BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

BÙI VŨ TRUNG

TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN
SÔNG KỲ CÙNG ĐOẠN QUA TRUNG TÂM
THÀNH PHỐ LẠNG SƠN

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ

Hà Nội - 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

BÙI VŨ TRUNG
KHÓA: 2015 - 2017

TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN
SÔNG KỲ CÙNG ĐOẠN QUA TRUNG TÂM
THÀNH PHỐ LẠNG SƠN

Chuyên ngành: Quy hoạch Vùng và Đô thị

Bùi Vũ Trung


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ này là công trình nghiên cứu khoa học
độc lập của tôi. Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là
trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.

Tác giả luận văn

Bùi Vũ Trung


DANH MỤC BẢNG, BIỂU

Số hiệu bảng,
biểu

Tên bảng, biểu

Bảng 1.1

Bảng cơ cấu sử dụng đất hiện trạng

Bảng 2.1

Tổng hợp tiêu chuẩn diện tích đất cây xanh sử dụng
công cộng




Ranh giới khu vực nghiên cứu

Hình 1.8

Toàn cảnh đoạn sông Kỳ Cùng qua trung tâm thành Phố
Lạng Sơn

Hình 1.9

Lễ hội thả đèn hoa đăng trên sông Kỳ Cùng

Hình 1.10

Chợ bờ sông

Hình 1.11

Chợ Đông Kinh

Hình 1.12

UBND tỉnh lạng sơn

Hình 1.13

Bảo tàng tỉnh lạng sơn

Hình 1.14


Đường Nguyễn Du

Hình 1.22

Tuyến đi bộ công viên bờ sông

Hình 1.23

Bãi đỗ xe chợ bờ sông


Hình 1.24

Đoạn kè chưa được đầu tư đồng bộ

Hình 1.25

Thực trạng hệ thống kè ven sông Kỳ Cùng

Hình 1.26

Hiện trạng kiến trúc cảnh quan ven sông Kỳ Cùng phía
tây cầu Kỳ Cùng

Hình 1.27

Hiện trạng kiến trúc cảnh quan ven sông Kỳ Cùng phía
đông cầu Kỳ Cùng

Hình 1.28


Hiện trạng kiến trúc cảnh quan đoạn cầu 17-10

Hình 1.35

Hiện trạng công viên và cây xanh ven sông Kỳ Cùng

Hình 1.36

Hiện trạng trang thiết bị đô thị

Hình 1.37

Hiện trạng diện lát nền

Hình 2.1

Những yếu tố tạo hình ảnh theo Kenvin Lynch

Hình 2.2

Ví dụ về Hướng - Tuyến

Hình 2.3

Ví dụ về Khu vực

Hình 2.4

Ví dụ về Cạnh biên


Hình 3.1

Bản đồ phân vùng cảnh quan

Hình 3.2

Bản đồ tổ chức trục cảnh quan

Hình 3.3

Bản đồ tổ chức điểm nhìn quan trọng

Hình 3.4

Hình ảnh minh họa giải pháp tổ chức thương mại - dịch
vụ ven sông.

Hình 3.5

Phối cảnh tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan công
viên.

Hình 3.6

Phối cảnh tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan công
viên và quảng trường.

Hình 3.7


Hình 3.14

Bản đồ đề xuất giải pháp tổ chức cây xanh.

Hình 3.15

Phối cảnh minh họa giải pháp trồng cây tạo điểm nhấn
kết nối công viên với đường dạo.

Hình 3.16

Hình ảnh minh họa hình thức đèn chiếu sáng, trang trí
quảng trường và các nút giao thông chính


Hình 3.17

Hình ảnh minh họa hình thức các mẫu đèn trang trí
công viên

Hình 3.18

Hình ảnh minh họa giải pháp tổ chức ghế nghỉ công viên

Hình 3.19

Hình ảnh minh họa hình thức mẫu lan can bờ sông

Hình 3.20



Hình 3.28

Hình ảnh minh họa giải pháp lựa chọn gạch lát vỉa hè

Hình 3.29

Hình ảnh minh họa giải pháp tổ chức ghế ngồi nghỉ trên
đường phố

Hình 3.30

Hình ảnh minh họa mẫu trang trí hạ tầng kỹ thuật


MỤC LỤC

Lời cảm ơn
Lời cam đoan
Danh mục các bảng, biểu
Danh mục các hình vẽ, đồ thị
MỞ ĐẦU ......................................................................................................... 1
Lý do chọn đề tài .............................................................................................. 1
Mục đích nghiên cứu ........................................................................................ 1
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .................................................................... 1
Phương pháp nghiên cứu.................................................................................. 2
Nội dung nghiên cứu ........................................................................................ 2
Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài ............................................................. 3
Các thuật ngữ, khái niệm sử dụng trong luận văn ........................................... 3
Cấu trúc luận văn.............................................................................................. 4

2.1.3. Các văn bản đã phê duyệt .................................................................... 39
2.2. Cơ sở lý thuyết ....................................................................................... 39
2.2.1 Các lý luận về kiến trúc cảnh quan ....................................................... 39
2.2.2. Các lý luận về thiết kế đô thị................................................................ 49


2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc tổ chức không gian kiến trúc cảnh
quan sông Kỳ Cùng đoạn qua trung tâm thành phố Lạng Sơn .............. 54
2.3.1 Yếu tố tự nhiên ..................................................................................... 54
2.3.2 Yếu tố kinh tế xã hội ............................................................................. 58
2.3.3. Yếu tố lịch sử và văn hóa - xã hội........................................................ 59
2.4. Bài học kinh nghiệm.............................................................................. 60
2.4.1. Trên thế giới ......................................................................................... 60
2.4.2. Tại Việt Nam ........................................................................................ 66
CHƯƠNG 3. GIẢI PHÁP TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH
QUAN SÔNG KỲ CÙNG ĐOẠN QUA TRUNG TÂM THÀNH PHỐ LẠNG
SƠN ................................................................................................................ 69
3.1. Quan điểm và mục tiêu ......................................................................... 69
3.1.1. Quan điểm ............................................................................................ 69
3.1.2. Mục tiêu................................................................................................ 70
3.2. Nguyên tắc ............................................................................................. 70
3.3. Giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan tổng thể............ 71
3.3.1. Giải pháp phân vùng cảnh quan ........................................................... 71
3.3.2. Giải pháp tổ chức trục cảnh quan......................................................... 74
3.3.3. Giải pháp tổ chức điểm nhìn quan trọng .............................................. 78
3.4. Giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan từng vùng ........ 80
3.4.1. Giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan vùng ( I ) - thương
mại, dịch vụ .................................................................................................... 80
3.4.2. Giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan vùng ( II ) - công
viên cây xanh.................................................................................................. 81

Mục đích nghiên cứu
Đề xuất giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan sông Kỳ
Cùng đoạn qua trung tâm thành phố Lạng Sơn nhằm góp phần định hướng
cho việc thiết kế không gian kiến trúc cảnh quan, tạo dựng hình ảnh mỹ quan
đô thị, cải thiện chất lượng môi trường sống và phát triển bản sắc văn hóa
riêng của địa phương.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Không gian kiến trúc cảnh quan sông Kỳ Cùng
đoạn qua trung tâm thành phố Lạng Sơn.


2

- Phạm vi nghiên cứu: Phạm vi nghiên cứu là hai bên bờ sông Kỳ Cùng
đoạn từ cầu Kỳ Cùng đến cầu 17-10 có chiều dài 2,6km, chiều rộng 0,37km
và diện tích 98ha.
Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thu thập số liệu: Khảo sát điều tra số liệu hiện trạng
(chụp ảnh, phỏng vấn, lấy số liệu, thu thập các văn bản pháp lý, định hướng
phát triển, tài liệu các dự án, quy hoạch đã, đang và sẽ triển khai tại khu vực
nghiên cứu). Tìm hiểu các tài liệu có liên quan như các đồ án, các bài báo
khoa học, các dự án đã và đang triển khai về nghiên cứu thiết kế đô thị ven
sông.
- Phương pháp phân tích: Phân tích, tổng hợp số liệu hiện trạng, đánh
giá tổng hợp hiện trạng khu vực nghiên cứu. Phân tích, học hỏi và rút kinh
nghiệm trên cơ sở lý thuyết các tài liệu thu thập để đưa ra các giải pháp phù
hợp với điều kiện của khu vực nghiên cứu.
- Phương pháp tham khảo ý kiến chuyên gia – những người có chuyên
môn trong các lĩnh vực thiết kế đô thị và tổ chức không gian kiến trúc cảnh
quan.

cây xanh, mặt nước trong đô thị có ảnh hưởng trực tiếp đến cảnh quan đô thị.
[15]
Cảnh quan đô thị: là hình ảnh con người thu nhận được qua không gian
cảnh quan của toàn đô thị. Được xác lập bởi 3 yếu tố: Cảnh quan thiên nhiên,
công trình xây dựng và hoạt động của con người trong đô thị. [13]
Cảnh quan nhân tạo: bao gồm các thành phần của cảnh quan thiên nhiên
và các yêu tố mới do con người tạo ra, được hình thành do hệ quả của quá
trình tác động của con người làm biến dạng cảnh quan thiên nhiên. [13]


4

Cảnh quan thiên nhiên: là cảnh quan được tạo thành trong tiến trình phát
triển tự nhiên của môi trường thiên nhiên và không do con người tạo ra. Cảnh
quan thiên nhiên do 5 yếu tố hợp thành: địa hình, nước, thực vật, động vật và
không trung. Các yếu tố này nằm trong quá trình phát sinh và phát triển liên tiếp
tác động lẫn nhau trong một cơ chế thống nhất hoàn chỉnh của trái đất. [13]
Kiến trúc cảnh quan: là không gian vật thể bao gồm: nhà, công trình kỹ
thuật, nghệ thuật, không gian công cộng, cây xanh, biển báo và tiện nghi đô
thị.... [13]
Kiến trúc đô thị: là hình ảnh con người cảm nhận được qua không gian
vật thể của các đô thị: kiến trúc công trình, cây xanh, tổ chức giao thông, biển
báo và tiện nghi đô thị....[13]
Cấu trúc luận văn:
Ngoài phần MỞ ĐẦU, KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ, tài liệu tham
khảo, luận văn có phần NỘI DUNG bao gồm 3 chương:
Chương 1. Thực trạng không gian kiến trúc cảnh quan sông Kỳ Cùng
đoạn qua trung tâm thành phố Lạng Sơn.
Chương 2. Cơ sở khoa học của việc tổ chức không gian kiến trúc cảnh
quan sông Kỳ Cùng đoạn qua trung tâm thành phố Lạng Sơn.

của các đô thị tại Việt Nam cũng như trên thế giới để có cái nhìn mang tính
chiều sâu, áp dụng rộng rãi cho cho kiến trúc cảnh quan nói chung.
Tổng hợp nhiều khía cạnh khác nhau, từ đó đề xuất các nguyên tắc chung,
các giải pháp tổ chức cảnh quan có thể áp dụng cho khu vực nghiên cứu.
2. Kiến nghị
Các nhà lãnh đạo địa phương cần có biện pháp cụ thể để phát triển
không gian kiến trúc cảnh quan ven hai bên bờ sông Kỳ Cùng trở thành trục
không gian kiến trúc cảnh quan trung tâm của thành phố. Là điểm nhấn tiêu
biểu cho không gian kiến trúc cảnh quan ven hai bờ sông.
Cần xây dựng và hoàn chỉnh các văn bản pháp quy cần thiết như: tiêu
chuẩn, quy phạm, quy trình kỹ thuật, quy chế quản lý... để làm cơ sở cho công
tác thiết kế, thi công, trang trí cũng như quản lý kiến trúc cảnh quan.


108

Cần tạo cơ chế thích hợp về tổ chức và phương pháp để thu hút và tập
hợp sự tham gia của các ngành và các chuyên gia có liên quan cũng như sự
tham gia của cộng đồng trong toàn bộ quá trình tổ chức và quản lý kiến trúc
cảnh quan hai tuyến đường, từ khâu làm kế hoạch nghiên cứu thiết kế, thi
công, trang trí đến quản lý khai thác sử dụng.


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

TIẾNG VIỆT
1. Nguyễn Thế Bá (1999), Qui hoạch xây dựng phát triển đô thị, NXB Xây
dựng, Hà Nội.
2. Bộ Xây Dựng (2008), Quy chuẩn xây dựng Việt Nam (phần Quy hoạch xây
dựng), QCXDVN 01:2008/BXD.

hóa thông tin.
18. Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn (2012), Bản đồ khu vực nội thị thành phố
Lạng Sơn tỷ lệ 1:6500, Sở tài nguyên và Môi trường tỉnh Lạng Sơn.
19. Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn (2010), Điều chỉnh quy hoạch chung xây
dựng thành phố Lạng Sơn đến năm 2025, Viện kiến trúc, quy hoạch và nông
thôn.
20. Đàm Thu Trang (2006), Thiết kế kiến trúc cảnh quan khu ở, NXB Xây
dựng.
21. Nguyễn Thanh Thủy (1992), Kiến trúc phong cảnh, NXB Khoa học kỹ
thuật.
22. Nguyễn Thị Thanh Thuỷ (1997), Tổ chức và quản lý môi trường cảnh
quan đô thị, NXB Xây dựng, Hà Nội.
TIẾNG ANH
23. Ali Manipour (1996), Design of Urban Space, Wiley and Sons LTD.


24. Kevin Lynch (1960), Image of city, The MIT Press, Boston - Jersey City
- Los Angeles.
25. Roger Trancik (1986), Finding Lost Space - Theories of Urban Design,
Van Nostrand Company, New York.
26. Richard Hedman, Andrew Jaszewsky (1984), Fundamental of Urban
Design, Planners Press, American Planning Association.Washington.
WEBSITE
27. />28. />29. />30. />31. />32. />33. />34. />35. />36. />37. />38. />