Đề tài SKKN

“Phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học mơn chạy bền”

Đề tài:
“PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC CỦA HỌC
SINH

TRONG DẠY HỌC MÔN
CHẠY BỀN”
I - MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài:
- Học sinh luyện tập TDTT nhằm nâng cao sức khỏe, phát triển
năng khiếu vốn có của bản thân, đây là một tiềm năng rất quan trọng và
cần thiết đối với các nước đang phát triển. Những quốc gia có nền TDTT
phát triển mạnh đã khẳng định: “Những vận động viên đạt thành tích cao
qua các kỳ thi đấu TDTT trong khu vực và quốc tế, đều là những tài
năng trẻ được phát hiện và bồi dưỡng từ những trường trung học”. Chính
vì thế trong những năm qua, chủ trương của Đảng và Nhà nước ln
quan tâm chú trọng đến “chương trình giáo dục thể chất trong Nhà
trường, theo chiến lược đào tạo con người mới”.
- Điền kinh là mơn thể thao “Nữ hồng” khơng chỉ phong phú, đa
dạng hấp dẫn, phù hợp mọi lứa tuổi; giới tính, mà còn là một nội dung
thi đấu chủ yếu (bao gồm nhiều cự ly) trong các kỳ Hội thao, Hội khỏe...
- Mơn chạy bền được giảng dạy xun suốt chương trình các khối lớp
(từ lớp 6 đến lớp 9) của cấp THCS. Tập chạy bền để phát triển sức bền
Người thực hiện: Lê Thị Lan

1


Người thực hiện: Lê Thị Lan

2

Trường THCS Trung Nghĩa


Đề tài SKKN

“Phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học môn chạy bền”

có góc nhìn thân thiện hơn và tiến đến có ý thức thường xuyên tập luyện
chạy bền hằng ngày để rèn luyện thân thể; học sinh nào rồi cũng có thể
chạy hết cự li và tiếp cận được thang điểm từ đạt yêu cầu trở lên hay nói
cách khác là các em sẽ “Vượt lên chính mình” là điều mà những người
dạy và học Chạy bền đều muốn có và đây cũng là mục đích mà đề tài
này muốn nêu lên.
3. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu.
- Nhằm đáp ứng nhu cầu công tác giáo dục thể chất toàn diện cho
học sinh cấp THCS. Tiếp tục giữ vững và phát huy tinh thần tự giác, tích
cực tập luyện bộ môn chạy bền trong giờ TD chính khóa cũng như tập
luyện ngoại khóa.
- Với tâm huyết của người làm công tác giáo dục thể chất trong
nhà trường THCS buộc người giáo viên TD phải đấu tranh vượt qua các
khó khăn để hoàn thành mục tiêu giáo dục sức khỏe cho học sinh thông
qua tập luyện chạy bền.
4. Nhiệm vụ, phạm vi và thời gian thực hiện.
Để đạt được mục đích tìm hiểu và đánh giá của đề tài tôi xác định
nhiệm vụ sau:
- Tìm hiểu nguyên nhân ảnh hưởng đến tính tích cực tập luyện chạy bền

trong công việc dạy và học chạy bền.
Áp dụng tốt đề tài sẽ giáo dục cho học sinh tính tự
giác tích cực, kiên nhẫn, vượt khó. Phong trào tập luyện
chạy bền sẽ thực hiện thường xuyên, phát triển thêm sức
bền cho các em.

Người thực hiện: Lê Thị Lan

4

Trường THCS Trung Nghĩa


Đề tài SKKN

“Phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học môn chạy bền”

II . NỘI DUNG
Ch¬ng 1: c¬ së khoa häc cña §TKH
I - Cơ sở lí luận:
Ngày nay cùng với sự phát triển khoa học công nghệ và sự bùng nổ
thông tin.Đảng và nhân dân chú trọng khởi xướng và lãnh đạo nhằm
mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn
minh”.Yếu tố con người luôn chiếm vị trí hàng đầu, trong đó sức khoẻ
của con người mới chiếm một vị trí thích đáng cần thiết để đáp ứng yêu
cầu xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Một trong những mục tiêu cơ bản của
thể dục thể thao (TDTT) là cũng cố tăng cường sức khoẻ và hoàn thiện
thể chất con người cho quần chúng nhân dân, cho những người lao động.
Vai trò của TDTT đối với đời sống đã trở nên cực kỳ quan trọng.
Cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật đã tăng cường sự phát triển cơ sở vật

nhất trong xã hội. Nhất là trong giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế.Bác
Hồ đã nói “Muốn xây dựng xã hội chủ nghĩa thì trước hết phải có con
người xã hội chủ nghĩa (XHCN)”. Chương trình giáo dục phổ thông ban
hành kèm theo Quyết định số 16/2006/QĐ-BGD ĐT ngày 5/5/2006 của
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã nêu : "Phải phát huy tính
tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc trưng
môn học, đặc điểm đối tượng học sinh, điều kiện của từng lớp học, bồi
dưỡng cho học sinh phương pháp tự học, khả năng hợp tác , rèn luyện kĩ
năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại
Người thực hiện: Lê Thị Lan

6

Trường THCS Trung Nghĩa


Đề tài SKKN

“Phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học môn chạy bền”

niềm vui, hứng thú và trách nhiệm học tập của học sinh". Vậy ngay
trong những bước đi ban đầu của thời kỳ quá độ hiện nay TDTT trước
hết chủ yếu gắn với sự nghiệp đào tạo con người và phục vụ con người.
Những năm gần đây Đảng và Nhà nước ta chú trọng và đầu tư phát triển
TDTT cho quần chúng nhân dân và có những bước chuyển mạnh mẽ.
Nghị quyết ban chấp hành TW IV khoá VII đã chỉ rõ “ Đổi mới phương
pháp ở tất cả các cấp học, bậc học, kết hợp học với hành, học tập với lao
động sản xuất, thực nghiệm và nghiên cứu khoa học, gắn nhà trường với
xã hội, áp dụng những phương pháp giáo dục hiện đại, bồi dưỡng cho
học sinh năng lực tư duy, sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề”. Nghị

mới phương pháp giảng dạy đòi hỏi học sinh phải chủ động sáng tạo
tích cực, tự giác để tiếp thu tốt các bài học trên lớp nhằm nâng cao sức
khoẻ, thể lực cho bản thân. Do vậy việc lựa chọn bài tập phù hợp với
kiểu bài và phát huy được sự yêu thích môn học đối với học sinh là một
vấn đề rất quan trọng. Xuất phát từ những lí do trên đã thôi thúc tôi chọn
sáng kiến “Lựa chọn một số bài tập nhằm phát huy tính tích cực của
học sinh THCS trong luyện tập chạy bền” mà tôi đã áp dụng và theo
dõi nhiều năm tại Trường THCS Trung Nghĩa –Yên Phong – Bắc Ninh
nơi tôi đang công tác.
- Muốn học tốt các môn Thể dục thể chất nói chung và môn Điền
kinh nói riêng. Đặc biệt là nội dung chạy bền để giúp các em phát triển
đều đặn những nhóm cơ chủ yếu tạo điều kiện hình thành tư thế đứng
đắn, điều chỉnh linh hoạt sự vận động của cơ thể trong quá trình học tập
và luyện tập điền kinh: Phải nói đến môn chạy bền. Tại sao trong khi
luyện tập học sinh thường sợ môn này?
- Vì chạy bền khả năng duy trì hoạt động kéo dài, hoạt động với
cường độ khác nhau. Do đó cần phải giúp các em giảm bớt lo sợ khi
Người thực hiện: Lê Thị Lan

8

Trường THCS Trung Nghĩa


Đề tài SKKN

“Phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học môn chạy bền”

luyện tập chạy bền để các em thoải mái hưng phấn trong khi luyện tập
tức là giúp các em phân biệt được sức bền chung và sức bền chuyên

Việc phát huy tính tích cực của học sinh THCS Trung Nghĩa trong
luyện tập chạy bền. Giáo viên thể dục đã giúp các em hoàn thành mục
tiêu môn học THCS là:
- Biết được một số kiến thức, kỹ năng cơ bản để tập luyện gìn giữ sức
khoẻ và nâng cao thể lực.
- Góp phần rèn luyện nếp sống lành mạnh, nhanh nhẹn, khéo léo,
thói quen tự giác tập luyện TDTT, gìn giữ vệ sinh.
- Có sự tăng tiến về thể lực, đạt tiêu chuẩn RLTT và thể hiện bản
thân về TDTT.
- Biết vận dụng những điều đã học vào nếp sống sinh hoạt ở trong
và ngoài nhà trường .
Chạy bền là nội dung rèn luyện sức bền cho học sinh THCS , luyện
tập chạy bền sẽ giúp học sinh phát triển một cách toàn diện cả về thể
chất lẫn tinh thần.
Nhà trường, phụ huynh, chính quyền địa phương quan tâm rất lớn, đầu
tư rất lớn đến phong trào thể thao của Trường.

Người thực hiện: Lê Thị Lan

10

Trường THCS Trung Nghĩa


Đề tài SKKN

“Phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học môn chạy bền”

Giáo viên có trình độ chuyên môn thể dục thể thao đảm bảo các yếu
tố để phát triển phong trào thể thao, giáo dục thể chất ở trong và ngoài

“Phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học môn chạy bền”

TDTT của Huyện, Ngành, Trường tôi không bao giờ có giải trong nội
dung thi chạy bền từ đó việc cấp thiết là tạo cho các em hứng thú luyện
tập thể lực ở trường cũng như ở nhà, trong và ngoài tiết học.Trên thực tế
tại Trường THCS Trung Nghĩa học sinh luôn rất e ngại phải luyện tập
chạy bền, đến kỳ kiểm tra lại cố quá sức nên cũng dễ xảy ra hiện tượng
quá mệt thậm chí choáng ngất do đặc thù của bộ môn, vì thế vấn đề cần
giải quyết là phải làm sao để cho học sinh có hứng thú và ham thích, biết
cách luyện tập chạy bền. Từ những vấn đề trên tôi mạnh dạn đưa ra một
số giải pháp sau.

Người thực hiện: Lê Thị Lan

12

Trường THCS Trung Nghĩa


Đề tài SKKN

“Phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học môn chạy bền”

Ch¬ng 3: Nh÷ng gi¶i ph¸p
- Để phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học môn chạy
bền, GV phải dùng nhiều hình thức và biện pháp tập luyện khác nhau, có
như vậy nội dung tập luyện sẽ bớt đơn điệu và gây hứng thú học tập cho
học sinh.
- Hình thức trò chơi vận động là một trong những hình thức đầu
tiên có tác dụng kích thích tập luyện và phù hợp với tâm - sinh lý lứa

sức khỏe, lứa tuổi dưới các hình thức thi đấu giữa các tổ, cá nhân.
- Chương trình giảng dạy bộ môn thể dục mới do Bộ Giáo dục và
Đào tạo quy định, chạy bền lấy việc phát triển sức bền cho học sinh là
nhiệm vụ hàng đầu. Do vậy, việc rèn luyện chạy bền cho học sinh THCS
cần được GV xác định để lựa chọn nội dung, biện pháp luyện tập phù
hợp, lượng vận động hợp lý, giúp HS rèn luyện thường xuyên. Có như
vậy việc rèn luyện thể chất mới có hiệu quả và đảm bảo an toàn tuyệt đối
trong tập luyện và kiểm tra.
- Ngoài ra GV cần cung cấp các kiến thức chuyên môn trong
những thời gian nghỉ giữa các lần tập. Đó là: Kiến thức về các giai đoạn
kỹ thuật chạy, phân phối sức
khi chạy, giải thích các hiện tượng đau sóc, hiện tượng cực điểm, hiện
tượng choáng, thở dốc và cách khắc phục. Nhắc nhở HS vận dụng tốt
trong quá trình tập luyện trên lớp cũng như tự tập ở nhà. Để tránh nhàm
chán, các biện pháp tập luyện cần được thay đổi thường xuyên qua các
buổi tập, mỗi khi đưa ra biện pháp mới, GV cần hướng dẫn cụ thể mục
đích, yêu cầu đến cách tổ chức tập luyện cho HS ở trên lớp và bài tập bổ
trợ thêm ở nhà.
Người thực hiện: Lê Thị Lan

14

Trường THCS Trung Nghĩa


Đề tài SKKN

“Phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học môn chạy bền”

- Để nâng cao tính tích cực tự giác của HS trong tập luyện chạy


“Phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học môn chạy bền”

- Hàng loạt các ảnh hưởng giáo dục sâu sắc gia đình, trường học,
các tổ chức thiếu niên, nhi đồng đã tác động đến người tập. Như vậy
việc phát triển các phẩm chất ý chí ngay từ buổi đầu tập luyện có một ý
nghĩa to lớn, vì thế cần thiết phải phát triển và củng cố.
- Trong quá trình giảng dạy GV cần trang bị cho HS: tư thế thân
người khi chạy, cách đặt chân chạm đất (nửa trước bàn chân) đánh tay
cần phối hợp ăn nhịp với bước chạy của chân, hít thở khi chạy (thông
thường cứ 3 bước hít vào, 3 bước thở ra. Lúc thở dốc thì 2 bước hít vào
2 bước thở ra, hít vào bằng mũi, thở ra bằng mồm). Yêu cầu giữ vững kỹ
thuật trong điều kiện tập luyện. Bởi vậy việc phát triển sức bền và kỹ
thuật luôn gắn bó với nhau. Trong mối quan hệ này, phải phát triển các
khả năng phối hợp vận động cần thiết cho việc sử dụng kỹ thuật một
cách hợp lý nhất.
- Phát huy tích tích cực trong tập luyện phải cần thiết coi trọng việc
phát triển các khả năng trí tuệ của mỗi HS, xem đây là một bộ phận quan
trọng của quá trình giảng dạy. Mức độ yêu cầu về trí tuệ năng lực nhận
thức ngày càng cao, do đó góp phần tích cực vào việc tự giác tích cực
chủ động tập luyện. Năng lực trí tuệ của HS,
không những ảnh hưởng đến quá trình tập luyện (đặc biệt với việc trang
bị kiến thức kỹ thuật) mà còn thể hiện ở các năng lực tham gia trò chơi,
ý thức cá nhân trong tập luyện, hạn chế chấn thương khi tham gia tập
luyện của vận động viên.

Người thực hiện: Lê Thị Lan

16


Người thực hiện: Lê Thị Lan

17

Trường THCS Trung Nghĩa


Đề tài SKKN

“Phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học môn chạy bền”

Đi bộ hoặc chạy chậm 50-100 mét đầu tăng tốc độ ở cự ly 200mét
và tăng tốc độ ở cự ly 200- 300mét (tuỳ thuộc vào thể lực của học sinh
để phân phối bài tập hợp lý ).
-Bài tập 4 :
Tập chạy từ nhẹ đến nặng: những buổi tập đầu tiên cần chạy nhẹ
nhàng với tốc độ chậm khoảng 2 – 3 phút hoặc 300 – 350mét, sau đó
tăng dần thời gian , khoảng cách tốc độ lên một chút. Sau một số buổi
tập khi cơ thể đã quen có thể nâng dần từng chỉ tiêu.
-Bài tập 5 :
Luyện tập chạy 100 mét đường thẳng và 200 mét đường vòng 1
đến 2 lần thời gian nghĩ 2 đến 3 phút .Sau đó nâng dần cự ly .
-Bài tập 6:
Chạy tại chổ gót chạm mông, chạy nâng cao đầu gối, chạy má
ngoài theo nhịp vỗ tay của GV hoặc chạy theo thời gian quy định chừng
2 đến 3 phút sau đó nâng dần thời gian.
-Bài tập 7 :
Chạy theo nhóm sức khoẻ hoặc tự nguyện chạy theo nhóm khoảng
4 đến 5 học sinh một nhóm chạy bấm thành tích hoặc không bấm thành
tích(500m-600m có thể động viên các em vượt thành tích hay cự ly đã

Chạy theo tín hiệu còi, chuyển hướng chạy khi nghe tín hiệu nhằm
phát huy tố chất thể lực và sự hứng thú luyện tập sức bền.
-Bài tập 13:
Nhóm bài tập thi đấu giữa các em học sinh trong Lớp, Trường,
Huyện, Tỉnh (Thi chạy 400 mét, 800 mét,1500 mét, 3000m).
Trên đây là 13 bài tập mà tôi đã tổ chức phỏng vấn được một số
huấn luyện viên điền kinh và một số giáo viên giàu kinh nghiệm.

Người thực hiện: Lê Thị Lan

19

Trường THCS Trung Nghĩa


Đề tài SKKN

“Phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học môn chạy bền”

Ch¬ng 4: KÕt qu¶ ®¹t ®îc
Sau khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm tỷ lệ học sinh hiểu bài, tích
cực tập luyện tăng lên, các em hứng thú và tích cực học tập hơn.
* Về chất lượng đại trà:
Thông qua chất lượng kiểm tra năm học 2010 – 2011 tại Trường
THCS Trung Nghĩa kết quả kiểm tra TCRL TT cuối năm học thông qua
môn chạy bền 500 mét có kết quả như sau:
G
Khối THCS
8
9

21%

62
73

40%
54%

41
32

26%
24%

9
1

6%
1%

Ở đây tôi chỉ thu thập số liệu của 2 khối 8 - 9 vì ở 2 khối này việc
rèn luyện thể lực là rất quan trọng đến sự phát triển của các em. Thông
qua số liệu đó tôi nhận ra tỷ lệ học sinh loại Chưa Đạt là khá cao. Sau
một học kỳ thực hiện đề tài tôi đã thu được một số kết quả đáng khích lệ
so với những năm trước như sau:
Chất lượng thể lực được đánh giá thông qua kết quả kiểm tra
TCRLTT.

Đầu năm : Năm học 2011 – 2012.
Người thực hiện: Lê Thị Lan


%

SL

%

SL

%

45
51

31%
33%

64
72

44%
46%

33
26

23%
17%

3

RLTT. Ngồi ra các em còn vận động người thân trong gia đình tham gia
tập luyện chạy bền nhằm nâng cao sức khỏe phục vụ học tập, lao động
sản xuất đồng thời phòng chống bệnh tật.
- Qua nhiều năm công tác ở trường giảng
dạy môn thể chất cho học sinh đã phát hiện bồi
dưỡng học sinh có năng khiếu ở môn điền kinh,
nổi bật ở môn chạy bền có chiều hướng phát
triển khá rõ. Cần có sự quan tâm của Ban Giám
Hiệu nhà trường, đoàn thể hỗ trợ đầy đủ trang
thiết bò trong giảng dạy ngày càng nhiều hơn, để
hướng dẫn cho học sinh có tính sáng tạo trong học
tập.
- Bản thân luôn cố gắng làm đồ dùng dạy
học đặc trưng cho từng môn học để học sinh có
hướng phấn đấu ở bước đầu ngày càng hoàn
chỉnh tốt hơn cho từng môn học.
Người thực hiện: Lê Thị Lan

22

Trường THCS Trung Nghĩa


Đề tài SKKN

“Phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học mơn chạy bền”

- Luôn trao đổi rút kinh nghiệm tiết dạy ở
đồng nghiệp là chuyên môn để củng cố hoàn
chỉnh kiến thức qua từng năm học.

hội nên có cách nhìn chạy bền là môn học chính khoá theo chương trình
của Bộ GD-ĐT nhằm rèn luyện sức khoẻ chứ không phải gây ra khó
khăn trong việc học tập của học sinh.
Nhà trường cần đẩy mạnh hơn nữa, đầu tư hơn nữa VĐV điền kinh cấp
Trường, cải thiện điều kiện tập luyện (ăn uống, giải thưởng…) cho các
vận động viên trẻ. Đối với Phòng GD và Sở có kế hoạch đầu tư, đào tạo
hơn nữa, tổ chức thi đấu giao lưu học hỏi kinh nghiệm TDTT lẫn nhau
để cùng nâng cao trình độ và gây sự hứng thú nhằm phát huy tính tích
cực của học sinh THCS trong luyện tập chạy bền .
-Đây là công trình nghiên cứu đầu tay của tôi trong điều kiện thời gian,
kinh nghiệm còn hạn chế, tôi rất mong muốn nhận được sự góp ý và
cộng tác giúp đỡ của các nhà chuyên môn để sáng kiến được hoàn thiện
hơn .

Người thực hiện: Lê Thị Lan

24

Trường THCS Trung Nghĩa


Đề tài SKKN

“Phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học môn chạy bền”

VI - PHỤ LỤC - TÀI LIỆU THAM KHẢO

TT

TÊN SÁCH


NHÀ
XUẤT BẢN

NĂM
XUẤT

GIÁO DỤC
GIÁO DỤC
GIÁO DỤC
GIÁO DỤC

BẢN
2002
2003
2004
2005

GIÁO DỤC

2007

GIÁO DỤC

2007

TD THCS .

Người thực hiện: Lê Thị Lan