TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA NGỮ VĂN
====

ĐỖ THỊ HỒNG

VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP
DỰ ÁN VÀO DẠY HỌC BÀI
“VIẾT QUẢNG CÁO”
(NGỮ VĂN 10)

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Phương pháp dạy học Ngữ văn

Người hướng dẫn khoa học
TS. PHẠM KIỀU ANH

HÀ NỘI, 2017


LỜI CẢM ƠN
Để khóa luận hoàn thành và được phép bảo vệ với đề tài “Vận dụng
phương pháp dự án vào dạy học bài viết quảng cáo” (Ngữ văn 10). Tôi xin
chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong khoa Ngữ văn cùng các thầy cô và
các em học sinh trường THPT Yên Dũng số 3 tỉnh Bắc Giang và đặc biệt cảm
ơn sâu sắc cô giáo – TS. Phạm Kiều Anh đã tận tình và chu đáo giúp đỡ tôi
hoàn thành khóa luận này.
Vì điều kiện thời gian có hạn nên khóa luận này không tránh khỏi
những hạn chế nhất định. Tôi mong nhận được những ý kiến đóng góp của
các thầy cô và các bạn để khóa luận này được hoàn thiện hơn.
Hà Nội, ngày 27 tháng 4 năm 2017


PPDH

Phương pháp dạy học

GD&ĐT

Giáo dục và đào tạo

GV

Giáo viên

HS

Học sinh

SV

Sinh viên

THPT

Trung học phổ thông

SGK

Sách giáo khoa



2.1. Mục đích của việc dạy bài “Viết quảng cáo”....................................... 18
2.2. Xác định cơ sở khoa học khi sử dụng phương pháp dự án vào dạy học
bài “Viết quảng cáo” ................................................................................... 18
2.2.1. Nội dung bài dạy ........................................................................... 18
SGK Ngữ văn 10 triển khai nội dung bài học này bao gồm: .................. 18
2.2.2. Xác định nội dung sử dụng phương pháp dự án ........................... 20
2.2.3. Xác định cách thức triển khai cho học sinh thực hiện dự án........ 21
2.2.3.1. Làm việc nhóm ....................................................................... 21
2.2.3.2. Phân công nhiệm vụ học tập .................................................. 22
2.3. Thiết kế ý tưởng dự án bài dạy ............................................................ 23
2.4. Xác định các phương pháp dạy học kết hợp với phương pháp dự án khi
dạy học bài “Viết quảng cáo” ..................................................................... 29
CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM ................................................... 34
3.1. Mục đích thực nghiệm ......................................................................... 34
3.2. Đối tượng thực nghiệm ........................................................................ 34
3.3. Địa bàn thực nghiệm ............................................................................ 35
3.4. Thời gian thực nghiệm ......................................................................... 35
3.5. Nội dung thực nghiệm.......................................................................... 35
3.6. Kết quả thực nghiệm ............................................................................ 44
KẾT LUẬN ..................................................................................................... 46
TÀI LIỆU THAM KHẢO


MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Hiện nay, việc đổi mới phương pháp dạy học đang là tâm điểm của
ngành giáo dục Việt Nam. Nhiệm vụ này được thực hiện ở tất cả các cấp học,
bậc học, trong nhiều môn học trong đó có Ngữ văn - một môn học quan trọng
trong nhà trường phổ thông. Trên thực tế, việc dạy học môn Ngữ văn ở
trường phổ thông chưa đạt hiệu quả. Điều đó xuất phát từ nhiều nguyên nhân,

hội. Cũng vì thế, thông qua việc dạy bài này, chương trình Ngữ văn hướng tới
mục đích là hình thành và rèn luyện cho các em biết cách tạo lập một văn bản
mà các em thường thấy trong cuộc sống. Để HS thực sự thấy hứng thú với nội dung
kiến thức này, sử dụng PPDA là một việc làm có ý nghĩa. Vì thế, việc tìm và đề ra
cách sử dụng PPDA trong bài “Viết quảng cáo” là một gợi ý để tìm ra hình thức tổ
chức giờ học Làm văn nhằm tạo hứng thú học tập cho các HS.
Từ những lý do trên, chúng tôi chọn nghiên cứu đề tài “Vận dụng
phương pháp dự án vào dạy học bài Viết quảng cáo”( Ngữ văn 10).
2. Lịch sử vấn đề
DHDA xuất hiện và được biết đến từ khá sớm. Trên thế giới, các nền giáo dục
đã áp dụng DHDA dưới nhiều hình thức khác nhau từ khoảng thế kỉ XIX.
Tại Việt Nam, cùng với bối cảnh nền giáo dục đang được đổi mới căn
bản và toàn diện, tức là đổi mới cả về phương pháp lẫn nội dung dạy học, thì
PPDHDA ngày càng được chú trọng và vận dụng vào thực tế giảng dạy ở các
cấp học, bậc học. Khi sử dụng phương pháp này, GV có thể áp dụng trong
các môn học. Điển hình là năm 2004, DHDA đã được bồi dưỡng chính thức
cho GV và tiến hành thí điểm bằng việc đưa công nghệ thông tin vào dạy học
thông qua chương trình “Dạy học hướng tới tương lai”. Từ đó đến nay, rất
nhiều công trình, đề tài khoa học đã đi sâu tìm hiểu và nghiên cứu về phương
thức dạy học này có thể kể đến như “Dạy học dự án – Một phương pháp dạy

2


học mới ở Việt Nam” (Thạc sĩ Đinh Thị Tình, 2012, tạp chí “Lao động và xã
hội online”), , “Phương pháp dạy học dự án” (Tiến sĩ Lưu Thị Thủy, trang
điện tử “Tailieu.vn”), “Dạy học dự án – từ lí luận đến thực tiễn” (Phó Giáo
sư, Tiến sĩ Trịnh Văn Biều, trang điện tử “Dạy học dự án”)... Trong các công
trình nêu trên, hầu hết các nhà khoa học đã nhận thấy tác dụng to lớn của
phương pháp dạy học này trong hoạt động giáo dục. Nó không chỉ giúp cho

điểm mới về cách dạy học Làm văn có vận dụng PPDA để tạo hứng thú cho
HS, đồng thời giúp HS chủ động làm việc, có cơ hội thực hiện các dự án
trong và ngoài phạm vi lớp học nhằm giúp các em có thể đáp ứng những yêu
cầu từ cuộc sống sau này. Bên cạnh đó, đề tài này còn mở ra hướng dạy học
mới mang tính tích cực cho phân môn này trong nhà trường phổ thông.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu đề tài này nhằm xác định được khả năng ứng dụng phương
pháp dự án vào giờ dạy học Làm văn, từ đó tìm ra những cách thức tổ chức
dạy học Làm văn, trong đó có bài “Viết quảng cáo” đạt hiệu quả.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để nghiên cứu đề tài “Vận dụng phương pháp dự án vào dạy học bài
“Viết quảng cáo”(Ngữ văn 10)”, chúng tôi xác định những nhiệm vụ nghiên
cứu cơ bản sau:
- Tổng hợp hệ thống cơ sở khoa học về PPDHDA vào dạy học bài
“Viết quảng cáo” ở trường THPT.
- Nghiên cứu khả năng và tác dụng PPDHDA vào dạy học bài “Viết
quảng cáo” ở trường THPT.
- Đề xuất cách thức sử dụng PPDHDA vào thiết kế dạy học bài “Viết
quảng cáo” ở trường THPT.
Bước đầu đánh giá tính hiệu quả và khả năng thực thi của việc sử dụng
phương pháp này bằng dạy học thực nghiệm.

4


4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Để hoàn thành nhiệm vụ nghiên cứu đề ra trên đây, khóa luận tập trung
vào tìm hiểu phương pháp dự án nhằm tìm ra những cách thức tổ chức hoạt

Chương 2: Dạy học bài “Viết quảng cáo” có sử dụng phương pháp dự án
Chương 3: Thực nghiệm sư phạm.

6


NỘI DUNG
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN

1.1. Dạy học dự án
1.1.1. Khái niệm “dạy học dự án”
Từ dự án (project) bắt nguồn từ tiếng Latinh hiểu một cách đơn giản
thì “dự án là những công việc được hoạch định và thực hiện theo một kế
hoạch phát triển chặt chẽ nhằm đưa ý tưởng nào đó vào thực tế (công nghiệp,
nông nghiệp, kinh doanh, năng lượng, y tế, giáo dục…) nhờ vậy mà phát triển
được lĩnh vực thực tế đó theo mục tiêu mong muốn.”
Cuối thế kỉ 19, đầu thế kỉ 20 các nhà sư phạm Mĩ, điển hình là
Kilpatrick đã xây dựng cơ sở lí luận cho DHDA (The Project Method) và coi
đó là phương pháp dạy học quan trọng để thực hiện quan điểm dạy học lấy
người học làm trung tâm, nhằm khắc phục nhược điểm của dạy học truyền
thống coi thầy giáo là trung tâm. Ban đầu, phương pháp này được sử dụng
trong dạy học thực hành các môn học kĩ thuật, về sau được dùng trong hầu hết
trong các môn học khác ngay cả các môn khoa học xã hội.
Có nhiều quan niệm khác nhau về dạy học theo dự án. Có người quan
niệm đó là hình thức giáo dục nhưng cũng có quan điểm cho rằng đây là
phương pháp dạy học. Ở đây, chúng tôi cho rằng về bản chất đó là một mô
hình, một hình thức dạy học. Song khi áp dụng vào một nội dung kiến thức,
một bài học thì nó lại là một phương pháp dạy học cụ thể.
Như vậy ta có thể hiểu, dạy học theo dự án là một hình thức dạy học,
trong đó người học luôn tự thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp, có sự

tư vấn, hướng dẫn, giúp đỡ. Tuy nhiên mức độ tự lực cần phù hợp với kinh
nghiệm, khả năng của người học và mức độ khó khăn của nhiệm vụ.
DHDA còn có tính phức hợp: Nội dung dự án có sự kết hợp tri thức của
nhiều lĩnh vực hoặc môn học khác nhau nhằm giải quyết một vấn đề mang tính
phức hợp.

8


Định hướng hành động: Trong quá trình thực hiện dự án có sự kết hợp
giữa nghiên cứu lí thuyết và vận dụng lí thuyết vào trong hoạt đông thực tiễn,
thực hành. Thông qua đó, kiểm ta, củng cố, mở rộng hiểu biết lí thuyết cũng
như rèn luyện kĩ năng hành động, kinh nghiệm thực tiễn của người học.
DHDA góp phần định hướng công tác làm việc: Các dự án học tập
thường được thực hiện theo nhóm, trong đó có sự cộng tác làm việc và sự
phân công công việc giữa các thành viên trong nhóm. DHDA đòi hỏi và rèn
luyện tính sẵn sàng và kĩ năng cộng tác làm việc giữa các thành viên tham
gia, giữa người học và GV cũng như các lực lượng xã hội khác tham gia trong
dự án. Đặc điểm này còn được gọi là học tập mang tính xã hội.
Định hướng sản phẩm: Trong quá trình thực hiện dự án, các sản phảm
được tạo ra. Sản phẩm của dự án không giới hạn trong những thu hoạch lí
thuyết, mà trong đa số trường hợp các dự án học tập tao ra những sản phẩm
vật chất của hoạt động thực tiễn, thực hành. Những sản phẩm này có thể sử
dụng, công bố, giới thiệu [9, 97].
1.1.3. Phân loại dạy học dự án
DHDA có thể được phân loại theo nhiều phương diện khác nhau. Sau
đây là một số cách phân loại DHDA:
Phân loại theo chuyên môn:bao gồm dự án trong một môn học: Trọng
tâm nội dung nằm trong một môn học; dự án liên môn (trọng tâm nội dung
nằm ở nhiều môn khác nhau); dự án ngoài chuyên môn: Là các dự án không

chuyên môn có thể phân loại các dạng dự án theo đặc thù riêng.
1.1.4. Quy trình tổ chức dạy học dự án
Dựa vào cấu trúc của tiến trình phương pháp, người ta có thể chia quy
trình của DHDA làm nhiều giai đoạn khác nhau. Sau đây trình bày một cách
phân chia các giai đoạn của DHDA theo 5 giai đoạn:
Xác định chủ đề và mục đích của dự án: GV và HS cùng nhau đề xuất
ý tưởng, xác định chủ đề và mục đích của dự án; cần tạo ra một tình huống

10


xuất phát, chứa đựng một vấn đề, hoặc đặt một nhiệm vụ cần giải quyết, trong
đó liên hệ với hoàn cảnh thực tiễn xã hội và đời sống. Ở đây, GV cần chú ý
đến hứng thú của người học cũng như ý nghĩa xã hội của đề tài. GV có thể
giới thiệu một số hướng đề tài để chủ thể học tập lựa chọn và cụ thể hóa.
Trong trường hợp thích hợp, sáng kiến về việc xác định đề tài có thể xuất phát
từ phía học sinh. Giai đoạn này còn được mô tả thành giai đoạn là đề xuất
sáng kiến và thảo luận sáng kiến.
Xây dựng kế hoạch thực hiện: trong giai đoạn này, HS với sự hướng
dẫn của GV xây dựng đề cương cũng như kế hoạch cho việc thực hiện dự án.
Trong việc xây dựng kế hoạch cần xác định những công việc cần làm, thời
gian dự kiến, vật liệu, kinh phí, phương pháp tiến hành và phân công công
việc trong nhóm.
Thực hiện dự án: các thành viên thực hiện công việc theo kế hoạch đã
đề ra cho nhóm và cá nhân. Trong giai đoạn này, HS thực hiện các hoạt động
trí tuệ và hoạt động thực tiễn, thực hành, những hoạt động này xảy ra xen kẽ
và tác động qua lại lẫn nhau. Kiến thức lí thuyết, các phương án giải quyết
vấn đề được thử nghiệm qua thực tiễn. Trong quá trình đó, sản phẩm của dự
án và thông tin của dự án mới được tạo ra.
Trình bày sản phẩm dự án: kết quả thực hiện dự án có thể được viết

tiến hành tìm hiểu, quan sát và suy nghĩ về những gì mình khám phá..
DHDA cũng như các chiến lược dạy học tích cực khác là dạy học đa
phong cách giúp HS có cơ hội phát hiện và phát huy điểm mạnh, khắc phục
điểm yếu của mình.Trong dạy học dự án, mỗi HS đều phải đóng góp vào quá
trình thực hiện các nhiệm vụ học tập, đó là trách nhiệm đồng thời cũng là
mong muốn được tự khẳng định mình của mỗi cá nhân.
1.2. Viết quảng cáo
1.2.1. Khái niệm
Trong thời đại bùng nổ thông tin với rất nhiều phương tiện truyền
thông như ngày nay, con người sử dụng nhiều hình thức quảng cáo để tuyền

12


truyền, quảng bá. Có thể nói, quảng cáo là một hoạt động kinh tế nhưng cũng
đồng thời là một hoạt động sáng tạo nghệ thuật. Mỗi hình ảnh quảng cáo là
một tác phẩm hội họa, mỗi sản phẩm quảng cáo trên truyền hình là một đoạn
phim ngắn. Quảng cáo đã sáng tạo ra thứ ngôn ngữ riêng của nó, cô đọng
nhưng nói được nhiều nhất [17, 4]. Dưới những góc độ nghiên cứu khác nhau,
người ta đưa ra những khái niệm quảng cáo khác nhau:
Theo Từ điển tiếng Việt thì “Quảng cáo là một loại thông tin phải trả
tiền, có tính đơn phương, không dành cho ai, có vận dụng mọi biện pháp và
phương tiện thông tin đại chúng nhằm hỗ trợ cho một sản phẩm, một nhãn
hiệu, một xí nghiệp, một mục đích hoặc một tổ chức nào đó… được nêu danh
trong quảng cáo”.
Còn theo Hiệp hội Quảng cáo Hoa Kỳ (AAA), “Quảng cáo là hoạt
động truyền bá thông tin, trong đó nói rõ ý đồ của chủ quảng cáo, tuyên
truyền hàng hóa, dịch vụ của chủ quảng cáo, trên cơ sở có thu phí quảng cáo,
không trực tiếp nhằm công kích người khác”.
Cũng đánh giá về quảng cáo, Armand Dayan, tác giả cuốn Nghệ thuật

mục tiêu cuối cùng của doanh nghiệp là tối đa hoá doanh thu bán hàng, đồng
thời đạt được mức lợi nhuận cao nhất.
Cung cấp thông tin về sản phẩm: Hoạt động quảng cáo là công cụ hiệu
quả nhất mà các doanh nghiệp sử dụng để thực hiện chức năng thông tin sản
phẩm. Đối với một sản phẩm mới, việc cung cấp các thông tin chính xác về
sản phẩm là vô cùng cần thiết. Thông qua việc tuyên truyền các thông tin về
sản phẩm trong hoạt động quảng cáo, nhà sản xuất hướng tới mục đích lôi kéo
một lượng lớn cách khách hàng tiềm năng chưa sử dụng sản phẩm hay các
khách hàng đang sử dụng sản phẩm của đối thủ cạnh tranh chuyển sang sử
dụng các sản phẩm của doanh nghiệp. Ta có thể thấy đặc điểm này qua minh
chứng sau: mới đây, công ty Yamaha có tiến hành một loạt các hoạt động

14


quảng cáo nhằm giới thiệu với khách hàng về mẫu sản phẩm mới có nhãn
hiệu là MIO.
Hướng dẫn sử dụng sản phẩm: Đối với một số sản phẩm có tính năng
sử dụng tương đối phức tạp hoặc cần phải có một số những hiểu biết nhất
định mới có thể sử dụng được như máy móc, mỹ phẩm... thì hoạt động quảng
cáo là phương tiện tốt nhất để tiếp cận với một lượng lớn khán giả trong một
thời gian ngắn. Hoạt động này thực hiện chức năng hướng dẫn cách sử dụng
sản phẩm thực chất là nhằm tạo cho khách hàng cảm thấy an tâm hơn khi mua
sản phẩm. Và đây cũng là cách thức để nâng cao uy tín hình ảnh của công ty
trước mắt người tiêu dùng.
Mở rộng mạng lưới phân phối: Mục đích của các hoạt động và xúc tiến
kinh doanh là nhằm đẩy nhanh lượng bán và mở rộng hơn nữa mạng lưới bán
hàng, tăng thị phần của mình trên thị trường. Bằng việc thực hiện các chương
trình quảng cáo, doanh thu từ việc bán hàng sẽ tăng lên thúc đẩy các doanh
nghiệp mở rộng hơn nữa số lượng các nhà phân phối, các đại lý, các nhà bán

GV còn tự quyết định quy trình dạy học cho HS; ít sử dụng các phương pháp
hiện đại như tổ chức cho HS thảo luận theo nhóm về các vấn đề trong học.
Khi tổ chức dạy học bài “Viết quảng cáo”, đa số GV tại trường THPT
Yên Dũng số 3 dạy trong vòng một tiết học (45’). Trong tiết học đó, GV vừa
giảng dạy cung cấp kiến thức cơ bản cho HS (Khái niệm quảng cáo,vai trò và
yêu cầu chung của văn bản quảng cáo, hướng dẫn HS cách viết văn bản
quảng cáo) vừa cho chủ thể tìm hiểu ngữ liệu về văn bản quảng cáo. Qua một
tiết học chúng tôi thấy việc truyền tải kiến thức và thực hành áp dụng chưa
được sâu sắc cả kiến thức lẫn thực hành, HS hoạt động liên tiếp không có thời
gian nhiều để suy nghĩ, tìm hiểu, thu thập tài liệu liên quan đến bài viết. Cho
nên sản phẩm hoàn thành trong một khoảng thời gian ngắn của HS chưa tốt.
Như vậy, hiệu quả của giờ học không cao, chưa đáp ứng được mục tiêu của
bài dạy.

16


1.3.2. Điều tra, khảo sát thực trạng học bài “Viết quảng cáo” ở trường THPT
Qua thực tế thời gian khảo sát thực trạng học bài “Viết quảng cáo” ở
Trường THPT Yên Dũng số 3 - Bắc Giang (Khối 10, từ lớp 10A1 đến
10A10), chúng tôi thấy đa số HS ngồi lắng nghe GV truyền tải kiến thức cơ
bản của bài và ghi chép. Từ đó, có thể khẳng định trong giờ học, HS chủ yếu
bị động về kiến thức, chưa năng động, chưa tích cực tham gia hợp tác với GV
về bài học. Trong giờ, chỉ có một số HS tham gia thảo luận xây dựng bài.
Nhiều HS có tỏ ra uể oải, mệt mỏi không có hứng thú với bài học và chỉ mong
nhanh hết tiết ra chơi. Do đó, kết quả học tập và thực hiện viết quảng cáo của
nhiều HS chưa đạt hiệu quả cao.
1.3.3. Đánh giá chung
Nhìn chung, việc dạy và học bài “Viết quảng cáo” tại trường THPT
Yên Dũng số 3 chưa thực sự đạt hiệu quả cao. Các hoạt động dạy học chưa

2.2.1. Nội dung bài dạy
SGK Ngữ văn 10 triển khai nội dung bài học này bao gồm:
I. Vai trò và yêu cầu chung của văn bản quảng cáo
1. Văn bản quảng cáo trong đời sống
1.1. Khái niệm văn bản quảng cáo
Là văn bản thông tin vê sản phẩm hay dịch vụ nhằm thu hút và thuyết
phục khách hàng tin vào chất lượng, lợi ích, sự tiện lợi của sản phẩm, dịch vụ
mà ham thích mua hàng và sử dụng dịch vụ đó.
1.2. Tìm hiểu một số văn bản quảng cáo
Văn bản quảng cáo: Bán máy vi tính  Quảng cáo cho công ty bán
máy vi tính.

18