CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc Lập - Tự Do - Hạnh phúc

MÔ TẢ SÁNG KIẾN

Mã số: ......................................
1. Tên sáng kiến: “MỘT SỐ BIỆN PHÁP TẠO HỨNG THÚ HỌC TẬP
CHO BỘ MÔN NGỮ VĂN TRUNG HỌC CƠ SỞ”
2. Lĩnh vực áp dụng: Môn ngữ văn cấp Trung học cơ sở
3. Mô tả bản chất của sáng kiến:
3.1. Tình trạng giải pháp đã biết:
Nếu như ở các bộ môn khác mà học sinh được học trong chương trình đã cung
cấp cho các em những tri thức hiểu biết về nguồn cội con người, về kiến thức khoa
học của nhân loại, về cuộc sống, sinh thái … thì bộ môn Ngữ văn cũng góp một phần
rất lớn và quan trọng cho sự phát triển toàn diện của các em. Bộ môn này giúp các em
rất nhiều trong giao tiếp, biết tạo lập được các loại văn bản, các em sẽ thấu hiểu,
thông thạo và giàu ngôn ngữ dân tộc. Đặc biệt là sự phân biệt và cảm thụ cái hay, cái
đẹp tinh hoa văn hoá nghệ thuật. Và đặc biệt bộ môn này trực tiếp giúp các em hình
thành ý thức, đạo đức, phẩm chất, nhân cách của con người.
Là một giáo viên trực tiếp đứng lớp giảng dạy bộ môn Ngữ văn Trung học cơ
sở. Mỗi lần lên lớp, bản thân luôn băn khoăn trước việc học của học sinh mình. Môn

Trang 1


ngữ văn cũng là một bộ môn quan trọng trong chương trình giáo dục. Nhưng tại sao
các em ít đạt điểm khá giỏi mặc dầu thang điểm cũng có 9,10; dù giáo viên rất nhiệt
tình giảng dạy? Hay các em chưa có hứng thú học văn? Khi lên lớp kiểm tra, phần
lớn học sinh kiến thức cũ thì không nhớ còn bài mới thì không soạn, có những em còn
chưa đọc trước văn bản ở nhà mặc dù giáo viên hướng dẫn về nhà thật cụ thể, rõ ràng.
Như vậy làm sao các em cảm thụ được văn bản chuẩn bị tìm hiểu? Vì thế, trong giờ

*Thứ nhất : Cho học sinh thấy được ý nghĩa của bộ môn đối với bản thân các em.
+ Trước hết giáo viên nêu vấn đề : Muốn làm một bài văn được trôi chảy, lưu loát ta
phải làm sao? Khi hoàn cảnh cần viết một lá đơn, một biên bản ta phải viết như thế
nào? Hoặc muốn viết một lá thư cho ai đó ta phải viết làm sao cho tốt ? Vậy phân
môn Tập làm văn sẽ giúp các em đáp ứng được yêu cầu đó.
+ Và cơ sở nào giúp em làm một bài văn, tạo một văn bản cho tốt? Khi giao tiếp tại
sao có người nói chuyện, trình bày một vấn đề rất trôi chảy, lưu loát. Nhưng lại có
người nói cứ ấp úng không tìm ra ngôn từ để giãi bày ý kiến? Đó là do họ chưa nắm
được từ vựng, nghĩa của từ … Học phân môn Tiếng Việt giúp các em được điều này.

Trang 3


+ Hơn thế nữa điều gì giúp các em phân biệt thiện, ác hiểu được đâu là lẽ phải, đâu là
sai trái, hiểu biết được cái hay, cái đẹp của cuộc sống, phần văn bản sẽ giúp các em
những điều này và thấu hiểu được tình người với nhau và cả một thế giới muôn hình
muôn vẻ được gởi gắm vào văn chương mà muốn tìm hiểu được chúng ta sẽ tìm hiểu
ở môn Văn học.
Với sự dẫn dắt đó sẽ giúp học sinh gây sự chú ý, tò mò, hứng thú cho từng tiết
học Ngữ văn.
*Thứ hai : Trong quá trình giảng dạy, giáo viên nên sử dụng những phương tiện dạy
học (Trình chiếu, tranh ảnh...), thường xuyên giới thiệu các tài liệu liên quan mà các
em có thể trực tiếp tham khảo có hiệu quả, khuyến khích các em tìm từ điển Tiếng
Việt, từ điển chính tả, từ điển văn học… để khắc sâu thêm vốn kiến thức.
*Thứ ba : Giáo viên nên tạo không khí cho lớp học thật nhẹ nhàng, thoải mái, không
nên dùng những lời nói xúc phạm đến học sinh, không ép buộc một cách gò bó vì văn
học không thể học trong cưỡng ép, căng thẳng mà phải gợi cho học sinh cách tự đặt
vấn đề để tìm ra kiến thức trong bài học.
Ví dụ 1 :Đối với văn bản.
Khi nghe đến tên một văn bản, trước tiết học, học sinh hãy tự đặt những câu hỏi



* Thứ tư: Hướng dẫn các em tìm hiểu, cách soạn bài trước khi học bài mới , làm sao
nắm bắt được nội dung kiến thức, mục đích bài học một cách ngắn gọn, dễ hiểu nhất.
Đặc biệt đối với văn bản nên hướng dẫn cách tóm tắt cho học sinh, làm được việc này
học sinh không còn thấy khó khăn nữa mà luôn sẵn sàng cho một tiết học.
* Thứ năm: Để tạo hứng thú cho tiết học, nên bắt đầu tiết học bằng một số hình thức
vào bài thoải mái không nặng nề cho cả tiết học. Từ khâu kiểm tra bài cũ đến khâu kết
thúc tiết học ( Trong khâu kiểm tra bài cũ giáo viên cần nêu những câu hỏi sao cho
phù hợp với từng đối tượng học sinh).
Ví dụ 1: Kiểm tra bài cũ học sinh quên phần nào đó có thể gợi mở hoặc bằng
cách kiểm tra phần khác. Vì học sinh cũng học bài nhưng có thể do hồi hộp nên trả lời
không được, không lưu loát. Nếu áp đặt cho học sinh điểm kém luôn sẽ gây ức chế
cho cả buổi học.
Ví dụ 2: Học sinh trả lời chưa lưu loát giáo viên hỏi thêm kiến thức trong giờ
giảng và cho thêm điểm điều này khuyến khích học sinh chú ý trong giờ học.
Ví dụ 3: Cách vào bài của một tiết học cũng gây hứng thú rất nhiều nó tạo sinh
khí cho tiết học. Như dạy bài “ Ca Huế trên sông Hương” ( Ngữ văn 7 – tập hai) giáo
viên giới thiệu bài bằng cách trình chiếu những danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử,
văn hóa như: Đại Nội – Huế, Thuyền rồng trên sông Hương, cầu Tràng Tiền, núi Ngự
Bình… để tạo sự hứng thú cho học sinh.
*Thứ sáu: Trong một bài dạy không nên bắt học sinh phải cố gắng trả lời các
câu hỏi trong sách giáo khoa bởi đôi khi trong sách giáo khoa câu hỏi khá khái quát

Trang 6


tổng hợp, học sinh trung bình yếu không trả lời được sẽ chán nản, tâm lý nặng nề khó
hiểu và trở nên lười xây dựng bài. Vì vậy, giáo viên nên chẻ nhỏ câu hỏi, có sự gợi ý
làm cho học sinh hiểu vấn đề, hăng hái học; học sinh trung bình yếu cũng thoải mái

Ví dụ: Giảng dạy bài “ Chiếc lá cuối cùng” của OHENRI ( Ngữ văn 8- tập một). Giáo
viên cho học sinh thấy được:
- Trong cuộc sống ta phải có một tình yêu thương cao cả của những người
nghèo khổ với nhau - tình yêu giữa người với người.
- Sức mạnh của tình yêu cuộc sống chiến thắng bệnh tật.
- Người ta có thể hy sinh mạng sống cho nhau .
Hay trong bài “ Hai cây phong” giáo viên cho học sinh cảm nhận được:
-Tình yêu quê hương của mỗi con người.
- Không quên quá khứ tuổi thơ, đừng bao giờ quên công ơn và tình cảm của
người thầy giáo, cô giáo đầu tiên của cuộc đời mình.
Như vậy học sinh sẽ thấy yêu thích Văn học hơn sau khi học những bài văn
bản.

Trang 8


* Thứ chín (Kiểm tra): Nên có sự kiểm tra thường xuyên, giáo viên trực tiếp
kiểm tra hoặc giao cho ban cán bộ lớp, cán sự bộ môn kiểm tra báo cáo. Giáo viên
khen ngợi, biểu dương kịp thời. . . và căn cứ vào chuyên cần đó đánh giá việc học tập,
điều này tạo thói quen học tập cho học sinh.
Và trong khâu phê điểm cũng cần có sự khuyến khích không nên quá khắt khe
với việc cho điểm cao.
* Thứ mười: Đây cũng là một biện pháp, việc làm không kém phần quan
trọng.. Đó là việc thực hiện trong thời gian củng cố - dặn dò. Giáo viên hướng dẫn cụ
thể cho học sinh một số kiến thức cần chuẩn bị cho tiết học tiếp theo những tài liệu
tham khảo, những kiến thức trọng tâm cần soạn ở bài sau (bằng những câu hỏi tư duy,
gợi ý), điều này gây sự ham thích tìm hiểu theo sự dẫn dắt, giới thiệu của thầy cô đã
gợi ý
Cuối cùng khi được kết hợp các biện pháp tạo hứng thú trên , học sinh không
thấy khó khăn trong giờ học ngữ văn nữa, lớp học trở nên sinh động hơn; học sinh


Trang 10


Trên đây là kết quả thu được qua việc áp dụng sáng kiến kinh nghiệm, tuy mới
là những ứng dụng ban đầu nhưng thấy được sự tiến bộ ở học sinh.
2.5. Tài liệu kèm theo: Không có.

…………Hết………..

Trang 11