Ngữ văn 8
Năm học 2016-2017

BÀI 2
NỘI DUNG:
1. Văn bản: Trong lòng mẹ
2. Trường từ vựng.
3. Bố cục của văn bản

MÚC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Có được những kiến thức sơ giản về thể văn

hồi kí .Thấy được đặc điểm thể văn hồi kí qua
ngòi bút Nguyên Hồng : thấm đượm chất trữ
tình, lời văn chân thành dạt dào cảm xúc.
- Hiểu thế nào là trường từ vựng, xác lập
trường từ vựng gần gũi. Biết cách sử dụng
các từ cùng trường từ vựng để nâng cao hiệu
quả diễn đạt.
- Nắm được yêu cầu của văn bản về bố cục .
Biết cách xây dựng bố cục văn bản bản mạch
lạc , phù hợp với đối tượng phản ánh, ý đồ
giao tiếp của người viết và nhận thức của
ND:
ND:
người
đọc.
Lớp:
Tuần
Lớp: 881,2,7
Tuần 22


-KNS: Suy nghó sáng tạo, giao tiếp, xác đònh giá trò bản
thân.
II. Chuẩn bò của giáo viên và học sinh :
 GV: Nghiên cứu văn bản . Tập truyện Những ngày thơ ấu.
KTDH: Động não, thảo luận nhóm, viết sáng tạo.
HS : Đọc văn bản : Chuẩn bò bài theo hướng dẫn của GV:
(Tóm tắt,tìm hiểu bố cục)
- Vẽ tranh bé Hồng trong lòng mẹ .
III. Tổ chức hoạt động dạy và học:
1 Ổn đònh lớp : kiểm tra só số
2 Kiểm tra bài cũ (kiểm tra chuẩn bò của HS )
- Những gì gợi lên trong lòng nhân vật “tôi” kỉ niệm về
buổi tựu trường đầu tiên?
- Nêu đôi nét nghệ thuật viết tuyện. .
3 Bài mới:HĐ1 : Dẫn vào bài “ Những ngày thơ ấu” là
tập hồi kí viết về tuổi thơ cay đắng của tg và vạch trần bộ
mặt lạnh lùng của xh chỉ trọng đồng tiền, đầy những thành
kiến cổ hủ …
HĐ2 : Giới thiệu tác HS
đọc
chú I.Đọc, tìm hiểu
giả, tác phẩm
thích*(sgk)  Nêu chung:
GT:NH sớm thấm thía đôi nét về tác 1.Tác giả:
nỗi cơ cực và gần giả ,tác phẩm .
NH(1918 -1982),
gũi
những
người

+HS lắng nghe
(
Ngục
Kon
Tum,
là
người
kể,
Những năm tháng
người
tham
gia
không
thể
nào -Đọc vb ( Hồng:thể hoặc
chứng
quên)
hiện
cảm
xúc kiến. )
+Nêu xuất xứ ?
xứ:“Trong
thay đổi, bà cô: b.Xuất
2


Ngữ văn 8
Năm học 2016-2017

-HDHS đọc văn bản

- Qua việc đọc vb và
tìm hiểu em hãy xđ Trình bày 1 phút
nhân vật chính các
sự việc chính và tìm
bố cục của vb?
HĐ 4:
HD HS phân
tích :
? Đọc đoạn văn em
hiểu gì về hoàn
cảnh đau khổ và trớ
trêu của cậu bé
Hồng?

?Người thân luôn
vâøy vò , khiên
Hồng đau xót phẩn
uất là ai? ( chuyển ý
: Tiết 2

3

lòng mẹ là chương
IV của tp “Những
ngày thơ ấu”

c/

Từ ngữ
(SGK):

tha
phương
cầu
thực.
-Sống
với
họ
hàng
bên
nội
luôn chòu sự ghẻ
lạnh và cay nghiệt
của người thân.
-Luôn nhớ, yêu
thương
và
khao
khát gặp lại mẹ.


Ngữ văn 8
Năm học 2016-2017

4.Củng cố: Nêu đôi nét về tác giả ? Em hiểu thế nào là
hồi kí ?
Tóm tắt nội dung chính của văn bản “Trong lòng
mẹ”?
5. Hướng dẫn học bài ở nhà :
 Bài cũ: Đọc VB , tìm hiểu nhân vật bà cô và tâm trạng
Hồng khi gặp lại mẹ.

- Em hiểu gì về thể loại hồi kí ?
- Em hiểu gì về hoàn cảnh đau khổ và trớ trêu của
cậu bé Hồng?
3 Bài mới:
HĐ1 : Dẫn vào bài :
Hoạt động
Hoạt động của
Nội dung HS ghi
của GV
HS

4


Ngữ văn 8
Năm học 2016-2017

HĐ2 - HDHS tìm hiểu
n/vật “người cô”:
+ Tổ chức HS thảo
luận câu hỏi 1 sgk 3
phút ( phân nhóm,
giao việc)
+HD HS trình bày
- Chi tiết “Giá những
cổ tục… mới thôi”
gợi lên cảm xúc gì
của Hồng, gợi em
liên tưởng đến điều
gì trong xã hội cũ?


Thảo
luận
nhóm.
+ ĐH:
-Lúc
đầu
cúi
đầu…tươi
cười
đáp
lại
thông
minh
và
lòng
thương
yêu
mẹ
(không bò xâm
phạm
bởi…).Đau
đớn ,phẫn uất
(“nước mắt tuôn
… tức tưởi “cô
tôi…mới thôi” )
Tin yêu và kính
trọng mẹ.
- Động não.


nghiệt
chà đạp
người mẹ kính yêu
của chú ; Dồn
Hồng đến nỗi đau
tột cùng  vô tình,
khô héo tình ruột
thòt.
Là người lạnh
lùng,
độc
ác,
thâm hiểm. Đại
diện cho những
đònh
kiến
khắt
khe, cổ hũ đối
với người PN trong
xã hội cũ .
Nỗi cô đơn ,
niềm khao khát
tình mẹ của chú
bé
Hồng
bất
chấp sự tàn nhẫn
vô tình của bà
cô.
3. Cuộc gặp lại

bé - Suy
Hồng;Cách thể hiện bày .
của tác giả..)

Hồng về tình mẫu
tử thiêng liêng
sâu nặng

nghó,

- HD HS nêu ý nghóa
văn bản và
bàn - Trình bày
luận ý kiến nhận
xét về nhà văn
Nguyên Hồng
- HDHS tổng kết bài
học
Trình bày những nét
chính về nội dun,
nghệ thuật.

III.Tổng kết:
1. Nghệ thuật:
-Tạo
dựng
được
mạch
truyện
,

5. Hướng dẫn học bài ở nhà :

6


Ngữ văn 8
Năm học 2016-2017

Bài cũ : đọc kó văn bản , phgat1 hiện và phân tích
những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật. Ghi lại
kỉ niệm của bản thân với người thân.
Bài mới : tiết 7: Trường từ vựng.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------Tuần
Tuần 22
Tiết
Tiết 77

ND:
ND:
Lớp
Lớp 881,2,7
1,2,7

Tiếng việt

TRƯỜNG TỪ VỰNG

I.Mục tiêu cần đạt:
Kiến thức: Khái niệm trường từ vựng.
Kó năng:-Tập hợp các từ có chung nét nghóa vào một

ghi
I.Thế nào là
trường
từ
vựng
1.Trường
từ
vưng :

HS đọc đoạn văn của
Nguyên Hồng chú
ý các từ in đậm:
trả lời câu hỏi
ĐH:Chỉ người – nằm
trong câu văn cụ
thể, có ý nghóa xác
Là
đònh .

tập

hợp


Ngữ văn 8
Năm học 2016-2017

+Những từ đó có +Cùng chỉ các bộ
nét chung nào về phận của cơ thể con
nghóa?

từ chỉ tính chất )
- Cho hs phân tích ví -Trường
mùi
vò
dụ mục anhận xét ,trường
âm
thang
theo gợi ý (tập hợp ,trường thời tiết .
những từ loại khác (ăn : cơm,bánh…
- Quan sát mục d –
nhau
-Từ
“ngọt”
thuộc trả lời .
từ
vựng
những
trường
từ -Trường
“người” ”thú vật”
vựng nào?
- Phân tích chú thích để nhân hóa
d (Các từ in đậm -Đọc ghi nhớ và lưu
được
chuyển
từ ý .
trường từ vựng nào
sang trường từ vựng
nào?)
-HDHS tổng kết ghi

từ
khác biệt nhau
về từ loai
c.Do h/ tượng
nhiều nghóa, 1
từ
có
thể
thuộc nhiều ttv
khác
d.Có
thể
chuyển ttv để
tăng thêm tính
nghệ
thuật
của ngôn từ
và khả năng
diễn đạt (nhân
hoá, ẩn dụ,


Ngữ văn 8
Năm học 2016-2017

ùng dẫn
làm bài
tập
BT1,3,6 :
Phát

nhóm
( lưới b40) – hoạt động săn bắt
Bài tập còn lại của con người. b)t thời tiết và
nhiệt độ – tính chất của thực
ở nhà
phẩm – tính chất tâm lí hoặc
tình cảm của con người c) tự
bảo vệ bằng sức mạnh của
chính mình –các chiến lược chiến
thuật tác chiến–các hoạt động
bảo đảm an ninh quốc gia.
4.Củng cố: Thế nào là trường từ vựng ?
5. Hướng dẫn học bài ở nhà :
 Bài cũ : - Học ghi nhớ sgk - HS làm bài tập ở nhà
Bài mới:
 Chuẩn bò bài: Từù tượng hình ,từ tượng thanh .
 Tiết 8 :Bố cục của VB ( Xem TV 7 sách cũ tham khảo ).
------------------------------------------------------------------------------------------------------Tuần
Tuần 22
Tiết
Tiết 88

lớp (đọc bài tập
–xác đònh yêu
cầu – làm bài )
-BT1 :tìm – phát
biểu
--Lên bảng .
-2 hs lên bảng
- đại diện nhóm

-HS :+Xem lại bố cục các các kiểu văn bản học ở lớp 6,7 .
+Đọc bài trả lời câu hỏi .
III. Tổ chức hoạt động dạy và học:
1.Ổn đònh lớp :
2.Kiểm tra bài cũ :
Bố cục văn bản thường gồm mấy phần ? Nhiệm vụ từng
phần ?
3.Bài mới:
Giới thiệu bài: Trên cơ sở HS trả lời ở mục kiểm tra
nội dung ôn tập .
Hoạt động của
GV
HĐ1:HD HS ôn lại
kiến thức lớp
6,7 (3 phần của
vb)
-Vb trên có thể
chia làm mấy
phần?
Chỉ
ra
các phần?
-Hãy nêu nhiệm
vụ
của
từng
phần
trong
vb
trên?



Ngữ văn 8
Năm học 2016-2017

quan
hệ
giữa
các phần trong
vb trên?
- Nêu câu hỏi 4
hướng dẫn HS
chốt
lại
khái
niêm
bố
cục
văn bản, nhiệm
vụ, quan hệ các
phần trong văn
bản

HĐ2:HD
HS
tìm
hiểu 1 số cách
bố trí sắp xếp
nd phầnTB
-Nêu

+MB: nêu ra chủ đề của
vb, +TB: thường có 1 số
đoạn nhỏ trình bày các
khía cạnh của chủ đề,
+KB: tổng kết chủ
đề
của vb
-Đọc
ngữ liệu ở sgk25Trao đổi nhóm
Trình bày kết quả ,nhận
xét .
+ND phần TB được trình bày
theo 1 thứ tự tuỳ thuộc
vào kiểu vb,chủ đề, ý
đồ giao tiếp của người
viết….
+Theo trình tư thời gian,
không gian, theo phát triển
của sự việc hay theo mạch
suy luận, sao cho phù hợp
với sự triển khai chủ đề
và sự tiếp nhận của
người đọc
-Đọc nd cần ghi nhớ
- Đọc bt Xác
đònh yêu
cầu bt ,sgk
+1a.không gian :nhìn xa-đến
gần- đến tận nơi –đi xa
dần

của chú bé
Hồng
3.Sắp
xếp
các ý trong
phần TB


Ngữ văn 8
Năm học 2016-2017

của chúng đối với luận
cân chứng minh .
+BT2 -Ghi bảng
-Hoạt đông nhóm –Nhận
+BT3 đứng tại xét
chỗ trả lời
-Đọc bt3-sgk-Hoạt động cá
nhân - đứng tại chỗ trả
lời
4.Củng
cố:Nêu cacùh bố trí, sắp xếp nội dung
phầnthân bài của vb ?
5. Hướng dẫn học bài ở nhà :
 Bài cũ : Học thuộc ghi nhớ sgk-25 - Làm các bt3, trong
sbt-13-14 ở nhà
Bài mới  Chuẩn bò bài: Xây dựng đoạn trong văn bản
 Tiết 9 :Đọc vb “Tức nước vỡ bờ” soạn vào vở bài
soạn.