SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THỌ XUÂN
===***===
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC TRÒ CHƠI TẠO HỨNG THÚ
HỌC TẬP TRONG DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 5
THEO MÔ HÌNH TRƯỜNG HỌC MỚI VNEN
Người thực hiện : Lê Thị Hồng
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Thọ Lâm
SKKN thuộc lĩnh vực(môn): Toán
THANH HÓA NĂM 2016
1.MỞ ĐẦU
1
1.1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Dạy học theo mô hình trường học mới Việt Nam GPE - VNEN là mô hình
trường học áp dụng lần đầu tiên tại Việt Nam. Đây là mô hình trường học
chuyển đổi từ dạy học truyền thụ của giáo viên sang tổ chức hoạt động học
giúp học sinh tự học, tự khám phá kiến thức. Nó khác hoàn toàn cách tổ chức
dạy học trước đây. Để học sinh tiếp thu tốt nhất lượng kiến thức của bài học thì
quá trình tự học, tự giáo dục của học sinh giữ vai trò trung tâm, còn giáo viên là
người hướng dẫn, đồng hành với học sinh, giúp học sinh tự tìm hiểu kiến thức.
Mà Tiểu học là cấp học nền tảng đặt cơ sở ban đầu cho việc hình thành và phát
- Giúp giáo viên hiểu rõ hơn về vai trò của trò chơi Toán học trong việc
tạo hứng thú học tập cho học sinh để từ đó tổ chức có hiệu quả các trò chơi
Toán học khi dạy học.
2
- Góp phần nâng cao hiệu quả dạy và học môn Toán lớp 5 nói riêng và
các môn học chung theo mô hình trường học mới VNEN.
1.3. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Các trò chơi được sử dụng, tổ chức trong Tài liệu hướng dẫn học Toán
lớp 5 theo mô hình VNEN.
1.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết: Nghiên cứu, xử lí,
phân loại, tổng hợp tài liệu.
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin : Điều tra
chất lượng môn Toán của học sinh lớp 5 trước và sau khi áp dụng sáng kiến.
- Phương pháp thống kê, xử lí số liệu: Thống kê một số trò chơi trong
Tài liệu hướng dẫn học Toán 5.
- Phương pháp tổng kết, rút kinh nghiệm: Rút ra kết luận và đưa ra một
số đề xuất giúp cho việc dạy học môn Toán lớp 5 theo chương trình VNEN có
hiệu quả tốt hơn.
2. NỘI DUNG
2.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. 1.Đặc điểm của việc dạy học môn Toán lớp 5 theo mô hình VNEN
Mô hình VNEN là mô hình trường học mới hướng tới việc tạo điều
kiện giúp người học phát huy tính tích cực, độc lập, phát triển năng lực tự
học, năng lực tìm tòi, phát hiện, giải quyết vấn đề. Trong đó, nhấn mạnh các
yếu tố: HS được học theo tốc độ phù hợp với trình độ nhận thức cá nhân; nội
học chung của cả nước tức là giữ nguyên nội dung, chuẩn kiến thức, kĩ năng
và kế hoạch dạy học theo chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo.Về cơ
bản nội dung Tài liệu hướng dẫn Toán 5 theo chương trình VNEN giống như
nội dung
Toán 5 hiện hành. Tuy nhiên cũng có một số điều chỉnh về cấu trúc nội dung
và phương pháp dạy học trong một số bài học.
Tài liệu hướng dẫn học được xây dựng trên cơ sở sách giáo khoa, vở
bài tập và sách hướng dẫn giáo viên. Tài liệu được viết ra dưới dạng các hoạt
động học tập: hoạt động cơ bản, hoạt động thực hành, hoạt động ứng dụng.
Học sinh sử dụng Tài liệu hướng dẫn học thay cho sách giáo khoa. Đây là tài
liệu được dùng chung cho cả học sinh, giáo viên và cha mẹ học sinh (3 trong
1). Như vậy nội dung, yêu cầu và thời lượng học môn Toán 5 không thay đổi.
Mỗi bài học môn Toán lớp 5 mô hình VNEN được cấu trúc theo một đơn vị
kiến thức hoàn chỉnh, nhằm giải quyết trọn vẹn, liên tục một vấn đề: hình
thành, cũng cố, vận dụng, ứng dụng kiến thức vào thực tế. Tài liệu Hướng dẫn
học Toán vừa là tài liệu học của học sinh và tài liệu dạy của giáo viên.
Thông thường, một bài học Toán học trong hai tiết, các bài kiểm tra bố
trí một tiết; với bài học bố trí hai tiết, hết tiết một là hết hoạt động cơ bản và
đã đáp ứng cơ bản mục tiêu của bài học. Tuy nhiên không bắt buộc mọi tiết
học mọi giáo viên phải thực hiện máy móc điều này. Giáo viên có toàn bộ
quyền bố trí thời gian để học sinh đạt được mục tiêu bài học, nắm được bài.
Mỗi bài học được thiết kế với các nội dung chính sau:
- Mục tiêu bài học;
- Hoạt động cơ bản;
- Hoạt động thực hành;
- Hoạt động ứng dụng.
Phần hoạt động cơ bản giúp HS học qua trải nghiệm, học qua việc làm thực
tế, học qua tìm tòi, khám phá, phát hiện với sự hỗ trợ, giúp đỡ thích hợp với GV.
Phần hoạt động thực hành thể hiện các hoạt thực hành của HS nhằm
củng cố, rèn luyện, phát triển các kiến thức, kĩ năng vừa học.
Vì vậy, khi giảng dạy theo chương trình VNEN giáo viên cần nắm vững quy
trình 5 bước dạy của giáo viên và 10 bước học tập của học sinh để tổ chức
dạy học. Cụ thể:
1. Qui trình 5 bước dạy của giáo viên:
Bước 1: Tạo hứng thú cho học sinh.
Bước 2. Tổ chức cho học sinh trải nghiệm.
Bước 3. Phân tích khám phá rút ra kiến thức mới.
Bước 4. Thực hành.
Bước 5. Ứng dụng.
Cơ bản trong một bài học, giáo viên nên chú ý phương pháp dạy một
cách có hệ thống, từ phần gợi động cơ tạo hứng thú à trải nghiệmà phân
tích à khám phá rút ra bài học à thực hành vận dụng bài học một cách sáng
tạo không nhất thiết phải lặp lại một cách máy móc tất cả các ví dụ trong sách
giáo khoa.
Trong đó phần 1 rất quan trọng vì nó có chức năng : Khơi dậy hứng thú, đam
mê của học sinh với bài mới . Giúp học sinh tái hiện, kết nối những kiến thức
và kĩ năng học sinh đã có với kiến thức, kĩ năng mới qua các hoạt động cụ thể
như : quan sát, thảo luận, phân tích một cách thú vị qua các trò chơi hay qua
câu hỏi.
2. 10 Bước học tập của học sinh:
+ Bước 1. Chúng em làm việc nhóm. Nhóm trưởng lấy tài liệu và đồ dùng
học tập cho cả nhóm.
+ Bước 2. Em đọc tên bài học rồi viết tên bài học vào vở ô li.
5
(lưu ý không được viết vào sách).
+ Bước 3. Em đọc mục tiêu của bài học.
+ Bước 4. Em bắt đầu hoạt động cơ bản.
(nhớ xem phải làm việc cá nhân hay theo nhóm).
hơn khi tổ chức dạy học trên lớp, khắc phục được tình trạng truyền thụ kiến
thức. Dựa vào thời lượng, có thể soạn bài bổ sung hoặc điều chỉnh nội dung,
phương pháp dạy học cho phù hợp đối tượng học sinh, đặc điểm, điều kiện cụ
thể của địa phương.
- Về phía học sinh:
+ Trong những năm học trước ở lớp dưới các em đã được học theo mô
hình VNEN do đó lên lớp 5 các em đã nắm vững và luôn thực hiện theo 10
bước học tập, học theo nhóm là chính nên học sinh tự giác, mạnh dạn, biết
chia sẻ, phát huy được tính năng động sáng tạo. Nhiều học sinh đã có ý thức
6
tự giác, mạnh dạn hơn trước, biết chia sẽ, biết cách tổ chức trong học nhóm và
bước đầu thực hiện được các bước học tập theo mô hình mới.
+ Học sinh có cơ hội chia sẻ những trải nghiệm, được thực hành và vận
dụng kiến thức,kĩ năng đã học vào đời sống hàng ngày.
+ Học sinh chủ yếu làm việc theo nhóm nhỏ, được tranh luận và đánh
giá lẫn nhau.
* Khó khăn:
- Đối với giáo viên :
+ Do việc thay đổi hình thức dạy học nên một số giáo viên còn lúng
túng trong việc tổ chức hoạt động nhóm. Bên cạnh đó, giáo viên chưa quan
tâm sâu sát đến từng đối tượng học sinh trong khi các em học nhóm, nhất là
học sinh yếu. Chưa tổ chức các hoạt động phù hợp với từng nhóm, từng học
sinh một cách cụ thể dẫn đến kết quả chưa cao. Bên cạnh đó, một số giáo viên
tổ chức các hoạt động dạy học còn mang tính rập khuôn chưa có tính chủ
động sáng tạo.
+ Giáo viên chưa linh hoạt và làm chủ thời gian trong việc hỗ trợ từng
cá nhân, từng nhóm để em nào cũng cảm thấy mình được thầy cô quan tâm.
+ Giáo viên chưa điều hành hợp lí hoạt động giữa các cá nhân, các
(9/2014)
TSHS
26
Giỏi
(Điểm 9-10)
SL
%
4
15,4%
Khá
(Điểm 7- 8)
SL
%
7
26,9%
Trung bình
(Điểm 5- 6)
SL
%
13
50,0%
10
38.4
Qua kết quả trên, tôi nhận thấy rằng: Chất lượng học tập của các em
còn thấp, số lượng khá giỏi còn thấp, số học sinh yếu vẫn còn.Trong giờ học
các em còn chưa thực sự tự giác tham gia hoạt động, hợp tác nhóm. Một số
em còn ỷ lại chờ đợi sự giúp đỡ của các bạn trong nhóm và của giáo viên.
Từ thực trạng trên, để công việc đạt hiệu quả tốt hơn, giúp các em học
sinh có hứng thú trong học tập, nâng cao chất lượng giáo dục, tôi đã mạnh dạn
cải tiến nội dung, phương pháp trong giảng dạy, đưa những kiến thức được
coi là khô khan của môn Toán thành những trò chơi học tập nhằm mục đích
để giúp các em học mà chơi, chơi mà học. Vì vậy tôi nhận thấy rằng tổ chức
có hiệu quả các trò chơi vào giờ học Toán ở tiểu học nói chung và giờ học
Toán của lớp 5 nói riêng là rất quan trọng và cần thiết.
2.2.3. Những nguyên nhân dẫn đến việc tổ chức trò chơi Toán học chưa
thực sự hiệu quả.
Trong quá trình giảng dạy và dự giờ các đồng nghiệp trong trường .Tôi
nhận thấy rằng giáo viên chưa thường xuyên tổ chức các trò chơi Toán cho
học sinh trong giờ dạy và khi tổ chức các trò chơi đó thì hiệu quả chưa cao do
một số nguyên nhân sau đây:
- Khi tổ chức trò chơi giáo viên chưa hiểu hết mục đích, dụng ý của trò
chơi trong tài liệu hướng dẫn học. Giáo viên chưa hiểu trò chơi đó vận dụng
kiến thức gì cho tiết học. Khi tổ chức các trò chơi thì giáo viên giao việc cho
học sinh chưa rõ ràng, cụ thể . Thời gian quy định cho mỗi hoạt động chơi
chưa rõ ràng.
- Do thời gian của mỗi tiết học là có hạn mà khi tổ chức trò chơi giáo
viên chưa căn chuẩn được thời gian chơi phù hợp. Bên cạnh đó, các trò chơi
để phát huy tính chủ động của học sinh thì giáo viên để học sinh tổ chức theo
chương trình hiện hành khi tổ chức trò chơi thì giáo viên mất nhiều thời gian
để phổ biến luật chơi, cách chơi và làm vai trò ‘‘ quản trò’’ thì trong chương
trình VNEN vai trò làm ‘‘ quản trò’’ là học sinh. Chính điều này giúp học sinh
tự tin và thể hiện được khả năng tổ chức, lãnh đạo của mình. Qua đó, một
điều dễ nhận thấy trò chơi được tổ chức theo mô hình VNEN diễn ra khá tự
nhiên, sôi đông, vui vẻ không gò bó, hình thức hay mang tính áp đặt. Như
vậy, trong dạy học Toán 5 theo chương trình VNEN khi tổ chức trò chơi thì
giáo viên chủ yếu là chú trọng việc tổ chức trò chơi có sẵn trong tài liệu học
còn việc thiết kế, xây dựng trò chơi có thể sử dụng khi giáo viên cảm thấy cần
thay thế trò chơi trong Tài liệu hướng dẫn học với mục đích phù hợp hơn với
đối tượng học sinh của lớp và với kiến thức bài.
Để việc tổ chức trò chơi mang lại hiệu quả cao trong giờ học, khi tổ
chức và thiết kế trò chơi bản thân mỗi giáo viên cần hiểu được vai trò quan
trọng của trò chơi trong việc tạo hứng thú học tập cho học sinh. Bên cạnh đó,
giáo viên cần nắm vững mục đích, cấu trúc, cách thức tổ chức của các trò chơi
nói chung để từ đó biết vận dụng linh hoạt trong từng trò chơi với từng bài,
từng đơn vị kiến thức Toán cụ thể tránh sự rập khuôn, máy móc không đáng
9
có. Việc lựa chọn, đào tạo được ‘‘quản trò’’ giỏi cũng mang lại hiệu quả tích
cực trong việc
tổ chức trò chơi. Sau đây tôi xin được phân tích cụ thể cho từng biện pháp để
tổ chức trò chơi Toán 5:
2.3.1. Nhận thức đúng về vai trò, tác dụng của trò chơi Toán học.
Mỗi giáo viên khi tổ chức trò chơi cần hiểu được rằng: Hoạt động vui
chơi là hoạt động mà động cơ của nó nằm trong chính quá trình hoạt động bản
thân trò chơi chứ không nằm ở kết quả chơi.
Trò chơi là loại phổ biến của hoạt động vui chơi là chơi theo luật, luật
của trò chơi chính là các quy tắc định rõ mục đích, kết quả và yêu cầu của
+ Trò chơi phải phù hợp với tâm sinh lí học sinh lớp 5, phù hợp với khả
năng người hướng dẫn, sự chuẩn bị của GV và cơ sở vật chất của nhà trường.
+ Hình thức tổ chức trò chơi phải đa dạng, phong phú.
10
+ Trò chơi phải được chuẩn bị chu đáo.
+ Trò chơi phải gây được hứng thú đối với học sinh.
* Cấu trúc của trò chơi học tập:
+ Tên trò chơi
+ Mục đích: Nêu rõ mục đích của trò chơi nhằm dẫn dắt, giới thiệu hay ôn
luyện, củng cố kiến thức, kỹ năng nào. Mục đích trò chơi sẽ quy định hành
động trò chơi
được thiết kế trong trò chơi.
+ Đồ dùng, trò chơi: Mô tả đồ dùng, đồ chơi được sử dụng trong Trò chơi
học tập.
+ Nêu lên luật chơi: Chỉ rõ quy tắc của hành động chơi quy định đối với
người chơi, quy định thắng thua của trò chơi.
+ Số người tham gia chơi: Cần chỉ rõ số người tham gia trò chơi.
+ Nêu lên cách chơi.
+ Nếu cần thiết cho HS chơi thử.
+ Phần thưởng cho đội thắng, phạt đội thua như thế nào?...
b. Cách tổ chức trò chơi.
- Người điều khiển trò chơi chủ yếu là học sinh. Giáo viên cần lựa chọn
học
sinh có khả năng điều khiển, tổ chức tốt để đào tạo cho những học sinh đó
những kĩ năng cần thiết khi điều khiển, tổ chức trò chơi. Thông thường trưởng
ban học tập và các nhóm trưởng được lựa chọn làm ‘‘quản trò’’ thường xuyên
cho các trò chơi. Bên cạnh đó, giáo viên cũng có thể tổ chức cuộc thi ‘‘tìm
quản trò giỏi’’ để học sinh luân phiên làm ‘‘quản trò’’.
chuyển hình thức tổ chức chơi theo nhóm nhỏ thành chơi nhóm ghép ( 2,3
nhóm nhỏ tạo thành nhóm ghép) hoặc tổ chức cho học sinh chơi dưới hình
thức chơi cả lớp. Bên cạnh đó, chương trình học theo mô hình VNEN có
nhiều thuận lợi, tạo điều kiện ‘‘mở’’ không bắt buộc giáo viên phải hướng dẫn
học sinh thực hiện theo đúng theo lô gô hay các bước trong tài liệu. Trong quá
trình tổ chức học tập, giáo viên có thể thay đổi hình thức, lô gô, thay đổi ví dụ
trong tài liệu bằng ví dụ khác để phù hợp với đối tượng học sinh mà vẫn đảm
bảo được mục tiêu bài học. Chính vì thế, dựa vào mục tiêu bài học và đối
tượng học sinh của lớp nếu giáo viên cảm thấy trò chơi trong Tài liệu hướng
dẫn học Toán 5 chưa phù hợp thì giáo viên có thể thiết kế, thay thế bằng một
trò chơi khác.
2.3.4. Nghiên cứu Tài liệu hướng dẫn học có liên quan đến từng tiết dạy
để tổ chức trò chơi, dạy học theo nhóm đối tượng.
Tổ chức trò chơi học tập để dạy môn Toán nói chung và môn Toán lớp
5 nói riêng theo mô hình VNEN giáo viên cần nghiên cứu kĩ nội dung bài
học, điều kiện thời gian trong mỗi tiết học cụ thể để lựa chọn hình thức tổ
chức trò chơi cho phù hợp. Trước khi nhận lớp tôi xem lại chương trình cả
cấp học và lớp học mà tôi được phân công bắt đầu từ mục tiêu môn học.
Đồng thời tìm hiểu trước để nắm toàn bộ nội dung Tài liệu hướng dẫn học,
từng bài, từng nhóm kiến thức… khối lớp mà tôi sẽ dạy. Học xong toán 5, HS
phải đạt chuẩn kiến thức và kĩ năng về:
+ Khái niệm ban đầu về số thập phân, cộng, trừ, nhân chia số thâp phân và tỉ
số phần trăm.
+ Nhận biết về biểu đồ hình quạt và ý nghĩa thực tế của nó; biết thu thập và
xử lí
thông tin đơn giản từ một biểu đồ hình quạt.
+ Chuyển đổi thành thạo các đơn vị đo từ lớn đến bé từ bé đến lớn của các
bảng đơn vị đo độ dài, khối lượng, diện tích, thể tích, thời gian và vận tốc.
+ Nhận biết đặc điểm, từ đó tính được diện tích các hình tam giác, hình
thang. Nhận biết được đường tròn, hình tròn, bán kính, đường kính. Từ đó có
35
Bảng đơn vị đo
khối lượng
Khái niệm
STP(T.theo)
Nhân một số
với 10,100,...
Đố bạn nhớ
lại
Đố bạn
HĐCB
Ghép nối
HĐCB
HĐCB
Kết bạn
41
Chia một số với
10,100,...
Đố bạn
HĐCB
Chim sẻ tìm con
Đặt tên trò chơi:
Đố bạn
HĐTH
Chiếc hộp bí
mật
64
Em ôn lại
những gì đã học
Truyền điện
HĐTH
77
Thể tích hình
lập phương
Tìm thể tích
HĐTH
Truyền điện
13
88
Chia số đo thời
gian cho 1số
Không có
tên, có cách
chơi
HĐCB
100
Ôn tập về đo độ
dài và đo khối
lượng
Đố bạn
HĐTH
101
Ôn tập về số đo
diện tích
Nhóm nào
nhanh hơn?
117
Đặt tên trò chơi:
Đố bạn
Hái hoa tri thức
Truyền điện
Đặt tên trò chơi:
Ai nhanh, ai
đúng?
HĐTH
2.3.5. Chuẩn bị chu đáo đồ dùng và phương tiện tổ chức trò chơi.
Để tổ chức một trò chơi Toán học thành công thì công việc chuẩn bị đồ
dùng, phương tiện là cần thiết đối với giáo viên. Tùy theo bài dạy, từng trò
chơi cụ thể, tùy vào điều kiện cơ sở vật chất của trường, lớp và hình thức tổ
chức trò chơi mà giáo viên có sự lựa chọn, chuẩn bị đồ dùng, phương tiện cho
phù hợp. Khi chuẩn bị đồ dùng dạy học, giáo viên cần xác định mục đích của
đồ dùng đó là gì ? Nó được sử dụng vào lúc nào và cách sử dụng ra sao?
Không nên sử dụng chúng một cách tuỳ tiện không nắm rõ mục đích sử dụng.
Với việc chuẩn bị đồ dùng, phương tiện giáo viên nên tận dụng tối đa những
đồ dùng, phương tiện có sẵn trong thư viện trường, lớp. Với những đồ dùng
14
phương tiện cần phải làm thì giáo viên nên lựa chọn các vật liệu dễ kiếm, phù
hợp với kinh tế nhưng vẫn phải đảm bảo tính thấm mĩ và mang giá trị giáo
dục. Trong quá trình chuẩn bị đồ dùng, phương tiện đồ chơi giáo viên cần huy
giáo viên cần nêu rõ vai trò, tác dụng quan trọng của trò chơi trong môn Toán
để phụ huynh khi tham gia các hoạt động ứng dụng với con em có thể định
hướng, hướng dẫn trước cho các em trước cách chơi, ý nghĩa của trò chơi.
Như vậy khi lên lớp giáo viên sẽ giảm bớt được nhiều thời gian hướng dẫn trò
chơi cho các em. Bên cạnh đó, nhờ được sự hướng dẫn trước của phụ huynh
mà khi lên lớp học sinh đã hiểu rõ được luật chơi, cách chơi nên tự tin, mạnh
dạn tham gia chơi, tránh được sự lúng túng, e dè từ các em. Từ đó mà không
khí trong khi tổ chức trò chơi cũng sôi nổi, tự nhiên hơn.
Để huy động sự tham gia của phụ huynh và cộng đồng trong quá trình
tổ chức các trò chơi Toán học giáo viên có thể mời phụ huynh làm ‘‘ quản
15
trò’’. Điều này sẽ tạo ra sự trải nghiệm thú vị, tạo được sự chú ý, hào hứng
của học sinh. Đặc biệt những trò chơi Toán học có nhiều kiến thức và số liệu
liên quan đến công việc hằng ngày của người thân trong gia đình học sinh nên
việc mời phụ huynh tham gia chơi và chia sẻ thông tin cùng các em sẽ cung
cấp thêm cho các em nhiều kiến thức thực tế, giáo dục được cho các em tình
yêu lao động.
Trong việc thiết kế thêm các trò chơi dựa vào mục tiêu của từng bài học
Toán giáo viên có thể trao đổi để phụ huynh sưu tầm, thiết kế trò chơi. Từ
những trò chơi mà phụ huynh đưa lại giáo viên tham khảo, lựa chọn để tổ
chức cho học sinh. Điều này tạo nên nguồn trò chơi phong phú, mới lạ tạo
được hứng thú cho học sinh. Thông qua việc đó mà nhiều trò chơi dân gian có
liên quan đến Toán học sẽ đến được với học sinh từ đó mà các trò chơi dân
gian được lưu giữ và truyền lại.
2.3.7. Giới thiệu một số trò chơi nhằm gây hứng thú học tập trong môn
Toán lớp 5:
Sau đây tôi xin giới thiệu một số trò mà tôi đã áp dụng để thay thế cho
một số trờ chơi trong Tài liệu hướng dẫn học Toán 5 cho học sinh:
432,9 : 100
8
3,57 x 1000
3570
Thời gian chơi: 3 - 5 phút.
16
Cách chơi: Học sinh xung phong lên rút thẻ của mình, sau đó tất cả đội
tập hợp thành vòng tròn, các em đeo thẻ trước ngực, mỗi em tự quan sát số
thẻ của mình và số thẻ của bạn. Tự tính nhẩm kết quả hoặc phép tính tương
ứng với kết quả hoặc phép tính ghi trên thẻ của mình.Yêu cầu cả đội nhảy lò
cò, vừa hát vừa vỗ tay cùng cả lớp: “Nhảy lò cò cho cái giò nó khoẻ, đi xen kẽ
cho nó khoẻ cái giò”. Khi bạn quản trò hô “ kết bạn! kết bạn!” các em phải
nhanh chóng tìm và chạy về với bạn đeo thẻ có kết quả hoặc phép tính tương
ứng với thẻ của mình. Những ai tìm đúng, tìm nhanh bạn mình nhất sẽ được
nặn tượng bạn nào tìm sai bạn.
* Trò chơi 3 : Hái hoa tri thức (Áp dụng cho các tiết học: Diện tích hình
bình hành, Diện tích hình thang, Hình vuông, Hình hộp chữ nhật, Hình lập
phương, Ôn tập kiến thức....)
Mục đích: Giúp học sinh nhớ lâu các công thức tính chu vi, diện tích và
kiến thức toán đã học. Từ đó vận dụng linh hoạt, kết hợp với kỹ năng tính
nhẩm để tính chu vi, diện tích của hình với số đo cho trước … Ôn tập các kiến
thức đã học.
Chuẩn bị: Giáo viên chuẩn bị một cây cảnh đặt lên bàn giáo viên làm cây
hoa. Treo sẵn trên cây các bông hoa được cắt bằng giấy màu trong có ghi nội
Chuẩn bị: Giáo viên chuẩn bị một hộp quà đẹp, bên trong có ghi nội dung
câu hỏi các kiến thức cần ôn tập. Những câu hỏi được bỏ trong các hộp quà bé
hơn có nhiều màu sắc, hình dạng khác nhau. Học sinh tham gia chơi sẽ chọn
một hộp và trả lời câu hỏi nằm trong chiếc hộp đã chọn.
2.4. KẾT QUẢ THỰC HIỆN
Để giúp học sinh lớp 5 học tốt môn Toán theo chương trình VNEN có
hiệu quả là một quá trình đời hỏi người giáo viên phải thực sự kiên trì áp
dụng, linh hoạt các biện pháp tổ chức dạy học. Nó đòi hỏi người giáo viên
phải yêu trẻ, yêu nghề. Sự nhạy bén, linh hoạt trong quá trình đổi mới nội
dung, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học là yêu cầu không thể thiếu
đối với người giáo viên khi tổ chức dạy học theo chương trình VNEN. Bên
cạnh việc tổ chức tốt các trò chơi Toán học tạo hứng thú cho học sinh thì
trong các hoạt động tiếp theo của bài học giáo viên cũng cần tổ chức tốt cho
học sinh tự chiếm lĩnh kiến thức.
Trên đây là những biện pháp mà bản thân tôi đã đúc rút và vận dụng
trong quá trình dạy học theo mô hình trường học mới. Tôi nhận thấy rằng khi
đưa các trò chơi vào các tiết học toán không những giúp các em khắc sâu kiến
thức mà còn giúp các em phát triển được nhiều phẩm chất đạo đức như tình
đoàn kết, thân ái, tính trung thực, tinh thần trách nhiệm. Kết quả của những
lần khảo sát môn Toán đã nói lên được điều đó:
- Về chất lượng môn Toán:
Thời điểm TS
Giỏi
Khá
Trung bình
Yếu
KS
HS
Các kĩ năng
HS biết điều hành nhóm tốt, mạnh dạn, tự
tin bày tỏ ý kiến trước tập thể.
HS biết diễn đạt rõ các câu hỏi, trả lời đủ ý.
HS biết đặt câu hỏi nhưng chưa đủ câu, đủ ý
HS còn nhút nhát, thiếu tự tin, thụ động
trong hoạt động.
Năm học 2014 - 2015
Tông số học sinh: 26
Số lượng
%
3
11.6
5
8
19.2
30.8
10
38.4
18
Qua kết quả đạt được như trên, tôi thấy vào đợt khảo sát cuối HKII thì
một khâu quan trọng để trò chơi được diễn ra đúng và mang lại hiệu quả. Do
đó phương tiện, đồ dùng được sử dụng phải đảm bảo tính thẩm mĩ, khoa học,
gây được sự chú ý, hứng thú với học sinh.
6. Huy động sự tham gia của phụ huynh và cộng đồng vào hoạt động tổ
chức trò chơi. Việc làm này có vai trò và ý nghĩa rất quan trọng giúp nhà
trường và giáo viên lớp tổ chức dạy và học tốt theo mô hình trường học mới
VNEN nói chung và tổ chức hiệu quả các trò chơi Toán học lớp 5 nói riêng.
Trên đây là những bài học kinh nghiệm mà tôi đã rút ra được trong quá
trình nghiên cứu đề tài. Trong thực tiễn tôi đã áp dụng những bài học đó vào
quá trình giảng dạy và nhận thấy có hiệu quả rõ rệt. Tôi hy vọng những kinh
nghiệm này sẽ được áp dụng rộng rãi và giúp ích hơn cho đồng nghiệp trong
dạy học Toán 5 theo mô hình VNEN.
19
3.2. KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT
- Đối với giáo viên trực tiếp giảng dạy:
Không ngừng đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực, lấy học
sinh làm trung tâm. Đầu tư nhiều hơn nữa thời gian trong việc nghiên cứu
từng bài dạy, lựa chọn phương pháp, hình thức tổ chức dạy học, nên áp dụng
trò chơi
phù hợp cho từng nội dung bài học. Muốn tổ chức các trò chơi học tập đạt
hiệu
quả thì người GV phải chuẩn bị thật cụ thể và chi tiết từ việc tìm trò chơi,
chuẩn bị các vật dụng cần thiết phục vụ cho trò chơi, hình thức thưởng - phạt
và quan trọng là phải xác định được tác dụng của trò chơi.
- Đối với các cấp quản lý GD:
Tiếp tục tổ chức các lớp tập huấn về đổi mới phương pháp dạy học cho đội
ngũ giáo viên. Nên tạo điều kiện cho GV các trường, cụm chuyên môn giao
lưu, sinh hoạt chuyên môn với nhau từ đó giúp giáo viên có cơ hội học tập,
4.Phương pháp nghiên cứu………………………………………………....…2
2.NỘI DUNG
2.1.Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.....................................................2
2.1.1. Đặc điểm của việc dạy học môn Toán lớp 5 theo mô hình VNEN…….3
2.1.2. Những đặc điểm nội dung và phương pháp dạy học môn Toán lớp 5 theo
mô hình VNEN so với toán 5 hiện hành ……………………………..…2
2.1.3. Hình thức dạy học theo mô hình VNEN……………………………….4
2. 2.Thực trạng………………………………………………………………..5
2.2.1. Thuận lợi – khó khăn…………………………………………………...5
2.2.2. Thực trạng ban đầu của lớp 5A1……………………………………….6
2.2.3.Những nguyên nhân dẫn đến việc tổ chức trò chơi Toán học chưa thực sự
hiệu quả ……………………………………………………………………7
2.3.MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC TRÒ CHƠI TẠO HỨNG THÚ HỌC
TẬP TRONG DẠY HỌC MÔN TOÁN THEO CHƯƠNG TRÌNH MỚI
VNEN................................................................................................................8
2.3.1. Nhận thức đúng về vai trò, tác dụng của trò chơi Toán học……………9
2.3.2. Nắm vững cách tổ chức trò chơi trong môn Toán 5 theo mô hình VNEN
.........................................................................................................................10
2.3.3. Tìm hiểu kỹ về đặc điểm và trình độ nhận thức của học sinh………...11
2.3.4. Nghiên cứu Tài liệu hướng dẫn học có liên quan đến từng tiết dạy để tổ
chức trò chơi, dạy học theo nhóm đối tượng………………………………...12
2.3.5. Chuẩn bị chu đáo đồ dùng và phương tiện tổ chức trò chơi…………..14
2.3.6. Huy động sự tham gia của phụ huynh và cộng đồng vào hoạt động tổ chức
trò chơi ………………………………………………………………...14
2.3.7.Giới thiệu một số trò chơi gây hứng thú học tập trong môn toán lớp 5.16
2.4.Kết quả thực hiện…………………………………………………...........18
3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận..................……………………………………………………..18
3.2. Kiến nghị, đề xuất.......……………………………………………….....19