MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU
Lý do chọn đề tài
Mục đích nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu
NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM.
Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Các giải pháp đã thực hiện
Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
KẾT LUẬN, CÁC KIẾN NGHỊ.
Kết luận
Kiến nghị
Tài liệu tham khảo
1
Trang
1
2
2
2
3
4
5
16
17
17
19
nào cũng gặp phải khi có ý định đưa CNTT vào giảng dạy. Trong bản sáng
kiến “Ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy bài Truyền thống đánh giặc,
giữ nước của dân tộc Việt Nam ( Bài 1, SGK lớp 10)”, tôi sẽ đưa ra những ý
kiến, kinh nghiệm của mình, cũng như một số tiết tôi đã thiết kế và tổ chức
dạy học thử nghiệm trong thời gian vừa qua và thực sự có hiệu quả.
1
II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Đề tài: “Ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy Truyền thống đánh
giặc, giữ nước của dân tộc Việt Nam ( Bài 1, SGK lớp 10)” giúp:
- Vận dụng CNTT trong dạy học là nhằm để nâng cao chất lượng đào tạo
nhằm cải tiến phương pháp dạy học để nâng cao chất lượng đào tạo. Trong
đó, việc tích cực vận dụng CNTT và các thiết bị dạy học hiện đại là nhân tố
có tác động quan trọng nhất đối với việc nâng cao chất lượng đào tạo của
nhà trường trong thời gian qua.
- Vận dụng CNTT và các thiết bị dạy học hiện đại để đổi mới phương
pháp dạy học đối với tất cả các môn học ở trường phổ thông, qua thực tế của
trường THPT Mai Anh Tuấn, đã chứng minh đều có tác dụng nâng cao chất
lượng đào tạo rõ rệt.
III. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Đây là đề tài: “Ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy Truyền
thống đánh giặc, giữ nước của dân tộc Việt Nam ( Bài 1, SGK lớp 10)” nên
tôi tập trung nghiên cứu việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học
môn GDQP – AN nói chung và bài 1: truyền thống đánh giặc giữ nước của
dân tộc Việt Nam nói riêng.
IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1. Phương pháp quan sát:
Là phương pháp thu thập thông tin bằng cách tri giác trực tiếp
nước ta đã xác định nhiệm vụ của giáo dục là nhằm “nâng cao dân trí, đào
tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài xây dựng những con người mới năng động
sáng tạo”, về mục tiêu đào tạo là hình thành thế hệ trẻ phát triển toàn diện:
“Nhà trường đào tạo thế hệ trẻ theo hướng toàn diện và có năng lực chuyên
môn sâu, có tri thức và khả năng tự tạo việc làm trong nền kinh tê nhiều
thành phần”(Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ VII).
Sự đổi mới của mục tiêu giáo dục và nội dung giáo dục đặt ra yêu cầu
phải đổi mới phương pháp dạy học. Nghị quyết TW 2, khoá VIII đã xác định
mục tiêu của việc đổi mới phương pháp giáo dục đào tạo là nhằm: “khắc
phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người
học. Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương tiện vào quá
trình dạy và học, đảm bảo điều kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu của
học sinh, nhất là sinh viên đại học.”
Vấn đề đổi mới phương pháp dạy học và nâng cao chất lượng dạy học
các môn nói chung, phương pháp dạy học GDQP -AN nói riêng đã được đặt
ra và thực hiện một cách cấp thiết cùng với xu hướng đổi mới giáo dục
chung của thế giới. Luật giáo dục sửa đổi đã chỉ rõ: “phương pháp giáo dục
phổ thông phải phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù
3
hợp với đặc điểm của từng lớp học, từng môn học, bồi dưỡng phương pháp
tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn, tác động
đến tình cảm, đem lại niềm vui hứng thú học tập cho học sinh”.
Tồn tại ở trường phổ thông với tính cách là một khoa học, bộ GDQP AN có tác dụng nhất định đến việc hình thành thế giới quan, tình cảm đạo
đức, phát triển năng lực nhận thức và hành động … cho học sinh. Tuy nhiên,
hiện nay chất lượng giảng dạy và học tập môn GDQP - AN chưa thực sự
được học sinh quan tâm vì nhiều lý do, như phương pháp giảng dạy chưa
phù hợp, phương tiện giảng dạy còn thiếu, đặc biệt là ít đưa CNTT vào dạy
học. Vì thế việc ứng dụng một cách linh hoạt, sáng tạo CNTT vào dạy học
Về cơ sở vật chất: Môn GDQP – AN là môn học liên quan đến nhiều
các loại tranh, ảnh , video, súng, đạn, mô hình học cụ khác, các loại bản
đồ…, xong hiện tại các mô hình học cụ trên phần còn thiếu, phần không đáp
ứng được các yêu cầu giảng dạy môn học, các phòng học máy chiếu còn hạn
chế, ít trường có phòng học riêng, số lượng máy chiếu có hạn, số lượng giáo
viên có nhu cầu giảng dạy máy chiếu nhiều nên có phần hạn chế đến ứng
dụng CNTT trong dạy học.
Qua thực tế đó, để đạt được hiệu quả trong giảng dạy GDQP – AN
việc vận dụng CNTT sẽ tối ưu hóa và đáp ứng được mọi yêu cầu đối với
phương pháp dạy học, khắc phục được hiện tượng thiếu các đồ dùng trực
quan sinh động, tạo nên sự hứng thú trong học tập, khắc sâu được kiến thức
cho người học. Từ đó xây dựng được niềm tin, tình cảm của học sinh đối với
môn học, đồng thời học sinh nhận thức đầy đủ ý nghĩa, trách nhiệm của
công dân về quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, xây dựng lòng tự hào
dân tộc, biết trân trọng truyền thống, có thái độ nghiêm túc với sự nghiệp
bảo vệ biên giới quốc gia, chủ quyền biển đảo, có kiến thức quân sự cơ bản,
sẵn sàng thực hiện các nhiệm vụ được giao,
Để đạt được sự thay đổi đó, thì trước hết người giáo viên trực tiếp
giảng dạy môn GDQP – AN phải có thái độ nghiêm túc, không ngừng trao
đổi kiến thức, tự học nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, thường
xuyên tiếp cận công nghệ thông tin, khai thác thông tin và thiết kế bài giảng,
tích cực đổi mới phương pháp dạy học và hình thức đổi mới dạy học, tạo sự
phấn khởi, hứng thú, hấp dẫn gây được sự chú ý, say mê, ham muốn tìm
hiểu kiến thức môn học một cách tích cực, chủ động. Thiết kế bài giảng theo
những mục tiêu cụ thể, tổ chức chỉ đạo hướng dẫn học sinh thực hiện các
hoạt động một cách có hiệu quả, biết sử dụng linh hoạt các phương pháp dạy
học, kết hợp cả phương pháp dạy học truyền thống với phương pháp dạy học
hiện đại một cách hợp lý. Tạo điều kiện để học sinh vận dụng nhiều kiến
thức đã học vào thực tiễn cuộc sống, để phân tích đánh giá giải quyết các
- Chuẩn bị về phương pháp và phương tiện dạy học:
+ GV chuẩn bị các thiết bị dạy học (Tranh ảnh, mô hình, hiện vật, hóa
chất…), các phương tiện và tài liệu dạy học cần thiết.
+ GV hướng dẫn HS chuẩn bị bài học (soạn bài, làm bài tập, chuẩn bị tài liệu
và đồ dùng học tập cần thiết).
- Tổ chức các hoạt động dạy học: Trình bày rõ cách thức triển khai các hoạt
động dạy học cụ thể. Với mỗi hoạt động cần chỉ rõ:
+ Tên hoạt động.
+ Mục tiêu của hoạt động.
+ Cách tiến hành hoạt động.
+ Thời lượng để thực hiện hoạt động.
+ Kết luận của GV về: Những kiến thức, kĩ năng, thái độ HS cần có sau hoạt
động; những tình huống thực tiễn có thể vận dụng kiến thức, kĩ năng, thái độ
đã học để giải quyết; những sai sót thường gặp; những hậu quả có thể xảy ra
nếu không co cách giải quyết phù hợp…
- Hướng dẫn các hoạt động tiếp nối: Xác định những việc HS cần phải
tiếp tục thực hiện sau giờ học để củng cố, khắc sâu, mở rộng bài cũ hoặc để
chuẩn bị cho việc học bài mới.
* Giáo án cụ thể:
BÀI 1: TRUYỀN THỐNG ĐÁNH GIẶC GIỮ
NƯỚC CỦA DÂN TỘC VIỆT NAM
6
(4 TIẾT)
I.MỤC TIÊU:
- Học sinh nắm được kiến thức cơ bản về lịch sử dựng nước và giữ nước của
dân tộc ta, tinh thần yêu nước, ý chí quật cường, tài thao lược đánh giặc của
dân tộc ta.
Triển khai học bài
mới
* Hoạt động 2: Nội dung bài học
1. Những cuộc chiến tranh giữ nước đầu
tiên:
- Nhà nước Văn Lang là nhà nước đầu tiên
của dân tộc ta. Lãnh thổ khá rộng và ở vào vị
trí địa lí quan trọng. Từ buổi đầu, ông cha ta
đã xây dựng nên nền văn minh Sông Hồng,
còn gọi là văn minh Văn Lang mà đỉnh cao là
văn hoá Đông Sơn rực rỡ.
7
35p
- GV nêu câu hỏi: Từ
thuở khai sinh nước ta có
tên gọi là gì? Do ai lãnh
đạo. Có đặc điểm gì nổi
bật.
- Do có vị trí địa lí và điều kiện kinh tế, nước
ta luôn bị các thế lực ngoại xâm nhòm ngó.
- Nhân dân Âu Việt và Lạc Việt trên địa bàn
Văn Lang, do vua Hùng và Thục Phán lãnh
đạo.
- Quân Tần: 50 vạn, do tướng Đồ Thư chỉ
huy.
- Do An Dương Vương lãnh đạo: xây thành
- HS xem SGK và tìm câu
trả lời.
- Vì sao nước ta lại bị các
thế lực phương bắc dòm
ngó?
HS trả lời: Do đã giảng
hoà và gả con gái Mỵ
Châu cho Trọng Thuỷ.
- Vì sao An Dương Vương
lại chủ quan khi mà quân
Triệu Đà luôn có ý muốn
xâm lược nước ta?
- Do An Dương Vương
cậy có nỏ thần
- Từ TK X – TK XIX có
những cuộc đấu tranh tiêu
biểu nào? Em hãy nêu tên
những cuộc khởi nghĩa đó
và do ai lãnh đạo?
- Lần thứ ba (1287 - 1288)
- Khởi nghĩa Lam Sơn do Lê Lợi, Nguyễn
Trãi lãnh đạo.
+ Cuộc kháng chiến chống quân Xiêm – Mãn
Thanh (cuối TK XVIII)
9
- HS lắng nghe câu hỏi và
trả lời: có các cuộc đấu
tranh chống quân Tống,
Nguyên – Mông, Xiêm –
Mãn Thanh.
- Có 4 nét nghệ thuật quân
sự đặc sắc
- Từ những gì đã học em
có thể cho biết những nét
đặc sắc trong cách đánh
của dân tộc ta?
- HS trả lời: Trương Công
Định, Nguyễn Trung
Trực, Đinh Công Tráng,
Phan Đình Phùng, Hoàng
Hoa Thám?
- Thất bại là do thiếu sự
lãnh đạo của một giai cấp
kí hiệp định Giơnevơ và rút quân về nước.
tiên tiến.
tộc, lật đổ chế độ thực dân
nửa phong kiến? Nguyên
nhân nào các phong trào
đó đều thất bại?
5p
- Học sinh chú ý theo dõi,
lắng nghe giảng bài
- Tập theo hướng dẫn
- Thực hiện theo đội hình
tiểu đội
+ Nghe kết luận từ giáo
viên
2. Thực hiện thiết kế một giáo án khi ứng dụng CNTT
* Quy trình thiết kế một giáo án bằng công nghệ thông tin:
Để thiết kế một bài giảng bằng công nghệ thông tin. Có nhiều tài liệu
nêu các bước thiết kế bài giảng điện tử khác nhau, nhưng theo ý kiến của tôi
10
thì có 4 bước để thiết kế bài giảng điện tử cho một bài học GDQP-AN cụ
thể:
+ Bước 1: Tìm hiểu nội dung bài dạy. Do môn GDQP-AN là môn có
nhiều thông tin, nhiều sự kiện lịch sử nên khi muốn thiết kế bài dạy, giáo
viên cần bám sát chương trình và sách giáo khoa, trình độ nhận thức của học
sinh mà quyết định sẽ chọn nội dung nào làm kiến thức cơ bản của bài
giảng. Và tất nhiên, việc chọn lọc kiến thức cơ bản sẽ làm thay đổi cấu trúc
bài giảng góp phần làm nổi bật các mối liên hệ giữa các hợp phần kiến thức
của bài, từ đó làm rõ các trọng tâm, trọng điểm của bài.
- Hình ảnh Ngô Quyền và chiến thắng Bạch Đằng năm 938.
- Lược đồ cuộc chiến tranh chống quân Tống
- Lược đồ đại phá quân Thanh.
12
- Chiến thắng Điện Biên Phủ:
- Chiến dịch Hồ Chí Minh
13
- Các video clip…….
- Phần mềm Powerpoint.
+ Bước 3: Xây dựng kịch bản dạy học:
Mục 1: Những cuộc chiến tranh giữ nước đầu tiên.
Giáo viên dùng 1 slide ghi các “kiến thức cơ bản” của mục và hướng
dẫn học sinh tự tìm hiểu các nội dung có trong SGK cũng như các tư liệu khác mà
các em có.
14
Mục 2: Cuộc đấu tranh giành độc lập ( từ thế kỷ thứ I đến thế kỷ thứ X)
- Giáo viên dùng 1 slide để giới thiệu về các nhân vật lịch sử trong đó
+ Bước 4: Chạy thử từng phần rồi toàn bộ các slide (có đối chiếu với trình
tự các hoạt động được trình bày trong giáo án), chỉnh sửa nội dung, hình
thức các slide, kiểu và thứ tự trình bày các hiệu ứng… cho hợp lý hơn với
mục tiêu, kế hoạch sư phạm mà giáo án và kịch bản đã đề ra.
IV. HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN
Việc ứng dụng CNTT giúp tôi tổ chức tốt hoạt động dạy học bài “
truyền thống đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam” tạo hứng thú trong
học tập của học sinh, góp phần đổi mới phương pháp dạy học. Học sinh ghi
được bài, nắm vững trọng tâm , biết vận dụng kiến thức, kỹ năng đạt được.
Qua tiết dạy có CNTT tôi nhận thấy đạt được những kết quả hơn phương
pháp truyền thống như sau:
16
- Thực hiện được mục tiêu bài học.
- Học sinh ghi chép được bài, hiểu bài và hứng thú học tập.
- Học sinh tích cực, chủ động tìm ra bài học.
- Học sinh được thực hành, luyện tập, phát huy được tác dụng nổi bật
của CNTT mà bảng đen, phấn trắng khó đạt được.
C. KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ
I. KẾT LUẬN
Sự bùng nổ của Công nghệ thông tin (CNTT) nói riêng và Khoa học
công nghệ nói chung đang tác động mạnh mẽ vào sự phát triển của tất cả các
ngành trong đời sống xã hội. Trong bối cảnh đó, nếu muốn nền giáo dục phổ
thông đáp ứng được đòi hỏi cấp thiết của công cuộc công nghiệp hóa, hiện
đại hóa đất nước, nếu muốn việc dạy học theo kịp cuộc sống, chúng ta nhất
thiết phải cải cách phương pháp dạy học theo hướng vận dụng CNTT và các
thiết bị dạy học hiện đại phát huy mạnh mẽ tư duy sáng tạo, kỹ năng thực
hành và hứng thú học tập của học sinh để nâng cao chất lượng đào tạo.
Đối với giáo dục và đào tạo, CNTT có tác động mạnh mẽ, làm thay
thu nhận những góp ý chân thành từ những người khác, từ đó nâng cao chất
lượng giảng dạy theo phương pháp mới. Chúng tôi nghĩ rằng, với khả năng
sư phạm vốn có cộng thêm một ít bồi dưỡng về kiến thức tin học, các GV
hoàn toàn có thể thiết kê được bài giảng thiết kế điện tử để thể hiện tốt hơn
phương pháp sư phạm, góp phần đổi mới phương pháp giảng dạy.
Thứ hai, Đối với các cấp lãnh đạo nên khuyến khích nối mạng Internet
đến các phòng học để khai thác tối đa CNTT áp dụng vào dạy học nhằm
nâng cao chất lượng.
Thứ ba, trong các đợt tập huấn chuyên môn nên lồng ghép tập huấn cho
giáo viên làm quen với việc ứng dụng CNTT của từng bộ môn.
Nga sơn, ngày 25 tháng 5 năm 2016
Người viết
Mai Văn Sử
18
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Giáo dục quốc phòng – an ninh (lớp 10)
(NXB giáo dục )
2. Hướng dẫn thiết kế bài giảng trên máy vi tính
(NXB Giáo dục - 2006)
3. Nguồn thông tin trên Internet
19