Bài 7: TÁC HẠI CỦA MA TÚY VÀ TRÁCH NHIỆM
CỦA HỌC SINH TRONG PHÒNG CHỐNG MA TÚY
-----    -----
PHẦN I: Ý ĐỊNH GIẢNG DẠY
I/. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:
- Hiểu được tác hại của ma túy và những hình thức, con đường gây nghiện, dấu
hiệu nhận biết.
2. Kó năng:
Biết cách phòng, chống ma túy đối với bản thân và cộng đồng.
3. Thái độ:
- Biết yêu thương, thông cảm, chia sẻ với những người nghiện ma túy, giúp họ vượt
trở ngại của cuộc sống, có ý chí phấn đấu trở thành người lương thiện cho xã hội.
- Có ý thức cảnh giác để tự phòng tránh ma túy ; không sử dụng, không tham gia
vận chuyển, cất giấu hoặc mua bán ma túy ; có ý thức phát hiện, tố giác những người
sử dụng hoặc buôn bán ma túy.
II/. CẤU TRÚC NỘI DUNG VÀ PHÂN BỐ THỜI GIAN:
1. Cấu trúc nội dung: gồm 4 phần.
- Phần 1: Hiểu biết cơ bản về ma túy.
- Phần 2: Tác hại của ma túy.
- Phần 3: Nguyên nhân dẫn đến nghiện ma túy và dấu hiệu nhận biết HS nghiện
ma túy.
- Phần 4: Trách nhiệm của học sinh trong phòng, chóng ma túy.
2. Nội dung trọng tâm:
Nguyên nhân dẫn đến nghiện ma túy và dấu hiệu nhận biết HS nghiện ma túy.
Trách nhiệm của học sinh trong phòng, chóng ma túy.
3. Thời gian:
* Tổng số: 4 tiết.
* Phân bố thời gian:
- Tiết 1: Hiểu biết cơ bản về ma túy.
- Tiết 2: Tác hại của ma túy, nguyên nhân dẫn đến nghiện ma túy.

chÊt nµy th× nã sÏ lµm thay ®ỉi tr¹ng th¸i, t©m sinh lý.
- WHO: ma t lµ nh÷ng chÊt ®éc h¹i khi ®a vµo c¬ thĨ nã sÏ hđy h¹i c¬
thĨ. Theo quan ®iĨm cđa nh÷ng nhµ y häc th× hä cho c¸c chÊt ma t lµ nh÷ng
chÊt ®éc h¹i.
- Lt H×nh sù: ma t lµ c¸c chÊt nh thc phiƯn, cÇn sa, heroine…
C¸c kh¸i niƯm trªn ®· chØ ra ®ỵc mét sè ®Ỉc ®iĨm cđa chÊt ma tóy,
tuy nhiªn c¸c kh¸i niƯm nµy vÉn cßn cã nh÷ng h¹n chÕ nhÊt ®Þnh, nhÊt lµ
c¬ së ®Ĩ x¸c ®Þnh mét chÊt lµ chÊt ma tóy trªn thùc tÕ. V× vËy, chóng ta
cÇn nghiªn cøu, n¸m v÷ng kh¸i niƯm “chÊt ma tóy” ®ỵc quy ®Þnh t¹i §iỊu
2 Lt PCMT.
§iỊu 2 Lt PCMT quy ®Þnh:
Ma t lµ c¸c chÊt g©y nghiƯn, chÊt híng thÇn ®ỵc quy ®Þnh trong
danh mơc do ChÝnh phđ ban hµnh.
Trong ®ã:
ChÊt g©y nghiƯn lµ chÊt kÝch thÝch, øc chÕ thÇn kinh dƠ g©y t×nh tr¹ng
Ma túy là gì ?
LHQ đònh nghóa ?
WHO đònh nghóa ?
Bộ Luật hình sự ?
§iỊu 2 Lt PCMT
quy ®Þnh ?
nghiện đối với ngời sử dụng.
Chất hớng thần là kích thích, ức chế thần kinh hoặc gây ảo giác nếu sử
dụng nhiều lần có thể dẫn tới tình trạng nghiện đối với ngời sử dụng.
Các chất ma tuý đợc quy định tại các danh mục do Chính phủ ban
hành, đó là các Nghị định sau:
Nghị định 67NĐ/CP ngày 01/10/2001 quy định 227 chất ma tuý.
Nghị định 133NĐ/CP ngày 06/11/2003 quy định 01 chất ma tuý.
Nghị định 163/2007/NĐ-CP ngày 12/11/2007 bổ sụng 03 chất.
DM II: tramadol, 2C-B; DM III: Zolpidem

túy ?
chia thành 3 nhóm. Đó là:
+ Các chất ma tuý có nguồn gốc từ tự nhiên là những chất ma tuý có
sẵn trong thiên nhiện nh: Thuốc phiện, cần sa, lá, hoa, quả cây cô ca
+ Các chất ma tuý có nguồn gốc bán tổng hợp là những chất ma tuý
mà một phần nguyên liệu sản xuất ra chúng là chất ma túy có nguồn gốc
tự nhiên. Ví dụ nh: heroine, đợc tạo ra qua quá trình axetilen hoá
Morphine (morphin là chất ma tuý có nguồn gốc tự nhiên).
+ Các chất ma tuý tổng hợp toàn phần, là những chất ma tuý đợc sản
xuất ra trong phòng thí nghiệm bằng nguồn nguyên liệu ban đầu là các
hóa chất (tiền chất), chứ không phải là các chất ma túy có nguồn gốc tự
nhiên hay bán tổng hợp. Điển hình nh: Methamphetamine,
Amphetamine
- Phân loại dựa vào đặc điểm cấu trúc hoá học của các chất ma tuý.
Là phơng pháp phân loại mà ngời ta căn cứ vào đặc điểm cấu trúc hoá
học của các chất ma tuý, ngời ta phân loại các chất ma túy theo họ hợp
chất.
Ví dụ: morphine, heroine, codeine là những chất có đặc điểm cấu trúc
hoá học tơng tự nhau.
Đây là phơng pháp phân loại mà chủ yếu là các nhà khoa học họ
nghiên cứu để phục vụ vào quá trình điều chế sản xuất ra những chất phục
vụ vào việc nhận biết các chất ma tuý hay những loại thuốc dùng vào việc
cai nghiện ma tuý.
- Phân loại dựa vào mức độ gây nghiện và khả năng bị lạm dụng
Các chất ma tuý rất đa dạng, do đó chúng ta thấy rằng khả năng gây
nghiện của chúng cũng khác nhau. Do vậy, căn cứ vào mức độ gây nghiện
và khả năng bị lạm dụng ngời ta chia các chất ma tuý ra làm 2 loại, các
chất ma tuý có hiệu lực cao và các chất ma tuý có hiệu lực thấp.
Các chất ma tuý có hiệu lực cao là những chất ma tuý có khả năng
gây nghiện và độ độc tính mạnh.

Các chất ma tuý trong nhóm an thần
(thuốc phiện, morphin, heroine
Ma tuý an thần: là các chất ma tuý mà khi đa vào cơ thể nó có tác
dụng trực tiếp lên hệ thần kinh TW, đặc biệt là vỏ não, gây ức chế nhiều
trung tâm, tạo ra trạng thái nhìn màu sắc thấy đẹp, nghe âm thanh thấy dễ
chịu. Nhng khi đã lệ thuộc vào các chất ma tuý này thì nó làm cho ngời sử
dụng thấy mệt mỏi, sút cân, có cảm giác dòi bò trong xơng
Các chất ma tuý thờng gặp trong nhóm này đó là:
- Thuốc phiện (Opium . Stt 112)
- Morphine ( Morphine . Stt 103)
Coự ? nhoựm chaỏt ma
tuựy ?
Caực chaỏt ma tuựy an
than ?
- Heroine (Diacetylmorphine. Stt 10)
Chúng ta sẽ đi vào nghiên cứu từng chất cụ thể:
* Thuốc phiện
+ Tên khoa học: Opium
+ Tên khác: á phiện, nha phiến
+ Stt: 112
+ Tiếng lóng: Cơm đen, hàng đen, thuốc đen
+ Màu sắc: khi mới chảy ra có màu trắng, sau có màu đen.
- Đặc điểm: màu nâu, mùi ngái, vị đắng, dạng keo.
Thuốc phiện là sản phẩm nhựa của cây thuốc phiện. Sau khi quả thuốc
phiện già nhng cha chín, ngời ta sẽ tiến hành lấy nhựa thuốc phiện từ quả
thuốc phiện này. bằng cách sử dụng những vật nh: dao nhỏ, mảnh sành, cật
nứarạch trên những quả thuốc phiện tạo thành những đờng rãnh dọc theo
quả thuốc phiện. Khi đó nhựa thuốc phiện sẽ chảy ra. Nhựa thuốc phiện ban
đầu chảy ra có màu trắng, sau khi gặp không khí sẽ chuyển thành màu đen và
dần chuyển thành màu nâu đen. * Thuốc phiện sống (còn gọi là thuốc phiện t-

* Morphine
- Tên khoa học: morphine
- Stt: 103 (DM2, NĐ 67)
- Màu sắc: trắng
- Vị: đắng
- Ngời ta có thể điều chế Morphine từ thuốc phiện, khoảng 10kg
thuốc phiện điều chế đợc khoảng 1kg Morphine.
- Đặc điểm: Morphine tồn tại ở dạng tinh bột, màu trắng, màu nâu.
Màu sắc của Morphine tuỳ thuộc vào độ tinh khiết của Morphine đ-
ợc tạo ra.
- Tác dụng: Morphine đợc dùng trong y tế làm thuốc giảm đau, điều
chế thuốc ho, chữ bệnh ỉa chảy.
* Heroine.
- Tên khoa học: heroin
- Stt: 10 (DM1)
- Tiếng lóng: Hàng trắng, cơm trắng, khăn trắng
- Đặc điểm: Heroine tồn tại ở dạng bột tinh thể. Màu sắc của heroine
phụ thuộc vào độ tinh khiết của heroine đợc tạo ra và vùng sản xuất ra
loại Heroine đó. Heroine thờng có vị đắng và có mùi chua của axít, do
quá trình axetylen hoá từ Morphine.
Trên thị trờng Heroine thờng đợc đóng thành bánh hình khối chữ