TUẦN 7
Ngày soạn: 30/09/2014
Tiết:7
VAI TRÒ CỦA YẾU TỐ MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM TRONG VĂN TỰ SỰ
A: MỤC TIÊU .
1. Chuẩn kiến thức – kĩ năng – thái độ:
a. Kiến thức: Củng cố và nâng cao kiến thức về vai trò và vị trí của yếu tố
miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự.
b. Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng sử dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong
văn tự sự.
c. Thái độ: Giáo dục tinh thần tự học.
2. Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực giao tiếp bằng ngôn ngữ.
- Năng lực tạo lập văn bản.
B: CHUẨN BỊ.
- Giáo viên: Soạn giáo án,đọc tư liệu tham khảo.
- Học sinh: Ôn lại kiến thức trong chương trình Ngữ văn 8. Soạn bài trước ở nhà.
C: PHƯƠNG PHÁP: Vấn đáp, thuyết trình, gợi mở, phân tích, tổng hợp, thảo luận…
D:TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC.
1.Tổ chức:
8A: …../…../…..: Sĩ số: …. / Vắng:…..
8B: …../…../…..: Sĩ số: ……/Vắng:…..
8C: …../…../…..: Sĩ số: ……/Vắng:…..
2. Kiểm tra bài cũ: Tìm trong văn bản “Trong lòng mẹ” một đoạn văn tự sự có kết
hợp yếu tố miêu tả và biểu cảm. Chỉ rõ từng yếu tố.
3. Bài mới.
*Giới thiệu bài
Hoạt động của thày - trò
Nội dung cần đạt
Trong văn bản tự sự, người viết không I. Miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự.
sử dụng riêng những yếu tố tự sự mà 1. Vai trò của miêu tả và biểu cảm trong

Thanh Tịnh
lớn ( từ láy tượng thanh, tưọng hình, nghệ
+ Miêu tả cảnh sinh hoạt: Đoạn văn
thuật so sánh, nhân hoá, ẩn dụ…).


miêu tả cảnh hộ đê trong VB “Sống
chết mặc bay “ của Phạm Duy Tốn

Việc sử dụng cần chọn lọc không quá lạm
dụng dẫn tới lạc thể loại.
b.Biểu cảm trong văn tự sự:
- Những yếu tố biểu cảm (vui, buồn, giận,
hờn, lo âu, mong ước, hi vọng, nhớ
thương…) luôn luôn hoà quyện vào cảnh
vật, sự việc đang diễn ra, đang được nói đến.
- Các yếu tố biểu cảm trong văn tự sự
thường được biểu hiện qua ba dạng thức sau
đây:
+ Tự thân cảnh vật, sự việc diễn biến
mà cảm xúc tràn ra,thấm vào lới văn,trang
văn do người đọc cảm nhận được.
+ Cảm xúc được bày tỏ, được biểu
hiện qua các nhân vật, nhất là qua ngôi kể
thứ nhất.
+ Cảm xúc được tác giả bày tỏ trực
tiếp. Đó là đoạn trữ tình ngoại đề mà ta
thường bắt gặp trong một số truyện.
- Biểu cảm thường được thể hiện thông qua
những câu cảm thán, những câu hỏi tu từ.

Tuy trống đánh liên thanh, ốc thổi vô hồi, tiếng người
xao xác gọi nhau sang hộ, nhưng xem chừng ai ai cũng mệt
lử cả rồi. ấy vậy mà trên trời thời vẫn mưa tầm tã trút xuống,
dưới sông thời nước cứ cuồn cuộn bốc lên. Than ôi! Sức
người khó lòng địch nổi với sức trời! Thế đê không sao cự
lại được với thế nước! Lo thay! Nguy thay! Thế đê này hỏng
mất.
(Phạm Duy Tốn – Sống chết mặc bay)
b. Một tiếng reo to nổi lên, rồi ầm ầm, hơn hai chục thanh
niên cả nam lẫn nữ mỗi người vác một vác củi vẹt, nhảy xô
xuống dòng nước đang cuốn dữ. Họ khoác vai nhau thành
một sợi dây dài, lấy thân mình ngăn dòng nước mặn. Sau
lưng học, mấy đội dân công hối hả, chuyển thoăn thoắt
những sọt đất sét, chén chắc lấy lỗ hổng vừa bị nứt….Nước
quật vào mặt, vào ngức, tràn qua đầu hàng rào sồn. Họ ngụp
xuống, trồi lên, ngụp xuống. Trước làn sóng hung hăng, dây

Hướng dẫn làm bài.
- Đoạn quẹt diêm của
cô bé bán diêm.
- Điểm khác biệt:
Đoạn trích của PDT, tả
cảnh hộ đê của nông
dân trước CMT8, quan
phụ mẫu bỏ mặc tính
mạng và tài sản của
người dân. Qua đó,
ông muốn người đọc sẽ
hiểu rõ và thương cảm
cho tình cảnh khổ cực,


Văn Đức, ngày 06 tháng 10 năm 2014
Phó Hiệu trưởng

Hà Quang Vượng