PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn sáng kiến:
Đất nước ta đang bước vào thời kì đổi mới, mở cửa và hội nhập quốc tế. Để đáp
ứng yêu cầu phát triển của thời đại mới, thực hiện thắng lợi sự nghiệp “công nghiệp hoáhiện đại hoá” đất nước đòi hỏi những con người năng động, sáng tạo, tự chủ, tự tin, có
đầy đủ tri thức, dám nghĩ dám làm để làm chủ đất nước. Chính vì thế, Nghị quyết số 29NQ/TW Hội nghị Trung ương 8 (khóa XI) đã đặt ra: "Đổi mới căn bản và toàn diện giáo
dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế". Để thực hiện tốt Nghị quyết
của Đảng, mục tiêu đào tạo của nhà trường phải được điều chỉnh một cách thích hợp, đổi
mới căn bản và toàn diện giáo dục mà linh hồn là đổi mới phương pháp dạy học. Nghị
quyết TW II (khoá VII) đã nêu: “Đổi mới mạnh mẽ phương pháp GD-ĐT, khắc phục lối
truyền thụ một chiều, rèn luyện nếp tư duy sáng tạo của người học, từng bước áp dụng
các phương pháp tiên tiến và phương pháp hiện đại vào quá trình dạy học”. Quyết định
số 2653/QĐ-BGDĐT ngày 5/7/2014 ghi rõ: “Đẩy mạnh đổi mới PPDH theo hướng phát
triển năng lực cá nhân của người học, áp dụng các PP, kĩ thuật dạy học tích cực, chú
trọng rèn luyện PP tự học…”.
Như vậy, đổi mới phương pháp dạy học được Đảng và Nhà nước ta quan tâm, đưa
thành nhiệm vụ cho ngành GD-ĐT, đây là một yêu cầu cấp thiết, có vị trí đặc biệt quan
trọng. Bởi lẽ hoạt động dạy và học là hoạt động chủ yếu của nhà trường và xét cho cùng
khoa học giáo dục là khoa học về phương pháp. Sáng tạo về khoa học giáo dục thực chất
là sáng tạo về phương pháp giáo dục, trong đó có phương pháp dạy học. Cách mạng về
phương pháp sẽ đem lại bộ mặt mới, sức sống mới cho giáo dục trong xã hội hiện đại.
Hơn nữa, ở các bậc học càng thấp, vai trò của phương pháp càng quan trọng, đặc biệt tiểu
học là bậc học nền tảng.
Đổi mới phương pháp dạy học là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của cấp học
năm học 2014- 2015. Bản thân nhận thức rằng đây là yêu cầu quan trọng, là yếu tố quyết
định đến chất lượng giáo dục của một nhà trường. Công tác chỉ đạo đổi mới PPDH đòi
hỏi người cán bộ quản lí luôn trăn trở. Đặc biệt làm thế nào để phát huy tính tích cực, chủ
1


động, sáng tạo, phát triển khả năng tự học của học sinh trong dạy học là một vấn đề cần


I. Thực trạng về việc đổi mới phương pháp dạy học ở đơn vị:
1. Thực trạng việc đổi mới PPDH của giáo viên:
Trong những năm qua nhà trường đẩy mạnh phong trào đổi mới PPDH. Tổ chức
dạy học theo hướng nhẹ nhàng, vừa sức, hiệu quả ; phát huy tính tích cực sáng tạo và chủ
động của người dạy, người học trên cơ sở mục tiêu cần đạt về chuẩn kiến thức và kỹ năng
của môn học. Tăng cường sử dụng, vận dụng các phương tiện công nghệ thông tin vào
dạy học.
Công tác bồi dưỡng giáo viên tập trung vào các nội dung tổ chức dạy học sát
chuẩn kiến thức kỹ năng, 1 số tiết dạy đã thay đổi không gian lớp học, tổ chức hoạt động
học tập tích cực của học sinh thông qua học cá nhân, học nhóm, học cả lớp ... Một số giáo
viên đã vận dụng sáng tạo giữa phương pháp dạy học truyền thống và phương pháp dạy
học hiện đại nên chất lượng dạy học đảm bảo.
Tuy nhiên, bên cạnh đó có 1 số đồng chí nhận thức chưa thấu đáo về tầm quan
trọng của việc đổi mới PPDH; kiến thức, kĩ năng còn hạn chế nhất định. Giáo viên còn
chưa mạnh dạn đổi mới PPDH, còn tâm lý sợ học sinh không làm được nên làm thay.
Trong nhiều tiết dạy giáo viên còn giảng nhiều, còn lệ thuộc quá nhiều vào SGK, sách
hướng dẫn nên chưa linh hoạt, sáng tạo trong phương pháp để phù hợp với đối tượng học
sinh nhằm nâng cao hiệu quả giờ dạy. Việc đổi mới phương pháp dạy học đối với 1 số ít
giáo viên là vấn đề lớn lao khó có thể thực hiện được do năng lực chuyên môn còn hạn
chế. Hơn nữa, lực lượng nòng cốt chuyên môn còn mỏng, số lượng GVDG các cấp còn ít
(năm học 2013-2014 chỉ có 2đ/c đạt GVDG cấp huyện). Trong khi đó giáo viên trẻ mới
tuyển và hợp đồng nhiều nên kinh nghiệm trong dạy học còn ít, kĩ năng sư phạm còn
chưa vững vàng.
Bản thân đảm nhận công tác phụ trách chuyên môn, bồi dưỡng đội ngũ đôi lúc vẫn
chưa có những biện pháp quyết liệt, kinh nghiệm quản lý chỉ đạo chưa nhiều.
2. Thực trạng về tham gia hoạt động học tập của học sinh trong việc ĐMPPDH:
Học sinh nhiều em còn rụt rè, chưa mạnh dạn tự tin trong giáo tiếp. Kĩ năng tham
gia các hoạt động học tập còn hạn chế nhất định, chưa biết hợp tác, chia sẻ trong học tập.


GV

XẾP LOẠI
Giỏi
SL

Khá
%

SL

TB
%

SL

Yếu
%

SL

%

3. Thực trạng về CSVC đáp ứng việc đổi mới PPDH:
Cơ sở vật chất của nhà trường về cơ bản đã đáp ứng được đổi mới giáo dục phổ
thông. Khuôn viên sạch đẹp, trường lớp khang trang, thân thiện, bàn ghế, trang thiết bị
khá đảm bảo. Tuy nhiên vẫn còn một số phòng học còn chật, chưa có không gian để học
sinh tham gia 1 số hoạt động học tập. Bàn ghế ở khối 5 chưa phù hợp với việc tổ chức
dạy học theo nhóm, màn hình lớn, ở chưa có ở một số lớp, trang thiết bị phục vụ cho dạy
học theo nhóm chưa đầy đủ như: bảng tên nhóm, thẻ mặt cười, mặt mếu, bảng nhóm...

trình dạy học để kiểm tra, phân tích, đánh giá đúng mức độ chuyển biến của từng giáo
viên, bồi dưỡng về lý luận phương pháp dạy học ở tiểu học, quy trình và đặc trưng
phương pháp bộ môn từng loại bài, nắm chắc định hướng về đổi mới cách dạy, cách học ở
5


tiểu học hiện nay. Cải tiến các hoạt động chuyên môn như dự giờ thăm lớp, thao giảng
thực tập, hội thảo chuyên đề để thực sự mang lại hiệu quả nhằm bồi dưỡng đội ngũ giáo
viên ngày càng đáp ứng với yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học.
Biện pháp 2: Bồi dưỡng nâng cao nhận thức trong cán bộ, giáo viên:
Trước hết CBQL nhà trường phải nhận thức đúng đắn tầm quan trọng của việc đổi
mới phương pháp dạy học để chỉ đạo. Từ đó tạo ra mọi sự chuyển biến trong nhận thức
cho đội ngũ giáo viên, làm cho mọi người thấy được tầm quan trọng và tính cấp thiết,
hiệu quả thiết thực của việc đổi mới phương pháp dạy học. Đồng thời xây dựng cho học
sinh niềm tin đối với hiệu quả của việc sử dụng phương pháp dạy học mới, cụ thể:
Tổ chức quán triệt sâu sắc Nghị quyết của Đảng về đổi mới giáo dục (NQ 29NQ/TW Hội nghị Trung ương 8 (khóa XI); Chương trình hành động của Chính phủ, Kế
hoạch hành động của ngành Giáo dục triển khai Nghị quyết số 29 như QĐ số 2653/QĐBGDĐT ngày 5/7/2014...; các chủ trương, văn bản chỉ đạo của ngành về đổi mới phương
pháp dạy học cho toàn bộ cán bộ giáo viên qua các buổi sinh hoạt chuyên môn. Đăng tải
các văn bản trên trang Website của nhà trường để mỗi GV dễ dàng cập nhật, nắm bắt,
nghiên cứu. Tuyên truyền, phổ biến tầm quan trọng của việc đổi mới phương pháp dạy
học: đó là nhân tố quyết định đến chất lượng giáo dục. Chú trọng đổi mới mạnh mẽ
phương pháp dạy học thì học sinh mới học tập được chủ động, học sinh tự học, tham gia
các hoạt động học tập để tự chiếm lĩnh kiến thức, tri thức tiếp thu được bền vững làm cho
trình độ tư duy, nhận thức của các em được phát triển. Từ đó các em mới có điều kiện
hoạt động độc lập và sáng tạo, năng lực cá nhân mới được bộc lộ và phát triển đầy đủ.
Dạy học theo hướng tích cực hoá người học, tập trung vào hoạt động của người học mới
rèn được được cho trẻ những năng lực cần thiết đáp ứng đựoc yêu cầu đổi mới đất nước.
Phải làm cho giáo viên nhận thức được định hướng về đổi mới phương pháp dạy
học “Tổ chức các giờ học, các hoạt động giáo dục đảm bảo nhẹ nhàng – tự nhiên – hiệu
quả”. Giúp giáo viên thấy được ở tiểu học kiến thức khoa học không nhiều, điều quan

học sinh phải thực sự tích cực, chủ động, tự giác, luôn trăn trở tìm tòi, suy nghĩ và sáng
tạo trong quá trình lĩnh hội tri thức và lĩnh hội cả cách thức để có được tri thức ấy nhằm
phát triển và hoàn thiện nhân cách của mình.
Định hướng chính:

7


1. Đổi mới PPDH theo hướng phát huy cao độ tính tích cực chủ động sáng tạo của học
sinh trong quá trình lĩnh hội tri thức,
2. Đổi mới PPDH theo hướng kết hợp một cách nhuần nhuyễn và sáng tạo các PPDH
khác nhau (truyền thống và hiện đại) sao cho vừa đạt được mục tiêu dạy học vừa phù hợp
với đối tượng và điều kiện thực tiễn của cơ sở.
3. Đổi mới PPDH theo hướng phát triển khả năng tự học của học sinh.
4. Đổi mới PPDH theo hướng kết hợp họat động cá nhân với họat động nhóm và phát huy
khả năng của cá nhân.
5. Đổi mới PPDH theo hướng tăng cường kỹ năng thực hành.
6. Đổi mới PPDH theo hướng sử dụng phương tiện kỹ thuật hiện đại vào dạy học.
7. Đổi mới PPDH theo hướng đổi mới cả phương pháp kiểm tra và đánh giá kết quả học
tập của học sinh.
8. Đổi mới PPDH theo hướng đổi mới cách thiết kế bài dạy, lập kế họach bài học và xây
dựng mục tiêu bài học.
3.3. Chỉ đạo có tốt công tác bồi dưỡng thường xuyên:
Từ năm học 2013-2014, Bộ GD&ĐT hướng dẫn công tác bồi dưỡng thường xuyên
cho các cấp học. Với cấp tiểu học, những nội dung bồi dưỡng hết sức thiết thực cho đội
ngũ: ND1, 2 và 3. Trong đó có một số Môdun bồi dưỡng về kĩ năng sư phạm đáp ứng đổi
mới PPDH như: TH 13: Kĩ năng lập kế hoạch bài học theo hướng tích cực, TH: Một số
phương pháp dạy học tích cực ở TH. Tôi chỉ đạo việc bồi dưỡng thường xuyên một cách
sâu sát từ việc tự học đến bồi dưỡng tập trung ở đơn vị, giải đáp thắc mắc, vận dụng kiến
thức vào thực tế giảng dạy nên góp phần không nhỏ trong đổi mới PPDH.

và giúp đỡ điều chỉnh việc làm của các em trong nhóm. Học sinh có cơ hội bộc lộ khả
năng thực hiện nhiệm vụ học tập, tự làm việc theo sự phân công của nhóm, làm việc theo
nhóm, hợp tác nhóm, báo cáo kết quả trong nhóm,...
4.2. Chỉ đạo việc vận dụng đổi mới PPDH trong dạy học trên lớp:
Dạy học theo hướng đổi mới phương pháp, linh hoạt trong quả trình tổ chức các
hoạt động theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh. Tránh bắt học sinh phải tiếp
thu một cách thụ động nguồn tri thức mà thầy giáo đưa ra. Phương pháp mới hiện nay là
làm cho người học trở thành chủ thể của quá trình dạy học. Học sinh phải tích cực chủ
động trong việc học, phát huy khả năng tự học, giáo viên chỉ là người hướng đạo.
9


Chẳng hạn, GV dạy bài Diện tích hình tam giác, ở hoạt động hình thành kiến thức
mới, GV yêu cầu HS lấy ra 2 hình tam giác bằng nhau, cắt 1 hình tam giác theo một
đường cao rồi ghép lại thành một hình chữ nhật.
E

A
Đường cắt
1

1

B
2

2
D

H


mình thông qua bài soạn. Sự chuẩn bị của người dạy chu đáo, công phu, sáng tạo và chủ
động bao nhiêu thì mang lại hiệu quả của tiết dạy bấy nhiêu.
Việc tổ chức một tiết học có tầm quan trọng đặc biệt, nó ảnh hưởng trực tiếp đến
chất lượng và hiệu quả giờ học. Giáo viên vận dụng linh hoạt và hiệu quả các phương
pháp dạy học tích cực, các PPDH thường được sử dụng trong dạy học lnhư:
- Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề.
- Phương pháp trò chơi.
- Phương pháp hợp tác theo nhóm nhỏ.
- Phương pháp vấn đáp.
- Phương pháp luyện tập, thực hành
- Phương pháp bàn tay nặn bột (áp dụng với các môn Khoa học, TNXH...có thể làm
thí nghiệm)
Chỉ đạo GV có thể sử dụng bản đồ tư duy trong các tiết có thể sử dụng được nhằm
hệ thống kiến thức bài học, chương, mạch kiến thức cho học sinh dễ nhớ, có tính liên kết.
Chỉ đạo GV chú trọng việc “Học mà chơi - chơi mà học”. Lựa chọn những trò chơi
phù hợp với môn học để tổ chức hoạt động khởi động hoặc trong các hoạt động trọng tâm
của tiết dạy. Hình thức tổ chức trò chơi như vậy làm cho học sinh đỡ căng thẳng, tạo được
hứng thú và niềm tin trong học tập.
Đổi mới PPDH thực chất không phải là sự thay thế các PPDH cũ bằng một loạt
PPDH mới. Về bản chất, đổi mới PPDH là đổi mới cách tiến hành các phương pháp, đổi
mới các phương tiện và hình thức triển khai phương pháp trên cơ sở khai thác triệt để các
ưu điểm của các phương pháp cũ và vận dụng linh họat một số phương pháp mới nhằm
phát huy tối đa tính tích cực, chủ động và sáng tạo của người học. Trong dạy học, mỗi
GV linh hoạt lựa chọn phương pháp dạy học phù hợp sao cho đạt hiệu quả cao nhất.
4.3. Chỉ đạo việc hướng dẫn cách học của học sinh:
Yêu cầu GV chú trọng hoạt động học của HS, đến với từng em và nhóm học tập
nhiều hơn làm việc chung cho cả lớp, giải đáp ý kiến và vướng mắc của HS thay vì thuyết
giảng. HS học theo nhóm là một đặc trưng trong đổi mới cách dạy và học; hầu hết các tiết
học, HS đã có gần ba phần tư thời gian để làm việc nhóm, cặp và cá nhân một cách khá

3 mặt: kiến thức- kĩ năng, năng lực, phẩm chất. Sau đó tổ chức đúc rút kinh nghiệm, lấy
thực hành đối chiếu với lí luận, tập trung vào từng bài dạy xem việc đổi mới có hiệu quả
12


không. Đối với các tiết dạy thể nghiệm sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học,
người dự không đánh giá giáo viên mà tập trung quan sát, đánh giá hoạt động của người
học. Chỉ đạo việc lập kế hoạch bài học theo hướng pháp huy tính tích cực của học sinh
cho từng phân môn, môn học theo hướng đổi mới nhưng cần vận dụng một cách linh hoạt
tuỳ bài dạy và tuỳ thuộc đối tượng học sinh.
Xây dựng mạng lưới bồi dưỡng đội ngũ ở các tổ, khối. Các tổ chọn giáo viên dạy tốt
từng phân môn dạy thao giảng cho toàn trường dự hoặc chọn giáo viên giỏi trong tổ dạy
chuyên đề do nhà trường yêu cầu. Đây là những giáo viên nồng cốt, đi đầu trong việc đổi
mới phương pháp, là những nhân tố tích cực trong vịêc bồi dưỡng đội ngũ. Các giáo viên
này có nhiều kinh nghiệm trong giảng dạy theo hướng đổi mới, đã đạt giáo viên dạy giỏi
các cấp. Vì vậy có nhiều uy tín trong việc bồi dưỡng cho đội ngũ, các tiết dạy minh hoạ
chuyên đề thể hiện thành công tốt. Tích cực phát động phong trào thi đua về đổi mới PP
dạy học, phát hiện bồi dưỡng và nhân điển hình. Đồng thời, tổ trưởng, mạng lưới cốt cán
cùng với ban chỉ đạo thường xưyên dự giờ để góp ý, bổ sung kịp thời cho những giáo
viên còn hạn chế. Tiếp tục cho giáo viên đề xuất những vướng mắc trong quá trìmh thực
hiện để cùng bàn biện pháp tháo gỡ giúp đội ngũ vận dụng đổi mới PP dạy học một cách
linh hoạt.
Biện pháp 6: Thường xuyên dự gìờ thăm lớp và tổ chức thao giảng, hội thảo chuyên
đề, bồi dưỡng GVDG:
Nhà trường phải thường xuyên tổ chức phong trào dự giờ thao giảng, hội thi
GVDG. Sinh hoạt chuyên môn chú trọng chuyên đề đổi mới phương pháp dạy học nhằm
giúp cho giáo viên trau dồi kĩ năng sư phạm, tổ chức dạy học trên lớp. Đây là hoạt động
thiết thực và trọng tâm của quá trình đổi mới, nó có tác dụng động viên giáo viên hăng
hái, tích cực hơn, tay nghề vững vàng hơn.
Tổ chức thao giảng cấp trường (2 lần/tháng), tổ chức những giờ dạy mẫu thông qua

dựng thư viện – thiết bị chuẩn, trang bị đủ bộ thiết bị dạy học cho giáo viên và học sinh.
Mua sắm đầy đủ sách hướng dẫn, sách tham khảo, các tài liệu chuyên môn cho giáo viên
giảng dạy. Chỉ đạo các lớp động viên học sinh mua sắm đồ dùng học tập đầy đủ tạo điều
kiện thuận lợi cho việc dạy học theo hướng đổi mới.
Biện pháp 9: Chỉ đạo việc thực hiện dổi mới về đánh giá học sinh nghiêm túc:
Từ việc chỉ đạo đổi mới PPDH, vận dụng mô hình VNEN một cách mạnh mẽ, thay
đổi không gian lớp học, dạy học theo nhóm để tạo cơ hội phát triển năng lực, phẩm chất
cho HS phù hợp đánh giá học sinh theo TT30/2014/TT-BGD&ĐT. Chỉ đạo giáo viên thực
15


hiện tốt đánh giá học sinh. GV luôn theo dõi sát các đối tượng, tăng cường việc nhận xét
bằng lời qua các hoạt động dạy học trên lớp, tiếp sức, giúp đỡ những em chưa hoàn thành.
Trong các tiết học, đánh giá kĩ bài làm của các nhóm/ cá nhân, giúp học sinh chữa lỗi nhất
là các em còn rụt rè, kiến thức chưa chắc chắn. Hàng tháng, giáo viên chú ý nhận xét
những hạn chế của các em và tìm biện pháp giúp đỡ, theo dõi sự tiến bộ ở các tháng sau.
Đổi mới đánh giá học sinh là giải pháp tạo ra động lực học tập cho học sinh, các em
không phải chịu sức ép tâm lí (điểm số, thi cử) đây là điều kiện tạo ra hứng thú học tập để
các em dễ dàng tiếp thu kiến thức, rèn luyện kĩ năng, phát triển năng lực và phẩm chất.
Đổi mới đánh giá học sinh có tác động trở lại, giúp GV điều chỉnh, đổi mới phương pháp,
hình thức tổ chức hoạt động dạy học, hoạt động trải nghiệm ngay trong quá trình và kết
thúc mỗi giai đoạn dạy học. Kịp thời phát hiện những cố gắng, tiến bộ của HS để động
viên, khích lệ và phát hiện những hạn chế của HS để hướng dẫn, giúp đỡ trong quá trình
học tập, rèn luyện của HS. Việc thực hiện đánh giá học sinh theo thông tư 30/2014/TTBGDĐT mang tính nhân văn sâu sắc. Các em có cơ hội được nhà trường khen thưởng
theo khả năng và sự tiến bộ của từng em, đó là động lực lớn thúc đẩy sự nổ lực phấn đấu
vươn lên ở học sinh.
III. Kết quả đạt đựơc:
Về phía giáo viên: Qua những năm thực hiện đổi mới PPDH, dưới sự lãnh đạo của các
cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương và sự chỉ đạo trực tiếp của Phòng GD&ĐT, tập thể
cán bộ giáo viên ở đơn vị nỗ lực thi đua trong phong trào “Dạy tốt- Học tốt” đã đạt được

%

Yếu
SL

%

* Xếp loại năng lực sư phạm đội ngũ cuối năm 2014-2015:
Tổng số
GV

XẾP LOẠI
Giỏi
SL

Khá
%

SL

TB
%

SL

Yếu
%

SL


Nhà trường tham mưu với địa phương hỗ trợ kinh phí mua sắm bàn ghế ở khối 1 và
khối 5 đảm bảo dạy học theo nhóm và sự phát triển về thể chất của trẻ hiện nay.

18