PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ
TRƯỜNG TIỂU HỌC TÂN SƠN
----------*&*----------
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
Mét sè kinh nghiÖm chØ ®¹o nÒn
nÕp d¹y häc
Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC TÂN SƠN
------------***--------------
Người thực hiện: Đỗ Thị Hạnh
Chức vụ: Hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường tiểu học Tân Sơn
Lĩnh vực nghiên cứu: Quản lý
Năm học 2010-2011
MỞ ĐẦU
1
1. Lý do chọn đề tài:
Việt Nam là quốc gia đang trên đường đổi mới và hội nhập quốc tế. Để
thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước,
không còn con đường nào khác là phát huy tiềm năng trí tuệ dân tộc, tiếp
thu những tinh hoa của thế giới. Nghị quyết Trung ương II khoá VIII đã
nêu:” Muốn tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá thắng lợi phải phát
triển mạnh giáo dục - đào tạo, phát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ
bản của phát triển nhanh và bền vững”. Nghị quyết đại hội Đảng IX tiếp
- Nghiên cưú lý luận : nghiên cứu các văn kiện, văn bản và các vâvs đề
liên quan.
- Phương pháp nghên cứu thực tiễn : phương pháp điều tra, phương pháp
phỏng vấn, phường pháp thống kê, phương pháp tổng kết kinh nghiệm.
NỘI DUNG:
CHƯƠNG I : CƠ SỞ LÝ LUẬN .
3
1. Những nét đặc thù cơ bản của giáo dục tiểu học:
Bậc tiểu học là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc
dân. Bậc tiểu học có bản sắc riêng và có tính độc lập cao. Những vấn đề
về tri thức, kỹ năng, về hành vi ở học sinh tiểu học sẽ theo suốt cuộc đời
của mỗi con người, bởi vì những gì đã hình thành và định hình ở trẻ em
rất khó thay đổi, khó cải tạo lại. Chính vì vậy đòi hỏi sự chuẩn xác, tính
khoa khoa học, tính nhân văn ở một nền giáo dục, ở nhà trường, ở mỗi
giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục. Chất lượng dạy và học là hiệu quả
cơ bản nhất, có ý nghĩa quan trọng nhất trong mỗi nhà trường, là thước
đo, là chuẩn mực để đánh giá lao động của thầy và trò, là uy tín, là danh
dự, niềm tincủa nhà trường đối với học sinh, với phụ huynh, nhân dân và
các cấp lãnh đạo
Để đáp ứng yêu cầu đó thì mọi hoạt động trong nhà trường phải
đồng bộ: Người quản lý - chỉ đạo, người giảng dạy- giáo dục, người học
tập, rèn luyện cùng tuân thủ những qui định chung trong quá trình thực
hiện nhiệm vụ. Bàn về công tác quản lý giáo dục, chiến lược phát triển
giáo dục 2009-2010 có ghi: “ Công tác quản lý giáo dục còn kém hiệu
quả. Một số hiện tượng tiêu cực, thiếu kỷ cương trong giáo dục chưa
được ngăn chặn kịp thời...”
Nghị quyết hội nghị Trung ương VI khoá IX khẳng định “Tăng cường
CỦA TRƯỜNG TIỂU HỌC TÂN SƠN.
1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, văn hoá- xã hội của phường Tân Sơn:
5
Phường Tân Sơn nằm phía tây thành phố Thanh Hoá, được thành
lập từ năm 1994 do được tách từ phường Phú Sơn. Phường Tân Sơn là
phường trung tâm, có nhà ga, bến xe vì vậy kinh tế tương đối phát triển,
chủ yếu là thương mại dịch vụ.
Tổng số dân hơn 12 000 khẩu, hơn 3000 hộ dân được phân chia
ở 13 khối phố. Trình độ dân trí khá cao. Tuy nhiên do có nhà ga, bến xe
trên địa bàn nên tình hình an ninh trật tự tương đối phức tạp.
Sự nghiệp giáo dục trên địa bàn tương đối phát triển, phường có 4 trường
học, 2 trường mầm non, 1 trường trung học cơ sở và một trường tiểu học,
cả 4 trường đều có chất lượng tốt, liên tục đạt tiên tiến cấp Thành phố và
cấp Tỉnh, 1 trường đạt danh hiệu anh hùng trong thời kỳ đổi mới. Phường
được công nhận đạt phổ cập tiểu học đúng độ tuổi năm 2002, năm 2005
đạt phổ cập trung học cơ sở.
2. Thực trạng về nền nếp dạy và học ở trường tiểu học Tân Sơn:
Trường tiểu học Tân Sơn có cơ sở vật chất còn khó khăn, diện tích chật
chội, thiếu sân chơi bãi tập và phòng học, phòng chức năng.
Đội ngũ cán bộ giáo viên gồm có 30 đồng chí, trình độ đào tạo khá cao,
100% đạt trình độ chuẩn, trong đó trình độ trên chuẩn đạt 84%, có giáo
viên đặc thù như Âm nhạc, Mỹ thuật, Tiếng Anh nhưng chưa có giáo
viên Thể dục và Tin học.
Tổng số học sinh có 579 học sinh, 17 lớp. Trong đó có 10 lớp học 2
buổi/ngày, 6 lớp học 6 hoặc 7 buổi/tuần, có 1 lớp dành cho học sinh
khiếm thị.
Học sinh tương đối ngoan, có ý thức chăm lo học tập, thực hiện tương
đối hiệu quả các phong trào thi đua.
Thời gian biểu là văn bản pháp quy do hiệu trưởng quy định nhằm đáp
ứng đủ khối lượng dạy học của từng tiết học, môn học. Thời gian biểu phù
hợp với đặc điểm của từng địa phương, nhà trường, thời tiết. Có 79,2% giáo
viên lên lớp đúng giờ, đảm bảo thời gian của từng tiết dạy, 20,8% thi thoảng
đi muộn hoặc có mặt đúng giờ nhưng chưa lên lớp kịp thời khi có hiệu lệnh
trống.
- Nền nếp sinh hoạt chuyên môn- thao giảng, dự giờ :
Đây là nội dung quan trọng để nâng cao chất lượng chuyên môn nghiệp vụ
của mỗi giáo viên. Qua buổi sinh hoạt chuyên môn, giáo viên thống nhất nội
7
dung chương trình, trao đổi và giúp đỡ nhau trong việc chuẩn bị các bài dạy
khó, giúp đỡ nhau về phương pháp dạy học, phương pháp chủ nhiệm...Tuy
nhiên, vẫn có giáo viên nhận thức chưa đầy đủ về tầm quan trọng của việc
sinh hoạt chuyên môn, còn xem nhẹ hoặc tham dự mang tính hình thức.
Việc thao giảng, dự giờ là dịp để học hỏi nhau và giúp đỡ đồng nghiệp về
nội dung kiến thức, về đổi mới phương pháp dạy học, kinh nghiệm tổ chức
các hoạt động dạy học, kinh nghiệm khai thác sử dụng đồ dùng dạy học,
quản lý lớp... 100% giáo viên tham gia thao giảng và dự gìơ đúng số tiết quy
định. Tuy nhiên, việc dạy học 2 buổi/ngày khó khăn trong việc bố trí thời
gian để thao giảng, dự giờ.
- Nền nếp tự học tự bồi dưỡng: Mỗi giáo viên đều tự xây dựng tủ sách cá
nhân phục vụ chuyên môn. Việc tham gia các chuyên đề bồi dưỡng thường
xuyên thực hiện nghiêm túc, 100% giáo viên tham gia, ghi chép đầy đủ. Tuy
nhiên ở một vài giáo viên chưa tự giác, còn mang tính hình thức.
- Nền nếp kiểm tra, đánh giá học sinh: Đây là một khâu quan trọng trong
việc đổi mới chương trình dạy học, có tác dụng khích lệ, thúc đẩy học sinh
có động cơ học tập đúng đắn, đồng thời là tiêu chuẩn để đánh giá hiệu quả
giảng dạy của giáo viên. Đây cũng là nội dung giáo viên thực hiện tương đối
chơi, thăm quan du lịch, hoạt động xã hội... giúp học sinh phát triển toàn
diện và có điều kiện phát triển năng khiếu, đồng thời mở mang tầm hiểu
biết, mở rộng kiến thức đã học. Trong thực tế, hầu hết học sinh thích tham
gia các hoạt động này và thực hiện có hiệu quả tốt. Tuy nhiên, vẫn còn một
số học sinh chỉ coi trọng việc học tập trên lớp, xem nhẹ các hoạt động ngoài
giờ lên lớp nên ít tham gia hoặc tham gia thiếu tích cực.
2.3.
Thực trạng về chỉ đạo nền nếp dạy và học ở trường tiểu học
Tân Sơn:
Việc chỉ đạo nền nếp dạy và học ở trường tiểu học Tân Sơn được quan
tâm, là việc làm thường xuyên, liên tục. Đã xây dựng nội quy, quy định đối
với giáo viên và học sinh, chỉ đạo thực hiện một cách khoa học và cơ bản
đưa quá trình dạy học đi vào nền nếp, kỉ cương. Phát huy được tính tự giác,
tinh thần trách nhiệm của mỗi các nhân cũng như tập thể cán bộ giáo viên
học sinh. Tạo được bầu không khí dân chủ, đoàn kết thân ái và gắn bó trong
công việc.Việc chỉ đạo nền nếp dạy và học của nhà trường bước đầu đã
9
mang lại hiệu quả góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Tuy
nhiên trong quá trình thực hiện vẫn còn một số hạn chế nhất định về mặt
nhận thức, trong quá trình quản lý, chỉ đạo thực hiện một số nội dung các
hình thức hoạt động.
Trên cơ sở lý luận quản lý nói chung và trên cơ sở điều tra thực trạng về
việc chỉ đạo nền nếp dạy học ở trường tiểu học Tân Sơn, tôi mạnh dạn đề
xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác chỉ đạo nền
nếp dạy học góp phần phát triển chất lượng giáo dục toàn diện của nhà
trường.
hợp.
Quy định về nền nếp dạy học là cơ sở để giáo viên và học sinh thực hiện,
đồng thời là cơ sở để người quản lý thực hiện tốt các chức năng quản lý của
mình, vì vậy trong việc xây dựng và ban hành quy định cần chuẩn bị tốt mọi
11
điều kiện để các quy định khi ban hành sẽ nhanh chóng đi vào thực tế, thúc
đẩy mọi hoạt động của nhà trường.
3. Sự gương mẫu của người quản lý:
Để việc thực hiện quy định nền nếp có hiệu quả thì trước hết người quản lý
phải thực sự gương mẫu là vấn đề không thể thiếu được. Sự gương mẫu, sự
nghiêm túc cuả người quản lý là tấm gương sẽ có tác động mạnh đến ý thức
của giáo viên và học sinh, tạo nên uy tín của người quản lý và hiệu lực của
quy định đã đề ra. Đồng thời trong quá trình thực hiện còn là dịp để người
hiệu trưởng kiểm nghiệm lại các quyết định ban hành có phù hợp với điều
kiện thực tế hay không và phù hợp ở mức độ nào? Từ đó có thể điều chỉnh,
sửa đổi cho phù hợp.
4.Tổ chức theo dõi, giám sát các hoạt động nền nếp dạy và học:
- Theo dõi thực hiện nội dung chương trình, kế hoạch dạy học, thời khoá
biểu: Dạy và học bảo đảm thời gian quy định là điều kiện để hoàn thành nội
dung kiến thức, kỹ năng của mỗi bài dạy. Tiến độ thực hiện chương trình
hợp lý, góp phần hoàn thành chương trình ở mỗi khối lớp ( chương trình là
pháp lệnh), cần tránh tình trạng dồn ép chương trình, việc thực hiện giảng
dạy sẽ kém hiệu quả, đồng thời phải dạy đúng, đủ các môn học, giúp học
sinh phát triển toàn diện.
Để theo dõi, kiểm soát tốt việc thực hiện nội dung chương trình, kế hoạch
dạy học, thời khoá biểu, người quản lý phải thường xuyên kiểm tra, ký duyệt
việc thực hiện, đồng thời kiểm tra, dự giờ theo dõi việc thực hiện của giáo
sinh, khuyến khích động viên các em trong quá trình học tập, đồng thời đánh
giá kết quả giảng dạy của giáo viên, từ đó để giáo viên điều chỉnh quá trình
dạy học để đạt mục tiêu đề ra.
- Chỉ đạo việc sinh hoạt chuyên môn : Buổi sinh hoạt chuyên môn có vai
trò hết sức quan trọng, là điều kiện để giáo viên học hỏi, bồi dưỡng nâng cao
trình độ chuyên môn nghiệp vụ, chính vì vậy không thể tổ chức qua loa,
hình thức. Nội dung sinh hoạt chuyên môn phải phong phú, tuỳ đặc thù của
khối lớp, của giáo viên để có nội dung phù hợp, nội dung phải giúp cho giáo
viên trong tổ khối nắm vững yêu cầu về kiến thức, kỹ năng, phương pháp ,
13
hình thức tổ chức dạy học một cách linh hoạt, đặc biệt đi sâu trao đổi các
bài, môn học khó dạy, các thiết bị dạy học khó sử dụng.... Người quản lý
phải tham dự các buổi sinh hoạt chuyên môn để điều chỉnh nội dung đúng
hướng theo nhu cầu của từng tổ khối.
- Chỉ đạo nghiêm túc việc thực hiện chương trình tự học tự bồi dưỡng và
bồi dưỡng thường xuyên: Nhà trường xây dựng kế hoạch bồi dưỡng thường
xuyên trên cơ sở định hướng của phòng giáo dục, phân công nhiệm vụ cho
các thành viên trong ban giám hiệu chịu trách nhiệm triển khai, kiểm tra
giám sát và đánh giá việc thực hiện, gắn với tiêu chí thi đua của mỗi giáo
viên.
- Thực hiện công tác hành chính giáo vụ: Giám sát việc thực hiện nền nếp
dạy và học là việc làm cần thiết nhằm đưa mọi người vào “kỉ cương, phép
nước”, do đó cần có kế hoạch giám sát hàng ngày cho phù hợp, khoa học và
có tác dụng thúc đẩy tích cực việc thực hiện nền nếp. Có quy định rõ ràng
chế độ trực ban, trực tuần để đôn đốc nhắc nhở kịp thời, đồng thời giao
nhiệm vụ cho phó hiệu trưởng trong công tác chỉ đạo, theo dõi giám sát,
đánh giá việc thực hiện với công tác thi đua khen thưởng.
5. Phối hợp với các tổ chức trong công tác chỉ đạo:
cấp uỷ, chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể để tranh thủ sự
đồng tình, ủng hộ, quan tâm hỗ trợ về mọi mặt để tạo điều kiện phát triển
giáo dục, đặc biệt hội khuyến học, tổ chức đoàn thanh niên, phụ nữ, công
an...
KẾT LUẬN
15
Chỉ đạo nền nếp dạy và học là việc làm cần thiết, quan trọng của người
quản lý trong mỗi nhà trường, là một trong những điều kiện nâng cao
chất lượng dạy và học nhằm đạt mục tiêu giáo dục.
Xuất phát từ thực trạng chỉ đạo nền nếp dạy và học ở trường tiểu học Tân
Sơn trong năm học 2010-2011, mặc dù điều kiện địa phương, cơ sở vật
chất nhà trường còn nhiều khó khăn, song trường tiểu học Tân Sơn đã
tìm ra một số biện pháp hữu hiệu trong việc chỉ đạo nền nếp dạy và học
đã đạt kết quả tốt. Chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường ngày
càng nâng cao, chất lượng học sinh giỏi luôn đứng trong tốp đầu của
Thành phố. Qua một năm triển khai thực hiện, tôi xin mạnh dạn đề xuất 6
biện pháp chỉ đạo nền nếp dạy và học như sau:
1. Nâng cao nhận thức về nền nếp dạy và học ở trường tiểu học Tân Sơn.
2. Đề ra được những quy định về nền nếp đối với giáo viên và học sinh.
3. Sự gương mẫu của người cán bộ quản lý.
4. Tổ chức theo dõi, giám sát việc thực hiện các nền nếp dạy và học.
5. Phối hợp chặt chẽ với các tổ chức, đoàn thể trong nhà trường để xây
dựng và tổ chức thực hiện.
6. Tham mưu, phối hợp với địa phương trong công tác chỉ đạo.
Các biện pháp trên có mối quan hệ chặt chẽ, vừa tạo tiền đề, vừa hỗ trợ
thúc đẩy nhau và cần phải được triển khai một cách đồng bộ. Vấn đề quan