skkn vận dụng phương pháp dạy học dự án vào việc tìm hiểu ứng dụng của parabol và elip vào trong thực tế, góp phần phát triển năng lực học sinh THPT - Pdf 44

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi : Hội đồng sáng kiến cấp cơ sở Trường THPT Ninh Bình Bạc Liêu
Chúng tôi ghi tên dưới đây:

TT

Họ và tên

Ngày tháng
năm sinh

1

Phạm Thị Ngát

13/06/1986

2

Đoàn Ngọc Lê

13/04/1994

Nơi công tác

Trường THPT
Ninh Bình – Bạc Liêu
Trường THPT
Ninh Bình – Bạc Liêu

trường THPT Ninh Bình - Bạc Liêu, nhằm phát triển năng lực học sinh trường THPT
Ninh Bình - Bạc Liêu.
2. Nội dung
a) Giải pháp cũ thường làm:
Đã từ rất nhiều năm nay, việc dạy học môn Toán ở Việt Nam vẫn theo phương
pháp truyền thống là giáo viên giảng bài, học sinh ghi chép, ghi nhớ kiến thức, giải bài
tập máy móc theo phương pháp mà giáo viên đã đưa ra sau đó viết lại những kiến thức
đó trong bài kiểm tra, bài thi. Gần đây, theo yêu cầu đổi mới về phương pháp dạy học,
việc dạy học môn Toán cũng có một số thay đổi nhất định như chú ý tương tác hai
chiều giữa giáo viên và học sinh, tăng cường thảo luận nhóm để học sinh tự tìm hiểu…
Tuy nhiên nhìn chung sự đổi mới đó còn nặng về hình thức, chưa thực sự hiểu quả. Đa
phần các giờ học Toán vẫn rất thụ động, giáo viên dạy lí thuyết sau đó phân dạng bài
tập và đưa ra phương pháp giải các dạng bài, sau đó chia nhóm để các nhóm vận dụng
giải bài tập… Phương pháp dạy và học như trên có những ưu và nhược điểm như sau:
*) Ưu điểm
- Cung cấp cho học sinh kiến thức chuẩn của từng bài, đảm bảo chuẩn kiến thức
kĩ năng để phục vụ kiểm tra, thi cử.
- Khi lên lớp giáo viên thực hiện chương trình theo từng tiết học đã quy định
sẵn. Thời gian tổ chức các hoạt động học tập chỉ trong phạm vi tiết học, hình thức tổ
chức các tiết học bám sát mới chỉ dừng lại ở việc đưa ra câu hỏi dạng mở yêu cầu học
sinh phải trình bày nội dung trả lời các câu hỏi trong một bài viết để giải quyết vấn đề

-1-


nêu ra, hoặc phân dạng bài tập và đưa ra phương pháp giải cụ thể học sinh nắm được
phương pháp của từng dạng bài để giải các bài tập.
- Giúp học sinh tái hiện được kiến thức vừa học, lí giải được các khía cạnh của
kiến thức, từ đó hiểu bài sâu sắc hơn.
- Có thể thấy quá trình tư duy của học sinh đi đến đáp án.

dụng của chúng vào trong thực tiễn như thế nào, không biết được bản chất những sự
vật hiện tượng nơi mình sinh sống mặc dù những sự vật, hiện tượng đó rất gần gũi, gắn
bó hàng ngày với học sinh, ảnh hưởng đến cuộc sống của bản thân, gia đình và cộng
đồng dân cư nơi mình sinh sống.
- Dạy học theo phương pháp truyền thống nhiều khi chưa khuyến khích được
học sinh tham gia vào các hoạt động học, học sinh không có nhiều cơ hội được trải

-2-


nghiệm thực tế, ít có cơ hội bộc lộ các năng lực khác, hình thức học tập còn đơn điệu,
… Dó đó học sinh ít có hứng thú trong hoạt động học.
- Trước đây, học sinh chỉ học đơn môn, không biết vận dụng kiến thức môn
khác phục vụ cho bài học, cho việc giải quyết các vấn đề trong thực tiễn.
- Hạn chế việc hình thành tình yêu và trách nhiệm của bản thân đối với quê
hương đất nước và con người.
- Kết quả học tập thấp, học sinh sẽ chán học, uể oải, ngại đến trường, luôn coi
Toán học chỉ là môn học khô khan, trừu tượng, kết quả học lực khá giỏi bộ môn còn
nhiều hạn chế.
- Học sinh chưa kết hợp một cách linh hoạt và có tổ chức kiến thức, kĩ năng với
thái độ, tình cảm, giá trị, động cơ cá nhân… nhằm giải quyết hiệu quả một nhiệm vụ
cụ thể trong bối cảnh thực.
- Kiểm tra, đánh giá nặng về tái hiện tri thức không thúc đẩy được việc dạy học,
kiểm tra, đánh giá học sinh theo hướng tích cực, không phát huy được tính tích cực
chủ động khai thác kiến thức của học sinh, chưa đánh giá về mặt năng lực vận dụng
thực tế.
- Giáo viên không chủ động phân chia được thời gian, ngại tích hợp kiến thức
của các bài học khác và của các môn học khác trên một bối cảnh thực nên thường bỏ
qua những kiến thức liên quan rất gần gũi, sinh động.
- Giáo viên chưa dạy được cách học - Hình thành và phát triển năng lực cho học

dựa trên chuẩn kiến thức kĩ năng và nhắm tới kĩ năng tư duy bậc cao của thế kỉ 21.
- Phương tiện dạy học trong DHDA rất đa dạng và đặc biệt thuận lợi khi có sự
hỗ trợ của các phương tiện, thiết bị dạy học hiện đại.
- Kiểm tra, đánh giá trong DHDA mang tính đa chiều: dựa trên việc đánh giá, tự
đánh giá và cùng đánh giá. Việc kiểm tra đánh giá của giáo viên diễn ra trong toàn bộ
quá trình hoàn thành nhiệm vụ của học sinh. Các tiêu chí đánh giá được công bố,
thống nhất trước khi các em bắt tay vào làm việc.
- Vai trò của giáo viên là người định hướng, một nhà tư vấn, hướng dẫn viên và
một học viên cộng tác (bạn cùng học)
- Vai trò của học sinh là “tác giả tích cực” của quá trình học tập, nên học sinh
thực hiện dự án bằng cách thực hiện các vai được chỉ định và tự lực triển khai, tập giải
quyết vấn đề có thật trong đời sống. Học sinh làm việc với nhau trong nhóm học tập
trong một khoảng thời gian nhất định để giải quyết những nội dung học tập phức hợp.
Học sinh tự hệ thống kiến thức, thiết lập mối quan hệ giữa các nội dung kiến thức và
được đào tạo điều kiện học tập trong môi trường hợp tác. Học sinh phải tạo ra các sản
phẩm học tập đáp ứng các yêu cầu đề ra, đảm bảo tính thẩm mỹ, khoa học… do đó
khơi gợi sự tò mò và óc sáng tạo qua việc cho phép chủ động, tự do tưởng tượng trong
quá trình học tập. Như vậy trong dạy học theo dự án, học sinh không còn thụ động tiếp
nhận kiến thức của giáo viên mà thực sự trở thành tác giả của việc học tập.
- Tiến trình thực hiện dạy học dự án bao gồm 5 giai đoạn như sau:
+ Giai đoạn 1: Chuẩn bị.
+ Giai đoạn 2: Xây dựng kế hoạch thực hiện.
+ Giai đoạn 3: Thực hiện dự án học tập.
+ Giai đoạn 4:Thu thập kết quả và báo cáo sản phẩm.
+ Giai đoạn 5: Đánh giá dự án.
Tóm lại DHDA là một hình thức dạy học quan trọng để thực hiện quan điểm
dạy học định hướng vào người học, quan điểm dạy học định hướng hoạt động và quan
điểm dạy học tích hợp. DHDA góp phần gắn lí thuyết với thực hành, tư duy và hành
động, nhà trường và xã hội, thể hiện được tính mới và sáng tạo của giải pháp
Bảng 1: So sánh phương pháp dạy học theo dự án và phương pháp truyền thống.

lớp học.
- Hiểu biết mới dẫn đến thành
công. Sai lầm là không tốt

- Người học là trung tâm, thực hiện
các nhiệm vụ dưới sự hỗ trợ của
giáo viên để xây dựng kiến thức
cho mình.
- Học sinh tự lựa chọn phương
pháp làm việc.
- Không gian làm việc: Trong hoặc
ngoài nhà trường.
- Thành công mới dẫn đến hiểu
biết. Sai lầm là bình thường.
Phương tiện Có sẵn, do giáo viên chọn
Học sinh tự lựa chọn và xây dựng
dạy học
trong quá trình học tập.
Không có, nếu có thì sau quá Học sinh dự tính trước về sản
Sản phẩm
trình học tập. Học sinh không có phẩm và hiện thực hóa nó trong
dự tính trước về sản phẩm.
quá trình học tập
Rất ít
Học sinh tự thành lập nhóm, việc
Học nhóm
học chủ yếu dựa trên hoạt động
nhóm.
- Sự đánh giá chỉ tập trung ở kết - Sự đánh giá được thể hiện trong
quả cuối cùng.

parabol, elip trong y học.

- Biết viết phương trình
elip khi biết trục lớn, trục
bé, tiêu điểm, …

- Phân tích được ảnh hưởng của năng
lượng mặt trời tới đời sống, kinh tế và
môi trường sống, …

Parabol và - Biết vẽ parabol và elip.
đường elip
- Dựa vào parabol để tìm
nghiệm của bất phương

- Tìm hiểu về quy luật chuyển động của
các hành tinh, nắm được các hành tinh
chuyển động quanh mặt trời theo các quỹ

-5-


trình bậc hai, hoặc chỉ ra
giá trị lơn nhất, hay giá trị
nhỏ nhất.

đạo là đường elip mà mặt trời là một tiêu
điểm.
- Tìm hiểu quỹ đạo của dòng nước khi
phun ra từ đài phun nước.

tự lực và tích cực lĩnh hội tri thức. Chú trọng sự
+ Học sinh thảo luận trong phát triển khả năng giải quyết vấn đề, khả năng giao
giới hạn lớp học để không ảnh tiếp.
hưởng lớp bên cạnh.

Chú trọng sử dụng các quan điểm, phương pháp và
+ Hoạt động chủ yếu của học kỹ thuật dạy học tích cực; các phương pháp dạy học
sinh là nghe, ghi chép và vận thí nghiệm, thực hành.
dụng máy móc công thức vào Tổ chức hình thức học tập đa dạng; chú ý các họat
giải bài tập.
động xã hội, ngoại khoá, nghiên cứu khoa học, trải
nghiệm sáng tạo; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ
thông tin và truyền thông trong dạy và học của giáo
viên và học sinh.
+ Trong giờ học chỉ tổ chức

-6-


được 1, 2 hoạt động nhóm từ
3-5 phút, chỉ có những học
sinh tích cực tham gia, không
huy động được cả nhóm.

- Học sinh:
+ Bước 1: Học sinh được cùng giáo viên đề xuất ý
tưởng, xác định mục tiêu, xây dựng kế hoạch thực
hiện chuyên đề.
+ Bước 2: Tìm hiểu thực tế, trong quá trình này các
em được đóng vai nhà báo, chuyên gia về cán bộ y

SINH

GIẢI PHÁP CŨ
- Kết quả kiểm tra đánh
giá: Tỉ lệ học sinh đạt
điểm khá giỏi chiếm tỉ lệ
thấp và không ổn định, học
sinh đạt điểm yếu kém cao
.

GIẢI PHÁP MỚI
- Kết quả kiểm tra đánh giá: Tỉ lệ học
sinh đạt điểm khá giỏi chiếm tỉ lệ cao
(56,5%) và có xu hướng tăng dần qua
các lần kiểm tra, điểm dưới trung
bình chiếm tỉ lệ thấp (3,5%) và có xu
hướng giảm dần.

- Không khí lớp học: - Không khí lớp học: Học sinh chủ
trầm, học sinh chưa thực động, say mê tìm hiểu kiến thức, thảo

-7-


hứng thú.

luận sôi nổi, đồng thời mạnh dạn trình
bày kết quả. Các giờ học hào hứng và
hiệu quả.



Ít và không thường xuyên

CỦA HỌC
SINH

- Tìm hiểu về nhà Vật lí Archimet và
một số công trình sáng tạo của ông.
- Tìm hiểu về nhà Vật lí Johannes
Kepler và các định luật của ông
- Tìm hiểu về các cây cầu nổi tiếng trên
thế giới cũng như trong nước có hình
dạng parabol bề lõm quay xuống
- Tìm hiểu hình dáng của dòng nước
khi phun từ các đài phun nước
- Gương cầu lõm và các ứng dụng
- Tìm hiểu về ăngten chảo dùng để thu
phát sóng truyền hình

-8-


- Tìm hiểu về quy luật chuyển động của
các hành tinh trong hệ mặt trời.
- Tìm hiểu về các công trình nổi tiếng
trên thế giới có hình dáng hình elip
3. Hiệu quả kinh tế, xã hội dự kiến đạt được
3.1. Hiệu quả kinh tế
- Kiến thức về đường parabol, elip và các ứng dụng của các đường đó nằm ở
nhiều bài học, nhiều môn học nằm rải rác ở nhiều quyển sách khác nhau. Do đó để

+ Góp phần hình thành ý thức giữ gìn và phát huy những giá trị tốt đẹp của địa
phương; ý thức giữ gìn của công; bảo vệ môi trường sống.
+ Nâng cao kết quả học tập của học sinh: nâng cao tỉ lệ học sinh khá giỏi; hình
thành và bồi dưỡng được đội tuyển học sinh giỏi cấp tỉnh; tỉ lệ HS thi đỗ vào các
trường Đại học - Cao đẳng.
- Đối với giáo viên:
+ Góp phần nâng cao tính chuyên nghiệp, sự hợp tác với đồng nghiệp trong quá
trình dạy học, tạo cơ hội xây dựng quan hệ với học sinh. Đưa ra các mô hình triển
khai, cho phép hỗ trợ các đối tượng học sinh đa dạng bằng việc tạo ra nhiều cơ hội học
tập hơn trong dạy học.
+ Nâng cao hiệu quả đào tạo, chất lượng bài dạy.
+ Thiết thực góp phần đổi mới hình thức dạy học, kiểm tra đánh giá chất lượng
của HS theo hướng phát huy năng lực tự học, tự khám phá tri thức cho HS.
+ Củng cố niềm tin, sức mạnh, gắn bó với sự nghiệp trồng người.
+ Với nhóm giáo viên Toán học trường THPT Ninh Bình Bạc Liêu khi áp dụng
phương pháp này trong cuộc thi dạy học theo chủ đề tích hợp cấp tỉnh năm học 20162017 chúng tôi đã đạt giải ba cấp tỉnh
- Đối với các cơ quan quản lý giáo dục:
+ Góp phần nâng cao chất lượng đại trà cho học sinh
+ Thúc đẩy đổi mới dạy học, kiểm tra, đánh giá ở các cơ sở giáo dục.
+ Tạo ra niềm tin đối với xã hội trong sự nghiệp giáo dục.
4. ĐIỀU KIỆN VÀ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG
4.1. Điều kiện áp dụng
Sáng kiến là nguồn tư liệu hữu ích, dễ dàng sử dụng; không đòi hỏi yêu cầu kĩ
thuật hỗ trợ .Những kiến thức đường parabol và đường elip đã được tích hợp vào nội
dung bài học nên thuận lợi cho giáo viên và học sinh tham khảo, tra cứu; góp phần
thiết thực đổi mới dạy học, kiểm tra, đánh giá, nâng cao chất lượng giáo dục.
4.2. Khả năng áp dụng
- Đối với trường THPT Ninh Bình bạc Liêu: Sau một năm áp dụng sáng kiến đã
đạt được nhiều kết quả khả quan.
- Những nội dung kiến thức, hình ảnh về parabol và đường elip được tích hợp

- Hình thành dự án học tập, với các mục tiêu và đối tượng như sau :

- 11 -


1.1. Kiến thức
Học sinh:
- Nắm chắc dạng của hàm số bậc hai, đồ thị của hàm số bậc hai.
- Nắm vững công thức trục đối xứng, tọa độ đỉnh của parabol.
- Nắm được các công trình, kiến trúc có dạng parabol.
- Hiểu được tác dụng của gương cầu lõm với y học, đời sống, …
- Nắm được tác dụng của chảo ăngten
- Hiểu biết về quy trình hoạt động của các nhà máy nhiệt điện dùng năng lượng
mặt trời.
- Nắm vững phương trình chính tắc của Elip.
- Nắm vững phương trình chính tắc của Elip.
- Nắm vững các công thức xác định các yếu tố của Elip: tiêu điểm, tiêu
cự, độ dài hai trục, các đỉnh của elip.
- Tìm hiểu về quỹ đạo của các hành tinh trong hệ mặt trời.
- Tìm hiểu được các công trình, kiến trúc có dạng elip.
Tìm hiểu về nguyên tắc hoạt động của máy tán sỏi trong y học.
1.2. Kỹ năng
Học sinh:
- Lập bảng biến thiên và vẽ được đồ thị của hàm số bậc hai.
- Xác định được parabol khi biết một số yếu tố cho trước.
- Từ parabol cho trước xác định được các yếu tố xác định nên parabol đó.
- Nhận biết được các vật thể, các công trình có dạng parabol trong thực tế.
- Biết vận dụng kiến thức về parabol giải quyết một số bài tập thực tế.
- Biết vận dụng kiến thức vật lí để giải quyết một số bài tập liên quan đến dạng
parabol.

- Rèn tư duy logic, có đầu óc tưởng tượng và kiến thức xã hội để liên hệ được
các vật thể trong thực tế có hình parabol,elip.
- Rèn luyện tính nghiêm túc, khoa học, cần cù và chịu khó.
- Say mê với các ứng dụng của Toán học với các ngành khoa học khác và trong
thực tiễn cuộc sống.
- Góp phần hình thành cho học sinh các tư duy toán học trong một số lĩnh vực
như: sinh hoạt, sản xuất, xây dựng, … để giải quyết các tình huống thực tế.
1.5. Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực tự học, tự nghiên cứu
- Năng lực giải quyết vấn đề
- Năng lực hợp tác
- Năng lực tư duy sáng tạo
- Năng lực tự quản
- Năng lực giao tiếp
- Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông
- Năng lực thuyết trình, báo cáo
- Năng lực phỏng vấn, làm phóng sự
- Năng lực tính toán
- Một số năng lực khác như kĩ năng định hướng nghề nghiệp, đạo đức nghề
nghiệp, ứng xử trong cuộc sống, tình yêu thương con người, quê hương, đất nước, …
- Năng lực sử dụng kiến thức liên môn:
Để giải quyết các vấn đề đặt ra trong dự án học tập, học sinh cần học tập và vận
dụng các kiến thức liên môn:
Môn học
Bài liên quan đến
Yêu cầu cần đạt

- 13 -



khi biết các yếu tố của elip.
- Nêu được ứng dụng chính của gương cầu
lõm là có thể biến đổi một chùm tia tới song
song thành chùm tia phản xạ tập trung vào
một điểm, hoặc có thể biến đổi chùm tia tới
Bài 8:
phân kì thành một chùm tia phản xạ song
“Gương cầu lõm”
song, vận dụng để giải thích tại sao kính thiên
văn, đèn pin, bếp năng lượng mặt trời,… có
hình parabol.
Bài đọc thêm:
- Viết phương trình quỹ đạo để từ đó suy ra
“Chuyển động ném
hình dạng quỹ đạo.
xiên”
- Sử dụng lực hướng tâm để xác định được áp
Bài 14 :
lực lên cầu, từ đó giải thích được tại sao xây
“Lực hướng tâm”
dựng cầu hình parabol có bề lõm quay xuống
thì áp lực nhỏ nhất.
- Nắm được cấu tạo của hệ mặt trời.
Bài 41.
“Cấu tạo vũ trụ’’

Địa lí 7

Chương 1: “Các môi
trường địa lí”

trọng điểm ”

Công dân 7

Công dân 10

Công dân 11

Ngữ văn 8

Ngữ văn 10

Ngữ văn 10
Ngữ văn 11

điện lực, đặc biệt biết khai thác tài nguyên
sẵn có là năng lượng mặt trời để giảm thiểu ô
nhiễm môi trường, tiết kiệm chi phí…
- Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và tài
Bài 14: “Bảo vệ môi
nguyên thiên nhiên. Biết sử dụng các nguồn
trường và tài nguyên
năng lượng thay thế để tiết kiệm năng lượng
thiên nhiên”.
hóa thạch.
- Nắm được một số vấn đề cấp thiết của nhân
Bài 15: “Công dân
loại hiện nay như ô nhiễm môi trường, … để
với một số vấn đề cấp
từ đó học sinh ý thức được trách nhiệm của


Qua bài học, học sinh được rèn luyện, vận dụng những kiến thức liên môn để
giải quyết các vấn đề thực tiễn.
1.6. Đối tượng dạy học
- Học sinh trường THPT Ninh Bình - Bạc Liêu.
- Thực hiện thử nghiệm tại lớp 10A với 38 học sinh.
- Từ thành công của việc áp dụng đối với lớp 10A, nhóm Toán triển khai trong
cả 6 lớp 10 của trường.
1.7. Thiết bị dạy học và học liệu
Thiết bị dạy học
- Phiếu học tập, máy tính, máy chiếu, tranh ảnh sưu tầm,…

- 15 -


- Giáo án, bảng phụ
Học liệu
- Sgk, sgv đại số 10, sgk hình học 10.
- Tài liệu liên quan đến kiến thức bài học.
- Tài liệu sưu tầm trên Internet.
Ứng dụng công nghệ thông tin
- Sử dụng phần mềm Microsoft Word
- Sử dụng phần mềm Power point
- Sử dụng phần mềm vẽ hình GSP
1.8. Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học
Bài học được thực hiện trong 2 thời lượng 2 tiết (tiết tự chọn) sau khi dạy xong
bài “Hàm số bậc hai” và “Phương trình đường elip”
Sau khi học xong bài “Phương trình đường elip” giáo viên chia lớp thành 5
nhóm. Mỗi nhóm cử nhóm trưởng (là tổ trưởng của tổ) và thư kí để ghi chép cụ thể
công việc, tiến trình, quá trình trải nghiệm và kết quả công việc của nhóm đó.

Nhóm 3
Tìm hiểu về ăngten chảo dùng để thu phát sóng truyền hình
Nhóm 4
Tìm hiểu về quy luật chuyển động của các hành tinh trong hệ
mặt trời.
Nhóm 5
Tìm hiểu về các công trình nổi tiếng trên thế giới có hình dáng
hình elip
Các câu hỏi định hướng cho hoạt động của các nhóm:
Bộ câu hỏi hoạt động nhóm 1:
1. Tìm hình ảnh một số cây cầu dạng hình parabol có bề lõm quay xuống?

- 16 -


2. Tình huống :Áp lực lên cây cầu
Hai ôtô tải cùng có khối lượng 10 tấn, và cùng đi với vận tốc 54 km/h lên 2 cây
cầu: cầu phẳng, cầu cong hình parabol có bề lõm quay xuống với bán kính cong là
50m. Tính áp lực lên cầu của hai ôtô đó ? Từ đó nhận xét ta nên xây dựng cầu theo
kiểu nào để áp lực lên cầu là nhỏ nhất ?
Bộ câu hỏi hoạt động nhóm 2:
1. Quan sát các đài phun nước, hãy cho biết nước khi phun ra có hình dáng là
hình gì.Lấy một số hình ảnh minh họa ?
2. Giải thích tại sao nước khi phun ra ở các đài phun nước lại có hình dáng như
vậy ?
Bộ câu hỏi hoạt động nhóm 3:
1. Nêu một số ứng dụng của gương cầu lõm ?
2. Nêu hiểu biết về chảo dùng năng lượng mặt trời ?
3. Em hãy tìm hiểu một số nhà máy nhiệt điện dùng năng lượng mặt trời . Hãy
chỉ ra nguyên lí hoạt động của các nhà máy đó ?

- Nghiên cứu lý thuyết: Tổng hợp lại kiến thức về parabol, elip đã học kết hợp với tư
liệu tìm hiểu, quy trình giải các bài tập về hai đường parabol, elip.
- Về thực hành: Tổng hợp một số phương pháp giải quyết các bài toán thực tiễn có sử
dụng đến kiến thức về đường parabol, elip.
- Phân công việc cho từng thành viên trong nhóm: sưu tầm hình ảnh liên quan đến các
đường parabol, elip, tổng hợp lí thuyết đã học, sau đó áp dụng để giải quyết các bài
toán thực tế. Viết sản phẩm nghiên cứu của nhóm. Thiết kế nội dung báo cáo sản phẩm
nghiên cứu của nhóm.
- Giáo viên nghiên cứu tính khả thi của kế hoạch thực hiện: Sau khi mỗi nhóm nộp bản
kế hoạch chi tiết, giáo viên xem xét kế hoạch và góp ý cho kế hoạch. Đồng thời gợi ý
các nhóm trưởng phương thức điều hành nhóm và phân công nhiệm vụ đến từng thành
viên trong nhóm, cách thức trao đổi với giáo viên.
- Chỉnh sửa kế hoạch: dựa vào sự góp ý của giáo viên, các nhóm xem xét điều chỉnh
lại kế hoạch cũng như phương pháp thực hiện dự án của nhóm.
3. Giai đoạn 3: Thực hiện dự án
- Các nhóm nghiên cứu lí thuyết, hệ thống lại kiến thức đã học, phân tích các vấn đề
thực tiễn dựa trên kiến thức đã học, tiến hành thu thập hình ảnh, nghiên cứu tài liệu
liên quan để giải quyết bài tập của nhóm.
- Trao đổi, thảo luận trong nhóm để các thành viên cùng nắm được nội dung mà nhóm
đang nghiên cứu.
- Tìm hiểu thực tế: Các nhóm tổ chức đi thực tế, quan sát xung quanh, chụp và lấy tư
liệu để viết sản phẩm nghiên cứu chung của nhóm. Học sinh có thể đề xuất thêm các
bài toán có thể dùng kiến thức về parabol, elip giải quyết thu thập được.
- Giáo viên thường xuyên giám sát, kiểm tra đôn đốc các nhóm hoạt động, kịp thời đưa
ra những chỉ dẫn và các định hướng hoạt động.
4. Giai đoạn 4: Tổng hợp và đánh giá dự án học tập của nhóm
- Tổ chức báo cáo kết quả làm việc nhóm tại lớp
Sau khi học sinh hoàn thành công việc được giao, giáo viên tổ chức buổi học
chuyên đề để các nhóm trình bày sản phẩm, đồng thời giao nhiệm vụ trực tiếp để các
nhóm làm việc tại lớp.

Acsimet suốt cuộc đời say sưa học tập, nghiên cứu. Tương truyền rằng ông đã
tìm rađịnh luật về sức đẩy của nước khi đang tắm. Ông đã sung sướng nhảy ra khỏi
bồn tắm, chạy thẳng về phòng làm việc mà quên cả mặc quần áo, miệng kêu lớn:
"Ơrêca! Ơrêca (Tìm thấy rồi!Tìm thấy rồi!). Trong cuộc chiến tranh của Hy Lạp chống
quân xâm lược Rôma, Acsimet đã sáng chế ra nhiều loại vũ khí mới như máy bắn đá,
những cái móc thuyền, đặc biệt trong đó có một thứ vũ khí quang học để đốt thuyền
giặc. Thành Xicacudo đã được bảo vệ đến 3 năm mới bị thất thủ. Khi bọn xâm lược hạ
được thành, chúng thấy ông vẫn đang say sưa ngồi nghiên cứu những hình vẽ trên đất.
Ông đã thét lên: "Không được xóa các hình vẽ của ta", trước khi bị ngọn giáo
của kẻ thù đâm vào ngực. Acsimet đã anh dũng hi sinh như một chiến sĩ kiên cường.
GV: Nhận xét cho điểm học sinh, sau đó trình chiếu một số hình ảnh về các
phát minh vĩ đại của Acsimet

- 19 -


GV: Nhà bác học Hy Lạp Archimet đã dùng loại gương gì để thiêu cháy kẻ
địch. Tại sao ?
HS : Trả lời
Đáp án kì vọng: Nhà bác học Ác-si-mét đã tạo gương cầu lõm bằng nhiều
gương phẳng xếp để đốt chiến thuyền giặc vì gương cầu lõm có thể biến đổi chùm tia
tới song song (chùm tia mặt trời) thành chùm tia phản xạ hội tụ tại một điểm trước
gương. Ông đã dùng đặc điểm này để phản chiếu ánh sáng mặt trời chiếu đến gương
(chùm sáng song song), được gương biến đổi thành chùm tia phản xạ hội tụ ở trước
gương (thuyền chiến của giặc) => các chùm tia đó mang nhiệt lượng sẽ làm nóng lên
và bốc cháy.
Câu hỏi 2:
GV: Em hãy nêu hiểu biết của em về nhà Vật lí Johannes Kepler và kể một số
công trình sáng tạo của ông ?
HS: Trả lời

Galileo sử dụng kính thiên văn do Kepler chế tạo đã khám phá ra 4 hành tinh quay
quanh Sao Mộc.
Từ năm 1615-1621 ông cho ra đời các cuốn sách với tựa đề Epitome
astronomiae Copernicanae (Thiên văn học Cô-pec-nic giản lược) ngoài ra ông cũng
công bố các lịch chiêm tinh, rất phổ biến thời bấy giờ .
Cũng trong khoảng thời gian trên vào năm 1619 Ông công bố tác phẩm
Harmonices Mundi (Vũ trụ Hài hòa) một phần trong tác phẩm Harmonices Mundi
chứa đựng Định luật Kepler thứ ba tuy nhiên ông chỉ đưa ra ý tưởng mà chưa kết luận,
nên Định luật Kepler thứ ba không được công nhận.
Các Định luật Kepler
Đinh luật Kepler I: Mọi hành tinh đều chuyển động theo các quĩ đạo elip mà Mặt
Trời là một tiêu điểm.
Định luật Kepler II: Đoạn thẳng nối Mặt Trời và một hành tinh bất kì quyét những
diện tích bằng nhau, trong những khoảng thời gian bằng nhau.
Định luật Kepler III: Tỉ số lập phương bán trục lớn và bình phương chu kỳ quay là
giống nhau cho mọi hành tinh quay quanh Mặt Trời.
Thiên văn học Kepler
Các tác phẩm thiên văn học của Kepler ra đời gần như không được đón nhận, các nhà
vật lý đương thời như Galileo hoàn toàn phớt lờ tác phẩm của Kepler. Nhiều nhà thiên
văn học, bao gồm cả thầy dạy Kepler, Michael Maestlin đều phản đối vấn đề đưa lý
thuyết vật lý vào thiên văn học của Kepler (thiên văn học của ông thiên về toán học).

- 21 -


Sau khi ông mất nhiều nhà thiên văn học đã kiểm tra tính xác thực của các Định luật
Kepler và chấp nhận quĩ đạo chuyển động của các hành tinh là elip. Cuốn Thiên văn
học Copernicus giản lược của Kepler lưu hành rộng rãi trong giới thiên văn học khắp
châu Âu đương thời và được sử dụng làm sách giáo khoa thiên văn học phổ biến nhất
trong những năm 1630 - 1650. Tuy nhiên vẫn chưa có được sự công nhận về chuyển

m
.
a
ht
Theo định luật II Niutơn có: N + P =

Chọn chiều (+) hướng vào tâm cầu
N – P = m.aht
mv 2
10000.152
⇒ N = P + m.aht = m.g + R = 100000 +
50

= 145000 (N)
- Áp lực lên cầu lớn hơn trọng lượng của xe.
GV chuẩn hóa kiến thức và nhấn mạnh thêm kiến thức của nhóm 1 đã trình bày.
Nhóm 2: Báo cáo sản phẩm bằng phần mềm trình chiếu Powerpoint
Đại diện nhóm lên báo cáo sản phẩm của nhóm mình(Nội dung cụ thể ở phần
phụ lục 2)
Sau khi nhóm 2 trình bày xong sản phẩm của mình, các nhóm nhận xét. Sau đó
GV nhận xét, bổ sung và cho hs xem đoạn video của một đài phun nước cụ thể để học
sinh nhìn thực tế hơn.

- 22 -


GV nhấn mạnh thêm: Vòi tắm hoa sen, bình tưới cây … được thiết kế phun ra
theo dạng Parabol nhằm để chùm tia này vừa đủ bao phủ lên đối tượng cần được
tắm/tưới; nếu quá rộng thì sinh ra lãng phí nước; nếu hẹp thì không đủ bao phủ đối
tượng.

Khi nhóm 5 báo cáo sản phẩm của nhóm mình xong, các nhóm nhận xét. Giáo
viên nhận xét bổ sung
Kết thúc phần báo cáo sản phẩm, GV nhận xét bài tập của 5 nhóm, cho điểm mỗi
nhóm và rút kinh nghiệm (Tiêu chí chấm và kết quả các nhóm thể hiện ở mục 2.4.5).

- 24 -


d) Giáo viên củng cố kiến thức thông qua hoạt động học
GV giao nhiệm vụ cho các nhóm (phân nhóm như trên), các nhóm thảo luận và
trình bày bài của nhóm tại lớp.

PHỤ LỤC 2: SẢN PHẨM CỦA CÁC NHÓM
Nhóm 1: Nhóm Pythagoras
Báo cáo sản phẩm bằng phần mềm trình chiếu Powerpoint
Thành viên trong nhóm:
Nhóm trưởng: Nguyễn Phương Thanh
Thư kí: Chu Thị Hồng Nhung, Phạm Thị Trang
Các thành viên khác:
Mai Phương Thảo
Đinh Thị Hải Yến
Hoàng Đức Tài
Đỗ Thanh Tùng
Nội dung báo cáo của nhóm 1:
- Một số cây cầu dạng hình parabol có bề lõm quay xuống:

Cầu Kintai - Nhật Bản

Cầu Konitsa - Hi Lạp


Nhờ tải bản gốc

Tài liệu, ebook tham khảo khác

Music ♫

Copyright: Tài liệu đại học © DMCA.com Protection Status