BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
-------------------------

ĐỖ QUANG KHẢI

TỔ CHỨC KHÔNG GIAN
KIẾN TRÚC CẢNH QUAN TUYẾN ĐƯỜNG VẠN PHÚC
QUẬN BA ĐÌNH, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ

Hà Nội - 2016


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
-------------------------

ĐỖ QUANG KHẢI
KHÓA: 2014 – 2016

TỔ CHỨC KHÔNG GIAN
KIẾN TRÚC CẢNH QUAN TUYẾN ĐƯỜNG VẠN PHÚC
QUẬN BA ĐÌNH, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Đỗ Quang Khải


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt

Tên đầy đủ

KTCQ

Kiến trúc cảnh quan

TKĐT

Thiết kế đô thị

KTS

Kiến trúc sư

KPC

Khu phố cổ

UBND

Uỷ ban nhân dân


Hình 1.2

Giới hạn khu vực nghiên cứu
Vị trí, mối liên hệ giữa khu vực nghiên cứu và khu vực xung
quanh

Hình 1.3
Hình 1.4
Hình 1.5

Sơ đồ hiện trạng nút
Sơ đồ hiện trạng mốc

Hình 1.6

Hiện trạng không gian

Hình 1.7

Hiện trạng mặt đứng nhà dân đối diện nhà khách La Thành

Hình 1.8

Hiện trạng nhà dân ven mương

Hình 1.9

Hiện trạng khu tập thể cũ

Hình 1.10

Hình 1.18

Sự lộn xộn về hình thức mà màu sắc công trình

Hình 1.19

Minh họa tầng cao hiện trạng toàn tuyến phố

Hình 1.20

Hiện trạng chiều cao mặt bên UBND quận Ba Đình

Hình 1.21

Hiện trạng chiều cao mặt bên đại sứ quán Nhật

Hình 1.22

Hiện trạng chiều cao mặt bên UBND quận Ba Đình

Hình 1.23

Hiện trạng chiều cao mặt bên đại sứ quán Nhật

Hình 1.24

Hiện trạng chiều cao mặt bên UBND quận Ba Đình

Hình 1.25


Hình 1.35
Hình 1.36
Hình 1.37
Hình 1.38
Hình 1.39

Hiện trạng hệ thống mương nước
Hiện trạng biển quảng cáo đoạn từ UBND quận Ba Đình
đến Nhà khách La Thành
Hiện trạng biển quảng cáo đoạn từ Nhà khách La Thành đến
nút giao Sơn Tây
Hiện trạng gạch lát vỉa hè
Hiện trạng rác thải đoạn từ UBND quận Ba Đình đến Nhà
khách La Thành
Hiện trạng rác thải đoạn từ Nhà khách La Thành đến nút
giao Sơn Tây
Hiện trạng các cột điện chiếu sáng đoạn từ UBND quận Ba
Đình đến Nhà khách La Thành
Hiện trạng các cột điện chiếu sáng đoạn từ Nhà khách La
Thành đến nút giao Sơn Tây

Hình 1.40

Hiện trạng đường giao thông trên tuyến phố Vạn Phúc

Hình 1.41

Hiện trạng vỉa hè trên tuyến phố

Hình 1.42



Số hiệu hình

Tên hình

Hình 2.5

Minh họa yếu tố điểm nhấn

Hình 2.6

Minh họa 3 yếu tố hình nền, điểm, liên hệ
Minh họa quan hệ hình – nền ở quảng trường Campo-siena,
Italia
Bản đồ quy hoạch Thành phố Hà Nội trong QHCXD Thủ đô
Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050

Hình 2.7
Hình 2.8
Hình 2.9
Hình 2.10

Bản đồ quy hoạch chi tiết quận Ba Đình
Trích quy hoạch phân khu đô thị H1-2 đang trong giai đoạn
trình phê duyệt

Hình 2.11

Tái tạo trục chính Tử Cấm Thành

Sơ đồ minh họa cảnh quan phân đoạn 2

Hình 3.3

Đề xuất cải tạo mặt đứng Khu tập thể văn phòng chính phủ
Đề xuất cải tạo mặt đứng nhà khách La Thành và công trình
văn phòng tại nút giao với Vạn Bảo
Sơ đồ đề xuất tầng cao tuyến phố đoạn từ Vạn Bảo đến nhà
khách La Thành

Hình 3.4
Hình 3.5
Hình 3.6

Phối cảnh tổng thể tuyến phố

Hình 3.7

Hiện trạng công trình

Hình 3.8

Đề xuất chỉnh trang đô thị

Hình 3.9

Minh họa cây xanh đô thị

Hình 3.10



Minh họa đề xuất bồn hoa trang trí vỉa hè

Hình 3.18

Minh họa các không gian mở

Hình 3.19

Cảnh quan ngã tư Vạn Phúc – Vạn Bảo

Hình 3.20

Cảnh quan trước đình Vạn Phúc

Hình 3.21
Hình 3.22

Minh họa một số vị trí đặt biển quảng cáo
Vị trí đặt biển quảng cáo

Hình 3.23

Minh họa đường trên vỉa hè cho người khuyết tật

Hình 3.24

Một số hình thức quán nghỉ (mặt đứng và mái)

Hình 3.25

bảng, biểu

Tên bảng

Bảng 1.1

Bảng tổng hợp hiện trạng chiều cao công trình

Bảng 1.2

Bảng đánh giá chất lượng cây xanh


MỤC LỤC
Lời cảm ơn.
Lời cam đoan.
Mục Lục.
Danh mục các chữ viết tắt.
Danh mục hình.
Danh mục bảng biểu
PHẦN MỞ ĐẦU ........................................................................................... 1
Lý do chọn đề tài ............................................................................................ 1
Mục đích nghiên cứu: ..................................................................................... 2
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: ................................................................. 2
Phương pháp nghiên cứu: ............................................................................... 2
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài: ....................................................... 2
Các thuật ngữ, khái niệm sử dụng trong Luận văn .......................................... 3
Cấu trúc luận văn: .......................................................................................... 4
PHẦN NỘI DUNG ....................................................................................... 5
CHƯƠNG 1. THỰC TRẠNG TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC

2.3.2. Yếu tố văn hóa xã hội ......................................................................... 55
2.3.3. Yếu tố khoa học kỹ thuật .................................................................... 56
2.3.4. Yếu tố kinh tế ..................................................................................... 56
2.3.5. Yếu tố thẩm mỹ .................................................................................. 57
2.3.6. Yếu tố cộng đồng ............................................................................... 58
2.3.7. Yếu tố môi trường .............................................................................. 58
2.4. Các bài học kinh nghiệm trong nước và trên thế giới ....................... 59
2.4.1. Kinh nghiệm trên thế giới ................................................................... 59
2.4.2. Kinh nghiệm tại Việt Nam .................................................................. 61


CHƯƠNG 3. GIẢI PHÁP TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH
QUAN TUYẾN ĐƯỜNG VẠN PHÚC........................................................ 65
3.1. Quan điểm, mục tiêu và nguyên tắc ................................................... 65
3.1.1. Quan điểm .......................................................................................... 65
3.1.2. Nguyên tắc ......................................................................................... 65
3.2. Giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan cho tuyến đường
Vạn Phúc..................................................................................................... 66
3.2.1. Phân vùng tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan ............................ 66
3.2.2. Giải pháp thiết kế công trình kiến trúc ................................................ 67
3.2.3. Giải pháp về cây xanh và không gian mở ........................................... 73
3.2.4. Giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan cho các khu vực
điểm nhấn..................................................................................................... 79
3.3. Giải pháp thiết kế hạ tầng kỹ thuật và thiết bị đô thị ........................ 81
3.3.1. Bảng, biển quảng cáo.......................................................................... 81
3.3.2. Gạch lát vỉa hè .................................................................................... 82
3.3.3. Thiết bị vệ sinh đô thị ......................................................................... 85
3.3.4. Chiếu sáng .......................................................................................... 86
3.4. Giải pháp về quản lý với sự tham gia của cộng đồng ........................ 90
KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ........................................................................ 92

dựng lộn xộn, không có hướng tuyến rõ ràng sẽ tạo nên các ô đất xen kẹt, các
công trình siêu mỏng, siêu méo.
Chính vì vậy, luận văn chọn đề tài nghiên cứu giải pháp tổ chức không
gian kiến trúc cảnh quan tuyến đường Vạn Phúc nhằm tạo ra bộ mặt kiến trúc,


2

cảnh quan phù hợp với những yêu cầu của thành phố đặt ra, giúp cho việc lưu
thông, giao thông thuận lợi, chống ách tắc, khai thác tốt các chức năng và
hiện trạng xây dựng trên tuyến phố chính của thủ đô, có kiến trúc cảnh quan
hiện đại, khang trang xứng tầm với một tuyến phố lớn của thành phố trong
thời kỳ phát triển mới là cần thiết.
Mục đích nghiên cứu:
Đề xuất các giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan cho tuyến
đường Vạn Phúc nói riêng và các tuyến đường khác tại thủ đô Hà Nội nói
chung.
Tạo dựng được hình ảnh tuyến phố hiện đại, khang trang, có bản sắc,
xứng tầm là cửa ngõ phía Tây của thành phố Hà Nội.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng: Không gian kiến trúc cảnh quan của tuyến đường Vạn
Phúc
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Không gian: Trong phạm vi 50 – 100m từ tim đường về hai phía
tuyến phố với chiều dài 1,65km. Được giới hạn điểm đầu là nút giao cắt Vạn
Phúc – Liễu Giai, điểm cuối tuyến là nút giao cắt Vạn Phúc - Sơn Tây.
+ Thời gian: đến năm 2030 theo Quy hoạch chung thủ đô Hà Nội đã
được phê duyệt.
Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp thu thập số liệu từ thực tế.

biển báo và tiện nghi đô thị.... [9]
- Không gian kiến trúc cảnh quan: là tổ hợp và liên kết các không gian
chức năng trên cơ sở tạo ra sự cân bằng và mối quan hệ tổng hòa của hai
nhóm thành phần tự nhiên và nhân tạo của Kiến trúc cảnh quan... [9]
- Cải tạo, chỉnh trang: là nghiên cứu để bảo đảm đô thị hoặc khu vực
lập quy hoạch phát triển cân bằng, ổn định, giữ gìn được không gian kiến trúc


4

và nét đặc trưng của đô thị, nâng cao điều kiện sống của người dân... [9]
Cấu trúc luận văn:
Luận văn gồm 3 phần và 3 chương
PHẦN MỞ ĐẦU
PHẦN NỘI DUNG
Chương 1: Thực trạng tổ chức không gian kiến trúc cảnh tuyến đường
Vạn Phúc.
Chương 2: Cơ sở khoa học cho việc tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan
tuyến đường Vạn Phúc.
Chương 3: Giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan tuyến đường
Vạn Phúc.
PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
Tài liệu tham khảo
Phụ lục


THÔNG BÁO
Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui
lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện
– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội.

nghiên cứu của tổng thể các vấn đề liên quan như lịch sử, văn hóa, xã hội và
nhân văn và xây dựng các ý tưởng phục vụ tối đa có tính chất then chốt.
- Để đảm bảo sự phát triển hài hòa, bền vững và tạo hình ảnh đô thị đặc
trưng của tuyến phố Vạn Phúc cần quan tâm:
+ Xác định được những không gian đô thị mang bản sắc riêng, những
hình ảnh đặc trưng của tuyến phố.


93

+ Tổ chức cải tạo, tôn tạo và xây mới các không gian trên tuyến theo
hướng tăng diện tích công cộng, cây xanh công viên, bãi đỗ xe phát triển đồng
bộ trên các mặt kinh tế - Văn Hóa - Môi Trường sống.
+ Quan tâm đúng mức để khuyến khích đầu tư, phát triển kinh tế tạo nên
động lực và điều kiện để người dân sinh sống và làm việc trong khu vực có
thể đảm bảo cuộc sống hài hòa với việc gìn giữ các giá trị và hình ảnh đặc
trưng của tuyến phố.
+ Phát triển đồng bộ nâng cao khả năng đi bộ, phương tiện công cộng,
khả năng nâng giao tiếp cộng đồng và thúc đẩy du lịch Hà Nội.
+ Mở rộng các tuyến đường ngang theo quy hoạch chung quy hoạch chi
tiết các quận, huyện đảm bảo tầm nhìn cho phương tiên giao thông tại các nút
giao.
+ Các trang thiết bị trên toàn tuyến, đèn đường, đèn giao thông, biển
hiệu, quảng cáo, Các chi tiết trang trí... khi được sử dụng đều tuân thủ các quy
định chặt chẽ, mang dáng dấp của thời kỳ phát triển thành phố phù hợp với
không gian và đặc trưng của tuyến.
Kết hợp hiệu quả và hợp lý công tác xây dựng tuyến phố với việc hoàn
thiện các nhân tố tạo hình cơ bản của tuyến phố như: nút, cột, cạnh biên,
mảng và tuyến... đã tạo nên một tuyến phố đẹp, có vị trí và vai trò quan trọng
trong đô thị.

- Về tổ chức thực hiện
+ Chính quyền cơ sở cấp phường là cơ quan quản lý thực hiện theo
hướng dẫn của cấp quận và các quy định chung của thành phố. Thực hiện quy
hoạch theo đúng Quy hoạch chung Hà Nội đến năm 2030 tầm nhìn 2050 điều
chỉnh theo Quyết định 1259/QĐ - TTg ngày 26/7/2011 của thủ tướng chính
phủ và Quy hoạch chi tiết Quận Ba Đình, Hoàn Kiếm thành phố Hà Nội.
+ Đẩy mạnh hơn nữa sự tham gia và giám sát của cộng đồng dân cư.
Công khai công tác thiết kế đô thị trên cơ sở lấy ý kiến của cộng đồng dân cư.


95

+ Thành lập Ban quản lý các dự án về thiết kế đô thị cho tuyến và khu
vực Khu phố cũ lân cận.
- Phương hướng phát triển của luận văn
Phạm vi nghiên cứu mới đầu chỉ có tính chất đề xuất các giải pháp, cần
phải nghiên cứu sâu hơn một số vấn đề:
+ Khảo sát khoa học, điều tra toàn diện thông qua phiếu ý kiến của người
dân, tư vấn của chuyên gia. Sau đó là quá trình thống kê, tổng hợp, lập bảng,
sơ đồ phân tích đánh giá từ đó lựa chọn phương án tối ưu, các đề xuất có thể
áp dụng ngay và thực tế.
+ Làm một trong những phương án tham khảo để so sánh và phân tích
cho việc lựa chọn các giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan tuyến
phố Vạn Phúc.


TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tài liệu trong nước:

1. Hoàng Hải Anh (2005), Lý thuyết quy hoạch đô thị theo phương đứng,

15. Đỗ Trần Tín (2012), Khai thác yếu tố cây xanh, mặt nước trong tổ chức
không gian công cộng các khu đô thị mới tại Hà Nội, Luận văn Tiến sỹ, Hà
Nội.
16. Ngô Thế Thi (1993), Quy hoạch cải tạo chỉnh trang đường phố Trần
Hưng Đạo, Trường Đại Học Xây Dựng - Trung tâm Kiến Trúc – Xây Dựng.
17. Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội (2011), Đồ án Quy hoạch chung Thủ
đô Hà Nội đến năm 2030 tầm nhìn 2050.
18. Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội (2016), Đồ án Quy hoạch phân khu đô
thị H1-2 tỷ lệ 1/2000.
19. Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội (2016), Đồ án Thiết kế đô thị tuyến
đường Trường Chinh.
Tài liệu nước ngoài:
20. Kevin Lynch (1960), Image of city - Hình ảnh đô thị, The MIT Press,
Boston - Jersey - Los Angeles.
21. Roger Trancik (1986), Finding Lost Space - Theories of Urban Design,
Van Nostrand Company, New York.
Cổng thông tin điện tử:
22. http://khoahoc.tv/tu-cam-thanh-4395
23. http://art-now-and-then.blogspot.com/2013/03/pierre-charles-lenfant.html