SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRƯỜNG THPT TÔ HIẾN THÀNH
----------------******-------------------

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TẠO HỨNG THÚ HỌC TẬP VÀ NÂNG CAO NHẬN THỨC
CỦA HỌC SINH THÔNG QUA TÍCH HỢP GIÁO DỤC VỀ SỬ
DỤNG HIỆU QUẢ NĂNG LƯỢNG VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
TRONG BÀI 27: HỆ THỐNG CUNG CẤP NHIÊN LIỆU VẦ
KHÔNG KHÍ TRONG ĐỘNG CƠ XĂNG

Người thực hiện: Trần Ngọc Hải
Chức vụ: Giáo viên.
SKKN thuộc môn: Công nghệ công nghiệp 11.

THANH HÓA, NĂM 2016

1


I – MỞ ĐẦU:
1- Lí do chọn đề tài:
Năng lượng và Môi trường là hai vấn đề thời sự cấp bách hiện nay. Năng
lượng và Môi trường có vai trò rất quan trọng trong cuộc sống của con người, nó
đảm bảo cho hoạt động bình thường và phát triển sản xuất; là nhu cầu thiết yếu
để nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho con người; là nguồn lực cho phát
triển kinh tế- xã hội (KT-XH). Ngày nay nguồn năng lượng truyền thống không
phải là vô tận. Chúng ta có thể thấy rất rõ các vấn đề khủng hoảng năng lượng
và ô nhiễm môi trường thường có tác động rất lớn đến các vấn đề kinh tế- xã hội

Với những vấn đề trên tôi đã mạnh dạn nghiên cứu nội dung và tìm kiếm tư
liệu, lựa chọn các kiến thức, tư liệu và tôi đã chọn đề tài: “Tạo hứng thú học
tập và nâng cao nhận thức của học sinh thông qua việc tích hợp giáo dục về
sử dụng hiệu quả năng lượng và bảo vệ môi trường trong bài 27: Hệ thống
cung cấp nhiên liệu và không khí trong động cơ xăng” ( Bài 27-SGK Công
nghệ công nghiệp lớp 11) trong chương trình Công nghệ công nghiệp lớp 11 và
coi đó như là một trong những cơ sở giúp học sinh và giáo viên đạt được mục
tiêu giáo dục toàn diện. Tôi rất mong được nhiều giáo viên, học sinh và những
người làm chuyên môn đọc và góp ý để đề tài được đưa vào giảng dạy ở chương
trình Công nghệ công nghiệp lớp 11 THPT.
2- Mục đích nghiên cứu:
Với đề tài: “Tạo hứng thú học tập và nâng cao nhận thức của học sinh
thông qua việc tích hợp giáo dục về sử dụng hiệu quả năng lượng và bảo vệ
môi trường trong bài học 27: Hệ thống cung cấp nhiên liệu và không khí
trong động cơ xăng” sẽ tạo cho người học:
- Không bị nhàm chán kiến thức trong quá trình học; giúp học sinh chú
ý và gây hứng thú trong học tập, từ đó người học sẽ dễ dàng tiếp thu
kiến thức và nhớ lâu.

3


- Giáo dục ý thức của học sinh về nhận thức sử dụng hiệu quả năng
lượng và bảo vệ môi trường qua bài học.
3- Đối tượng nghiên cứu:
Đề tài: “Tạo hứng thú học tập và nâng cao nhận thức của học sinh
thông qua việc tích hợp giáo dục về sử dụng hiệu quả năng lượng và
bảo vệ môi trường trong bài học 27: Hệ thống cung cấp nhiên liệu và
không khí trong động cơ xăng” sẽ nghiên cứu, tổng kết các vấn đề sau
đây:

II- NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
1- Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:
- Kiến thức về hệ thống phun xăng điện tử là kiến thức khó, ngoài ra trong
các nhà trường thiếu dụng cụ bổ trợ như: mô hình, Video Clip và các bộ
phận thực tế… để các em có thể trực quan được nên khi giáo viên giảng
sẽ dễ bị đơn điệu, không logic dẫn đến Học sinh khó hiểu, dễ bị nhàm
chán và cuối cùng là không tiếp thu được kiến thức.
- Với thời lượng 45 phút/1 tiết giảng dạy cho phần hệ thống nhiên liệu dùng
vòi phun (Hệ thống phun xăng) trong bài 27: Hệ thống cung cấp nhiên
liệu và không khí trong động cơ xăng, giáo viên có thể tích hợp thêm
kiến thức và những dụng cụ trực quan để tạo hứng thú học tập cho học
sinh sau khi giảng xong phần nguyên lí làm việc.
- Hiện nay hệ thống nhiên liệu dùng vòi phun (Hệ thống phun xăng điện tử
- PGM-FI) đang dần phổ biến trên động cơ xe máy nên nó đang dần làm
quen với các em học sinh. Vì vậy, qua thực tế các em đã so sánh được
mức tiêu hao nhiên liệu so với loại động cơ dùng bộ chế hòa khí.

5


- Mặt khác, sau khi các em được tìm hiểu về các loại hệ thống phun xăng
điện tử hiện nay đang dùng và ưu, nhược điểm của từng hệ thống các em
sẽ thấy được cách sử dụng hiệu quả năng lượng và bảo vệ môi trường
trong việc cải tiến kỹ thuật như thế nào.
Với những cơ sở lí luận trên tôi đã sử dụng đề tài: “Tạo hứng thú học
tập và nâng cao nhận thức của học sinh thông qua việc tích hợp giáo
dục về sử dụng hiệu quả năng lượng và bảo vệ môi trường trong bài
27: Hệ thống cung cấp nhiên liệu và không khí trong động cơ xăng”
( Bài 27-SGK Công nghệ công nghiệp lớp 11) trong chương trình Công
nghệ công nghiệp lớp 11.

3

11B3

10 em = 28%

26 em = 72%

4

11B4

12 em = 39%

19 em = 61%

5

11B5

20 em = 49%

21 em = 51%

TT

Lớp

1


3- Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc giải pháp đã sử dụng để giải quyết
vấn đề:
- Trình bày sơ đồ cấu tạo hệ thống nhiên liệu dùng bộ chế hòa khí và hệ
thống phun xăng điện tử.
- Tích hợp thêm kiến thức về các loại hệ thống phun xăng.

7


- Đưa một số hình ảnh thực tế cho học sinh quan sát, tìm hiểu cấu tạo.
- Lập bảng so sánh ưu điểm, nhược điểm giữa hai hệ thống nhiên liệu
dùng bộ chế hòa khí và hệ thống phun xăng.
- Mở rộng một số công nghệ phun xăng điện tử hiện đại hiện nay đang
sử dụng trên động cơ hiện đại bằng video clip mô phỏng.
a) Hệ thống nhiên liệu dùng bộ chế hòa khí:
 Sơ đồ cấu tạo:
Gồm các bộ phận chính như trong sơ đồ khối sau:

Bầu lọc khí
Bầu lọc xăng
Thùng xăng

Bơm xăng

Bộ chế hòa khí

Xi lanh

Đường xăng
Đường không khí


Các cảm
biến
Bơm
xăng

Bộ điều
khiển phun
Bộ điều chỉnh
áp suất

Bầu lọc khí

Vòi
phun

Đường ống
nạp

Xilanh
động cơ
Đường xăng

Đường tín hiệu điều khiển phun

Đường không khí
Đường xăng hồi
Đường hòa khí
 Cấu tạo của hệ thống phun xăng







Nhược điểm

Hệ thống nhiên liệu dùng bộ
chế hòa khí
Dùng áp suất làm tơi xăng
 Cấu tạo hệ thống đơn
thành những hạt bụi sương
giản.
hết sức rất nhỏ.
 Việc sửa chữa, bảo dưỡng
Phân phối hơi xăng đồng đều
dễ dàng.
đến từng xylanh một và giảm
thiểu xu hướng kích nổ bởi
hòa khí loãng hơn.
Lượng và tỉ lệ hòa khí được
tính toán chính xác, phù hợp
với các chế độ làm việc của
động cơ nên quá trình cháy
diễn ra hoàn hảo hơn.
Hiệu suất động cơ tăng.
Tiết kiệm nhiên liệu.
Giảm khí thải gây ô nhiễm
môi trường.
Động cơ làm việc được với

thải gây ô nhiễm môi trường.
 Hệ thống phun xăng vào đường ống nạp (EFI):
Hệ thống EFI được chia làm 3 loại chính:
- Hệ thống phun xăng đơn điểm (Single Point Injection - SPI): Hệ thống này chỉ
dùng một vòi phun trung tâm duy nhất thay thế cho bộ chế hoà khí. Vòi phun
nhiên liệu được đặt ngay trước bướm ga và tạo thành hòa khí trên đường ống
nạp. Hệ thống có cấu tạo khá đơn giản, chi phí chế tạo rẻ, thường chỉ xuất hiện ở
những xe nhỏ.
- Hệ thống phun xăng hai điểm (BiPoint Injection - BPI) được nâng cấp từ hệ
phun nhiên liệu đơn điểm. Hệ thống này sử dụng thêm một vòi phun đặt sau
bướm ga nhằm tăng cường nhiên liệu cho hòa khí. Thông thường hệ thống BPI
ít được sử dụng do không cải thiện nhiều so với SPI.
- Hệ thống phun xăng đa điểm (MultiPoint Injection - MPI): Mỗi xi-lanh được
trang bị một vòi phun riêng biệt đặt ngay trước xupap. Hệ thống vòi phun được
lấy tín hiệu từ góc quay trục khuỷu để xác định thời điểm phun chính xác.

14


 Hệ thống phun xăng trực tiếp vào xilanh (GDI) (Hình 4)
• Hệ thống phun xăng trực tiếp là gì?
GDI là từ viết tắt của cụm từ Gasonline Direct Injection chỉ các loại động cơ
phun xăng trực tiếp. Trong loại động cơ phun xăng trực tiếp, xăng được phun
thẳng vào buồng cháy của các xi-lanh vào cuối kỳ nén. Khác hẳn nguyên lý
phun xăng vào đường nạp của các động cơ phun xăng điện tử thông dụng.
Hệ thống GDI sử dụng vòi phun nhiên liệu trực tiếp vào trong buồng cháy
với áp suất lớn.Như vậy hệ thống GDI, hỗn hợp (nhiên liệu, không khí) sẽ hình
thành bên trong buồng cháy. Với việc lắp một vòi phun nhiên liệu bên trong
xilanh (giống động cơ diesel) với áp suất phun cao, nhà sản xuất hoàn toàn có
thể đẩy tỉ số nén của động cơ lên cao, giúp hỗn hợp không khí-nhiên liệu “tơi”

+ Gây được sự chú ý và hứng thú cho người học.
+ Đề tài còn làm cho các em có sự tìm tòi và khả năng tư duy sáng tạo để
có những cải tiến quan trọng trong các lĩnh vực, đặc biệt là lĩnh vực kĩ
thuật sau này.

16


+ Từ đề tài này, giáo viên có thể bổ sung, mở rộng để soạn và giảng các
bài khác.
Với thực trạng trên, tôi đã sử dụng đề tài: “Tạo hứng thú học tập và nâng
cao nhận thức của học sinh thông qua việc tích hợp giáo dục về sử dụng hiệu
quả năng lượng và bảo vệ môi trường trong bài 27: Hệ thống cung cấp nhiên
liệu và không khí trong động cơ xăng” giảng dạy trên một số lớp mà tôi đang
dạy và đã lấy kết quả thống kê học sinh về mức độ cảm nhận đề tài này trên 5
lớp với kết quả như sau:
 Các lớp khi chưa ứng dụng đề tài thì mức độ cảm nhận kiến thức là:
Số HS

Số HS

đạt và trên đạt

không đạt

11B1

18 em = 45%

22 em = 55%


21 em = 51%

TT

Lớp

1

Ghi chú

 Các lớp khi ứng dụng đề tài thì mức độ cảm nhận kiến thức là:
Số HS

Số HS

đạt và trên đạt

không đạt

11B1

35 em = 87.5%

5 em = 12.5%

2

11B2


Lớp

1

Ghi chú

III – KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ:

17


1- Kết luận:
- Trong cách trình bày ở trên của tôi , ta thấy đề tài: “Tạo hứng thú học
tập và nâng cao nhận thức của học sinh thông qua việc tích hợp
giáo dục về sử dụng hiệu quả năng lượng và bảo vệ môi trường
trong bài 27: Hệ thống cung cấp nhiên liệu và không khí trong động
cơ xăng” là một phương pháp tích hợp giáo dục rất hay, giúp giải
quyết được vấn đề học sinh không bị nhàm chán kiến thức, qua đó các
em nhận thức được cách sử dụng hiệu quả năng lượng và bảo vệ môi
trường trong thời đại hiện nay khi mà nguồn năng lượng đang dần cạn
kiệt, tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng tăng. Đề tài không
những nâng cao nhận thức cho các em về sử dụng hiệu quả năng lượng
và bảo vệ môi trường mà còn giúp các em học sinh có ý thức tiết kiệm,
sử dụng hiệu quả nguồn năng lượng nói chung. Đồng thời đề tài còn
làm cho các em có sự tìm tòi và khả năng tư duy sáng tạo để có những
cải tiến quan trọng trong các lĩnh vực, đặc biệt là lĩnh vực kĩ thuật sau
này.
- Trên cơ sở đề tài này, giáo viên có thể mở rộng soạn tích hợp giáo dục
các bài khác trong chương trình.
2- Kiến nghị:

4- Phương pháp nghiên cứu…………………………………….Trang 3.
II- NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM…….……………Trang 4.
1- Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm………………..........Trang 4.

19


23-

Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm...Trang 5.
Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc giải pháp đã sử dụng để giải quyết

vấn đề………….Trang 6.
4- Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm………….………….....Trang 15.
III- KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ….………………………….Trang 16.
1- Kết luận…………………………………………………...Trang 16.
2- Kiến nghị……………………………………….................Trang 17.

TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1- Sách giáo khoa Công nghệ công nghiệp lớp 11- NXB giáo dục.
2- Tài liệu tập huấn: Dạy học tích hợp liên môn năm 2015 – Vụ giáo dục
3456-

trung học.
Giáo trình Ôtô - Nhà xuất bản khoa học kĩ thuật.
Giáo trình Động cơ đốt trong – NXB khoa học kĩ thuật.
Tạp chí ôtô của hãng ôtô Ford.
Tạp chí ôtô, xe máy của hãng TOYOTA.

20