MỤC LỤC

NỘI DUNG

TRANG

A. ĐẶT VẤN ĐÊ
I.
Lý do chọn đề tài
II.
Mục đích nghiên cứu
III. Ý nghĩa
IV. Phạm vi nghiên cứu
V.
Đối tượng nghiên cứu
VI. Phương pháp nghiên cứu

2
2
2
3
3
3
3

B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐÊ
I.
Thực trạng
1.
Thuận lợi
2.

7
8
12
18

C. KẾT LUẬN VÀ ĐÊ XUẤT
1. Kết luận
2. Đề xuất

19
19
20

1


A. ĐẶT VẤN ĐÊ
I. Lý do chọn đề tài:
Đổi mới phương pháp dạy học luôn là mục tiêu hàng đầu và liên tục của những
người làm công tác giáo dục. Ở từng thời kì, phương pháp dạy học cũng sẽ thay đổi
sao cho phù hợp với xu thế phát triển chung của toàn xã hội và luôn hấp dẫn đối
tượng giáo dục. Vì vậy giáo dục Quốc phòng, An ninh cho học sinh là một bộ phận
quan trọng của công tác giáo dục quốc phòng toàn dân, An ninh nhân dân. Giáo dục
Quốc phòng, An ninh là môn học chính khóa nằm trong chương trình giảng dạy của
các trường trung học phổ thông nhằm rèn luyện hình thành nhân cách, góp phần nâng
cao ý thức Quốc phòng, An ninh củng cố nền Quốc phòng toàn dân, An ninh nhân
dân vững mạnh. Qua bộ môn giáo dục Quốc phòng, an ninh; học sinh được nâng cao
hiểu biết về truyền thống vẻ vang của dân tộc, Quân đội Nhân dân Việt Nam và một
số nội dung cơ bản về Quốc phòng, rèn luyện tác phong, nếp sống tập thể có kỷ
luật...Song phải thừa nhận một thực tế rằng, ở một bộ phận không nhỏ học sinh và

IV. Phạm vi nghiên cứu
Nhằm đi sâu. Một số biện pháp nâng cao hiệu quả dạy – học nội dung : “ Bảo vệ
biên giới quốc gia nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Viêt Nam ” để nghiên cứu
với phạm vi nghiên cứu như vậy, tôi hy vọng sẽ thu được nhiều kết quả khả quan góp
phần thực hiện nhiệm vụ của một người giáo viên trong giai đoạn mới
V. Đối tượng nghiên cứu:
Học sinh trường THPT Nông Cống 4. Qúa trình áp dụng sáng kiến kinh nghiệm tôi
có phân chia các lớp và phân loại đối tượng học sinh theo trình độ Khá, Giỏi, Trung
bình, Yếu tôi lấy học sinh lớp 11 để nghiên cứu.
VI . Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp thực hành
- Phương pháp phân tích tổng hợp
- Phương pháp kiểm tra, đánh giá
- Phương pháp xử lý số liệu
- Phương pháp phân nhóm
B - GIẢI QUYẾT VẤN ĐÊ:
3


I. Thực trạng giảng dạy:
1.Thuận lợi:
Để hoàn thành tốt mục tiêu giáo dục của môn học giáo dục Quốc phòng, An ninh,
lãnh đạo nhà trường đã nghiêm túc quán triệt sâu sắc và thực hiện các văn bản chỉ
đạo, hướng dẫn của cấp trên, xây dựng kế hoạch thực hiện nhiệm vụ cụ thể cho từng
năm học, đặc biệt chú trọng bồi dưỡng năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên
trực tiếp giảng dạy môn giáo dục Quốc phòng, An ninh tạo điều kiện cơ sở vật chất,
thiết bị dạy học để giáo viên thực hiện đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra
đánh giá
- Được sở giáo dục và đào tạo thanh hóa, tổ chức các đợt tập huấn cho giáo viên

vật chất, điều kiện dạy học vẫn còn hạn chế hầu hết chưa có phòng học chuyên môn,
chưa có tổ giáo dục Quốc phòng, An ninh độc lập nên việc điều hành, trao đổi về
hoạt động chuyên môn hạn chế.
3. kết quả, hiệu quả của thực trạng
Năm học 2014 – 2015 nhà trường phân công dạy lớp 11. Sau khi dạy xong nội
dung “ Bảo vệ biên giới quốc gia nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Viêt Nam ”, tôi
tiến hành kiểm tra 15 phút. Nhìn chung việc tiếp thu bài dạy và vận dụng bài học vào
thực tế chưa cao. Số lượng điểm Giỏi chỉ được một số em, còn chủ yếu điểm khá và
trung bình chiếm đa số
• Khảo sát cụ thể ở lớp 11A1- Năm học 2014 – 2015
Sĩ số
11A1

47

Giỏi
SL
3

khá

%

SL
6

22

T.bình



Tôi mạnh dạn đưa ra một số giải pháp sau đây để thực nghiệm Vào quá trình giảng
dạy và nghiên cứu đề tài:
1. Giải pháp 1. Hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài ở nhà
- Cách soạn có thể theo câu hỏi sách giáo khoa kết hợp với mục đích dạy học của
người thầy, chất lượng dạy học sẽ được nâng cao rất nhiều
2. Giải pháp 2. Phát huy tính tích cực của học sinh trong giờ dạy - học
- Giáo viên đặt tình huống có vấn đề bằng hệ thống câu hỏi từ thấp đến cao như câu
hỏi tái hiện, câu hỏi vận dụng, câu hỏi nhận xét và đánh giá kết hợp với hình ảnh…
để lôi cuốn học sinh vào bài dạy, tạo hứng thú, phát huy sáng tạo, khả năng tư duy
của các em.
- Giáo viên gợi cho học sinh vận dụng kiến thức đã biết, liên hệ đời sống thực tế để
học sinh thấy được tính thực tiễn quan trọng của tiết học đối với mỗi người
- Giáo viên tổ chức cho học sinh chiếm lĩnh kiến thức hình thức hoạt động độc lập
hay hoạt động hợp tác ( theo tổ nhóm ) hoạt động độc lập giúp học sinh bộc lộ, khẳng
định ý kiến qua đó người học nâng mình lên một trình độ mới. Hoạt động hợp tác
( mỗi tổ 8 - 10 người) làm tăng hiệu quả học tập, giải quyết tốt những vướng mắc,
vấn đề gay cấn, cần thiết, thông qua hoạt động kiểu này sẽ giúp hoc simh làm quen
dần với sự phân công hợp tác trong hoạt động xã hội.
3. Giải pháp 3 . Đổi mới, nâng cao hiệu quả sử dụng thiết bị dạy – học
- Thiết bị dạy học đầy đủ là một trong những điều kiện quyết định thành công của
việc đổi mới phương pháp dạy - học, hướng học sinh vào hoạt động tích cực, chủ
động
-

Trong tiết dạy, việc kết hợp linh hoạt giữa phương tiện dạy - học truyền thống

( sách, giáo án, tranh ảnh…) và các phương tiện nghe nhìn như băng hình, các CD,
máy chiếu hắt, máy chiếu đa năng, máy vi tính, các thiết bị hiện đại sẽ tạo động lực
khuyến khích tư duy sáng tạo của học sinh, bồi dưỡng năng lực tự học, phát triển

………………………………………………….
Câu 2: Tại sao nói. Xây dựng, quản lý, bảo vệ biên
giới quốc gia là nhiệm vụ của nhà nước và trách
nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân?
……………………………………………………
Câu 3: Tại sao bảo vệ biên giới quốc gia phải dựa
vào dân, trực tiếp là đồng bào các dân tộc ở biên
giới ?
7


……………………………………………………
Câu 4:

Vì sao xây dựng biên giới hòa bình hữu

nghị: giải quyết vấn đề biên giới quốc gia bằng biện
pháp hòa bình ?
………………………………………………..
Câu 5: Vì sao Đảng và nhà nước ta lại chú trọng xây
dựng lực lượng vũ trang chuyên trách, nòng cốt để
quản lý biên giới quốc gia?
………………………………………………..
Câu 6: Vị trí, ý nghĩa của việc xây dựng, quản lí và
bảo vệ biên giới quốc gia
………………………………………………………
Cách làm này có nhiều ưu điểm: Học sinh đã nắm được phần cơ bản của bài học mới;
chỉ bổ sung những kiến thức cần thiết từ giáo viên và bạn bè nên có nhiều thời gian
khắc sâu kiến thức trọng tâm và liên hệ thực tế; phát huy được tính tự học, tích cực
của học sinh

gia thường dùng đó là: Đàm phán trực tiếp để đi đến ký kết hiệp ước hoạch định biên
giới
+ Thứ 2, đối với biên giới giáp với các vùng biển thuộc quyền chủ quyền và quyền
tài phán quốc gia, nhà nước tự quy định biên giới trên biển phù hợp với các quy định
trong công ước của liên hiệp quốc về luật biển 1982
- Ở Việt Nam, mọi ký kết hoặc gia nhập điều ước quốc tế về biên giới của chính phủ
phải được Quốc hội phê chuẩn thì điều ước Quốc tế ấy mới có hiệu lực đối Việt Nam
b. Giáo viên giới thiệu bài mới
Giáo viên cho học sinh xem lại toàn bộ cấu trúc bài học theo sơ đồ sau kết hợp với
dẫn vào bài mới ở tiết trước chúng ta đã được tìm hiểu mục II. Biên giới quốc gia tiết
hôm nay chúng ta tìm hiểu tiếp mục III. “ Bảo vệ biên giới quốc gia nước cộng hòa
xã hội chủ nghĩa Việt Nam.” Đây là một nội dung rất quan trọng
- Giới thiệu bài: Kế thừa và phát huy những truyền thống tốt đẹp trong xây dựng và
quản lí, bảo vệ biên giới. Hiện nay Đảng và nhà nước ta luôn chú trọng công tác xây
dựng, quản lí và bảo vệ biên giới thực sự vững mạnh.
c. Hướng dẫn học sinh tiếp thu nội dung kiến thức bài học theo nội dung đổi mới
9


Đây là tiết học cung cấp những kiến thức gần gũi với học sinh. Do vậy giáo viên cần
hướng dẫn cho học sinh lĩnh hội kiến thức chủ yếu bằng cách thức hoạt động nhóm.
* Hoạt động 1: Một số quan điểm của Đảng và nhà nước ta về bảo vệ biên giới quốc
* Hoạt động 2: Vị ý nghĩa của việc xây dựng, quản lí và bảo vệ biên giới quốc gia.
Cách tiến hành như sau:
Hoạt động của giáo viên và học sinh

Nội dung cần đạt

GV: Phân tích và lấy dẫn chứng minh III. Bảo vệ biên giới quốc gia nước
họa.

trách nhiệm cao cả của các bộ ,
hướng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ
nghành từ trung ương đến địa phương
và từng bước hiện đại, có chất lượng cao,
cùng nhân dân cả nước, với tinh thần
10


“ Tất cả hướng về biên giới” xây dựng có quân số và tổ chức hợp lí.
biên giới ngày càng giàu mạnh

2. Vị trí, ý nghĩa của việc xây dựng, quản

GV: Chia lớp thành 3 nhóm thảo luận

lí và bảo vệ biên giới quốc gia.

Nhóm 1. Trình bày 2 nội dung

Biên giới là bờ cõi, là tuyến đầu của Tổ

* Biên giới quốc gia nước CHXHCN quốc, là cửa ngõ để giao lưu giữa các
Việt Nam là thiêng liêng, bất khả xâm quốc gia. Khu vực biên giới là địa bàn
phạm.
* Xây dựng, quản lí, bảo vệ biên giới

chiến lược về quốc phòng – an ninh của
mỗi nước.

quốc gia là nhiệm vụ của Nhà nước và - Xuất phát từ vị trí, đặc điểm của biên

dựng, quản lí và bảo vệ biên giới quốc
gia

Hoạt động của giáo viên và học sinh
- Hình thức thảo luận

Nội dung cần đạt
Tóm lại:

Phát câu hỏi cho từng nhóm – hoặc Việc xác định các quan điểm của Đảng và
chiếu câu hỏi của 3 nhóm lên máy đa Nhà nước ta về vấn đề bảo vệ biên giới
năng

thể hiện quyết tâm của Đảng và Nhà nước

Các nhóm thảo luận trong vòng 5 về một tuyến biên giới ổn định lâu dài
phút, ghi kết quả thảo luận vào phiếu nhằm tạo điều kiện quan trọng để thực
học tập, sau đó cử 1 đại diện của từng hiện hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng
nhóm lên trình bày nhóm 1 lên trình CNXH và bảo vệ tổ quốc Việt Nam
bày trước, các nhóm còn lại nghe bổ XHCN
sung
GV: Theo dõi, nhận xét, bổ sung
3. biện pháp 3: Sử dụng phù hợp, linh hoạt các phương tiện dạy - học truyền thống
kết hợp với hiện đại
Trong quá trình hướng dẫn học sinh lĩnh hội kiến thức ở trên lớp, giáo viên sử dụng
các phương tiện dạy - học một cách thích hợp sẽ phát huy được nhiều khả năng sáng
tạo của học sinh. Đặc biệt, những ứng dụng của công nghệ thông tin sẽ làm cho hoạt
động của học sinh trở nên sôi nổi, hưng phấn, khơi dậy niềm đam mê, thích thú, phát
huy tối đa tính chủ động, tích cực của học sinh.
Cụ thể như sau:

15


Hình ảnh 10

Hình ảnh 11

16


GV dùng phiếu học tập cho HS thảo luận nhóm về bảo vệ biên giới quốc gia nước
cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Mẫu phiếu học tập có thể làm như sau:
Ví dụ: Mẫu phiếu học tập của nhóm 1
Trường THPT Nông cống

PHIẾU HỌC TẬP
Môn: QP- AN
NHÓM 1

Câu hỏi:
* Tại sao nói Xây dựng, quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia là nhiệm vụ của nhà
nước và là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân
* Biên giới quốc gia nước CHXHCN Việt Nam là thiêng liêng, bất khả xâm
phạm.
Trả lời:
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
Nhóm 2, 3 phiếu học tập, câu hỏi , cách tiến hành như nhóm 1.
GV có thể thay hình thức thảo luận trên phiếu học tập bằng viết ở giấy trong và trình

Yếu

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

2

5

15

36

23

55


SL

%

SL

%

SL

%

7

15

26

55

14

30

0

0

- Học sinh rất hứng thú học tập, tích cực phát biểu hơn, nắm nội dung bài học sâu
sắc hơn. Loại Giỏi, loại Khá tăng lên một cách rõ rệt, loại TB cũng được nâng lên

lên nếu như giáo viên tích hợp việc đổi mới phương pháp dạy học, đẩy mạnh việc
ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy, sưu tầm và cho các em xem tranh
ảnh, các đoạn phim tư liệu liên quan đến bài học, tạo sân chơi lành mạnh cho học
sinh đan xen sau những tiết học, cho học sinh có cơ hội thi đua với nhau tạo hứng thú
trong học tập môn Giáo dục Quốc phòng, An ninh
* Bài học kinh nghiệm
Trước hết, người thầy phải luôn có lòng yêu nghề, yêu người, có ý thức trách nhiệm
và tinh thần cầu tiến, không ngừng học hỏi và mạnh dạn áp dụng những cái mới vào
19


trong thực tiễn giảng dạy.Giáo viên phải thường xuyên nghiên cứu, dự giờ đồng
nghiệp, tham dự đầy đủ các lớp tập huấn chuyên môn…để nắm bắt những thông tin
về nội dung, phương pháp của chương trình. Từ đó, giáo viên mới có thể lập một kế
hoạch bài học cho mình một cách khoa học, có sự tích hợp giữa kiến thức các môn
học với nhau. Giáo viên cần nghiên cứu, tìm tòi, học hỏi để nâng cao trình độ chuyên
môn nghiệp vụ cho bản thân.Cần đổi mới phương pháp dạy học như lồng ghép với
các môn khác như Lịch sử, Địa lý GDCD…tránh sự nhàm chán, khô cứng của bộ
môn.Cần tích cực áp dụng CNTT và sử dụng các loại tranh ảnh, các đoạn phim tư
liệu vào trong quá trình giảng dạy, nhằm thu hút sự chú ý, tạo ra hứng thú học tập và
hiểu bài nhanh hơn của các em. Đặc biệt Giáo viên cần tạo ra một không gian vui
nhộn trong các tiết học sẽ thu hút được tất cả các em tham gia, các em sẽ có hứng thú
học hơn và góp phần nâng cao chất lượng dạy học.
2. Đề xuất:
Căn cứ vào nội dung chương trình môn học và thực tế giảng dạy ở trường THPT hiện
nay, tôi xin đề xuất một số vấn đề sau:
- Trong chương trình dạy – học môn Giáo dục Quốc phòng – An ninh, giáo viên cần
kết hợp nội dung bài dạy với thực tế đời sống. Đồng thời giáo viên cần định hướng
giúp các em vận dụng kiến thức đã học vào việc hoàn thiện nhân cách, rèn luyện kĩ
năng sống, nâng cao ý thức quốc phòng, củng cố quốc phòng toàn dân vững mạnh.