III. KĨ THUẬT LÀM VIỆC TRONG PTN HÓA HỌC
A. Một số kĩ thuật gia công và làm sạch dụng cụ thủy tinh.
A1. Một số kỹ thuật gia công các dụng cụ thủy tinh
1. Cắt ống thủy tinh
2. Uốn ống thủy tinh và loe miệng ống
3. Đục thủng một lỗ trên ống thủy tinh hoặc ở đáy ống nghiệm
A2. Một số kỹ thuật rửa các dụng cụ thủy tinh
1. Rửa bằng phương pháp cơ học
2. Rửa bằng phương pháp hóa học
A3. Kĩ thuật sấy khô các dụng cụ thủy tinh
B. Một số thao tác thực hành cơ bản: Hòa tan, lọc, kết tinh lại
B1. Hòa tan
B2. Lọc
B3. Kết tinh lại

A. Một số kỹ thuật gia công và làm sạch
dụng cụ thủy tinh.
A1. Một số kỹ thuật gia công các dụng cụ thủy tinh.

1. Cắt ống thủy tinh:
a. Loại có đường kính nhỏ hơn 10mm
•
Dùng dũa sắt có cạnh, dũa ngang chỗ định cắt thành một
vệt nông.
•
Dùng hai tay nắm chặt ống ở chỗ gần sát vệt cắt, hai ngón
tay cái đặt đối diện với nhau, sát nhau sau đó dứt ngang về
hai phía (tránh bẻ gập ống thuỷ tinh).
•
Sau khi cắt nên hơ nóng vệt cắt trên ngọn đèn cồn để hai

bếp điện) để cắt chai lọ và những ống thủy tinh cỡ lớn.
Chọn đoạn dây có đường kính từ 0,4mm đến 0,6mm,
dài khoảng 1,5m. Quấn một vòng dây lên chỗ chai
định cắt nhưng chú ý không cho hai đầu dây chập vào
nhau. Nối hai đầu dây với hai đoạn dây điện bọc nhựa
và căng giữa hai cọc đỡ. Sau khi kiểm tra mọi việc,ta
cắm hai đầu dây vào ổ cắm điện. Đoạn dây mai so sẽ
nóng đỏ và chỗ chai định cắt bị nứt nhanh theo vòng
dây.
•
Ở các trường có máy biến áp tự ngẫu ta có thể sử dụng
dòng điện 12V (cường độ khoảng 1 ampe) để cắt chai
lọ. Cắt thủy tinh với nguồn điện này đảm bảo an toàn
nhất.

2. Uốn ống thủy tinh và loe miệng ống
a. Kĩ thuật đốt nóng:
-
Khi đưa ống thủy tinh vào ngọn lửa, cần đưa từ từ để
nhiệt độ không thay đổi đột ngột. Muốn hơ mềm
một chỗ nào đó trên ống phải hơ nóng một diện tích
khá rộng, sau đó mới hướng ngọn lửa vào chỗ muốn
làm mềm.
-
Cầm ống bằng một tay: Cầm ống bằng tay trái, cùi
tay tì lên bàn, ống cần phải nằm ngang trước mặt.
Dùng ngón tay cái và trỏ xoay tròn ống. Lòng bàn
tay hướng xuống phía dưới.

•

Những ống thủy tinh mới cắt ra có cạnh sắc dễ làm đứt
tay, làm hỏng nút. Để tránh những hiện tượng trên, ta
cần làm loe rộng miệng ống bằng cách đốt nóng một
đầu cho đến khi thủy tinh bắt đầu mềm, vừa đốt vừa
xoay đều ống, dùng thỏi than (có thể sử dụng lõi pin
cũ) vót nhọn, ấn nhẹ, đều tay từ ngoài vào trong của
miệng ống. Trong lúc đó ống vẫy xoay đều trên ngọn
lửa.

3. Đục thủng một lỗ trên ống thủy tinh hoặc
ở đáy ống nghiệm
- Trước hết phải nút thật kín miệng ống bằng nút cao su.
Hơ nóng đỏ chỗ muốn đục thủng rồi dùng một ống thủy
tinh đầu mút vuốt nhọn thổi vào ngọn lửa đèn cồn, làm
cho ngọn lửa kéo dài thành một vết nhọn, tập trung nhiệt
vào chỗ muốn đục thủng. Khi đó không khí bên trong ống
dãn nở ra làm cho chỗ thủy tinh nóng đỏ nhất bị thủng.
Muốn đục lỗ to hơn thì vừa hơ nóng, vừa dùng một que
sắt khoan rộng ra.


Đối với loại ống nghiệm có thành mỏng ta chỉ việc nút thật
kín miệng ống bằng nút cao su rồi đưa đáy ống vào chỗ
nóng nhất của ngọn lửa đèn cồn (1/3 chiều cao ngọn lửa
tính từ trên xuống). Sau vài phút ống sẽ bị thủng.

Muốn đục thủng nhanh đáy một ống nghiệm ta có thể
dùng một que sắt như một đoạn nan hoa xe đạp, đầu
nhọn. Cách làm như sau: đặt một nút bấc lên mặt bàn.
Sau đó đặt dựng đứng một ống nghiệm lên trên nút bấc.