Bộ YTẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y Dược THÁI BÌNH

NGUYỄN HỒNG TRƯỜNG

THỤC TRẠNG NGUỒN NHÂN LỤC, KẾT QUẢ
KHÁM CHỮA BỆNH VÀ KIÉN THỨC, THÁI Độ
CỦA CÁN Bộ Y TẾ VỀ QUẢN LÝ, KIỂM ĐỊNH CHẤT
LƯỢNG BỆNH VIỆN TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA
THÀNH PHỐ VINH, NĂM 2014
Chuyên ngành: Quản lý Y tế
Mã số: 62 72 76 05

LUẬN ÁN BÁC SỸ CHUYÊN KHOA CÁP II
Hướng dẫn khoa học:

1. TS. Nguyễn Xuân Bái
2. PGS.TS. Phạm Văn Trọng


THÁI BÌNH - 2014


LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực hiện đê tài, tôi đã nhận được rât nhiêu sự giúp đỡ,
tạo điều kiện của tập thể Ban Giám hiệu; Phòng Quản lý đào tạo Sau đại học;
Khoa Y tế công cộng và các giảng viên, cán bộ các phòng, ban chức năng của
Trường Đại học Y Dược Thái Bình. Tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành về
sự giúp đỡ đó.
Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, tôi gửi lời cảm ơn tới các Thầy


CBYT

: Cán bộ Y tế

CLBV

: Chất lượng bệnh viện

CSSK

: Chăm sóc sức khỏe

CTCL

: Cải tiến chất lượng

ISO

: (International Organization for Standardization)
Tổ chức chuẩn hóa quốc tế

KCB

: Khám chừa bệnh

QLCL

: Quản lý chất lượng



3.6.

ỊBảng 3.22. Đánh giá mức độ "đo lường được" của các tiêu chí kiểm

định.

51

Bảng 3.23. Đánh giá mức độ "khả thi" của các tiêu chí kiểm định chất
lượng
3.7........................................................................................................
3.8........................................................................................................
3.9.

Tỷ lệ CBYT đã được tập huấn về kiểm định chất lượng BV.... 53

3.10.

DANH MỤC HÌNH
3.11.

f


3.12. DANH MỤC BIEU ĐO

3.13.

Biểu đồ 3.1. Sổ lượng CBYT phân bố theo trình độ chuyên môn

3.18.

Nhằm góp phần nâng cao chất lượng khám chừa bệnh cho nhân

dân,
trong Quy hoạch phát triển mạng lưới khám, chừa bệnh đến năm 2010 và tầm
nhìn đến năm 2020, Chính phủ đã nêu rõ mục tiêu "...đến năm 2010, tất cả

các cơ sở khám, chừa bệnh phải tự kiểm soát chất lượng các dịch vụ y tế theo
quy định của Bộ Y tế. Đen năm 2015, phải định kỳ kiếm định chất lượng dịch
vụ y tế ở tất cả các cơ sở khám, chữa bệnh..[8].
3.19.

Trong khuôn khố nâng cao chất lượng bệnh viện, với tiêu chí

“Lấy
người bệnh làm trung tâm của hoạt động chăm sóc và điều trị”, tháng 12 năm
2013, Bộ Y tế đã lần đầu tiên ban hành “Bộ tiêu chí đánh giá chất lượng bệnh
viện” [19]. Các tiêu chí chất lượng được xây dựng và ban hành là bộ công cụ
để các bệnh viện áp dụng tự đánh giá chất lượng. Qua đó khuyến khích, định


10-tiến hành các hoạt động cải tiến và
hướng và thúc đẩy các bệnh viện (BV)

nâng cao chất lượng nhằm cung ứng dịch vụ y tế an toàn, chất lượng, hiệu quả
và mang lại sự hài lòng cao nhất có thế cho người bệnh, người dân và nhân
viên y tế, phù hợp với bối cảnh kinh tế - xã hội của đất nước.



bộ tiêu chí như thế nào đối với các bệnh viện hạng II... Trước nhu cầu trên,

chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: "Thực trạng nguồn nhân ¡ực, kết quả
khám chữa bệnh vù kiến thức, thái độ của cán bộ y tế về quản lý, kiểm
định
chất lượng bệnh viện tại Bệnh viện đa khoa thành phố Vinh, năm 2014”
với các mục tiêu sau:


3.22.

MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU:12-

1)Mô tả thực trạng nguồn nhân lực và kết quả khảm chừa bệnh của Bệnh
viện đa khoa Thành phố Vinh, tinh Nghệ An năm 2014.
3.23.

Mô tá kiến thức, thải độ của cản bộ y tế về quản lý chất lượng bệnh
viện và đánh giá tinh phù h ợp của bộ tiêu chí ki ếm định chắt lượng
bệnh viện.


3.24.
3.25.
1.1.

-

Chương1
13-

tiến

3.27.

Khái
3.28.niêm bênh viên:

3.29.

Bệnh viện là nơi chẩn đoán và điều trị bệnh tật, nơi đào tạo và

•••

hành

các nghiên cứu y học, nơi xúc tiến các hoạt động chăm sóc sức khỏe, và ở một
mức độ nào đó là nơi trợ giúp cho các nghiên cứu y sinh học [21]. Theo Tố


chức Y tế Thế giới, bệnh viện là một bộ14phận không thể thiếu của một tổ chức
mang tính chất y học và xã hội, có chức năng cung cấp cho dân cư các dịch vụ
chừa trị và phòng bệnh toàn diện, cũng như các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại
gia đình; bệnh viện cũng là trung tâm đào tạo các nhân viên y tế và trung tâm
đào tạo các nhân viên y tế và trung tâm nghiên cứu y học.


3.30.

Khái niệm quản lý bệnh viện:
15-

truyền thông và tiến hành quản lý hành vi nhân viên một cách có hệ thống
[60], [61].
3.34.

Quản lý sẽ tác động tới mức độ của chất lượng và hiệu quả của các yếu
tố phát triến. Quản lý tốt sẽ nâng cao được chất lượng và hiệu quả của các
dịch vụ y tế, tạo được công bằng trong khám chữa bệnh. Quá trình quản lý là
quá trình giải quyết các mâu thuẫn đổ đạt được mục tiêu [6], [22]: mâu thuần
giữa yêu cầu người bệnh với đáp ứng của bệnh viện trong công bằng; giải
quyết khám, chừa bệnh cho người nghèo và viện phí. Mâu thuẫn giữa yêu cầu
về kỹ thuật cao với sự hạn hẹp của ngân sách nhà nước . Mâu thuẫn ờ nội tại
của bệnh viện trong quá trình hoạt động như khoa lâm sàng - khoa cận lâm


3.35.
thuân

-16sàng, giữa các khoa lâm sàng với các phòng hậu cân. Mâu
giữa

công

nghệ cao với khả năng đáp ứng kỳ thuật của cán bộ.
3.36.

Vấn đề nhiều tranh cãi hiện nay tập trung vào chất lượng là gì,

mục

tiêu


3.39.

khám chữa
bệnh tại bệnh
viện
####

-17-


3.40.

-18Bệnh viện là một hệ thống, một phức hợp và một tổ chức động:

bệnh
viện là một hệ thống lớn bao gồm: ban giám đốc, các phòng nghiệp vụ, các
khoa lâm sàng, cận lâm sàng. Bệnh viện là một phức hợp bao gồm nhiều yếutố
có liên quan chằng chịt từ khám bệnh, người bệnh vào viện, chấn đoán,
chăm sóc và công tác điều trị.
3.41.

Bệnh viện là một tồ chức động bao gồm đầu vào là người bệnh,

cán

bộ

y tế (CBYT), trang thiết bị, thuốc cần có để chẩn đoán điều trị. Đầu ra của
công tác khám chữa bệnh là người bệnh khỏi bệnh ra viện hoặc hồi phục sức


là

điều kiện cốt lõi để đạt được các mục tiêu chăm sóc sức khỏe (CSSK) [49],
[50]. Hệ thống y tế bao gồm sáu thành phần cơ bán: cung ứng dịch vụ; nhân
lực y tế; thông tin y tế; các sản phẩm y tế, vắc xin, dược phẩm và công nghệ;
cấp tài chính; quản lý điều hành. Tăng cường hệ thống y tế chính là củng cố
nâng cao sáu thành phần này và bảo đảm sự tương tác, hỗ trợ lẫn nhau giữa
cácthành phân nhăm đạt được những cải thiện mang tính công băng và bên
vừng
trong việc cung cấp dịch vụ y tế và chăm sóc sức khòc cho người dân [60].
3.44.

Qua thời gian, mô hình tổ chức bệnh viện đã có biến đổi nhiều,

các
khoa trong bệnh viện ngày càng phát triển theo hướng chuyên sâu hơn, phù
hợp hơn với nhu cầu khám chữa bệnh cũng như mô hình bệnh tật ngày càng
đa dạng, mang tính thời sự như hiện nay. Tùy theo loại bệnh viện (đa khoa
hay chuyên khoa), hạng bệnh viện (I, II, III) mà có tổ chức có khoa phòng
phù hợp với quy chế bệnh viện; tuy nhiên đều với một mô hình tố chức thống
nhất là: ban giám đốc gồm có: Giám đốc điều hành toàn bộ bệnh viện; các
phó giám đốc được giám đốc phân công phụ trách các lĩnh vực: kế hoạch,
chuyên môn, chăm sóc điều dưỡng, tổ chức cán bộ, tài chính, xây dựng bệnh
viện; các khoa lâm sàng, cận lâm sàng; các phòng chức năng; - Giám đốc
thành lập các hội đồng tư vấn về khoa học kỹ thuật, thuốc điều trị, khen
thưởng. Những cấu phần của mô hình trên không thể thiếu và việc đảm bảo


-21chất lượng của đội ngũ cán bộ tham gia khám chữa bệnh trực tiếp hoặc không

việc

Trên thế giới, đã có nhiều nghiên cứu đánh giá tác động cùa

áp

dụng các công cụ quản lý chất lượng, bao gồm cả công cụ ISO cũng như mô
tả quy trình áp dụng các công cụ đó đế nâng cao chất lượng dịch vụ, để người
bệnh hài lòng hơn với dịch vụ khám chừa bệnh. Trong chăm sóc sức khỏe,
danh tiếng của việc đạt chuẩn ISO so với bất kỳ hệ thống quản lý chất lượng


-23nào là tốt hơn hẳn. ISO được xem là yếu tố và là bước cơ bản làm nền móng
cho quản lý chất lượng toàn diện, thông tin về bệnh viện nào áp dụng ISO chỉ
có được khi các tổ chức được quyền cấp chứng nhận công bố hoặc tự thân
mỗi bệnh viện có áp dụng thông báo [38], [52],
3.47.

Ozturk A.o (2006) [51] đã chia sẻ kinh nghiệm từ các bệnh viện

công
của Thổ Nhĩ Kỳ khi nghiên cứu 18/668 bệnh viện công, nêu tác động của yếu
tố văn hóa tổ chức và quốc gia khi vận hành hệ thống quán ỉý CLBV. Nghiên
cứu phân tích định lượng số liệu thứ cấp và phân tích định tính tại 9 bệnh viện
công có chứng nhận ISO 9001: 2000 và 9 bệnh viện công không có chứng
nhận. Nghiên cứu đã đưa ra 2 kết quả: 1) việc sử dụng phản hồi từ khách
hàng, sự tham gia của nhân viên trong việc đưa ra các quyết định, đào tạo
được thực hiện phổ biến ở các bệnh viện có chứng nhận hơn; 2) cải cách quản
lý đã không đưa đến những cải thiện đáng kế nào với các chỉ số ngày nằm
viện trung bình, số bệnh nhân ngoại trú/bác sỹ và tỷ lệ chết tại 18 bệnh viện.

3.50.

Halank A. (2010) [45] nghiên cứu về nhận thức của nhân viên,

nội
dung thực hiện và các hiệu ứng liên quan đến chăm sóc đột quỵ cấp tính nhằm
phân tích và so sánh các sáng kiến quản trị lâm sàng và quản lý chất lượng tại
các bệnh viện ở Anh và Đức để xác định phương pháp tiếp cận thực tế “giá
trị” và phát triển các khuyến nghị để cải thiện tổng thể.
3.51.

Tại Việt Nam, có rất ít nghiên cứu về thực hiện quản lý chất

lượng
bệnh viện, cũng như kiến thức và thái độ của cán bộ quản lý lãnh đạo về quản
lý chất lượng bệnh viện; một số nghiên cứu đã thực hiện chủ yếu đánh giá
kiến thức và thái độ của cán bộ quán lý về quản lý bệnh viện nói chung.


-25-

3.52.

Phan Văn Tường và cộng sự (2007) [36] trong nghiên cứu về kiến thức,
thái độ, thực hành về quản lý của cán bộ quản lý bệnh viện Việt Nam cho thấy
tỷ lệ cán bộ chưa được đào tạo về QLBV vần còn chiếm tới 89,2%. Một
nghiên cứu khác cho thấy, trong các vấn đề về lợi ích mà quán lý chất lượng
sẽ mang lại cho bệnh viện thì sự trả lời cao nhất (94,1%) của các cán bộ y tế
khi được hởi cho là “cải thiện được chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh và
điều trị”, tiếp theo là “sự hài lòng của người bệnh cao hơn” với 92,4%; 83,1%

thực

trạng kỹ năng quản lý của cán bộ làm công tác quản lý bệnh viện cũng cho
thấy có tới 86,2% các cán bộ quản lý bệnh viện thể hiện nhu cầu muốn đào
tạo nhiều hơn về quản lý, đó là một nhu cầu rất cao về đào tạo quản lý. Lợi
ích thiết thực của việc áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2000
trong QLCL tại bệnh viện tại Việt Nam cũng đã được một số ít tác giả nghiên
cứu. Tuy nhiên, những bàng chứng trong y văn về đánh giá kết quả của việc
áp dụng ISO nói riêng và các công cụ quản lý chất lượng nói chung của các
bệnh viện còn rất hiếm, đặc biệt là về các bệnh viện tư nhân [38],