SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG PT NGUYỄN MỘNG TUÂN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÊN ĐỀ TÀI
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG MÔN
GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG – AN NINH CHO HỌC SINH
TRƯỜNG PT NGUYỄN MỘNG TUÂN

Người thực hiện: Trịnh Văn Dũng
Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc lĩnh mực (môn):Giáo dục quốc phòng

THANH HOÁ NĂM 2016


1. Mở đầu
- Lý do chọn đề tài
Với mục tiêu giáo dục phổ thông là “giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo
đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản, phát triển năng lực khả
năng, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã
hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho học
sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc”; Chương trình giáo dục phổ thông ban hành kèm theo quyết định
số 16/2006/QĐ-BGDĐT ngày 5/5/2006 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục Đào tạo
cũng đã nêu : “Phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học
sinh; phù hợp với đặc trưng môn học, đặc điểm đối tượng học sinh, điều kiện của
từng lớp học; bồi dưỡng cho học sinh phương pháp tự học, khả năng hợp tác; rèn
luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem
lại niềm vui, hứng thú và trách nhiệm học tập cho học sinh”. GDQP-AN là một

giới Quốc gia. Đó là những kiến thức rất bổ ích, thiết thực với học sinh phổ thông
trước ngưỡng cửa cuộc đời. Học sinh còn được làm quen với tác phong quân đội
qua các bài học về điều lệnh, đội ngũ, các tư thế vận động cơ bản trong chiến
đấu, băng bó, cứu thương....làm quen với các phương tiện chiến đấu như ném lựu
đạn, cách bắn súng tiểu liên AK ...Qua học tập môn Giáo dục quốc phòng – an
ninh đã giáo dục cho học sinh lòng yêu nước - tự hào dân tộc, nâng cao tinh thần
cảnh giác, chống mọi âm mưu diễn biến hoà bình của kẻ thù.
Toàn bộ chương trình học tập của từng khối được xây dựng theo chương trình
hướng dẫn của Bộ GD&ĐT, đảm bảo dạy đủ môn, đủ tiết, đúng phân phối chương
trình.Vì vậy phải tìm ra các giải pháp để học sinh tham gia học đầy đủ tích cực sôi
nổi và hào hứng không cứng nhắc nhằm mang lại kết quả cao trong học tập, làm cơ
sở cho các cấp học tiếp theo.
- Khách thể và đối tượng nghiên cứu:
Khách thể nghiên cứu:
Học sinh khối 10, 11, 12 trường PT Nguyễn Mộng Tuân
Đối tượng nghiên cứu:
Một số giải pháp nâng cao chất lượng môn Giáo dục quốc phòng – An ninh cho
học sinh trường PT Nguyễn Mộng Tuân
- Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp nghiên cứu lý luận.
Phương pháp nghiên cứu thực tiễn.
Phương pháp quan sát sư phạm.
Phương pháp điều tra đánh giá.
Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động.
Phương pháp đối chiếu kết quả so sánh.
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1. Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
Khi nói về giáo dục, Đảng ta khẳng định: Giáo dục là quốc sách hàng
đầu, đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho sự phát triển. Trong phần kinh phí chi
chung thì giáo dục được ưu tiên hàng đầu. Các trường THPT là cái nôi trực tiếp

của các thế lực thù địch với cách mạng Việt Nam trong tình hình mới.
Qua môn học giúp cho học sinh hiểu biết và vận dụng thành thục thao tác các
kỹ năng quân sự cần thiết, biết sử dụng một số loại vũ khí bộ binh, thành thạo trong
sử dụng súng tiểu liên AK (CKC). Rèn luyện phẩm chất, bản lĩnh chính trị vững
vàng, yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội; xây dựng tác phong nhanh nhẹn; hình thành
nếp sống có kỷ luật trong sinh hoạt tập thể, ý thức cộng đồng ở trường, lớp và khi
ra công tác. Đối với môn GDQP-AN cũng như các môn học khác tất cả đều nhằm
mục đích tích cực hóa hoạt động của học sinh, kích thích tư duy sáng tạo, đem lại
hiệu quả tích cực trong đổi mới phương pháp giảng dạy.
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
*Thuận lợi:
+ Đối với giáo viên
- Được sự quan tâm của lãnh đạo Sở Giáo dục, hàng năm, đều tổ chức các
khóa học bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn cho giáo viên.
- Được phân công giảng dạy môn Giaos dục quốc phòng – An ninh cả ba khối,
đó là mọt thuận lợi rất lớn đối với tôi từ đó để có những cái so sánh đánh giá chính
xác nhất.
- Các giáo viên đều đã có những nhận thức tích cực, luôn muốn tìm tòi học hỏi
để làm sao giờ dạy của mình đạt hiệu quả cao. Chính vì thế, trong thời gian
vừa qua các giáo viên giảng dạy nói chung và giáo viên giảng dạy bô môn
GDQPAN nói riêng đã áp dụng rất nhiều phương pháp mới vào giảng dạy để
3


nâng cao hứng thú và kết quả học tập cho học sinh. Cụ thể như: Ứng dụng Công
nghệ thông tin vào giảng dạy, thiết kế bài giảng bằng giáo án điện tử, phương
pháp trình chiếu phim ảnh sống động, kết hợp nhuần nhuyễn và sử dụng hiệu
quả các thiết bị vào giảng day, kết hợp phương pháp truyền thống với ứng
dụng CNTT, hướng dẫn cho học sinh “thảo luận nhóm” một cách tích cực mang
đã lại kết quả khả quan.

sinh không học bài củ và đọc bài mới trước khi đến lớp, trên lớp học thì thiếu
tập trung không chú ý, không có tinh thần phát biểu xây dựng bài.
- Học sinh chỉ có thể trả lời những câu hỏi dễ, đơn giản qua việc nhìn và
đọc trong sách giáo khoa chưa có sự độc lập về tư duy. Đối với những câu
4


hỏi mang tính suy luận, giải thích, phân tích… thì học sinh trả lời chung chung
chưa sát với nội dung yêu cầu của câu hỏi.
2.3 Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
* Một vài kinh nghiệm nâng cao chất lượng Giáo Dục Quốc Phòng - An
Ninh:
+ Kết hợp với Ban Giám Hiệu Nhà trường, đoàn trường tổ chức học tập
pháp luật, mít tinh…:
Giải pháp:
Để đổi mới hình thức, phương pháp GDQP-AN cho học sinh, nhân các
ngày lễ lớn của đất nước, địa phương, Tổ trưởng chuyên môn đề nghị Ban giám
hiệu nhà trường để phối kết hợp với Đoàn trường tổ chức Giáo dục pháp luật,
cho học sinh tham gia mít tin, giao lưu văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao; thi
tìm hiểu ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam; ngày thành lập Công An
nhân dân, ngày thành lập Tỉnh, thi về phòng chống ma túy, HIV… Qua đó đã
nâng cao nhận thức, hiểu biết về đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách,
pháp luật Nhà nước, truyền thống của quê hương, đất nước, nâng cao nhận thức
về quốc phòng, an ninh cho học sinh.
+ Học theo phương pháp thảo luận nhóm: Học nhóm là một hình thức
học hợp tác nâng cao chất lượng của học sinh – các học sinh giao lưu với
nhau và có được những kết quả học tập tiến bộ về nhiều mặt.
Giải pháp:
Theo cách này, học sinh được tạo cơ hội tự đặt câu hỏi, thảo luận, trình bày
quan điểm, và thực hiện học hợp tác. Để có thể phát huy được những lợi ích của

viên, giáo viên xem xét, chọn câu hỏi hay, chuyển cho nhóm thảo luận trả lời.
Người hỏi tranh luận trực tiếp với người trả lời. Sau khi nghe câu trả lời, người
đặt câu hỏi phải phản biện được, đúng ở đâu, sai ở đâu, góp ý gì cho câu trả lời
hoàn thiện. Như thế yêu cầu người hỏi phải nắm vững câu hỏi, tham gia với tinh
thần đóng góp, xây dựng tốt. Đây là một mô hình tốt, rất đáng học tập, thu hút
được học sinh.
Đối với những học sinh ôn luyện tham gia thi học sinh giỏi cấp tỉnh, việc áp
dụng phương pháp học nhóm là vấn đề rất quan trọng. Học nhóm để các em có
điều kiện trao đổi kiến thức và cũng cố lại trí nhớ ( thành lập kỹ năng bền vững ).
+ Kinh nghiệm về việc đổi mới phương pháp giảng dạy truyền thống
chuyển sang dạy bằng giáo án điện tử là cả một quá trình đổi mới tư duy:
Giải pháp:
- Cần phải thống nhất về nhận thức và tư duy của đội ngũ giáo viên. Đây là vấn
đề tưởng chừng đơn giản nhưng khi thực hiện thì có một số ý kiến cho rằng, soạn
giáo án điện tử chỉ là chuyển giáo trình văn bản được sao từ file word sang các
slide rồi đem chiếu lên cho học sinh xem. Đây là một quan niệm nhầm lẫn mà
chúng ta cần loại bỏ. Vì để soạn được một giáo án điện tử đem lại hiệu quả cao
cho người học thì người thầy phải bỏ ra rất nhiều công sức và tâm huyết. Tôi muốn
nhấn mạnh là vất vả hơn nhiều khi dạy bằng phương pháp truyền thống.
Việc chuyển từ phương pháp giảng dạy truyền thống sang giảng dạy bằng giáo
án điện tử tôi mới bắt đầu thực hiện từ khi áp dụng chương trình cải cách giáo
dục ban đầu giáo viên gần như tự mày mò, tìm hiểu, học hỏi đồng nghiệp, học
lớp tin học do Sở Giáo dục, nhà trường tổ chức và cấp chứng chỉ. Từ thiết kế
giáo án cho đến cách trình bày… chưa có một chuẩn thống nhất, vì vậy còn
những khiếm khuyết và dẫn đến có những ý kiến, thậm chí cả phản đối dạy bằng
giáo án điện tử. Tôi nghĩ rằng đổi mới ở lĩnh vực nào cũng vậy thôi, bước đầu sẽ
có những khó khăn, nhưng chúng ta mạnh dạn làm, điều chỉnh dần dần và cộng
với lòng đam mê nghề nghiệp thì chúng ta sẽ gặt hái được những thành công.
+ Kinh nghiệm về chuẩn bị và giảng dạy bằng giáo án điện tử:
Giải pháp:

từ đó làm rõ thêm các trọng tâm, trọng điểm của bài.
Xác định trọng tâm kiến thức bài học: Nhận biết lựu đạn , các bộ phận của
lựu đạn, cấu tạo tính năng lựu đạn, nguyên lý chuyển động khi nổcủa lựu đạn. Biết
bảo quản giữ gìn vũ khí trang bị
Các loại tranh, ảnh, hình vẽ về lựu đạn, các bộ phận lựu đạn. Các đoạn clip
về chuyển động của lựu đạn khi.
* Bước 3: Xây dựng kịch bản dạy học.
Xác định cấu trúc của kịch bản.
Chi tiết hóa cấu trúc của kịch bản:
+ Xác định các bước của quá trình dạy học
+ Xác định quá trình tương tác giữa thầy, trò và các đối tượng khác
(phim, ảnh, text) – hoạt động của thầy, trò và công cụ hỗ trợ.
+ Xác định các câu hỏi, phản hồi trong các hoạt động
7


+ Hình dung (lắp ghép) thành tiến trình dạy học.
Chuẩn bị kho tư liệu cần thiết cho giáo án: Giáo viên cần chuẩn bị hệ thống
câu hỏi và nội dung cần thiết cho các hoạt động. Phần kiến thức cốt lõi sẽ được
trình bày một cách ngắn gọn và cô đọng. Khi soạn giáo án điện tử đó là nên hết sức
thận trọng trong việc chọn lựa Font chữ, màu chữ, cỡ chữ, màu nền của Slide Hình
ảnh (tĩnh và động), âm thanh, đoạn phim, sơ đồ, bảng biểu, các file flash … sử
dụng để minh họa hay theo hướng nguồn tri thức để giúp học sinh thực hiện hoạt
động học tập. Bước này xem như là bước lập dàn ý, giáo viên dễ dàng biến nó
thành bài soạn, các ý tưởng của bài dạy được trình bày dưới dạng các trang (slide)
Việc xây dựng dàn ý bài dạy dưới dạng các slide, điều quan trọng là luôn luôn vạch
ra được mối liên hệ hữu cơ về nội dung giữa các slide. Nếu không chú ý điều này,
giáo án điện tử dễ trở thành một tập các ảnh và chữ hơn là một bài soạn. Các tư liệu
có thể được tìm ở nhiều nguồn khác nhau, chúng ta có thể khai thác các đoạn phim
này trên các trang web (gdqp.edu.vn; thư viện điện tử; …)

nghĩa rất quan trọng vì liên kết giúp giáo viên tích hợp các nội dung giúp tiết kiệm
diện tích trang khi soạn cũng như khi trình chiếu. Liên kết các trang của giáo án
giúp bài giảng chặt hơn, bài giảng có tính liên tục. Ngoài ra, liên kết giúp giáo viên
khỏi phải quay lại trang trước khi đang dạy. Liên kết giúp giáo viên chủ động về
nội dung, giảm tải bài giảng, chủ động được thời gian trình chiếu. Khi cần thiết thể
hiện nội dung khác có liên quan đến phần đang giảng.
* Bước 6: Chạy thử, chỉnh sửa và hoàn thiện
+ Trình diễn thử
+ Soát lỗi
+ Kiểm tra tính logic, hợp lý của các thành phần
+ Chỉnh sửa
+ Hoàn thiện
Trên cơ sở xác định mục tiêu, nội dung thiết kế bài giảng hoàn thiện giáo án
điện tử theo một trình tự các bước lên lớp. Giáo viên cần thực hiện chạy lại các
slide để kiểm tra các lỗi chính tả, các hình ảnh, âm thanh cũng như hiệu ứng, cách
sắp xếp hình ảnh, VIDEO... xem đã hợp lý hay không, để đảm bảo việc thiết kế đã
tối ưu hóa các phương pháp dạy học phát huy được khả năng vận dụng bài giảng
tương tác giữa thầy và trò theo ý tưởng của người dạy.
Khi giảng dạy cần lưu ý: Nguyên tắc của việc sử dụng trực quan: nêu vấn đề
trước khi cho học sinh quan sát hình ảnh, các đoạn clip hay sơ đồ, bản đồ…trên cơ
sở đó giúp học sinh khai thác và rút ra kết luận. Nếu làm ngược lại thì những tư liệu
mà chúng ta đưa ra chỉ mang tính chất minh hoạ, không đem lại hiệu quả cho bài
học. Để tạo nên hiệu quả, khi sử dụng các hình ảnh trực quan (không có âm thanh),
9


sơ đồ, bản đồ… lời nói của giáo viên phải đi liền với các hiệu ứng để cho kênh âm
thanh và kênh hình ảnh luôn kết hợp nhuần nhuyễn với nhau.
Bài giảng điện tử cần được thiết kế sao cho có nội dung và hình thức trực
quan, sinh động và lôi cuốn; vì vậy, phải lồng ghép thêm các tư liệu hình ảnh, các

được nếu đội ngũ Cán sự lớp không được rèn luyện một cách chu đáo và có kế
hoạch cụ thể.
- Việc sử dụng đội ngũ cán sự môn học là biện pháp đổi mới phương pháp
giảng dạy theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh trong giờ
học, ý thức kỷ luật, từ đó hình thành phẩm chất đạo đức tốt, tạo tiền đề cho các
em phát triển trí tuệ và thể chất một cách toàn diện.
10


Tóm lại để dạy tốt theo phương pháp mới giáo viên Giáo Dục Quốc Phòng
– An Ninh chúng ta cần phải chú trọng đào tạo bồi dưỡng nâng cao đội ngũ
cán sự môn học một cách chu đáo, phát huy khả năng tự học cho học sinh, bằng
cách phải đưa ra tiêu chí phấn đấu có tính cạnh tranh, thi đua từng nhóm vào
trong nội dung chương trình học tập. Như vậy thì thời lượng của nội dung bài
dạy chỉ chiếm khoảng 1/3 thời lượng toàn bộ nội dung buổi học. Mặt khác
giáo viên có đủ thời gian để hướng dẫn sửa chữa động tác sai cho các học sinh
yếu, kém. Tuy nhiên việc chọn lựa cán sự phải tìm hiểu kỷ tham khảo ý kiến tập
thể có tính nhiệm không, khả năng nắm bắt động tác, vai trò quản lý...
+ Dụng cụ sân bãi:
Giải pháp:
Về sân bãi thì hàng năm Tổ bộ môn làm tờ trình xin nhà trường có kế
hoạch tu bổ, đổ bồi thêm đất cát vào, không để động vũn khi mưa to, đảm bảo
sân bãi đúng qui cách.Trang bị thêm dụng cụ tập, sách giáo khoa, tranh ảnh.
Cụ thể:
Giáo viên tham gia trực tiếp huấn luyện ngoài việc sử dụng cụ, thiết bị vốn
có được ngành cấp, bổ sung mua các thiết bị phục vụ cho môn học, khuyết khích
học sinh tự làm . Ví dụ: Băng, gạc cá nhân dùng để thực hành băng; nẹp gỗ, băng,
cáng học cấp cứu và chuyển thương, bia số 4 học ngắm bắn …….
* Một vài biện pháp nâng cao chất lượng Giáo Dục Quốc Phòng – An Ninh:
+Biện pháp 1

thời biểu dương, khen thưởng những tập thể, cá nhân có thành tích trong giảng
dạy, học tập môn học GDQP-AN.
+ Biện pháp 5:
Thường xuyên quan tâm đầu tư ngân sách, đổi mới chế độ chính sách cho
giáo viên trực tiếp giảng dạy môn học GDQP-AN theo chế độ hiện hành, nhằm
động viên kịp thời, nâng cao tinh thần trách nhiệm cho giáo viên trong thực hiện
nhiệm vụ.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm :
Qua thực tế những năm giảng dạy môn giáo dục quốc phòng – an ninh. Với
sự cố gắng nghiên cứu, trao dồi, học hỏi kinh nghiệm qua đồng nghiệp bản thân
tôi đã đúc kết được một số biện pháp cụ thể như trên và đã đưa vào áp dụng
giảng dạy cho các học sinh ba khối lớp 10, 11, 12 của trường PT Nguyễn Mộng
Tuân. So sánh với thực tế và sau khi tiến hành áp dụng một số kinh nghiệm và
các giải pháp của sáng kiến kinh nghiệm đã đạt được một số kết quả cụ thể như
sau :
- Tiết học môn giáo dục quốc phòng – an ninh sinh động hơn.
- Học sinh phát huy được tính tự giác và tích cực hơn.
- Ý thức học tập, kỷ luật của học sinh được thể hiện ở mức độ cao hơn.
- Học sinh lĩnh hội được kiến thức nhanh và sâu rộng hơn.
* Kết quả đánh giá xếp loại cuối năm của môn giáo dục quốc phòng – an ninh
của từng năm học được nâng dần lên:

12


XẾP LOẠI TỔNG
SỐ
NĂM HỌC

GIỎI

433

264

37

01

2015- 2016

757

80

566

93

3

0

13


3. Kết luận, kiến nghị
Như chúng ta đã biết: Đổi mới phương pháp dạy học nhằm giúp cho học sinh
tự tìm tòi sáng tạo và chiếm lĩnh tri thức một cách nhẹ nhàng, tự nhiên và hiệu
quả. Ngoài những nội dung kiến thức nêu trên sẽ minh họa thêm cho học sinh
thấy rõ được ý nghĩa, mục đích một cách sâu sắc của một bài học GDQP-AN.

- Kiến nghị, đề xuất:
Đối với tổ
Cần tăng cường tổ chức các giờ ngoại khóa, các chuyên đề GDQP-AN để
học sinh và giáo viên có thể thông qua đó thảo luận góp ý để có phương pháp
14


dạy tốt hơn bộ môn GDQP-AN. Đồng thời mỗi một thành viên trong tổ có thể có
những sáng kiến hoặc sáng tạo trong việc tự làm các đồ dùng trực quan dạy học
phù hợp với đối tượng học sinh của mình
Đối với trường:
Cần tạo điều kiện về phòng học bộ môn, đèn chiếu để phục vụ giảng dạy.
Tăng cường hơn nữa trang thiết bị đồ dùng dạy học trong các tiết dạy GDQP-AN.
Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo:
Cung cấp thêm máy chiếu, phòng đa năng riêng biệt cho bộ môn GDQP-AN.
Tổ chức các đợt sinh hoạt cụm, sinh hoạt chuyên môn nhằm tìm các giải pháp
để nâng cao hiệu quả chất lượng bộ môn.
Tăng số lượng học sinh dự thi môn GDQP- AN, mỗi năm học nên tổ chức hội
thao GDQP – AN nhằm phát huy tính tự giác, tích cực phấn đấu của học sinh.

XÁC NHẬN CỦA THỦ
TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Thanh hoá, ngày 15 tháng 05 năm 2016
Tôi xin cam đoan đây là sáng kiến của
mình viết, không sao chép nội dung của
người khác.
NGƯỜI VIẾT

Trịnh Văn Dũng

3. Kết luận, kiến nghị
- Kết luận
- Kiến nghị
Tài liệu tham khảo

Trang
1
1
1
2
2
2
2
3
5
12
14
14
14

17