Phan văn Hiện Quản lý kinh tế_ 44A
LỜI MỞ ĐẦU
Cạnh tranh là một xu hướng tất yếu của nền kinh tế, đặc biệt là trong nền
kinh tế hội nhập thì sự bảo hộ sẽ dần phải thay thế bởi sự cạnh tranh công bằng
giữa các doanh nghiệp không chỉ trong mà cả ngoài nước. Các doanh nghiệp
tồn tại trong môi trường kinh doanh hội nhập thì tất yếu sẽ bị chi phối bởi quy
luật cạnh tranh của nền kinh tế.
Đảng ta trong quá trình lãnh đạo đất nước từ khi mở cửa đã chủ trương
đưa đất nước ta hội nhập ngày càng sâu rộng vào môi trường quốc tế trong đó
giao lưu hội nhập kinh tế là một trong lĩnh vực hàng đầu cần hội nhập cụ thể
nước ta đã ra nhập:... tiến tới là ra nhập WTO khi đó các doanh nghiệp của
chúng ta sẽ phải ngụp lặn trong một môi trường rộng lớn đầy thách thức nhưng
cũng nhiều cơ hội mà chỉ bằng chính đôi chân của chính mình. Trong tình hình
đó các doanh nghiệp cần phải nắm được những cơ hội và thách thức của môi
trường kinh doanh trước khi đề ra chiến lược kinh doanh thâm nhập hoặc phát
triển thị trường của doanh nghiệp.
“Phân tích SWOT sẽ giúp các doanh nghiệp “cân - đong – đo - đếm” một
cách chính xác trước khi quyết định đề ra một chiến lược kinh doanh có lợi cho
doanh nghiệp. Phân tích SWOT là một trong 5 bước hình thành chiến lược kinh
doanh của một doanh nghiệp bao gồm: xác lập tôn chỉ của doanh nghiệp, phân
tích SWOT, xác định mục tiêu chiến lược, hình thành các mục tiêu và kế hoạch
chiến lược, xác định cơ chế kiểm soát chiến lược. Nó không chỉ có ý nghĩa đối
với doanh nghiệp trong việc hình thành chiến lược kinh doanh nội địa mà còn
có ý nghĩa rất lớn trong việc hình thành chiến lược kinh doanh quốc tế nhằm
đáp ứng nhu cầu phát triển của doanh nghiệp. Một khi doanh nghiệp muốn phát
triển, từng bước tạo lập uy tín, thương hiệu cho mình một cách chắc chắn và
- 1 -
Phan văn Hiện Quản lý kinh tế_ 44A
bền vững thì phân tích SWOT là một khâu không thể thiếu trong quá trình
hoạch định chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp”
1

các thầy cô và các anh chị tại công ty Internet Viettel. Qua bài viết này Em
cũng xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn tận tình của cô giáo TS. Nguyễn Thị
Hồng Thuỷ và các anh chị tại công ty Internet Viettel.
Chương I. NHỮNG LÝ LUẬN CHUNG VỀ MÔ HÌNH SWOT.
I. PHÂN TÍCH SWOT.
- 3 -
Phan văn Hiện Quản lý kinh tế_ 44A
1. Mô hình phân tích SWOT là gì ?.
Phân tích SWOT là một công cụ để xem xét, kiểm tra một tổ chức và môi
trường của nó. Đây được coi là một giai đoạn hết sức quan trọng trong quá trình
lập kế hoạch chiến lược của một tổ chức. “ Nó cũng là một công cụ cực kỳ hữu
ích giúp chúng ta tìm hiểu hoặc ra quyết định trong việc tổ chức, quản lý cũng
như trong kinh doanh. Nói một cách hình ảnh, SWOT là khung lý thuyết mà dựa
vào đó chúng ta có thể xét duyệt lại chiến lược, xác định vị thế cũng như hướng
đi của một tổ chức, một công ty, phân tích các đề xuất kinh doanh hay bất kỳ một
ý tưởng nào liên quan đến quyền lợi của doanh nghiệp. Và trên thực tế việc vận
dụng phân tích SWOT trong xây dựng kế hoạch kinh doanh, hoạch định chiến
lược, đánh giá đối thủ cạnh tranh, khảo sát thị trường, phát triển sản phẩm… đang
được ngày càng nhiều doanh nghiệp lựa chọn ”
2
.
SWOT là tập hợp những từ viết tắt của những chữ cái tiếng Anh biểu thị
những điểm mạnh (Strenghts), điểm yếu (Weaknesses), những cơ hội
(Opportunities), những thách thức (Threats). Những điểm mạnh và những điểm
yếu thuộc về môi trường bên trong của doanh nghiệp, những cơ hội và những
thách thức là những yếu tố thuộc về môi trường bên ngoài của doanh nghiệp.
( Mô hình SWOT có thể được biểu thị đơn giản như hình vẽ )
(Những điểm mạnh của DN)
(Những điểm yếu của
DN)

 Thiếu các chuyên gia giỏi trong lĩnh vực marketing
 Sản phẩm của doanh nghiệp thiếu tính cạnh tranh so với các đối
thủ
 Sự thiếu nổi trội trong thương hiệu của Doanh nghiệp
 Quan hệ lao động không tốt
 Vv …
Những cơ hội và thách thức là những thuận lợi và khó khăn khách quan
mà môi trường bên ngoài doanh nghiệp mang lại.
 Một cơ hội có thể là:
 Vị trí địa lý thuận lợi
 Nhu cầu của khách hàng ngày càng cao
 Thuận lợi có được từ môi trường khoa học – công nghệ
(Internet, email, thương mại điện tử…)
 Thuận lợi từ phía chính sách của chính phủ
 Vv …
 Một thách thức từ phía môi trường có thể:
 Môi trường có nhiều đối thủ cạnh tranh hay các sản phẩm thay
thế
 Thuế
 Các chính sách của chính phủ
 Khủng hoảng kinh tế.
 Vv…
2. Quá trình phân tích SWOT.
3
Phân tích SWOT là việc xét môi trường của doanh nghiệp. Cả môi
trường bên trong và môi trường bên ngoài của Doanh nghiệp, phân tích môi
3
Đoạn này được tóm tắt từ: Nguyễn Thành Độ - Nguyễn Ngọc Huyền, Chiến lược kinh doanh và phát
triển doanh nghiệp, NXB Giáo dục, 1999, tr.49-69
- 6 -

(3) (4) (5)
Doanh nghiệp
Phan văn Hiện Quản lý kinh tế_ 44A
2.1 Môi trường kinh doanh quốc tế
Trong môi trường toàn cầu hoá hiện nay thì rất nhiều những biến động
trên trường quốc tế có ảnh hưởng tới hành vi kinh doanh của một doanh nghiệp
dù cho doanh nghiệp đó có kinh doanh trên thị trường quốc tế hay không. Do
đó, các doanh nghiệp cần phải phân tích môi trường quốc tế. Các yếu tố của
môi trường quốc tế cần phân tích là:
 Các quy định pháp quy, luật pháp của các quốc gia, các thông lệ quốc tế.
Mỗi quốc gia có chủ quyền đều có lập trường kinh tế và luật lệ kinh
doanh riêng của mình. Do đó, hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp nước
ngoài sẽ bị ảnh hưởng và ràng buộc, điều đó cũng có ảnh hưởng gián tiếp khí
các doanh nghiệp của các nước này tham gia kinh doanh với các đối tác khác
trên thế giới. “Mặt khác, với xu hướng hội nhập và liên kết kinh tế, sự ra đời
của các hiệp định, các cam kết, các khối kinh tế … làm cho không gian kinh tế
sẽ bị chia sẻ không chỉ trên phạm vi quốc gia mà còn cả trên phạm vi quốc tế”
5
,
điều đó cũng có nghĩa các doanh nghiệp sẽ khó khăn hơn trong công việc kinh
doanh của mình vì lẽ cạnh tranh sẽ khốc liệt hơn.
 Yếu tố kinh tế quốc tế
Quá trình hội nhập kinh tế toàn cầu mở ra xu thế hợp tác phát triển sâu
rộng trên thị trường quốc tế, các yếu tố kinh tế thế giới như : khủng hoảng kinh
tế, nhịp độ tăng trưởng kinh tế thế giới, các quan điểm kinh tế - chính trị giữa
5
Nguyễn Thành Độ - Nguyễn Ngọc Huyền, Chiến lược kinh doanh và phát triển doanh nghiệp, NXB
Giáo dục, 1999, tr.51
- 9 -
Phan văn Hiện Quản lý kinh tế_ 44A

pháp thị trường hợp lý.
 Môi trường văn hoá - xã hội
Văn hoá – xã hội của mỗi quốc gia là tổng thể những nét truyền thổng,
lịch sử lâu đời còn lại của quốc gia đó nó chi phối cả hành vi tiêu dùng và hành
vi kinh doanh tại quốc gia đó. Do vậy, cần phải nắm vững nét văn hoá – xã hội
của đối tác trong hoạt động kinh doanh.
2.2 Môi trường kinh tế quốc dân trong nước
 Các nhân tố kinh tế.
“Các nhân tố kinh tế trong môi trường nền kinh tế quốc dân tương đối
rộng, nó ảnh hưởng đến nhiều mặt, đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực của đời
sống kinh tế. Do đó, các doanh nghiệp cần chọn lọc các ảnh hưởng ( cả ở dạng
cơ hội và ở cả dạng đe doạ )”
(6)
.
Các nhân tố kinh tế cần được nghiên cứu, phân tích và dự báo gồm: trạng
thái phát triển của nền kinh tế ( giai đoạn của chu kỳ kinh tế ), tỷ lệ lạm phát, tỷ
giá hối đoái, lãi suất ngân hàng, các chính achs kinh tế của nhà nước…
 Các nhân tố chính trị và pháp luật.
Các nhân tố chính trị và pháp luật là nền tảng quy định các yếu tố khác
của môi trường kinh doanh. Quan điểm, đường lối chính trị, hoạt động của các
cơ quan Nhà nước có thể tạo ra các cơ hội hoặc tạo ra các rào cản đối với hoạt
động kinh doanh của các doanh nghiệp, ví dụ chính sách mở cửa hội nhập của
6
Nguyễn Thành Độ - Nguyễn Ngọc Huyền, Chiến lược kinh doanh và phát triển doanh nghiệp, NXB
Giáo dục, 1999, tr.53
- 11 -
Phan văn Hiện Quản lý kinh tế_ 44A
Nhà nước tạo ra các cơ hội cho các doanh nghiệp có được sự hợp tác làm ăn với
các đối tác nước ngoài. Nhưng cũng đặt các doanh nghiệp vào môi trường kinh
doanh đầy biến động, nhiều rủi ro với sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

(8)
Trong thưc tế các vấn đề về phong tục tập quán, lối sống, trình độ dân trí,
tôn giáo, tín ngưỡng,… có ảnh hưởng rất sâu sắc đến cơ cấu của nhu cầu thị
trường. Nguyên tắc “cùng có lợi” đã buộc các đối tác trong quá trình kinh
doanh, trong hợp tác và liên doanh liên kết phải tính đến các yếu tố của môi
trường văn hoá. Sự khác biệt về quan điểm, về trình độ, về văn hoá, dân tộc …
có thể tạo ra các cản trở hoặc thuận lợi nhất định trong kinh doanh hợp tác.
2.3 Phân tích môi trường cạnh tranh ngành.
( Mô hình phân tích môi trường cạnh tranh ngành )
8
Nguyễn Thành Độ - Nguyễn Ngọc Huyền, Chiến lược kinh doanh và phát triển doanh nghiệp, Nxb
Giáo dục, 1999, tr. 55
- 13 -
Phan văn Hiện Quản lý kinh tế_ 44A
(Mô hình 5 lực lượng thị trường của M. Porter)
 khách hàng
Khách hàng là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến doanh nghiệp. Mọi mục
tiêu của doanh nghiệp được đề ra và thực hiện chủ yếu hướng vào việc phục vụ
nhu cầu khách hàng: quy mô, cơ cấu, số lượng, thị hiếu, động cơ mua hàng,…
- 14 -

Trích đoạn Đánh giá môi trường vĩ mô trong nước Theo: “Kế hoạch kinh doanh Internet đến năm 2007”, Tổng Công ty Viễn thông Quân đội, Công ty Internet

---