SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRUNG TÂM GDTX QUAN HÓA
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TỔ CHỨC CÁC GAMESHOW
TẠO HỨNG THÚ HỌC MÔN NGỮ VĂN
TẠI TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN
Người thực hiện: Ngô Phi Hùng
Chức vụ: Phó Giám đốc
Đơn vị công tác: Trung tâm GDTX Quan Hóa
SKKN thuộc môn: Ngữ văn
THANH HÓA NĂM 2013
1
MỤC LỤC
Trang
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
II. THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1. Thực trạng
2. Kết quả của thực trạng
III. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
3.1. Phương hướng tổ chức gameshow
3.2. Cách thức tổ chức gameshow
Phần 1: KHỞI ĐỘNG
Phần 2: VƯỢT CHƯỚNG NGẠI VẬT
Phần 3: TĂNG TỐC
Phần 4: VỀ ĐÍCH
3.3. Kết quả
IV. Kết luận
1
1
1
2
động khác. Từ hiệu quả của việc tổ chức các gameshow, chúng tôi đã lựa chọn
vấn đề này làm đề tài cho việc viết sáng kiến kinh nghiệm năm học 2012 –
2013: Tổ chức các gameshow tạo hứng thú học môn Ngữ văn tại trung tâm
giáo dục thường xuyên. Chúng tôi mong rằng, những gameshow này ngày càng
được nhân rộng đến tất cả các trường học, tạo cho các em học sinh một sân chơi
lành mạnh và bổ ích.
II. THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1. Thực trạng
Kiến thức Ngữ văn của số đông học sinh tại các trung tâm GDTX nói riêng
và học sinh THPT nói chung còn rất nhiều hạn chế. Sách giáo khoa Ngữ văn bậc
THPT đã có nhiều đổi mới theo hướng tích hợp. Nhưng do nhiều nguyên nhân
khác nhau, nhiều học sinh vẫn chưa say mê học môn Ngữ văn. Hiệu quả dạy học
môn Ngữ văn cho học sinh vẫn chưa đạt được kết quả như mong muốn.
Qua thực tế giảng dạy và qua quá trình khảo sát chúng tôi nhận thấy học
sinh còn chưa thật sự say mê học môn Ngữ văn. Số học sinh mắc nhiều lỗi trong
khi nói và viết còn nhiều, sự say mê đọc sách và sáng tác văn học còn ít… Tất
4
cả những điều trên đã ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng dạy và học môn
Ngữ văn. Là người trực tiếp giảng dạy tại trung tâm GDTX Quan Hóa, huyện
Quan Hóa, tỉnh Thanh Hóa, chúng tôi nhận thấy cần phải có biện pháp thiết thực
để truyền cảm hứng cho học sinh trong việc học môn Ngữ văn.
2. Kết quả của thực trạng
Từ việc chưa thật sự yêu thích học môn Ngữ văn đã ảnh hưởng rất lớn đến
kết quả học tập. Kết quả khảo sát của chúng tôi trong năm học 2011 – 2012 cho
thấy. Số lượng học sinh mắc lỗi trong khi làm bài kiểm tra còn nhiều; số lượng
học sinh đạt học lực giỏi, khá môn Ngữ văn của nhà trường hằng năm rất thấp,
số lượng học sinh yếu, kém còn nhiều. Cụ thể được thể hiện qua các bảng thống
kê sau:
Bảng 2.1: Bảng kết quả lỗi dùng từ không chính xác
trong bài viết của học sinh
Giỏi Khá TB Yếu Kém
10 70 0 0 85 % 10% 5%
11 56 0 0 93% 5% 2%
12 48 0 0 95% 3% 2%
Thực hiện việc đổi mới phương pháp dạy học, ứng dụng công nghệ thông
tin vào trong bài giảng. Trong những năm qua, tại trung tâm GDTX Quan Hóa –
Thanh Hóa, chúng tôi đã đa dạng hóa việc dạy học và rèn luyện kĩ năng thực
hành môn Ngữ văn cho học sinh. Ngoài giờ học chính khóa chúng tôi tổ chức
các buổi ngoại khóa, câu lạc bộ, trò chơi về môn Ngữ văn qua đó tập cho học
sinh có một sân chơi bổ ích, truyền cho học sinh sự yêu thích về việc học môn
Ngữ văn đồng thời cũng tạo cho học sinh sự năng động, tự tin trong giao tiếp.
Chúng tôi đã học tập và áp dụng các gameshow của đài truyền hình Việt
Nam để tổ chức các gameshow Ngữ văn cho học sinh, bước đầu đã tạo được
hứng thú học tập và nâng cao chất lượng dạy học. Trong phần này, chúng tôi xin
6
giới thiệu một gameshow Ngữ văn, chúng tôi vừa thực hiện tại trung tâm GDTX
Quan Hóa – Thanh Hóa.
III. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
3.1. Phương hướng tổ chức gameshow
Để tổ chức các gameshow chúng tôi đã thành lập Hội đồng cố vấn. Hội
đồng gồm các thầy, cô giáo có năng lực về chuyên môn, yêu thích thơ, văn
Hội đồng có trách nhiệm chuẩn bị nội dung chương trình gồm câu hỏi, đáp án.
Để đảm bảo tính khách quan, tạo một sân chơi lành mạnh, các thành viên trong
Hội đồng không được để lộ thông tin. Nội dung kiến thức được chuẩn bị công
phu phù hợp với đối tượng học sinh. Các câu hỏi được sưu tầm, trích dẫn từ
nguồn tài liệu có uy tín, khi trích dẫn phải ghi rõ nơi xuất xứ của tài liệu.
Kinh phí tổ chức được chúng tôi lấy từ nguồn hỗ trợ của nhà trường, sự ủng
hộ của các thầy, cô giáo và một phần sự ủng hộ của các doanh nghiệp đóng trên
địa bàn huyện. Mục đích của chúng tôi là tổ chức ra một sân chơi lành mạnh, bổ
ích. Phần thưởng tuy nhỏ nhưng có giá trị rất lớn về mặt tinh thần, khuyến khích
Ăn gì to béo đẫy đà làm sao.
(Đáp án: Tú Bà)
B:
Râu hùm hàm én mày ngài,
Vai năm tấc rộng thân mười thước cao.
(Đáp án: Từ Hải)
C:
Ghế trên ngồi tót sổ sàng,
Buồng trong mối đã giục nàng kịp ra.
8
(Đáp án: Mã Giám Sinh)
D:
Tường đông lay động bóng cành,
Rẽ song, đã thấy Sở Khanh lẻn vào.
(Đáp án: Sở Khanh)
Ô 3: Các câu thơ sau được trích từ bài thơ nào, tác giả của bài thơ là ai ?
A:
Tuổi già hạt lệ như sương
Hơi đâu ép lấy hai hàng chứa chan.
(Đáp án: Khóc Dương Khuê – Nguyễn Khuyến)
B:
Anh bỗng nhớ em như đông về nhớ rét
Tình yêu ta như cánh kiến hoa vàng
Như xuân đến chim rừng lông trở biếc
Tình yêu làm đất lạ hóa quê hương.
(Đáp án: Tiếng hát con tàu – Chế Lan Viên)
C:
Anh đi bộ đội sao trên mũ
Mãi mãi là sao sáng dẫn đường
Em mãi là hoa trên đỉnh núi
4. Điền giành và dành vào chỗ trống ?
a) Chúng ta cần………cho trẻ em nhiều sự quan tâm.
b) Người đã ……… nhiều suy nghĩ để có một chiến lược phát triển.
c) Chúng ta………… được sự độc lập và chúng ta dành được thống nhất.
(Đáp án: a, b = dành; c = giành).
Ở đây xin có một mẹo phân biệt nhỏ (nhưng không phải là tuyệt đối) như
sau: khi nào lúng túng chưa biết viết giành hay dành, thì ta thử lần lượt thay hai
từ “dành dụm” và “giành giật” vào, nếu từ nào nghe xuôi tai hơn thì viết chính
tả theo từ đó, so sánh “Dành dụm / Dành thời gian để đọc sách” và “Giành giật
10
thời gian để đọc sách” (?!); “Giành giật / Giành thị trường” và “Dành dụm thị
trường” (?!).
Phần 3: TĂNG TỐC
Phần chơi này sẽ là phần giải đáp ô chữ. Các ô chữ lần lượt hiện ra theo
từng chủ đề như: ô chữ Tên nhân vật nữ trong tác phẩm văn học, Tên các nhà
văn, nhà thơ nổi tiếng của Việt Nam và thế giới, Quân đội nhân dân Việt Nam…
Các ô chữ này được chúng tôi sáng tác hoặc sưu tầm trên các tạp chí Văn học và
Tuổi trẻ, Thế giới trong ta, các bài viết đăng trên các tạp chí và sách báo xuất
bản tại Việt Nam.
Chẳng hạn ô chữ Tên nhân vật nữ trong tác phẩm văn học. Phần chơi này
nhằm giúp học sinh ôn lại kiến thức về các nhân vật trong các tác phẩm văn học.
Mỗi đoạn thơ nói về một nhân vật trong một tác phẩm. Học sinh có nhiệm vụ
đoán xem đó là những nhân vật nào và điền tên từng nhân vật vào ô chữ hàng
ngang. Sau khi hoàn thành hàng ngang bạn sẽ thấy một cụm từ ở hàng dọc.
1
2
3
4
5
6
11. Nông trường chan chứa ân tình
Mở ra hạnh phúc, bình minh cuộc đời
12. Sông Nhật lệ, mẹ kiên cường
Đò ngang chèo chống dẫn đường quân qua.
Hay ô chữ Nhận diện tên các nhà văn, nhà thơ Thanh Hóa. Ô chữ sẽ hiện
ra bảng các chữ cái ẩn dấu tên của các nhà văn, nhà thơ của tỉnh Thanh. Người
chơi có nhiệm vụ chỉ ra tên của những nhà văn, nhà thơ đó. Đối với từng tháng,
từng quý tùy theo từng chủ đề chúng tôi sẽ đưa ra những ô chữ phù hợp. Mỗi ô
chữ nhằm mục đích gợi nhớ kiến thức, đồng thời nhắc nhở các em nhớ tới các
ngày lễ lớn, nhớ tới những người đã hi sinh vì tổ quốc để có nền độc lập hôm
nay.
12
Phần 4: VỀ ĐÍCH
Luật chơi: Phần này sẽ có các gói câu hỏi 30, 40, 60 điểm với mức độ khó
dễ khác nhau. Mỗi đội chơi sẽ chọn gói câu hỏi và trả lời. Giám khảo căn cứ vào
các câu trả lời đúng để tính điểm.
1. Gói câu hỏi 30 điểm
Câu hỏi: Nhà văn nào đã đạt giải Nô-ben văn học năm 1965?
(Đáp án: Nhà văn Sô- lô- khốp)
Câu hỏi: Ai là người được Hoài Thanh xem là “nhà thơ mới nhất trong
các nhà thơ mới”?
(Đáp án: Xuân Diệu)
Câu hỏi: Ai là người được xem là “Mặt trời của thi ca Nga”?
(Đáp án: Pu-skin)
2. Gói câu hỏi 40 điểm
Câu hỏi: Ông vinh dự là người châu Á đầu tiên được nhận giải thưởng
Nô-ben văn học năm 1913. Ông là ai?
(Đáp án: Ta-go)
Câu hỏi: Vũ Trọng Phụng từng được mệnh danh là “Ông vua …đất Bắc
Kì”. Từ còn thiếu trong dấu (…) là từ nào?
Câu hỏi: Nhà văn nào được xem là “một định nghĩa về người nghệ sĩ”?
(Đáp án: Nhà văn Nguyễn Tuân)
3.3. Kết quả
Trong năm vừa học 2012 – 2013, chúng tôi đã tổ chức thành công các
gameshow Ngữ văn để không ngừng góp phần rèn luyện, gợi khả năng sáng tạo
và đặc biệt là truyền cho các em sự yêu thích học môn Ngữ văn. Kết quả của
những thành công trên được thể hiện qua bảng thống kê sau:
Bảng 2.6: Bảng kết quả xếp loại học lực môn Ngữ văn
Học lực
Giỏi Khá Trung bình Yếu, Kém
14
SL % SL % SL % SL %
10 73 3 4,1% 14 19,2% 56 76,7% 0 0
11 62 2 3,2% 10 16,1% 50 80,6% 0 0
12 50 2 4% 7 14% 41 82% 0 0
Qua bảng số liệu trên ta thấy, chất lượng học tập bộ môn Ngữ văn của học
sinh đã được nâng lên rõ rệt. Cụ thể, số lượng học sinh có học lực khá, giỏi tăng;
số học sinh trung bình, yếu giảm một cách rõ rệt.
IV. KẾT LUẬN
Qua việc tổ chức các gameshow cho học sinh chúng tôi nhận thấy sự hiểu
biết về môn Ngữ văn của học sinh đã được nâng lên rõ rệt, biểu hiện ở các mặt
sau:
1. Đối với học sinh: qua các hoạt động ngoại khóa này, các em đã có dịp
nghiên cứu kĩ hơn về lí thuyết để vận dụng vào thực hành. Các tổ, nhóm đã có
sự hợp tác, cộng tác với nhau để chuẩn bị nội dung cho các cuộc thi. Các hoạt
động này đã thu hút khá đông học sinh tham gia để cổ vũ cho bạn bè và đội
chơi. Bên cạnh nội dung cho các đội dự thi, Ban tổ chức còn có các câu hỏi dành
cho khán giả với những phần thưởng kèm theo tạo không khí sôi nổi, hấp dẫn.
Với các hình thức hoạt động này, việc học tập môn Ngữ văn của học sinh tại
trường trung tâm GDTX Quan Hóa đã trở nên hứng thú, hấp dẫn hơn. Kết quả