nước là
một nhiệm vụ tất yếu được đặt ra. Trong thực tế, nhiệm vụ nói trên đã được triển
khai thường xuyên và đạt những kết quả nhất định. Các văn kiện của Đảng từ Đại
hội IX đến nay đều đánh giá: trong nhiều năm qua, nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn
Đảng đã được coi trọng. Những biểu hiện suy thoái đạo đức, lối sống của một bộ
phận cán bộ, đảng viên đã giảm khá nhiều và đang tiếp tục được cảnh tỉnh, răn đe;
một số nơi tham nhũng, quan liêu, lãng phí, trong đó có không ít vụ việc tồn đọng
kéo dài nhiều năm, đã được tiếp tục giải quyết…
Bốn là, Đảng Cộng sản Việt Nam giữ vững được vai trò lãnh đạo Nhà
nước và xã hội, từng bước tìm tòi và dẫn dắt quá trình nhận thức cũng như quá
trình thể chế hóa các quan điểm, tư tưởng về Nhà nước pháp quyền XHCN trên cả
phương diện chính trị và pháp lý.
Đảng ngày càng xác định rõ hơn nội dung của phương thức lãnh đạo và
các kênh, các con đường đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng cầm quyền đối
với Nhà nước pháp quyền XHCN.
Nội dung lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước bao quát toàn bộ những
vấn đề then chốt về tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước, thể hiện ở ba bộ
phận trọng yếu:
1) lãnh đạo Nhà nước thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng thành pháp luật,
chính sách của Nhà nước và tổ chức thực hiện thông qua bộ máy nhà nước, bảo
đảm cho đường lối, chủ trương của Đảng trở thành hiện thực sinh động trong đời
sống xã hội của nhân dân;
cách tổng thể bộ máy nhà nước đang được triển khai có kết quả:
- Trong lãnh đạo tổ chức, kiện toàn hoạt động của Quốc hội
Hoạt động lập pháp đã có sự đổi mới mạnh mẽ trong xây dựng các đạo
luật, nghị quyết, pháp lệnh, đã kịp thời thể chế hóa đường lối của Đảng và bao quát
hầu hết các lĩnh vực của đời sống xã hội. Đảng lãnh đạo Quốc hội thực hiện tốt
chức năng quyết định các vấn đề quan trọng và chức năng giám sát tổ chức hoạt
động của bộ máy nhà nước.
- Trong lãnh đạo tổ chức, kiện toàn hoạt động của Chính phủ
Đảng lãnh đạo Chính phủ thông qua chủ trương, đường lối và các
phương thức khác để định hướng hoạt động, điều hòa, phối hợp giữa các cơ quan
của Chính phủ với các cơ quan Trung ương và giữa Chính phủ với chính quyền địa
phương. Thông qua đó, Đảng kiểm tra, giám sát toàn bộ hoạt động và cơ chế điều
hành của Chính phủ, bảo đảm cho Chính phủ thực hiện được quyền hành pháp,
đồng thời phải bảo đảm được tính định hướng chính trị thể hiện trong đường lối,
chính sách của Đảng.
- Trong lãnh đạo tổ chức, kiện toàn hoạt động của các cơ quan tư pháp
Đảng xác định đúng vị trí, chức năng, thẩm quyền của từng cơ quan tư
pháp và các thiết chế bổ trợ tư pháp trong mối liên hệ với khâu trung tâm là xét xử
theo yêu cầu của Nhà nước pháp quyền. Đó là các yêu cầu về tính độc lập, khách
quan, phụng công, thủ pháp, chí công vô tư, tinh thần trách nhiệm trước nhân dân,
dân chủ, minh bạch. Việc tổ chức thực hiện các chủ trương về cải cách tư pháp của
Đảng, các quy định của pháp luật về chức năng, nhiệm vụ của cơ quan trong thời
gian qua đã và đang tạo sự chuyển biến tích cực trong nhận thức của toàn xã hội về
vị trí, vai trò và tầm quan trọng của công tác tư pháp trong điều kiện xây dựng và
hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân.
- Trong lãnh đạo tổ chức, kiện toàn hoạt động, đa dạng hóa mô hình của chính
quyền địa phương các cấp
Hiến pháp năm 2013 đã tạo ra bước tiến lập pháp quan trọng, làm nền
tục cải cách tư pháp vẫn là nhiệm vụ rất nặng nề và phải với quyết tâm cao hơn nữa
trong
thời
gian
tới.
Năm là, kiểm soát quyền lực nhà nước là vấn đề mới, nhưng có vai trò to
lớn trong việc xây dựng nhà nước pháp quyền ngày càng thật sự của dân, do dân và
vì dân; phòng chống sự lạm quyền, lộng quyền từ phía quyền lực nhà nước, góp
phần đấu tranh có hiệu quả với phòng chống tham nhũng, lãng phí trong các cơ
quan nhà nước, trong đội ngũ cán bộ, công chức. Vì thế, phải khẩn trương xây
dựng cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước bao gồm cơ chế kiểm soát quyền lực
nhà nước từ bên ngoài nhà nước (đó là cơ chế nhân dân kiểm soát quyền lực nhà
nước gồm: Mặt trận Tổ quốc, các thành viên, tổ chức, các cá nhân tiêu biểu và
công dân thực hiện quyền lực nhà nước một cách trực tiếp); cơ chế kiểm soát
quyền lực nhà nước giữa các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp (cơ chế kiểm soát
bên trong nội bộ nhà nước) và cơ chế bảo vệ Hiến pháp chuyên trách theo luật định
được điều 119 Hiến pháp năm 2013 quy định. Xây dựng đồng bộ các cơ chế kiểm
soát quyền lực nhà nước là một nhiệm vụ không kém phần quan trọng trong xây
dựng nhà nước pháp quyền XHCN trong những năm tới.
2. Các yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam trong thời kì
mới
- Nghị quyết Trung ương 3 khoá VIII đã đưa ra sự đánh giá tình hình xây dựng
Nhà nước trong thời gian qua, khẳng định cần tiếp tục thực hiện Nghị quyết lần thứ
8 Ban Chấp hành Trung ương khoá VII và nhấn mạnh ba yêu cầu:
+ Một là: tiếp tục phát huy tốt hơn và nhiều hơn quyền làm chủ của nhân dân qua
các hình thức dân chủ đại diện và dân chủ trực tiếp để nhân dân tham gia xây dựng
và bảo vệ Nhà nước, nhất là việc giám sát, kiểm tra của nhân dân đối với hoạt động
Mở rộng dân chủ xã hội chủ nghĩa, phát huy quyền làm chủ của nhân dân
trong xây dựng và quản lý nhà nước
Phương hướng vừa cơ bản vừa cấp bách hàng đầu lúc này là giữ vững phát
huy bản chất tốt đẹp của nhà nước ta, ngăn chặn và đẩy lùi tình trạng suy
thoái đạo đức, tham nhũng, lãng phí, quan liêu, sách nhiễu nhân dân trong
bộmáy nhà nước.
Mở rộng dân chủ phải đi đôi với tăng cường kỷ luật, kỷ cương; quyền lợiđi
đôi với trách nhiệm, nghĩa vụ, dân chủ được thể chế hoá thành pháp luật,
dân chủ trong khuôn khổ pháp luật; khắc phục tình trạng vô kỷ luật, dân chủ
cực đoan, lợi dụng dân chủ để gây rối.
Để thực hiện được phương hướng nêu trên cần triển khai các nhiệm vụsau:
Thứ nhất, tiếp tục cải tiến chế độ bầu cử các cơ quan dân cử, bảo
đảm cho cử tri tiếp xúc, đối thoại với ứng cử viên, có đủ thông tin để trao
đổi, nhận xét, lựa chọn và bầu cử đại biểu của mình thực sự dân chủ trên cơ
sở có sự lãnh đạo, hướng dẫn về tiêu chuẩn, cơ cấu.
Thứ hai, nâng cao chất lượng hoạt động của các cơ quan dân cử
(Quốc hội, Hội đồng nhân dân) để các cơ quan này thực sự là cơ quan đại
diện của nhân dân và là cơ quan quyền lực nhà nước trong việc xem xét và
quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước, của địa phương.
Thứ ba, đẩy mạnh cải cách thể chế và thủ tục hành chính trong các
lĩnh vực trực tiếp liên quan đến đời sống nhân dân.
Thứ tư, xác định rõ trách nhiệm của thủ trưởng cơ quan nhà nước
trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của nhân dân.
Thứ năm, các cơ quan có thẩm quyền lập pháp, lập quy cần rà soát,
sửa đổi, bổ sung và xây dựng mới các văn bản pháp luật với các định chế cụ
thể, rõ ràng về quyền giám sát, kiểm tra của nhân dân trong các lĩnh vực sản
xuất, phân phối, thu chi ngân sách, tài chính, các chế độ thu và sử dụng học
phí, viện phí... trong các cơ quan, đơn vị sản xuất kinh doanh, trường học,
quản lý vốn và tài sản nhà nước, bắt giam, điều tra, truy tố, xét xử… Đổi
mới việc xem xét báo cáo công tác và việc trả lời chất vấn của Chính phủ,
Toà án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao.
Đề cao vai trò của cơ quan kiểm toán nhà nước trong việc kiểm toán mọi cơ
quan, tổ chức có sử dụng ngân sách nhà nước.Cơ quan kiểm toán báo cáo
kết quả kiểm toán cho Quốc hội, Chính phủ và công bố công khai cho dân
biết.
d) Tiếp tục đổi mới, kiện toàn tổ chức bộ máy
Tiếp tục kiện toàn tổ chức Quốc hội. Đại biểu Quốc hội phải có đủ tiêuchuẩn
theo quy định của pháp luật để đảm bảo thực hiện nhiệm vụ của người đại
biểu, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của tầng lớp nhân dân. Cần tăng thêm
hợp lý số đại biểu nguyên trách cho các Uỷ ban trong Quốc hội. Cải tiến và
nâng cao chất lượng hoạt động của đại biểu Quốc hội và sinh hoạt của Quốc
hội. Có các hình thức thu hút các chuyên gia giỏi làm tư vấn cho các Uỷ ban
của Quốc hội trong các hoạt động thẩm định và giám sát. Nghiên cứu và
thành lập thêm một số Uỷ ban của Quốc hội.
• Tiếp tục cải chính nền hành chính của nhà nước
a) Nâng cao hiệu quả hoạt động của Chính phủ
- Quản lý kinh tế - xã hội theo pháp luật, giữ gìn ổn định chính trị - xã hội và
trật tự kỷ cương; chăm lo xây dựng kết cấu hạ tầng và những ngành kinh tế then
chốt, bảo đảm môi trường và điều kiện chung cho nhân dân phát triển sản xuất kinh
doanh, nâng cao đời sống.
- Thông qua các công cụ quản lý vĩ mô và vai trò của kinh tế nhà nước để
quản lý thị trường, điều tiết thu nhập kết hợp hài hoà giữa tăng trưởng kinh tế 29
với thực hiện công bằng và tiến bộ xã hội, thúc đẩy sự phát triển đồng đều giữa các
vùng và các tầng lớp dân cư.
- Tăng cường kiểm kê, kiểm soát sản xuất và phân bố; quản lý, sử dụng có
hiệu quả vốn và tài sản công với tư cách đại diện chủ sở hữu nhà nước, khắc phục
tình trạng vô chủ, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí.
vực trong toàn xã hội như tài chính, lao động, giáo dục, vệ sinh - y tế, xây dựng,
công cụ,...
Nghiên cứu tăng thẩm quyền cho các cơ quan thanh tra trong việc xử lý hành
chính tại chỗ các vi phạm pháp luật; phân định rõ hơn trách nhiệm của cơ quan
thanh tra và toà án hành chính trong việc giải quyết các khiếu kiện đối với các cơ
quan và cán bộ, công chức hành chính, tạo điều kiện để các toà án hành chính phát
huy đúng chức năng và thẩm quyền.
Đẩy mạnh hoạt động tự thanh tra, kiểm tra trong nội bộ các cơ quan, tổ chức
nhà nước.
• Đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương
a) Kiện toàn chính quyền cơ sở
- Kiện toàn Hội đồng nhân dân xã, phường, thị trấn với thành phần bao gồm
những cán bộ chủ chốt của đảng bộ, mặt trận và các đoàn thể, đồng thời thu hút
những người ngoài Đảng có đủ tiêu chuẩn, có nhiệt tình, có kiến thức và kinh
nghiệm thực tiễn trong lao động sản xuất, có tín nhiệm trong nhân dân.
- Thực hiện hình thức, biện pháp bảo đảm phát huy quyền làm chủ của nhân
dân ở cơ sở, đồng thời quy định một số trách nhiệm nhất định giao cho nhóm đại
biểu Hội đồng nhân dân xã theo từng thôn (làng, ấp, bản) như tổ chức việc xây
dựng, thực hiện hương ước, giám sát trưởng thôn (bản, ấp).
- Quy định hợp lý số lượng cán bộ chính quyền cơ sở có phân biệt theo đặc
điểm và dân số của từng loại đơn vị cơ sở; chú trọng công tác đào tạo, bồi 31
dưỡng và chính sách đãi ngộ phù hợp với chức trách của họ. Chính phủ quy định
nguyên tắc chung, còn mức phụ cấp cụ thể cho mỗi chức danh cán bộ xã, thị trấn
do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định cho sát hợp với điều kiện thực tế của
từng địa phương.
b) Đổi mới tổ chức, hoạt động của Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân
các cấp
- Kiện toàn và củng cố Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân các cấp để đảm
chế độ, tội tham nhũng và các tội hình sự khác, bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của
công dân. Các cơ quan tư pháp phải là mẫu mực của việc tuân thủ Hiến pháp và
pháp luật, phải thể hiện công lý, tính dân chủ, công khai trong hoạt động.
b) Nâng cao chất lượng hoạt động của viện kiểm sát theo chức năng quy định trong
Hiến pháp, tập trung làm tốt chức năng công bố và kiểm soát hoạt động tư pháp.
c) Đổi mới hệ thống toà án nhân dân
d) Kiện toàn các cơ quan điều tra, bổ trợ tư pháp
- Sắp xếp lại cơ quan điều tra theo hướng gọn đầu mối, kết hợp chặt chẽ giữa trinh
sát điều tra ban đầu với hoạt động của cơ quan điều tra nhằm bảo đảm sự thống
nhất trong phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm, bảo đảm quyền dân chủ và sự an
toàn của công dân.
- Kiện toàn các tổ chức thi hành án, bảo đảm thi hành đầy đủ, nhanh chóng các bản
án và quyết định của toà án, của tổ chức trọng tài; chấn chỉnh các trại giam để giáo
dục, cải tạo tốt phạm nhân.
- Nghiên cứu việc thành lập cảnh sát tư pháp để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ phiên
toà, phục vụ công tác thi hành án, dẫn giải bị can, bị cáo, quản lý các trại giam...
- Củng cố và tăng cường các tổ chức bổ trợ tư pháp.
- Xây dựng đội ngũ cán bộ tư pháp trong sạch, vững mạnh, có phẩm chất chính trị,
đạo đức và có năng lực chuyên môn.
• Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước
a) Đổi mới nội dung và phương thức lãnh đạo của Đảng nhằm bảo đảm sự lãnh đạo
của Đảng đối với Nhà nước có hiệu quả và chất lượng cao hơn, đồng thời phát huy
trách nhiệm, tính chủ động và hiệu lực cao trong quản lý, điều hành của nhà nước,
theo các quan điểm, mục tiêu và phương hướng được xác định tại Nghị quyết
Trung ương 5 khoá X. Phải nắm vững và thực hiện ba nội dung trọng yếu về sự
lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước trong tình hình mới:
- Lãnh đạo các cơ quan nhà nước kịp thời thể chế hoá đường lối, chính sách của
Đảng, nhất là chủ trương về thực hiện quyền làm chủ của nhân dân, về đổi mới thể
- Các cấp uỷ đảng phát huy vai trò, trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể
nhân dân trong việc xây dựng và bảo vệ chính quyền, bảo đảm quyền làm chủ của
nhân dân; kiện toàn tổ chức, đổi mới hoạt động của Mặt trận và các đoàn thể nhằm
thu hút sự tham gia ngày càng rộng rãi của nhân dân vào việc quản lý nhà nước.
Phần 3: Câu hỏi – Trả lời:
1.Anh(chị) hãy nêu những phương hướng XHCN mà Cương lĩnh xây dựng đất
nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ?
TL: Một là, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, gắn với phát triển
kinh tế tri thức, bảo vệ tài nguy ên, môi trường.
Hai là, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Ba là, xây dựng nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; xây dựng con
người, nâng cao đời sống nhân dân, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội.
Bốn là, bảo đảm vững chắc quốc phòng và an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội.
Năm là, thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hoà bình, hữu nghị, hợp tác
và phát triển; chủ động và tích cực hội nhập quốc tế.
Sáu là, xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, thực hiện đại đoàn kết toàn dân
tộc, tăng cường và mở rộng mặt trận dân tộc thống nhất.
Bảy là, xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân
dân, vì nhân dân.
Tám là, xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh.
2.Là 1 sinh viên anh(chị) cần làm gì để xây dựng NN pháp quyền XHCN ở VN?
TL:
+ Có đạo đức tốt,thực hiện đúng nội quy của nhà trường
+ Đấu tranh chống tham ô,hối lộ,đút lót,chạy điểm trong trường học
+ Nói không với tệ nạn xã hội
+ Tham gia các hoạt động có ích:sinh viên tình nguyện,phát cơm từ thiện,…
+ Truyên truyền về xây dựng và bảo vệ TQ
nguồn vốn có vai trò rất lớn trong sự phát triển của một quốc gia. Song những yếu
tố đó ở dưới dạng tiềm năng, tự chúng là những khách thể bất động. Chúng chỉ trở
thành nhân tố "khởi động", và phát huy tác dụng khi kết hợp với nguồn lực con
người. Những nguồn lực khác ngày càng cạn kiệt, ngược lại nguồn lực con người
ngày càng đa dạng và phong phú và có khả năng nội sinh không bao giờ cạn.
Ngược lại nguồn lực con người càng được sử dụng, lại càng được nâng cao chất
lượng và hiệu quả.
5.Ngày nay,chúng ta cần xây dựng cán bộ,nhân viên công chức cần phải đáp ứng
yêu cầu gì?
TL:
Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có đủ phẩm chất, năng lực và trình
độ, đáp ứng yêu cầu phục vụ nhân dân và sự phát triển của đất nước”. Đề án đẩy
mạnh cải cách chế độ công vụ, công chức cũng xác định mục tiêu: xây dựng một
nền công vụ “chuyên nghiệp, trách nhiệm, năng động, minh bạch, hiệu quả”.
Nâng cao chất lượng cán bộ, công chức đáp ứng yêu cầu cải cách nền hành chính
nhà nước
Yêu cầu về tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình của cán bộ, công
chức khi thi hành công vụ
Sự phát triển của khoa học công nghệ đòi hỏi cán bộ, công chức không ngừng rèn
luyện nâng cao năng lực và trình độ
Quá trình hội nhập vào nền kinh tế thế giới và môi trường “công dân toàn cầu” yêu
cầu cán bộ, công chức phải nhạy bén và thích ứng với diễn biến tình hình kinh tế xã hội của khu vực và thế giớ
Câu 6: Một trong những đặc trưng cơ bản của Nhà nước pháp quy ền là Nhà
nước có hệ thống pháp luật đồng bộ, hoàn chỉnh, có chất lượng cao. Đúng hay
sai?
Đáp án: Đúng
Câu 7: Nhà nước pháp qyền XHCNVN có bao nhiêu tiêu chí chung? Nêu các