BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
----------o0o--------

tê
́H

uê
́

LƯƠNG THỊ QUỲNH NGA

nh

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU

Ki

NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC

ho

̣c

NHÀ NƯỚC QUẢNG BÌNH
Chuyên ngành : Quản lý kinh tế
: 60340410

̀ng


tê
́H

Tác giả

Tr

ươ

̀ng

Đ

ại

ho

̣c

Ki

nh

Lương Thị Quỳnh Nga

i


LỜI CẢM ƠN
Trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn, học viên đã nhận được


lòng ủng hộ và tạo điều kiện cho tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu, động viên

Tr

ươ

̀ng

Đ

ại

Xin trân trọng cảm ơn.

ho

tôi vượt qua những khó khăn trong học tập và cuộc sống.

ii


TÓM LƯỢC LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC KINH TẾ
Họ và tên học viên: Lương Thị Quỳnh Nga
Chuyên ngành: quản lý kinh tế ứng dụng Niên khóa: 2015-2017
Người hướng dẫn đề tài: PGS.TS Mai văn Xuân
Quản lý thu ngân sách Nhà nước là một khâu rất quan trong của chính sách tài
chính quốc gia. Tăng cường quản lý thu ngân sách nhằm đảm bảo tập trung nguồn lực

uê

ại

bạc Nhà nước Quảng Bình làm cơ sở khoa học cho việc đánh giá thực trạng tổng thể

Đ

công tác tổ chức thu ngân sách và chi tiết đến các phương thức thu cụ thể qua các năm,

̀ng

đánh giá công tác hoàn thuế cũng như công tác hạch toán và báo cáo quyết toán NSNN
Trên cơ sở đánh giá thực trạng công tác quản lý thu NSNN qua KBNN để có thể chỉ ra

ươ

được những điểm mạnh, điểm yếu trong công tác quản lý thu NSNN và làm rõ các
nguyên nhân. Ngoài ra đánh giá chất lượng công tác thu NSNN qua KBNN Quảng

Tr

Bình qua công tác điều tra khảo sát tại các điểm giao dịch thu trên địa bàn toàn tỉnh
Quảng Bình liên quan đến công tác thu nộp NSNN.
Trên cơ sở lý luận chung về NSNN và quản lý thu NSNN nhằm đánh giá thực
trạng công tác quản lý thu NSNN, rút ra được những định hướng và giải pháp để công
tác quản lý thu NSNN ngày một hoàn thiện hơn nữa.

iii


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

5

KBNN

Kho bạc Nhà nước

6

MLNS

Mục lục ngân sách

7

NHTM

8

NNT

9

NSNN

uê
́

tê
́H


ngân sách và Kho bạc

ại

10

12

thuNSNN

TT-TĐTW

TW

TW

Trung ương

14

UBND

Ủy ban Nhân dân

15

ĐTNT

Đối tượng nộp thuế



Ki

3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài...............................................................3

̣c

4. Phương pháp và giả thuyết nghiên cứu .......................................................................3

ho

5. Những đóng góp mới của luận văn .............................................................................5
6. Kết cấu của luận văn....................................................................................................5

Đ

ại

CHƯƠNG I: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC VÀ QUẢN LÝ
THU NSNN QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC................................................................6

̀ng

1.1. Tổng quan về thu ngân sách Nhà nước ....................................................................6
1.1.1. Khái niệm ngân sách nhà nước..............................................................................6

ươ

1.1.2. Bản chất và vai trò của thu ngân sách nhà nước ...................................................6
1.1.3.Quản lý thu ngân sách nhà nước ............................................................................9

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 ............................................................................................37
CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU NSNNQUA KHO
BẠC NHÀ NƯỚC QUẢNG BÌNH.............................................................................38

nh

2.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hộiTỉnh Quảng Bình .............................................38

Ki

2.1.1. Điều kiện tự nhiên ...............................................................................................38
2.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội ....................................................................................39

̣c

2.1.3. Kết quả phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2013 -2015 của Tỉnh Quảng Bình........41

ho

2.1.4. Quản lý thu NSNN qua KBNN Quảng Bình.......................................................43

ại

2.2.Thực trạng công tác quản lý thu NSNN qua KBNN Quảng Bình ..........................46
2.2.1. Thực trạng công tác lập kế hoạch thu ngân sách nhà nước.................................46

Đ

2.2.2.Thực trạng công tác tổ chức thu ngân sách Nhà nước .........................................49


uê
́

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 ............................................................................................82

tê
́H

CHƯƠNG III: ĐỊNH HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG
TÁC QUẢN LÝ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠCNHÀ NƯỚC
QUẢNG BÌNH .............................................................................................................83

nh

3.1 ĐỊNH HƯỚNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA
KHO BẠC NHÀ NƯỚC ...............................................................................................83
3.1.1. Định hướng của Nhà nước...................................................................................83

Ki

3.1.2. Định hướng của Kho bạc Nhà nước Quảng Bình................................................84
3.2. Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý Thu NSNN qua KBNN Quảng Bình ....85

ho

̣c

3.2.1. Nhóm giải pháp hoàn thiện cơ sở pháp lý về quản lý thu NSNN .......................85

ại


Diện tích, dân số và mật độ dân số năm 2015 phân theo huyện, thị xã, thành
phố.................................................................................................................. 40

Bảng 2.2:

Tổng sản phẩm trên địa bàn Quảng Bình theo giá hiện hành phân theo khu
vực kinh tế từ năm 2013 đến năm 2015......................................................... 42

Bảng 2.3:

Tổng hợp so sánh số dự toán thu và thực hiện thu NSNN trên địa bàn tỉnh
Quảng Bình năm 2013 – 2015 ....................................................................... 47

Bảng 2.4

Tổng hợp kết quả thực hiện theo loại hình thu qua KBNN Quảng Bình....... 49

Bảng 2.5.

Tổng hợp tình hình hoàn trả các khoản thu từ năm 2013-2015 ..................... 52

Bảng 2.6.

Tổng hợp số liệu thu NSNN 2013-2015 theo cấp NSNN.............................. 55

Bảng 2.7

Tỷ lệ các nhóm đối tượng .............................................................................. 59


Phân tích nhân tố............................................................................................ 71

Bảng 2.16

tê
́H

nh

Ki

̣c

ho

ại

Đ

Ma trận tương quan hạng Person ................................................................... 73
Phân tích hồi quy đa bội................................................................................. 74

Tr

ươ

Bảng 2.17

uê
́

Ki

nh

tê
́H

uê
́

Biểu đồ 2.1. Phân phối phần dư.......................................................................................... 74

ix


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Trong quá trình hình thành và phát triển của một đất nước, ngân sách nhà nước
(NSNN) với tư cách là một phạm trù kinh tế đã ra đời và tồn tại gắn liền với sự xuất
hiện và phát triển của nền kinh tế hàng hóa - tiền tệ.Chính vì vậy, thuật ngữ “ngân sách

uê
́

nhà nước” được sử dụng rộng rãi trong đời sống kinh tế xã hội của mọi quốc gia.Có
nhiều cách hiểu khác nhau về ngân sách nhà nước, nhưng các quan điểm đều cho thấy

tê
́H



̀ng

thống nhất từ Trung ương đến địa phương; đổi mới quy trình thu và áp dụng nhiều
biện pháp tích cực trong quản lý thu NSNN. Trong đó, quản lý thu NSNN qua KBNN

ươ

là một khâu quan trọng trong quản lý thu NSNN nói chung.
Trong những năm gần đây, quy mô thu NSNN bình quân hàng năm chiếm 25%

Tr

GDP, số thu NSNN qua KBNN ngày càng phát triển ổn định, đối tượng nộp NSNN
tăng nhanh về lượng, số thu NSNN được tập trung đầy đủ, nhanh chóng, kịp thời; công
tác quản lý thu ngày càng chặt chẽ, thống nhất, đáp ứng kịp thời nhiệm vụ chi của
ngân sách các cấp.
Cùng với việc đổi mới quản lý thu NSNN trong cả nước, quản lý thu NSNN trên
địa bàn Tỉnh Quảng Bình cũng đã được đổi mới căn bản. Là một tỉnh nghèo của miền
trung, Quảng Bình là một trong những tỉnh có mức động viên vào NSNN không lớn
và chiếm tỷ trọng thấp trong tổng thu ngân sách cả nước. Thực tế thu ngân sách trên

1


địa bàn tỉnh trong những năm qua vẫn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt thu cân đối so với
nhu cầu chi địa phương còn thấp; tốc độ tăng thu của tỉnh còn hạn hẹp, trong khi phải
giải quyết rất nhiều các khoản chi cho an sinh xã hội, các đối tượng chính sách… nên
vẫn còn phụ thuộc nhiều vào sự hỗ trợ của ngân sách trung ương. Sau 26 năm hoạt
động, KBNN Quảng Bình đã có rất nhiều nỗ lực cùng với các cơ quan thu, cơ quan tài

lý thu còn trùng lắp, thiếu thống nhất; phương thức thu còn hạn chế, chưa tận dụng
khai thác tối đa những thành tựu công nghệ thông tin vào quản lý thu v.v. . . vì vậy còn

Đ

vào NSNN.

ại

gây khó khăn cho người nộp; nhiều nguồn thu chưa được tập trung đầy đủ, kịp thời
Trong điều kiện NSNN còn hạn hẹp, việc tập trung đầy đủ và kịp thời các khoản

̀ng

thu của NSNN trên địa bàn Tỉnh Quảng Bình luôn được xác định là nhiệm vụ trọng

ươ

tâm, cấp thiết của hệ thống KBNN Quảng Bình nhằm bảo đảm đủ nguồn lực, phục vụ
tốt các nhiệm vụ phát triển kinh tế- xã hội của địa phương cũng như chiến lược mà

Tr

Đảng và Nhà nước đã đề ra.
Xuất phát từ tình hình thực tế nói trên, với những kiến thức đã tích lũy được qua

quá trình học tập, nghiên cứu tại trường Đại học kinh tế Huế tác giả muốn tiếp tục
nghiên cứu cả về mặt lý luận cũng như thực tiễn nhằm tìm ra những giải pháp hữu hiệu
để tiếp tục đổi mới công tác quản lý thu NSNN qua KBNN Quảng Bình. Tác giả đã
lựa chọn đề tài nghiên cứu: "Hoàn thiện công tác quản lý thu ngân sách Nhà nước

đơn vị liên quan.

Tr

- Phạm vi về thời gian:
Số liệu thứ cấp: Từ 2013-2015
Số liệu sơ cấp: Điều tra từ tháng 11/2016 đến tháng 2 năm 2017.

4. Phương pháp và giả thuyết nghiên cứu
4.1 Phương pháp nghiên cứu
4.1.1 Phương pháp thu thập dữ liệu
Để tiến hành nghiên cứu luận văn, tác giả tiến hành thu thập cả dữ liệu sơ cấp
và dữ liệu thứ cấp.

3


4.1.1.1 Dữ liệu sơ cấp
Dữ liệu sơ cấp được thu thập bằng cách phát phiếu điều tra phỏng vấn điều tra
cán bộ trực tiếp làm công tác thu NSNN tại KBNN tỉnh Quảng Bình. Mục đích điều
tra của tác giả là đo lường sự đánh giá của cán bộ làm công tác thu ngân sách với các
nội dung của công tác quản lý thu NSNN qua KBNN Quảng Bình bao gồm: công tác
tổ chức thực hiện thu ngân sách, công tác hoàn trả các khoản thu NSNN, công tác tổ

uê
́

chức hạch toán và quyết toán thu ngân sách Nhà nước. Để thực hiện thu thập dữ liệu
sơ cấp, tác giả tiến hành xây dựng bảng hỏi khảo sát. Nội dung của bảng hỏi khảo sát



tình hình thu NSNN qua KBNN tỉnh Quảng Bình,tình hình chấp hành chính sách, chế

̀ng

độ liên quan đến công tác Thu NSNN, phương thức thu NSNN qua Kho bạc nhà nước
Quảng Bình, phân cấp quản lý thu NSNN trên địa bàn Quảng Bình, hoàn trả thu

ươ

NSNN, tổ chức hạch toán kế toán, báo cáo và quyết toán thu NSNN qua KBNN Quảng
Bình. Những dữ liệu này cho thấy toàn bộ bức tranh thực trạng về hoạt động Quản lý

Tr

thu NSNN qua KBNN Quảng Bình. Các dữ liệu này được thu thập số liệu thứ cấp bên
trong được thu thập từ các báo cáo, tài liệu liên quan tại KBNN gồm Báo cáo dự toán
thu NSNN; Báo cáo tình hình thu và vay NSNN ; Báo cáo tình hình thu chi NSNN kế
hoạch; các quy định nhà nước; các văn bản của ngành; quy trình, kết quả thực hiện thu
NSNN qua KBNN Quảng Bình và một số bài báo trên tạp chí ngân quỹ của ngành.
Đối với dữ liệu thứ cấp bên ngoài: Kế thừa các công trình nghiên cứu của các
tác giả nghiên cứu về hoạt động quản lý NSNN nói chung và thu NSNN nói riêng qua
các bài báo của các tác giả, các luận án, luận văn đã nghiên cứu trước đây.

4


4.1.3. Phương pháp phân tích dữ liệu
Để tiến hành phân tích đánh giá công tác quản lý thu NSNN qua KBNN Quảng
Bình theo các tiêu thức khác nhau, luận văn sử dụng lương pháp phân tổ thống kê để

ho

chế trong việc quản lý thu NSNN qua KBNN Quảng Bình.
- Trên cơ sở kết quả nghiên cứu về lý luận và đánh giá về tình hình quản lý thu

ại

NSNN qua KBNN Quảng Bình, đề tài đã đề xuất ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện

Đ

công tác quản lý thu NSNN qua KBNN Quảng Bình.
6. Kết cấu của luận văn

̀ng

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, danh mục bảng biểu

ươ

sơ đồ, danh mục chữ viết tắt, luận văn bao gồm 3 chương :
Chương 1: Cơ sở khoa học về NSNN và quản lý Thu NSNN qua KBNN

Tr

Chương 2: Thực trạng công tác quản lý thu NSNN qua KBNN Quảng Bình
Chương 3: Định hướng và các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thu NSNN

qua Kho bạc Nhà nước Quảng Bình.


phương thức sản xuất của các cộng đồng và Nhà nước của từng cộng đồng. Nói cách

ho

̣c

khác, sự ra đời của Nhà nước, sự tồn tại của kinh tế hàng hóa- tiền tệ là những tiền đề
cho sự phát sinh, tồn tại và phát triển của NSNN.

ại

Bản chất kinh tế của NSNN là quan hệ kinh tế - tài chính giữa Nhà nước và các
tác nhân của nền kinh tế hàng hoá trong quá trình phân bổ, sử dụng các nguồn lực,

Đ

phân phối và phân phối lại thu nhập mới sáng tạo ra.

̀ng

NSNN là quỹ tiền tệ tập trung lớn nhất trong nền kinh tế, có mối quan hệ chặt chẽ với
tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân, có mối quan hệ khăng khít với tất cả các khâu

ươ

của cả hệ thống tài chính, đặc biệt là tài chính doanh nghiệp và tín dụng nhà nước.
Theo Luật NSNN năm 1996, và Luật NSNN sửa đổi năm 2002 của Việt Nam, tại

Tr



Nhà nước và các chủ thể khác trong một quốc gia dựa trên quyền lực Nhà nước.
Đằng sau hoạt động của thu NSNN là việc xử lý các mối quan hệ kinh tế, quan hệ

ươ

lợi ích trong xã hội khi Nhà nước tham gia phân phối các nguồn tài chính quốc gia.
Quá trình Nhà nước dùng quyền lực để thu NSNN thể hiện bằng nhiều hình thức

Tr

khác nhau như: ban hành các chủ trương, chính sách thu NSNN; hướng dẫn thực
hiện quy trình thủ tục thu NSNN; áp dụng các biện pháp thoái thu hoặc cưỡng chế
chấp hành nghĩa vụ nộp NSNN...
Từ bản chất của thu NSNN, có thể rút ra một số đặc điểm của thu NSNN như sau:
Một là, thu NSNN dưới bất cứ xã hội nào cũng đều gắn liền với quyền lực chính trị
và việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước. Nói một cách cụ thể hơn, quyền
lực của Nhà nước và các chức năng của nó là những nhân tố trực tiếp quyết định mức thu,
nội dung và cơ cấu thu của NSNN.

7


Hai là, các hoạt động thu NSNN được tiến hành trên cơ sở những luật lệ nhất
định. Đó là các luật và pháp lệnh thuế, quy trình, thủ tục thu NSNN... do Nhà nước
ban hành. Việc dựa trên cơ sở pháp luật để tổ chức các hoạt động thu của NSNN là
một yêu cầu có tính bắt buộc vì thu NSNN tác động tới nhiều ngành, lĩnh vực của đời
sống kinh tế- xã hội và có liên quan tới lợi ích của nhiều chủ thể trong nền kinh tế.
Ba là, nguồn tài chính chủ yếu hình thành nên nguồn thu NSNN- một quỹ



Thu NSNN đóng vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế- xã hội. Có thể xem
xét vai trò quan trọng của thu NSNN trên các giác độ sau:

ươ

̀ng

Đ

Thứ nhất, thu NSNN có vai trò khai thác, động viên và tập trung các nguồn tài
chính cần thiết để tạo lập quỹ NSNN, đáp ứng nhu cầu chi tiêu đã được dự tính cho
từng giai đoạn phát triển. Dưới bất kỳ chế độ nào, Nhà nước muốn thực thi các chức
năng, nhiệm vụ của mình, tất yếu phải có nguồn tài chính. Các nguồn tài chính này có
thể huy động từ các khu vực kinh tế, các thành phần kinh tế trong nước và ngoài nước.

Tr

Việc tập trung các nguồn tài chính vào NSNN là nhằm hình thành quỹ NSNN,
tạo nguồn lực tài chính để trang trải những chi tiêu của Nhà nước. Đa số các nước trên
thế giới, thu NSNN thường trang trải được trên dưới 90% tổng chi NSNN, do đó thu
NSNN luôn góp phần quan trọng vào việc thực hiện các mục tiêu và nhiệm vụ kinh tếxã hội, giảm bội chi NSNN, kiềm chế lạm phát và ổn định tài chính- tiền tệ.
Để thực hiện đầy đủ vai trò tập trung nguồn tài chính vào tay Nhà nước, điều quan
trọng đối với hệ thống thu NSNN là phải khai thác, phát hiện, tính toán chính xác các nguồn
tài chính của đất nước để có thể động viên được; đồng thời không ngừng hoàn thiện các
chính sách, chế độ thu, cơ chế tổ chức quản lý thu.

8




khuyến khích xuất khẩu hay thay thế nhập khẩu...
Thứ ba, thu NSNN là công cụ góp phần thực hiện chức năng kiểm tra, kiểm

ho

soát của Nhà nước đối với toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh của xã hội. Tùy theo
từng thời kỳ mà Nhà nước sử dụng những công cụ khác nhau để can thiệp thông qua

ại

hoạt động kiểm tra, kiểm soát bằng hệ thống pháp luật, hệ thống thuế. Thông qua công

Đ

cụ thuế, Nhà nước thực hiện việc kiểm tra, giám sát các hoạt động sản xuất kinh doanh

̀ng

trên các mặt chủ yếu như thu nhập, giá cả mặt hàng, hoạt động xuất nhập khẩu...
1.1.3.Quản lý thu ngân sách nhà nước

ươ

1.1.3.1. Quản lý ngân sách nhà nước
Theo Jame A.F Stoner, R. Edward Freeman thì Quản lý nói chung được hiểu là

Tr

việc đạt được mục đích của tổ chức một cách có hiệu lực, hiệu quả thông qua quá trình

nh

Hoạt động quản lý thu NSNN của Nhà nước bao gồm các nội dung cơ bản sau:
Thứ nhất, ban hành hệ thống thể chế về thu NSNN

̣c

xây dựng hệ thống thể chế thu NSNN.

Ki

Hoạt động quản lý thu NSNN đầu tiên mà mỗi Nhà nước cần thực hiện là tiến hành

ho

Thể chế quản lý thu NSNN là những quy định, chuẩn mực làm cơ sở pháp lý cho
việc thu NSNN và quản lý thu NSNN. Thể chế quản lý thu NSNN bao gồm Hiến pháp,

ại

các bộ luật, các văn bản quy phạm pháp luật và các quy định khác của Nhà nước về thu

Đ

NSNN. Trong đó, các bộ luật điều chỉnh thu NSNN như Luật NSNN, các luật thuế và các
luật khác liên quan tới thu NSNN có ý nghĩa rất quan trọng.

̀ng

Thứ hai, phân cấp quản lý thu NSNN

NSNN với chức năng chủ yếu là ban hành các luật quy định nguyên tắc, chế độ thu
NSNN như quy định tại Điều 3 và Điều 15 của Luật NSNN 2002: Quốc hội quyết định

tê
́H

dự toán thu NSNN; phân bổ ngân sách Trung ương; phê chuẩn quyết toán NSNN;
giám sát việc thực hiện NSNN và các chính sách tài chính - tiền tệ cũng như pháp luật
về tài chính có liên quan tới NSNN và thu NSNN.

nh

Chính phủ : là cơ quan chấp hành của Quốc hội, cơ quan hành chính cao nhất
của Việt Nam. Theo Luật NSNN, tại Điều 20 quy định nhiệm vụ và quyền hạn của

Ki

Chính phủ trong việc quản lý NSNN nói chung và thu NSNN nói riêng như: ban

̣c

hành các văn bản quy phạm pháp luật về tài chính - ngân sách; lập dự toán NSNN

ho

và phương án phân bổ NSTW; quyết định nhiệm vụ thu cho các bộ, ngành Trung
ương; quyết định nhiệm vụ thu và mức bổ sung NSTW cho từng địa phương; căn

ại


xã, thành phố thuộc Tỉnh và ngân sách từng xã, thị trấn.
Kho bạc Nhà nước: Kho bạc Nhà nước là một tổ chức nằm trong hệ thống các
cơ quan quản lý tài chính Nhà nước. Quản lý quỹ ngân sách nhà nước là nhiệm vụ cơ
bản và quan trọng của Kho bạc Nhà nước. Để thực hiện nhiệm vụ này, Kho bạc trực
tiếp tập trung phản ánh đầy đủ kịp thời các khoản thu ngân sách nhà nước và phân chia

uê
́

các khoản thu vào ngân sách các cấp; tổ chức thực hiện việc thu nộp vào quỹ ngân
sách nhà nước các khoản tiền do các tổ chức và cá nhân nộp tại hệ thống Kho bạc Nhà

tê
́H

nước; thực hiện hạch toán số thu ngân sách nhà nước cho các cấp ngân sách theo quy
định của Luật Ngân sách Nhà nước và của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Thứ tư, thực hiện điều hành công tác thu NSNN

nh

Các nội dung chủ yếu của công tác điều hành quản lý thu NSNN gồm:
- Căn cứ dự toán NSNN đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, cơ quan thu

Ki

lập dự toán thu NSNN quý thuộc phạm vi quản lý, chi tiết theo từng nội dung thu

̣c



cấp ngân sách có sự chủ động về nguồn lực tài chính, đảm bảo điều kiện cần thiết để các
cấp chính quyền có thể thực hiện thành công chức năng, nhiệm vụ của mình.
Thứ năm, thực hiện kiểm tra, giám sát hoạt động thu NSNN
Đây là hoạt động hết sức cần thiết nhằm phát hiện các sai sót, gian lận trong
quá trình thực hiện, qua đó có biện pháp xử lý kịp thời nhằm bảo đảm tính nghiêm
minh của hệ thống pháp luật, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác quản lý.

12


Hoạt động thanh tra kiểm tra có thể được thực hiện định kỳ hoặc đột xuất thông
qua các công cụ là hệ thống sổ sách, báo cáo của các đối tượng nộp và của cơ quan
quản lý. Các nội dung thanh tra, kiểm tra, giám sát thu NSNN chủ yếu qua các mặt
chính sau:
- Thanh tra kiểm tra đối tượng nộp thuế, kiểm tra các doanh nghiệp được hoàn
thuế, được miễn giảm thuế và doanh nghiệp có nghi vấn. Kiểm tra, đối chiếu xác minh

uê
́

hóa đơn ngay từ khâu kiểm tra tờ khai tại cơ quan thu.
- Kiểm tra nội bộ ngành: tập trung vào lĩnh vực đánh giá lại công tác quản lý

tê
́H

để có biện pháp quản lý tốt hơn; kiểm tra việc thực hiện các quy trình quản lý đối
với các sắc thuế của cơ quan thuế hoặc các thủ tục, quy trình quản lý các khoản thu
NSNN qua KBNN.

khoản tiền do các tổ chức và cá nhân nộp tại Kho bạc Nhà nước cấp tỉnh; thực hiện

ươ

điều tiết các khoản thu cho các cấp ngân sách theo quy định của pháp luật;
Về cơ bản KBNN thực hiện 3 chức năng: quản lý Quỹ NSNN; tổ chức công tác

Tr

Kế toán công; Ngân hàng Chính phủ.
Với chức năng như trên, KBNN có một số nhiệm vụ chủ yếu sau:
- Tập trung phản ánh các khoản thu của NSNN (bao gồm cả thu viện trợ, vay nợ

trong và ngoài nước). Thực hiện điều tiết số thu NSNN cho các cấp ngân sách theo
quy định của cấp có thẩm quyền. Chi trả và kiểm soát chi NSNN cho từng đối tượng
thụ hưởng theo dự toán NSNN được duyệt. Có quyền tạm thời đình chỉ thanh toán và
báo cáo với cấp có thẩm quyền để xử lý khi phát hiện đơn vị sử dụng NSNN vi phạm
chế độ quản lý tài chính;

13


- Kiểm soát việc nhập, xuất các loại quỹ dự trữ tài chính nhà nước; tiền, tài sản
tạm thu, tạm giữ và các khoản tịch thu đưa vào tài sản nhà nước theo quyết định của
cấp có thẩm quyền;
- Tổ chức huy động vốn cho NSNN và cho đầu tư phát triển dưới hình thức phát
hành trái phiếu Chính phủ thông qua thị trường vốn trong nước và ngoài nước;
- Mở tài khoản, kiểm soát tài khoản tiền gửi; thực hiện thanh toán, giao dịch bằng

uê

1.1.4.2. Vai trò của KBNN trong quản lý thu NSNN

ại

KBNN là một cơ quan trong hệ thống bộ máy quản lý thu NSNN ở Việt Nam,

Đ

KBNN không thực hiện toàn bộ mọi nội dung của quản lý nhà nước về thu NSNN, mà
chỉ thực hiện nhiệm vụ ở một số khâu của quy trình quản lý này. Cụ thể như sau:

̀ng

-Thực hiện thu ngân sách Nhà nước trong đó.

ươ

Một là, trên cơ sở kế hoạch thu ngân sách hàng quí, năm, lịch thu do cơ quan
thu gửi đến, KBNN tổ chức các điểm thu, bảo đảm thu nhanh, an toàn các khoản thu

Tr

NSNN, thuận tiện cho người nộp thuế. Thực hiện in và quản lý chứng từ thu qua
KBNN theo đúng quy định;
Hai là, các khoản thu NSNN và phân chia các khoản thu theo đúng tỷ lệ phần

trăm (%) đối với từng khoản thu cho ngân sách các cấp theo quy định của Luật NSNN
và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật;
Ba là, phối hợp đối chiếu số liệu thu NSNN với các cơ quan thu bảo đảm chính
xác, đầy đủ, kịp thời;

Ki

06/6/2003;

̣c

Tám là, xác nhận số liệu thu ngân sách theo yêu cầu của các cơ quan nhà nước

ho

có thẩm quyền hoặc của người nộp thuế (khi có yêu cầu của cơ quan thu);
Thực hiện hoàn trả các khoản thu NSNN theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền;

ại

KBNN phối hợp xây dựng hệ thống truyền dữ liệu đảm bảo tính bảo mật và

Đ

an toàn để sử dụng dữ liệu điện tử thay cho báo cáo bằng giấy. Phối hợp với cơ
quan tài chính đảm bảo hệ thống thông tin hoạt động liên tục phục vụ cho việc trao

̀ng

đổi thông tin.

ươ

Tóm lại, KBNN có vai trò xuyên suốt trong các quá trình lập, phân bổ, chấp
hành và quyết toán NSNN. Thông qua hoạt động của mình, KBNN cung cấp dữ liệu,