I. MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai. Trẻ em là thế hệ tương lai của đất
nước, vì vậy việc quan tâm, bảo vệ, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ là
trách nhiệm và nghĩa vụ chung mỗi người, mỗi gia đình và toàn xã hội .
Bậc học mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân,
đặt nền móng đầu tiên cho việc giaó dục con người mới trong tương lai. Trường
mầm non là môi trường thuật lợi nhất cho việc hình thành và phát triển toàn diện
về nhân cách ban đầu, cũng như phát triển 5 lĩnh vực giáo dục của trẻ.
Muốn chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ tốt, phát triển cân đối, hài hoà
về mọi mặt thì nhà giáo dục phải tác động đến trẻ từ nhiều phía, bằng nhiều hình
thức, thủ thuật, phương pháp khác nhau như tổ chức và thực hiện tốt, đầy đủ,
nghiêm túc ba nội dung lớn đó là chăm sóc trẻ khoẻ mạnh thực hiện cân - đo khám sức khoẻ đúng theo định kỳ, được theo dõi trên biểu đồ tăng trưởng, vệ
sinh cá nhân, vệ sinh môi trường sạch sẽ, đảm bảo an toàn về thể chất và tâm lý
cho trẻ. Công tác nuôi dưỡng tốt chế biến thực phẩm theo đúng độ tuổi, ăn đủ
chất, đủ lượng, đảm bảo định lượng Klo theo quy định. Tổ chức các hoạt động
giáo dục linh hoạt, sáng tạo, xác định mục tiêu, lựa chọn nội dung chương trình
xây dựng mạng nội dung, mạng hoạt động, kế hoạch tuần, kế hoạch ngày, xác
định mục đích về kiến thức, kỹ năng, thái độ phù hợp với đặc điểm, khả năng
nhận thức của trẻ, tình hình thực tế của địa phương. Trẻ được tham gia vào các
hoạt động học như làm quen với chữ cái, tạo hình, âm nhạc, khám phá khoa
học…và tổ chức các chế độ, thời điểm trong ngày của trẻ như hoạt động góc,
hoạt động đi dạo, đi thăm , hoạt động lao động và các ngày hội, ngày lễ…vv
Với nhiều nội dung và bằng mọi hình thức, phương pháp khác nhau giáo
viên đó cung cấp, hình thành và củng cố, khắc sâu cho trẻ những kiến thức khoa
học đơn giản, những biểu tượng chính xác, đúng đắn về mọi sự vật và hiện
tượng xung quanh trẻ. Qua đú trẻ được khám phá, trải nghiệm, phát triển năm
giác quan của trẻ, như khả năng nghe, nhìn, sờ nắm, ngửi, nếm, kỹ năng quan
sát, so sánh, phân tích, tổng hợp, khái quát hóa, ý và ghi nhớ có chủ định, làm
giàu vốn từ , những mối quan hệ, tình cảm, giao tiếp ứng xử, kinh nghiệm sống
ở trẻ, đồng thời giỳp trẻ mở rộng vốn từ, phỏt õm chính xác và diễn đạt ngôn

cá nhân hoặc hoạt động nhóm, trẻ tham gia tích cực, tạo cơ hội cho trẻ bọc lộ
khả năng, qua đó cung cấp kiến thức, kỹ năng cho trẻ nhằm giúp phần hình
thành và phát triển nhân cách cho trẻ mầm non cũng như năm lĩnh vực phát triển
giáo dục. Môi trường giáo dục phù hợp, đa dạng sẽ gây hứng thú cho trẻ, giúp
phần hình thành và nâng cao mối quan hệ thân thiện, mạnh dạn, tự tin trong giao
tiếp giữa giáo viên với trẻ, trẻ với trẻ…vv
Là một chuyên viên phòng GD & ĐT, làm công tác quản lý, chỉ đạo chất
lượng chuyên môn các trường mầm non, để đảm bảo được các yêu cầu về nội
dung của chuyên đề với sự chỉ đạo của Sở GD & ĐT, so với kết quả đạt được
qua những năm triển khai và tổ chức thực hiện ở địa phương thì chưa đáp ứng
được chất lượng theo yêu cầu . Chính vì thế tôi mạnh dạn đưa ra một số biện
pháp triển khai và chỉ đạo chuyên đề xây dựng môi trường giáo dục trong
trường mầm non. Mục đích là để cho các cán bộ quản lý và giáo viên hiểu ra
được tầm quan trọng, ích lợi và cấu trúc của môi trường giáo dục trong trường
mầm non, tận dụng được các nguồn nguyên vật liệu đa dạng, sắn có ở địa
phương, các nguyên vật liệu phế thải, nguyên vật liệu thiên nhiên để tạo môi
trường vật chất trong trường mầm non, phát triển tiềm năng sáng tạo, tính kiên
trì, khoa học, yêu cái đẹp , thích làm ra cái đẹp, biết bảo vệ cái đẹp, sự khéo tay
của giáo viên và trẻ. Các mối quan hệ, giao tiếp, ứng xử văn minh trong nhà
trường, nhóm, lớp thực sự là một nét đẹp, là môi trường giáo dục trong sáng, là
tấm gương cho trẻ noi theo.
với hy vọng những đóng góp nhỏ bé này của tôi sẽ góp một phần nào về
nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng sư phạm cho đội ngũ cán bộ
quản lý, giáo viên và chất lượng toàn diện trên trẻ. Qua đó cũng để đáp ứng và
theo kịp với yêu cầu chất lượng của chương trình giáo dục mầm non hiện nay.
2. Mục đích nghiên cứu:
- Nhằm nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng sư phạm cho
đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên
- Nhằm hình thành và phát triển nhân cách ban đầu. Nâng cao chất lượng
toàn diện về năm lĩnh vực giáo dục cho trẻ.

đồ chơi, nguyên vật liệu đa dạng, phong phú, hấp dẫn trẻ; sắp xếp và bố trí đồ
dùng, đồ chơi hợp lý, đảm bảo an toàn và đáp ứng mục đích giáo dục; có khu
vực hoạt động bố trí phù hợp, linh hoạt, mang tính mở, tạo điều kiện dễ dàng
cho trẻ tự lựa chọn và sử dụng đồ vật, đồ chơi tham gia hoạt động và tuận lợi
cho sự quan sát của giáo viên.
- Môi trường cho trẻ hoạt động ngoài trời: Gồm có sân chơi và sắp xếp
thiết bị chơi ngoài trời; khu chơi với cát, đất, sỏi, nước; bồn hoa, cây cảnh, nơi
trồng cây và khu vực nuôi úac con vật.
* Môi trường xã hội: Môi trường chăm sóc, nuôi dưỡng, gíao dục trong
trường mầm non cần phải đảm bảo an toàn về mặt tâm lý, tạo thuận lợi giáo dục
các kỹ năng xã hội cho trẻ; trẻ thường xuyên được giao tiếp, thể hiện mối quan
hệ thân thiện giữa trẻ với trẻ, giữa trẻ với người xung quanh; hành vi, cử chỉ, lời
nói, thái độ của giáo viên đối với trẻ và những người khác luôn mẫu mực để trẻ
noi theo.
- Căn cứ vào tài liệu hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáo dục
mầm non từ 3-36 tháng tuổi, 3-4 tuổi, 4-5 tuổi, 5- 6 tuổi của nhà xuất bản giáo
dục Việt Nam: Tổ chức môi trường giáo dục hoạt động của trẻ trong trường,
nhóm, lớp có vai trò quan trọng đối với sự phát triển về thể chất, ngôn ngữ, trí
3


tuệ, tình cảm – xã hội, khả năng thẩm mỹ, sáng tạo của trẻ. Vì vậy xây dựng, bố
trí và tổ chức môi trường cho trẻ chơi và hoạt động cần đảm bảo trên nguyên tắc
cho trẻ “ Chơi mà học ” “ Học bằng chơi”.
- Thực hiện tài liệu bồi dưỡng hè hàng năm , tài liệu bồi dưỡng thường
xuyên cán bộ quản lý và giáo viên mầm non năm học 2014-2015, 2015-2016
của Bộ Giáo dục và đào tạo: Môi trường giáo dục trong trường, nhóm, lớp mầm
non có vai trò quan trọng đối với sự phát triển năm lĩnh vực giáo dục của trẻ.
+ Khi xây dựng và tổ chức cho trẻ hoạt động trong môi trường giáo dục
giáo viên phải xác định mục đích của từng loại hoạt động, của mối loại tranh

Thực hiện tốt các Nghị quyết, Nghị định, Quyết định, văn bản, Đề án về phát
triển GDMN từ Trung ương đến địa phương, trong năm qua phong trào giáo
dục mầm non huyện Nga sơn đã đạt được những thành tích đáng kích lệ và đang
làm cho ngành học thay đổi vượt bậc cả về số lượng và chất lượng.
* Phát triển quy mô :Năm học 2015-2016.
4


SỐ
TRƯỜNG

NHÀ TRẺ

MẪU GIÁO

Số nhóm
Số cháu
Số
Số cháu
quản lý
lớp
74
1563/4081= 38,3% 172
5473/5626= 97,3%
* Cơ sơ vật chất – Trang thiết bị trường học:
Với mục tiêu, phương châm và ý chí quyết tâm của úac cấp lãnh đạo lấy
khẩu hiệu “ Tất cả đầu tư cho giáo dục ” xây dựng cơ sở vật chất trường, lớp
khang trang sạch, đẹp để tạo điều kiện cho con em học tập tốt. Đảng bộ và nhân
dân trong huyện đã đóng góp nhiều công sức, tiền của để xây dựng, tu sửa
trường lớp. Hiện nay hệ thống phòng học đủ diện tích theo yêu cầu chuẩn ấm về

Phòng
kiên cố

Phòng
cấp 4

201

41

Phòng
Bàn
làm ghế quy
mới
cách
14

3518
bộ

* Trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý – giáo viên- nhân viên:
Đội ngũ cán bộ quản lý – giáo viên nhiệt tình, ham học hỏi, tích cực tham
gia học tập qua các lớp đào tạo, tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao trình độ
chuyên môn, năng lực nghiệp vụ và hào hứng tham gia vào các phong trào, hoạt
động do ngành phát động, luôn đoàn kết, nhằm xây dựng, púat huy truyền thống
tốt đẹp của ngành học, nên đã thu hút được sự quan tâm, gây được lòng tin cho
cấp uỷ đảng, chính quyền, nhân dân địa phương đặc biệt là các bậc phụ huynh
có con, em trong độ tuổi tín nhiệm phấn khởi đưa con, em đến trường đi học.
Danh
mục

1
32
25
13
0
70
GV+NV
561
327 234 135 270 156
0
138
4
396
Tổng số
631
396 235 167 295 169
0
138
4
396
Tham gia hội thi cấp tỉnh của giáo viên và học sinh hàng năm; Luôn đạt
được giải cao và được Sở GD & ĐT đánh giá cao về chất lượng giáo dục toàn
diện của huyện.
2.2. Khó khăn:
5


Bên cạnh những kết quả đã đạt được, bậc học mầm non huyện Nga sơn
cũng còn một số bất cặp và khó khăn.
Nhân dân bị mất mùa liên tục, nhiều năm liền, đặc biệt là 12 xã ven biển,

theo các nội dung và tiêu chí đạt được như sau ( kết quả năm học học 20152016)
* Đối với nhà trường: 27 trường theo thang điểm 100 điểm
Chất
lượng
XDKH
chỉ đạo
20đ
22

Chất
lượng
Bồi
dưỡng
CBGV
20 đ
18

Đầu tư
CSVCTTbị, đồ
dùng, đc.
20 đ
21

XD khuôn
viên trong,
ngoài nhà
trường xanh,
sạch, đẹp
20 đ
19

81.4

66.66

77.77

70.37

85

22.2

29.6

33,4

14.8

* Đối với giáo viên xây dựng môi trường trên nhóm, lớp:
XD
ND, HT PP tổ
Công tác
Nắm vững
Xếp loại chung
môi
xây
chức
tuyên
Yêu cầu,
trường

361
336
72 95 160 86
17.4 23 38.8 20.8
Tỷ lệ
86.6
83
81
87
81.3
* Đối với cháu: tổng số 6037 ( trong đó nhà trẻ 1563; MG 5473 )
Tiêu chí 1
Nề nếp chào hỏi,
nói năng, đi
đứng thể hiện
thái độ, kỹ năng
giao tiếp tình
cảm, ứng xử.
NT
MG
860
3312
55%
60,5%

Tiêu chí 2
Trẻ hứng thú, tích
cực, biểu hiện khả
năng tự lực, sáng
tạo trong khi tham

943
60,3%

MG
3756
68,6%

* Kết luận : Tất cả những vấn đề trên đây đó ảnh hưởng không nhỏ đến chất
lượng giáo dục cũng như việc hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho
trẻ. Vì vậy cần phải được khắc phục, qua tình hình nghiên cứu cụ thể về thực
trạng, bản thân tôi đã chủ động xây dựng kế hoạch và tìm ra những biện pháp
quản lý, chỉ đạo thích hợp , phù hợp với thực tiễn của các nhà trường, giáo viên,
trẻ trong thời gian tới, để đáp ứng kịp thời với yêu cầu đổi mới của chương trình
giáo dục mầm non hiện nay.
3. Các giải pháp để tổ chức thực hiện:
3.1.Quan tâm đến công tác xây dựng, bồi dưỡng nâng cao năng lực
nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên
Hoạt động quản lý giáo dục ở các trường học là một hoạt động chuyên
biệt. Muốn làm được công tác quản lý, đòi hỏi phải qua tuyển chọn và đào tạo
theo một chương trình, nội dung, phương pháp nhất định. Hoạt động quản lý là
một hoạt động có tính sáng tạo, nên đòi hỏi người lãnh đạo phải có khả năng tư
duy, có sự nhanh nhạy và quyết đoán cao, chuẩn hoá về trình độ học vấn. Ngoài
ra người cán bộ quản lý phải có đức hy sinh, có tính say mê công việc, có khả
7


năng giao tiếp, ứng xử xã hội, có uy tín với đồng nghiệp, với mọi người. Vì vậy
đối với tất cả CBQL đương chức chưa được học qua lớp quản lý giáo dục phải
tạo điều kiện cho họ đi học, thông qua các lớp đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao
trình độ chuyên môn, năng lực nghiệp vụ cho họ. Đảm bảo việc đề bạt CBQL

- Tập huấn các môđun cho CBQL và GVMN;
- Tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục, quy trình và chu kỳ kiểm định chất
lượng giáo dục trường mầm non;
- Triển khai các văn bản quy phạm pháp luật về giáo dục mầm non;
- Chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ mầm non;
- Hướng dẫn thực hiện tích hợp trong tổ chức hoạt động giáo dục ở trường mầm
non. Hướng dẫn tổ chức chơi ngoài trời. Giao tiếp với trẻ mầm non;
- Quan sát, đánh giá trẻ và lập kế hoạch trong giáo dục mầm non.
- Hướng dẫn thực hiện chương trình giáo dục MN và hướng dẫn sử dụng bộ
chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi.
8


- Hướng dẫn hoạt động giáo dục âm nhạc: Kỹ năng ca hát, nghe hát, sử dụng các
loại nhạc cụ.
- Hướng dẫn xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm…vv

Hình ảnh: Thảo luận tập huấn nội dung lấy trẻ làm trung tâm
Ngoài lớp bồi dưỡng về lý thuyết, Phòng GD & ĐT cũng quan tâm đến
việc bồi dưỡng ở các trường trọng điểm, lớp điểm. Năm bắt đầu triển khai
chuyên đề phòng GD chọn trường đã đạt chuẩn quốc gia, là trường trọng điểm
của huyện và những giáo viên có trình độ chuyên môn, kỹ năng sư phạm, có tinh
thần trách nhiệm yêu nghề, mến trẻ và có khả năng sáng tạo để xây dựng trường
điểm, lớp điểm. Đó là trường mầm non Thị Trấn – Nga sơn : Gồm 4 nhóm, lớp.
+ Nhóm trẻ: Cô PhạmThị Sâm
+ Lớp MG bé: Cô Lê Thị Hương
+ Lớp MG nhỡ: Cô Mai Thị Hoà
+ Lớp MG lớn: Cô Mai Thị Thuý
Trước hết phòng GD & ĐT đã cùng với Ban chất lượng của ngành, Ban
giám hiệu nhà trường và giáo viên lớp điểm xây dựng kế hoạch chỉ đạo và tổ

đã chỉ đạo nhân thành 3 trường điểm đó là trường MN Nga Thành, Nga Giáp,
Thị Trấn nằm ở 3 cụm chuyên môn, phòng GD tổ chức cho các cụm đi kiểm tra
chéo và đánh giá xếp loại cụ thể từng nội dung của từng giáo viên, của trường.
Nhờ vậy mà các trường đó nhận được những bài học kinh nghiệm tốt của lớp
điểm, trường điểm nhân diện ra toàn trường, toàn ngành nhanh và có chất lượng
để tiếp tục tổ chức thực hiện đúng với thực tế, phù hợp ở tại từng đơn vị.
Ngoài ra Phòng GD & ĐT cũng tổ chức, thành lập đoàn đi học tập thực
tế , trao đổi, rút kinh nghiệm ở một số trường bạn trong tỉnh và ngoài tỉnh: Như
trường MN Hoa Mai, Tân Sơn, Lam Sơn, trường Thi-TP Thanh Hóa, trường MN
nhà may xi măng, MN Phú Sơn, MN Ba Đình-Thị Xã Bỉm Sơn, trường MN
Nam Thành-Thị xã Ninh Bình…vv qua những lần như vậy đội ngũ CBQL và
chị em giáo viên được bồi dưỡng thêm về kiến thức và nâng cao về năng lực
chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ sư phạm, đặc biệt là phát huy được tính sáng
tạo, sự khéo léo và tính thẩm mỹ mang chất nghệ thuật cao. Đặc biệt là môi
trường xã hội trong các nhà trường phải xây dựng được các mối quan hệ lành
mạnh, gần gũi, thân thiện từ trong các hành động, cử chỉ, lời nói giao tiếp, ăn,
mặc đều mang phong cách sư phạm và là một tấm gương cho trẻ học tập.
* Kết quả: Năm học 2016-2017 có 27/27 trường đã xây dựng được môi
trường giáo dục trong và ngoài nhóm, lớp; trên 90% số CBQL, GVMN nắm
vững mục đích, vai trò, ý nghĩa, nội dung, yêu cầu của việc xây dựng môi
trường giáo dục và có những hình thức, phương pháp sáng tạo trong việc tổ chức
cho trẻ hoạt động trải nghiệm.
10


3.2.Tạo môi trường giáo dục xung quanh trẻ.
Bản thân tôi nhận thức rằng công việc phải làm trước tiên khi triển khai
chuyên đề xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non là phải tạo môi
trường mẫu mực, lành mạnh, nội dung sinh động, hình thức phong phú, hấp dẫn
ở xung quanh trẻ. Là xây dựng một môi trường an toàn, thân thiện, ấm cúng,

+ Đồ chơi tự tạo là làm bằng những nguyên, vật liệu sẵn có ở địa phương,
phế thải, thiên nhiên dễ tìm, không tốn kém, đảm bảo vệ sinh, an toàn, trẻ tích
cực tham gia vào các hoạt động, thường xuyên giúp trẻ đổi mới, phong phú, đa
dạng về chủng loại và đặc biệt là phát huy được tính sáng tạo, độc lập của trẻ…
* Sắp xếp không gian và trang bị đồ chơi gọn gàng, ngăn nắp để trẻ dễ
nhìn, dễ thấy, dễ lấy và dễ cất, nguyên, vật liệu đa dạng sử dụng để căn phòng
của nhóm, lớp trở thành môi trường học tập an toàn, thoải mái có nhiều lựa chọn
nhằm kích thích trẻ khám phá và tìm tòi cái mới lạ, giúp trẻ phát triển toàn diện.
11


+ Cách trang trí, trưng bày đồ dùng, hình ảnh cần an toàn, hấp dẫn và phù
hợp với tính chất của từng hoạt động, độ tuổi, vừa tầm mắt của trẻ và nội dung
của từng chủ đề...
Ví dụ: Xây dựng môi trường ngoài lớp học như : Xây dựng góc tuyên
truyền phụ huynh phải có đủ nội dung về chăm sóc-nuôi dưỡng-gíao dục trẻ, có
bài viết tuyên truyền về phòng, chống các dịch, bệnh theo mùa, phòng chống
suy dinh dưỡng thể nhẹ cân, thể thấp còi, béo phì, các chuyên đề trọng tâm, có
hình ảnh đẹp để thu hút sự chú ý của phụ huynh và trẻ, hình ảnh trang trí các
mảng tường bằng cỏ, cây, hoa lá, các con vật ngộ ngĩnh, các câu chuyện cổ tích.
Đặc biệt là ở các bậc cầu thang, các loại cây ở sân trường, vườn rau, vườn cổ
tích, các phòng chức năng, phòng học đều gắn các chữ số, chữ cái, gắn từ để cho
trẻ chơi mà học.
*Xây dựng các góc mở ở trong và ngoài nhóm, lớp: ở mỗi nhóm, lớp, nhà
trường lên kế hoạch chỉ đạo xây dựng các góc như : Góc phân vai, góc xây
dựng, góc khám phá khoa học/ thiên nhiên, góc nghệ thuật, góc, sách…đúng với
nội dung theo độ tuổi.
Ví dụ: Góc xây dựng phải được sắp xếp hợp lý và hấp dẫn đối với trẻ, có
đầy đủ các vật liệu xây dựng đa dạng, phong phú và thể hiện các chủ đề học tập
khác nhau, được sắp xếp ở nơi dễ lấy, dễ nhìn thấy và có đủ khoảng không gian

theo khoa học bằng ngôn ngữ, bằng hình ảnh. Vẽ cảnh, hình ảnh các câu chuyện
cổ tích, bài thơ, các hiện tượng tự nhiên, các con vật gần gũi ở xung quanh trẻ.
+ Các phòng học, phòng chức năng có biển tên quy định, có cổng, biển
trường, tường, hàng rào bao quanh phối hợp các màu sắc đẹp, thông qua đó để
giáo dục cho trẻ nhận biết, phân biệt và gọi đúng tên các màu cơ bản xanh- đỏvàng…
+ Sân quy hoạch có sân chơi chung, sân chơi với đồ chơi ngoài trời, sân
chơi giao thông… có cây ăn quả, cây bóng mát, cây cảnh, cây hoa, cây cỏ có
gắn từ, tên các loại cây. Vườn rau được quy hoạch theo từng luống, từng khu,
từng loại rau, như rau ăn củ, rau ăn lá, rau ăn quả, rau thơm, vườn thiên nhiên,
vườn cổ tích, các đồ chơi ngoài trời phải đẹp và có gắn tên gọi của từng loại cây,
từng chủng loại…
+ Ngoài các nội dung cho trẻ được khám phá trong và ngoài nhóm, lớp,
các nhà trường còn phải xây dựng kế hoạch thời gian cụ thể tổ chức cho trẻ đi
dạo, đi thăm cánh đồng lúa, ngô, koai, cói, những khu di tích lịch sử của địa
phương, các công trình, làng nghề, con mương, kênh rạch, nghĩa trang liệt sĩ…
để cho trẻ được làm quen, tiếp xúc với môi trường bên ngoài nhà trường. Qua đó
để trẻ nhận biết, phân biệt, khám phá mọi sự vật, hiện tương ở xung quanh trẻ ,
nhằm kích thích sự tò mò, ham hiểu biết và phát triển trí thông minh, ngôn ngữ
mạch lạc, mở rộng vốn từ, giáo dục tình yêu quê hương, đất nước cho trẻ.
* Môi trường vật chất vô cùng quan trọng, môi trương xã hội chúng ta lại
càng phải quan tâm hơn. Vì vậy tôi chỉ đạo các trường xây dựng một môi trường
sư phạm thực sự đoàn kết, mỗi cán bộ, giáo viên phải gương mẫu đối với trẻ,
thực sự là một tấm gương cho trẻ học tập. Đó là từ cách ăn mặc, cử chỉ, lời nói,
tác phong đối với trẻ phải nhẹ nhàng, âu yếm, gần gũi , yêu thương trẻ đúng
mực. Ban giám hiệu nhà trường chủ động phối, kết hợp chặn chẽ với các đoàn
thể trong trường như chi bộ Đảng, Công đoàn, Đoàn thanh niên, hội cha mẹ phụ
huynh …phát động theo từng đợt, từng chủ đề, chủ điểm..
Vớ dụ: Chọn các chủ điểm để phát động phong trào cho thông, phù hợp
với ngày hội của trẻ như “ Nói lời hay, làm việc tốt “ “ Cô bác mẫu mực” “ cô
giáo như mẹ hiền “…

Các hoạt động đón, trả trẻ hàng ngày, hoạt động góc, hoạt động ngoài trời,
lao động, đi dạo, đi thăm…đều là những dịp để trẻ bọc lộ cá tính, sở thích, cách
ứng xử, lời ăn, tiếng nói của mình. Các nhà trường chỉ đạo tất cả giáo viên phải
linh hoạt. sáng tạo, có nhiều hình thức, thủ thuật, biện pháp hay để tổ chức,
hướng dẫn trẻ hoạt động, khơi gợi ở trẻ tính tò mò ham hiểu biết, thích khám
phá những điều mới lạ, luôn gần gũi và uốn nắn những sai sót của trẻ trong mọi
hoạt động, hành vi, lời nói, nhằm để kích thích trẻ chủ động, tích cực tham gia
hoạt động. Điều này rất phù hợp với đặc điểm tâm, sinh lý của trẻ mầm non là
mau nhớ nhưng cũng chóng quên. Tổ chức cho trẻ hoạt động, trải nghiệm với
môi trường giáo dục có nhiều ưu thế nâng cao về kiến thức, kỹ năng, tính chú ý,
ghi nhớ có chủ định, tính khéo léo, kiên trì, tính sáng tạo và mở rộng vốn hiểu
biết cho trẻ về thế giới xung quanh.

14


Hình ảnh: Cô cùng trẻ chăm sóc cây xanh.
Ví dụ: Trong các hoạt động học với chủ đề: Thế giới động vật:
Đề tài: Bé làm quen với các con vật đáng yêu:
Ngoài thời gian cô cung cấp nội dung, yêu cầu, kiến thức, kỹ năng, cho
trẻ quan sát, đàm thoại, so sánh qua tranh ảnh, vật thật, mô hình, hình ảnh động
trên màn chiếu. Cô còn tổ chức cho trẻ chơi các loại trò chơi củng cố để khắc
sâu kiến thức, trẻ được thực hành trải nghiệm, tích cực tham gia vào các hoạt
động như trò chơi chọn tranh theo yêu cầu của cô, nặn các con vật, tích hợp vận
động bật lên ghép tranh, chuyển thức ăn cho các con vật, thử tài của bé quan sát
xem xung quanh lớp có những nhóm con vật nào, môi trường sống ở đâu và có
số lượng là bao nhiêu...vv
Ví dụ: Trong hoạt động góc: Muốn cho trẻ tích cực hoạt động và phát huy
tính sáng tạo ở trẻ ( góc sách, góc tạo hình ) giáo viên gợi ý cho trẻ làm bưu
thiếp chúc mừng ngày sinh nhật của Bác Gấu… trẻ phải biết cắt – dán, trang trí

qua đó hướng dẫn trẻ thực hiện tốt chuyên đề GD an toàn giao thông cho trẻ
trong trường mầm non.
Bố trí các thùng rác phải có nắp đậy để đúng nơi quy định. Tạo thói quen
cho trẻ và phụ huynh, khi cho trẻ ăn quà xong phải biết bỏ túi, hộp vào thùng
rác, không vứt rác ra sân trường. Mỗi khi cô tổ chức cho trẻ ra chơi ở sân
trường, ra thăm vườn hoa, vườn rau… khi thấy lá rụng, môi trường bẩn cô và trẻ
cùng tham gia quét dọn vệ sinh, hót lá bỏ vào thùng rác. Sau mỗi ngày phải xử
lý thùng rác và làm vệ sinh sạch sẽ, khơi thông cống, rãnh, không để bốc mùi
trong khu vực trường mầm non, không vẽ bẩn lên tường.

16


Hình ảnh: Trường xanh sạch đẹp có trang bị thùng rác BVMT
* Kết quả: 27/27 trường sân chơi có đồ chơi ngoài trời, có cảnh quan sư phạm,
vệ sinh môi trường luôn xanh-sạch-đẹp, có vườn rau, 19/27 trường có vườn cổ
tích, Vườn cây ăn quả của bé…vv
3.5. Phối kết hợp với các bậc phụ huynh, các ban ngành, đoàn thể
trong và ngoài nhà trường để triển khai và tổ chức thực hiện tốt chuyên đề
xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non:
Công tác phối kết hợp với các bậc cha mẹ, các ban, Ngành, Đoàn thể có ý
nghĩa vô cùng quan trọng và là nhiệm vụ thiết thực của từng nhóm, lớp và
trường mầm non góp phần thực hiện tốt mục tiêu chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo
dục trẻ. Tạo nên sự liên kết giữa trường, lớp, nhóm và cha mẹ, cộng đồng xã hội,
nhằm chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình CS-ND-GD trẻ, đáp
ứng kịp thời những nhu cầu phát triển của trẻ về các mặt: Thể chất, tinh thần,
nhận thức, tình cảm, thẩm mỹ, ngôn ngữ, giao tiếp ứng xử, giáo dục cá biệt…tạo
các điều kiện tối ưu cho việc thực hiện có hiệu quả chất lượng toàn diện trên trẻ.
+ Có tác dụng lớn tạo được sự thống nhất giữa gia đình và trường, nhóm,
lớp, các đoàn thể về việc CS-ND-GD trẻ.

cải tạo trường, lớp, mua sắm đồ mẹ của nhóm, lớp
dùng, đồ chơi, trang thiết bị cho
lớp học
............ ..................................................
...............................
Tháng 5
Chính vì vậy tất cả mọi công việc, mọi hoạt động của ngành cũng như của
trường mầm non muốn đạt kết quả tốt đều không thể không có sự ủng hộ, đóng
góp và phối kết hợp thường xuyên, chặn chẽ của phụ huynh, các đoàn thể trong
và ngoài nhà trường. Vì vậy khi bắt đầu triển khai chuyên đề phòng GD - ĐT đã
chỉ đạo các nhà trường ngay trong buổi họp phụ huynh đầu năm các nhà trường
phải thông báo rõ mục đích yêu cầu của chuyên đề với phụ huynh và đề nghị với
ban chấp hành phụ huynh trường và hội phụ huynh từng lớp bàn biện pháp phối
hợp cùng nhà trường thực hiện tốt nội dung chuyên đề.
Các nhà trường phải viết lên bảng từng tiêu chí, nội dung, trang thiết bị,
đồ dùng, đồ chơi, những điều kiện cần thiết để thực hiện chuyên đề, các hình
ảnh minh họa của trẻ đang hoạt động, trải nghiệm với môi trường giáo dục như
trẻ đang xếp hình, ghép tranh, tô tranh, chọn chữ cái, chọn số…để phụ huynh
biết và dạy bảo thêm khi trẻ ở gia đình. Nhà trường mở đợt phát động phong
trào thu, lượm lặt những nguyên vật liệu phế thải, nguyên vật liệu sẵn có ở địa
phương như ( các khối hộp , tranh ảnh họa báo, bình, lọ nhựa, bẹ ngô, rơm rạ ,
hột hạt…sưu tầm các làn điệu dân ca, trò chơi dân gian ở các địa phương, sáng
tác bài thơ, câu chuyện, bài hát phù hợp với trẻ trong giáo viên và phụ huynh để
hỗ trợ cho chuyên đề. Phát động CBQL, GVMN viết bài tuyên truyền có nội
dung về chuyên đề.
Các nhà trường xây dựng kế hoạch có nội dung, hình thức và biện pháp
cụ thể tham mưu với lãnh đạo địa phương, phối hợp với các ban, ngành đoàn
thể trong và ngoài nhà trường. Đặc biệt là ban văn hóa xã hàng ngày đọc trên loa
truyền thanh những nội dung yêu cầu của chuyên đề, để các lãnh đạo, các bậc
18

phòng GD & ĐT lại xây dựng kế hoạch thành lập đoàn đi kiểm tra chéo cụm để
đánh giá, nhận xét, khảo sát chất lượng và xếp loại cụ thể từng trường thực hiện
chuyên đề và đã thu được kết quả như sau.
- Đối với nhà trường: 27 trường theo thang điểm 100 điểm
Chất
lượng
XDKH
chỉ đạo
20đ
25
92.5

Chất
lượng
Bồi
dưỡng
CBGV
20 đ
22
81.5

Đầu tư
CSVCTTbị, đồ
dùng, đc.
20 đ
25
92.5

XD khuôn
viên trong,

37

6
22.2

2
7.4

- Đối với giáo viên xây dựng môi trường trên nhóm, lớp:
T.số
XD
ND, HT PP tổ
Công tác
Nắm vững
Xếp loại chung
nhóm,
môi
xây
chức
tuyên
Yêu cầu,
T
K TB Y
lớp
trường
dựng
cho
truyền, sưu kiến thức,
19


Nề nếp chào hỏi,
nói năng, đi
đứng thể hiện
thái độ, kỹ năng
giao tiếp tình
cảm, ứng xử.
NT
MG
952
4428
62%
75%

Tiêu chí 2
Trẻ hứng thú, tích
cực, biểu hiện khả
năng tự lực, sáng
tạo trong khi tham
gia các hoạt động ,
trải nghiệm
NT
MG
978
421
63.7%
71.3%

Tiêu chí 3
Trẻ hiểu nội
dung, có kiến

phù hợp với thực tế của từng đối tượng trẻ, giáo viên, địa phương…
* Đối với đồng nghiệp: Là một trong những tài liệu để cho các đồng
nghiệp có thể sử dụng để tham khảo.
III. KẾT LUẬN
1. Kết luận chung: Qua các năm chỉ đạo và tổ chức thực hiện chuyên
đề. Đặc biết là năm học 2016 - 2017, huyện Nga sơn đã đạt những kết quả sau
- Nhận thức của các cấp lãnh đạo và các bậc phụ huynh đã hiểu rõ, sâu sắc
về mục đích ý nghĩa và tầm quan trọng của chuyên đề , từ đó mà có sự quan
tâm, đầu tư và chăm lo hơn cho ngành học.
- Trong các nhà trường có sự thay đổi lớn về hình thức và nội dung. Toàn
bộ 27 xã đều có khu trung tâm khang trang, sân chơi được nâng cấp, các phòng
học kiên cố hóa được bổ sung thêm nhiều, đồ dùng, đồ chơi đa dạng hóa về hình
thức và chủng loại, các khu vệ sinh đạt chuẩn yêu cầu, nhà bếp được xây dựng
và cải tạo sạch sẽ, vận hành theo hệ thống một chiều.
- Trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho công tác CS-ND-GD trẻ đủ
về số lượng, đảm bảo về chất lượng, phong phú về chủng loại.
- Qua quan hệ, giao tiếp, lời ăn. tiếng nói, tác phong, cử chỉ, thái độ của
toàn thể cán bộ, giáo viên và nhân viên trong trường đã thực sự mẫu mực , lịch
20


sự, văn minh, là tấm gương tốt cho trẻ noi theo. Các mối quan hệ trong nhà
trường giữa cán bộ quản lý với giáo viên, giữa giáo viên với phụ huynh ngày
càng gần gũi, thân thiết và đoàn kết hơn.
2. Bài học kinh nghiệm
Sau những năm triển khai, chỉ đạo và tổ chức thực hiện chuyên đề, muốn
để đạt được kết quả tốt, bản thân tôi đã tự rút ra một số bài học kinh nghiệm như
sau.
- Khi triển khai chuyên đề sẽ có rất nhiều việc phải làm, bởi vậy ngay từ
phòng GD & ĐT, đến các nhà trường, giáo viên cần xây dựng kế hoạch cụ thể,


Người viết sáng kiến kinh nghiệm
Nguyễn Thị Ninh
21


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Chương trình giáo dục mầm non ( Ban hành kèm theo Thông tư số
17/2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và
Đào tạo ).
2. Hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầm non: Từ 3-36 tháng
tuổi; Mẫu giáo bé 3-4 tuổi; Mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi; Mẫu giáo lớn 5-6 tuổi
( Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam ).
3. Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên mầm non theo các chu kỳ
( Vụ Giáo dục mầm non).
4. Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho cán bộ quản lý và giáo viên mầm non
theo các năm học.
( Bộ Giáo dục và Đào tạo- Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam )
5. Tâm lý học, giáo dục học các độ tuổi.
6. Tạp chí Giáo dục mầm non số 1 năm 2016 ( Bộ Giáo dục và Đào tạo )
7. Hướng dẫn thực hành áp dụng quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong
trường mầm non ( Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam ).
8. Tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ mầm non - Nguyễn Thị Thanh Hà (2012),
NXB Giáo dục.
9. Công văn số 1770/SGD&ĐT-GDMN về việc hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ
năm học 2016-2017, bậc học mầm non, ngày 06 tháng 9 năm 2016 của Sở
GD&ĐT Thanh Hóa...vv

22


vật liệu sẵn có ở địa phương.
Kinh nghiệm quản lý chỉ đạo nâng
cao chất lượng toàn diện GDMN.
Một số biện pháp triển khai và chỉ
đạo thực hiện chuyên đề giáo dục và
BVMT trong trường mầm non.
Một số kinh nghiệm chỉ đạo sinh hoạt
cụm chuyên môn ở Bậc học mầm
non để nâng cao chất lượng đội ngũ
CBQL, GVMN và chất lượng chăm
sóc-nuôi dưỡng- giáo dục trẻ trong
nhà trường.

-PhòngGD&ĐT
- Sở GD&ĐT

A
C

2005-2006

-PhòngGD&ĐT
- Sở GD&ĐT

A
B

2006-2007

-PhòngGD&ĐT