SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT XUÂN THỌ


Mã số:…………………
(Do HĐKH Sở GD - ĐT ghi)

……………………………………..
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“TẠO HỨNG THÚ HỌC TẬP LỊCH SỬ CHO HỌC SINH
THÔNG QUA CÁCH DẪN NHẬP BÀI HỌC LỊCH SỬ”

Người thực hiện: Nguyễn Thành Trung
Tổ chuyên môn: Sử - Địa - GDCD
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lí giáo dục:
- Phương pháp dạy học bộ môn:
- Phương pháp giáo dục:
- Lĩnh vực khác:...............................

Có đính kèm:

Mô hình

Phần mềm

Phim ảnh

Năm học: 2011 - 2012

Hiện vật khác

- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Dạy học môn Lịch sử
- Số năm có kinh nghiệm: 2 năm
- Sáng kiến kinh nghiệm đã có trong thời gian gần đây: Chưa thực hiện

3

Người thực hiện: Nguyễn Thành Trung


Trường THPT Xuân Thọ

Tạo hứng thú học tập lịch sử thông qua cách dẫn nhập…

MỤC LỤC
Mục lục........................................................................................................................... Trang 2
Lời giới thiệu............................................................................................................................. 3
MỞ ĐẦU.................................................................................................................................... 4
I. Lý do chọn đề tài..............................................................................................................4
II. Những thuận lợi và khó khăn khi thực hiện đề tài.......................................................4
II.1. Thuận lợi.................................................................................................................. 4
II.2. Khó Khăn................................................................................................................5
III. Mục tiêu......................................................................................................................... 5
IV. Nhiệm vụ........................................................................................................................ 5
V. Phạm vi nghiên cứu.........................................................................................................5
NỘI DUNG................................................................................................................................ 6
I. Cơ sở lý luận..................................................................................................................... 6
II. Cơ sở thực tiễn................................................................................................................6
III. Thực trạng dạy – học bộ môn lịch sử tại trường THPT Xuân Thọ...........................6
III.1. Ưu điểm.................................................................................................................. 6
III.2. Hạn chế................................................................................................................... 7

khái niệm lịch sử, hệ thống hoá các sự kiện lịch sử…); rèn luyện cho học sinh những kỹ năng có
thể áp dụng vào thực tiễn cuộc sống.
Cùng với các môn học khác, bộ môn lịch sử trong trường THPT góp phần bồi dưỡng cho
học sinh ý thức, trách nhiệm, tự giác tìm hiểu, khám phá khoa học; giáo dục lòng tự hào dân tộc,
tình yêu thiên nhiên, con người, tình yêu quê hương đất nước.
Vì vậy, có thể nói môn học lịch sử là một bộ môn không thể thiếu trong các trường THPT.
Tuy nhiên, hiện nay việc dạy – học bộ môn lịch sử đang gặp nhiều vấn đề nan giải. Vậy làm thế
để tiết học sử trở nên thật thú vị? Học sinh hứng thú tìm hiểu, khám phá; giáo viên hăng say,
nhiệt tình truyền đạt kiến thức? Sau thời gian giảng dạy tại trường THPT Xuân Thọ, mặc dù chỉ
mới được một thời gian ngắn (3 năm) nhưng trong suốt thời gian giảng dạy, tiếp xúc với nhiều
học sinh khác nhau và được sự chỉ bảo, giúp đỡ của các thầy cô đồng nghiệp đi trước, tôi cũng
đúc kết cho mình một vài kinh nghiệm trong việc giảng dạy bộ môn lịch sử trong trường THPT
theo hướng tích cực hơn. Trên cơ sở nghiên cứu các tài liệu có liên quan và qua kinh nghiệm thực
tế bản thân, tôi mạnh dạn đề xuất một yếu tố có thể tạo được hứng thú học tập lịch sử cho học
sinh THPT, đó là “tạo hứng thú học tập lịch sử cho học sinh thông qua cách dẫn nhập bài
học lịch sử”
Trong quá trình thực hiện đề tài sáng kiến kinh nghiệm của mình, tôi không tránh khỏi
những thiếu sót, mong nhận được sự góp ý từ quý thầy cô đồng nghiệp và tập thể sư phạm nhà
trường.
Tôi chân thành cảm ơn!

5

Người thực hiện: Nguyễn Thành Trung


Trường THPT Xuân Thọ

Tạo hứng thú học tập lịch sử thông qua cách dẫn nhập…


sử, nó tạo sự tò mò buộc các em phải đi tìm hiểu bài học để có thể giải thích được những thắc
mắc ban đầu.
- Hiện nay, phương tiện thông tin rất gần, rất phổ biến chính là Internet, giáo viên và học sinh
đều có thể dễ dàng tìm hiểu nhiều thông tin lịch sử thú vị liên quan đến bài học lịch sử.

6

Người thực hiện: Nguyễn Thành Trung


Trường THPT Xuân Thọ

Tạo hứng thú học tập lịch sử thông qua cách dẫn nhập…

II.2. Khó khăn
- Do xu thế phát triển của xã hội hiện nay đã tạo tâm lý cho đa phần học sinh và kể cả phụ
huynh thường xem bộ môn lịch sử trong trường phổ thông là môn phụ nên ít quan tâm đến.
- Về khách quan mà nói, tình hình học tập của học sinh chưa có sự đồng bộ, tỷ lệ học sinh yếu
kém vẫn còn nhiều, học sinh lười tìm tòi học hỏi. Do đó việc dạy - học lịch sử theo hướng tích
cực vẫn còn gặp nhiều khó khăn.
III. Mục tiêu
Bằng việc sử dụng cách dẫn nhập bài học lịch sử một cách thú vị kết hợp cùng những
phương pháp tích cực trong quá trình dạy – học, giáo viên dẫn dắt học sinh học tập một cách tích
cực, chủ động, sáng tạo, nắm vững những kiến thức cơ bản, từ đó xóa dần cái tâm lí chán nản khi
học lịch sử, học sinh không còn cảm thấy lịch sử là một bộ môn học quá khô khan, “khó nuốt”,
không còn mơ hồ về kiến thức lịch sử. Đó là cơ sở giúp người học có sự tò mò, hứng thú để tìm
hiểu học tập lịch sử.
Giúp giáo viên có sự nhìn nhận đúng về tầm quan trọng của việc phải cần có một phương
pháp dẫn nhập hấp dẫn, thú vị thì mới có thể tạo nên sự hứng thú học tập bước đầu cho học sinh
trong việc học tập lịch sử của chương trình phổ thông. Nhưng quan trong hơn hết là giúp học sinh

chí là sợ học sử. Vì vậy, làm thế nào để học sinh cảm thấy rằng học sử không phải là một “sự tra
tấn” mà ngược lại, các em cảm thấy thật thú vị khi được tìm hiểu về những gì thuộc về các em và
xã hội của các em. Do đó, việc tạo hứng thú cho học sinh thông qua những mẫu chuyện lịch sử,
hình ảnh, phim tư liệu liên quan đến bài học là rất cần thiết, người giáo viên cần tạo được hứng
thú tìm tòi, khám phá lịch sử ngay bước dẫn nhập vào bài mới.
Giáo sư Đặng Đức An trong khi biên soạn cuốn “những mẫu chuyện lịch sử thế giới” đã nói
rất hay rằng “những câu chuyện về lịch sử thế giới là nhằm bổ sung thêm những kiến thức lịch sử
thế giới và để minh hoạ thêm những bài học trong sách giáo khoa lịch sử ở phổ thông góp phần
làm cho bài học lịch sử thêm phần sinh động và thú vị”.
II. Cở sở thực tiễn
Ngày nay, đa phần học sinh vốn dĩ đã áp đặt suy nghĩ rằng “sử là một bộ môn quá khô khan,
quá dài vá khó học” cho nên tiết dạy – học lịch sử của cả thầy và trò đều rất nặng nề, căng thẳng,
giáo viên gặp quá nhiều áp lực trong việc dạy sử, trong khi đó thái độ học tập lịch sử của học sinh
chưa đúng với yêu cầu và vị trí của nó. Vì vậy, tôi cho rằng cách dẫn nhập vào bài học lịch sử là
rất quan trọng. Người giáo viên chúng ta cần tạo được hứng thú học tập lịch sử ngay từ bước đầu
tiên, chúng ta cần tạo ra một không khí thật sự thoải mái để học sinh cảm thấy không bị ép buộc
mà các em tự ý thức được muốn biết rõ hơn những gì mà ta vừa được nghe, vừa được thấy thì ta
cần phải tìm hiểu, khám phá bài học mới. Như vậy, tiết dạy – học sử của cả thầy và trò sẽ trở nên
thật thú vị. Từ đây, có thể kết luận rằng việc áp dụng một cách dẫn nhập bài học lịch sử thú vị
theo hướng tích cực gây hứng thú cho học sinh là yếu tố quan trọng và cần thiết đối với mỗi
người giáo viên dạy lịch sử.
III. Thực trạng dạy – học bộ môn lịch sử trường THPT Xuân Thọ
III.1. Ưu điểm
a. Về phía giáo viên
- Cả 4 giáo viên giảng dạy lịch sử đều còn rất trẻ, nhiệt tình và tâm huyết trong việc truyền
đạt kiến thức lịch sử cho học sinh.
- Các giáo viên luôn cố gắng tìm tòi và học hỏi kinh nghiệm trong việc đổi mới phương
pháp dạy học, phát huy tính tích cực của học sinh trong việc học tập lịch sử.
8


khan và khó nhớ, khó thuộc nên không mấy hứng thú tìm hiểu.
3. Điều tra cụ thể
Tôi được phân công trực tiếp đứng lớp giảng dạy 4 lớp 10 từ 10B10 đến 10B13, và một
thực tế cho thấy hầu hết các em học sinh đều cho rằng môn sử là bộ môn nhàm chán, giáo viên đa
phần chưa tạo được không khí hứng thú học tập lịch sử ở học sinh.
BẢNG TỶ LỆ MỨC ĐỘ HỌC SINH THÍCH HỌC SỬ
Lớp

Sĩ Số

Rất Thích

Thích

Bình
thường

Không thích

Hoàn toàn
không thích

SL

%

SL

%


5

3

7.5

10B11

41

0

0

2

4.9

28

68.3

6

14.6

5

12.2



2.3

10B13

44

0

0

3

6.8

34

77.3

5

11.4

2

4.5

IV. Giải pháp thực hiện việc tạo hứng thú học tập lịch sử cho học sinh thông qua cách dẫn
nhập bài học lịch sử.
Để thu hút được sự chú ý cũng như kích thích tính tò mò, muốn tìm tòi khám phá lịch sử

- Giáo viên có thể mở đầu bằng một câu hỏi thật đơn giản nhưng sẽ rất cuốn hút tính tò mò của
học sinh “Tại sao phần lịch sử thế giới cận đại, chúng ta lại mở đầu bằng các cuộc cách mạng tư
sản? Vậy cách mạng tư sản là gì? Nó có liên quan gì và tác động như thế nào đến tiến trình phát
triển của lịch sử xã hội loài người?”. Để giải đáp được những thắc mắc đó, cô và trò chúng ta sẽ
học một bài mới về cách mạng tư sản, đó là cuộc cách mạng tư sản Anh.
IV.2. Những hình ảnh liên quan trực tiếp đến bài học
Giáo viên cho học sinh xem những hình ảnh liên quan trực tiếp đến bài học, mà đó sẽ là
những hình ảnh mà các em có khả năng nhận biết được để các em cảm thấy được rằng thật sự
mình cũng không phải không biết gì về lịch sử, sau đó hỏi xem các em hình ảnh đó nói lên điều
gì?. Các em biết gì về những hình ảnh đó?
Ví dụ: Khi dạy bài 30: CHIẾN TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP CỦA 13 THUỘC ĐỊA ANH Ở
BẮC MỸ, giáo viên có thể cho học sinh xem những hình ảnh sau đây:

Tượng “Nữ thần tự do”

11

Người thực hiện: Nguyễn Thành Trung


Trường THPT Xuân Thọ

Tạo hứng thú học tập lịch sử thông qua cách dẫn nhập…

George Washington

Quốc kỳ của Mỹ

12


bản thân tôi nhận thấy rằng đây là những kinh nghiệm rất phù hợp với việc dạy – học sử trong
trường phổ thông hiện nay, nó kích thích được tính tò mò, muốn tìm hiểu lịch sử ngay từ khi bắt
13

Người thực hiện: Nguyễn Thành Trung


Trường THPT Xuân Thọ

Tạo hứng thú học tập lịch sử thông qua cách dẫn nhập…

đầu vào bài học, chính vì vậy đây có thể xem là một biện pháp góp phần phát huy tính tích cực,
chủ động học tập của học sinh.
Từ đây cũng nhận thấy được rằng thái độ, cách nhìn nhận của học sinh về bộ môn lịch sử đã
thay đổi, các em không cảm thấy quá nặng nề, quá nhàm chán mỗi khi vào tiết học lịch sử nữa.
Mà ngược lại các em cảm thấy thật thú vị khi được tự mình khám phá những kiến thức lịch sử có
liên quan đến cuộc sống hiện nay, bài học lịch sử trở nên gần gũi hơn đối với học sinh.
BẢNG TỶ LỆ MỨC ĐỘ HỌC SINH THÍCH HỌC SỬ
Lớp

Sĩ Số

Rất Thích

Thích

Bình
thường

Không thích

15

20

50

13

32.5

1

2.5

0

0

10B11

41

8

19.5

25

61


2.3

0

0

10B13

44

10

22.7

29

65.9

4

9.1

1

2.3

0

0


I. Kết luận
Với sáng kiến “tạo hứng thú học tập lịch sử cho học sinh thông qua cách dẫn nhập bài
mới” (thực nghiệm chương I: CÁC CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN (từ giữa thế kỷ XVI đến
cuối thế kỷ XVIII) thuộc phần lịch sử thế giới – chương trình lịch sử lớp 10), giáo viên có thể
dùng trong bất kỳ một tiết học sử nào cho tất cả các khối lớp. Muốn cho học sinh học giỏi sử,
trước tiên người giáo viên cần phải làm sao để các em không chán sử, sợ sử rồi sau đó là yêu sử,
mê sử. Tức là muốn đạt được một kết quả thật tốt trong việc dạy – học lịch sử, trước hết hãy chú
ý đến việc tạo cho học sinh sự hứng thú trong việc tìm hiểu và khám phá lịch sử.
Bên cạnh việc áp dụng sáng kiến này vào bài dạy lịch sử thì người giáo viên dạy sử phải
luôn biết rèn luyện, trao dồi thêm kiến thức lịch sử. Luôn chủ động tìm hiểu và nắm bắt những
thông tin mới có liên quan đến lịch sử. Tích cực trong việc trao đổi và học hỏi những kinh
nghiệm giảng dạy của các đồng nghiệp khác. Có như thế người giáo mới dần tự hoàn thiện bản
thân về chuyên môn, nghiệp vụ, kinh nghiệm dạy học tích luỹ ngày càng nhiều. Đó sẽ là những
kinh nghiệm đáng quý cho tất cả những giáo viên dạy bộ môn lịch sử trong suốt quá trình giáo
dục học sinh của mình.
II. Một số kiến nghị
- Thứ nhất, một thực tế rất rõ ràng là hiện nay nhà trường vẫn còn thiếu một số thiết bị liên
quan đến dạy – học lịch sử ở phổ thông như tranh ảnh, tư liệu…chính vì vậy việc áp dụng những
đồ dùng trực quan vào dạy học lịch sử còn rất hạn chế.
- Thứ hai, vì kiến thức lịch sử tương đối dài, đa số giáo viên đều sợ “cháy giáo án” nên thường
không dẫn nhập bài mới cho học sinh mà đi trực tiếp bài học, như thế làm học sinh cũng cảm thấy
nặng nề và giáo viên thì áp lực về thời gian. Cho nên, tôi nhận thấy rằng với một bài học lcịh sử,
người giáo viên cần đặt ra được đâu là kiến thức trọng tâm, cơ bản buộc phải giảng dạy cho học
sinh hiểu, đâu là kiến thức bổ trợ học sinh có thể tự tìm hiểu, từ đó phân bổ thời gian thật hợp lý
cho một tiết dạy – học lịch sử, và quan trọng là giáo viên không quên mở đầu bài dạy bằng những
sự kiện thật thú vị, luôn gây được hứng thú cho học sinh.
- Thứ ba, giáo viên cần có những cuộc thi liên quan đến lịch sử, có thể tổ chức cấp lớp, cấp
khối hay cấp trường nhằm hệ thống kiến thức lịch sử đã học của học sinh, có như thế học sinh sẽ
cảm thấy thoải mái hơn khi tiếp cận với bộ môn lịch sử.
- Cuối cùng, người giáo viên luôn biết vận dụng tốt các phương pháp dạy học lịch sử, luôn có


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Sách giáo khoa Lịch sử 10 - NXB GD - 2006
2. Những mẩu chuyện lịch sử thế giới - Đặng Đức An – NXB Giáo Dục - 2002
3. Phương háp dạy học lịch sử- Phan Ngọc Liên – NXB Giáo Dục - 2003
4. Con đường và biện pháp nâng cao hiệu quả dạy học lịch sử ở trường THPT - Ngô Minh Oanh
– NXB ĐHSP TPHCM - 2006
5. Sổ tay kiến thức lịch sử (phần lịch sử thế giới) - Phan Ngọc Liên - NXB Giáo Dục - 2003
6. Thuật ngữ khái niệm lịch sử phổ thong - Phan Ngọc Liên - NXB ĐHQG HN -2005
7. Sử dụng lược đồ trong SGK lịch sử theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh - Tưởng
Phi Ngọ - Hội nghị chuyên đề lịch sử.
8. Các trang Web:
- www.violet.com
- www.hinhanhlichsu.com
- www.youtube.com.vn
Và một số tài liệu khác.

17

Người thực hiện: Nguyễn Thành Trung


Trường THPT Xuân Thọ

Tạo hứng thú học tập lịch sử thông qua cách dẫn nhập…

PHỤ LỤC
Phụ lục 1: Hình ảnh, tư liệu liên quan đến đề tài.

Oliver Cromwell – Cách mạng tư sản Anh


20

Người thực hiện: Nguyễn Thành Trung


Trường THPT Xuân Thọ

Tạo hứng thú học tập lịch sử thông qua cách dẫn nhập…

Tấn công ngục Baxti – Cách mạng tư sản Pháp

21

Người thực hiện: Nguyễn Thành Trung


Trường THPT Xuân Thọ

Tạo hứng thú học tập lịch sử thông qua cách dẫn nhập…

Phụ lục 2:
PHIẾU ĐÁNH GIÁ THÁI ĐỘ HỌC TẬP MÔN LỊCH SỬ CỦA HỌC SINH
Trường:………………………………..
Lớp:……………….
Hãy đánh dấu X vào ô em chọn.
Em có thích học bộ môn lịch sử không?
1. Rất thích
2. Thích
3. Bình thường