SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BẾN TRE
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO MỎ CÀY NAM

TÊN ĐỀ TÀI:

“Một số phương pháp luyện tập nhằm
nâng cao thành tích chạy cự ly ngắn cho
học sinh cấp THCS”

Người thực hiện:Triệu Thanh Hùng
Nhiệm vụ: Giáo viên dạy lớp.
Đơn vị công tác: Trường THCS Thị Trấn 1

NĂM HỌC: 2011- 2012

1


Phần mở đầu
1. Bối cảnh của đề tài
Giáo dục thể chất trong nhà trường hiện nay là một bộ phận quan trọng
không thể thiếu được của nền giáo dục Việt Nam, là phương tiện nâng cao sức
khỏe, phát triển thành tích thể thao, đồng thời góp phần hình thành nhân cách
cho học sinh nhằm kế tiếp sự nghiệp cách mạng, xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc.
Chính vì vậy nhà trường phổ thông là cái nôi để các em rèn luyện, nhằm góp
phần vào việc nâng cao tầm vóc con người Việt Nam ngang bằng với các nước
trong khu vực và trên thế giới.
2. Lý do chọn đề tài
Học sinh luyện tập TDTT nhằm nâng cao sức khỏe, phát triển năng khiếu
vốn có của bản thân, đây là một tiềm năng rất quan trọng và cần thiết đối với các
nước đang phát triển. Những quốc gia có nền TDTT phát triển mạnh đã khẳng

thành tích chạy cự ly ngắn cho học sinh và đội tuyển điền kinh của trường. Từ
đó lựa chọn những phương pháp tập luyện hợp lý, góp phần nâng cao hiệu quả
giảng dạy bộ môn.
5. Điểm mới trong kết quả nghiên cứu
Trước đây phần lớn các đề tài nghiên cứu thuộc lĩnh vực này chỉ nghiên
cứu các bài tập bổ trợ hay rèn luyện kỹ năng chạy, ít chú ý đến hiệu quả vận
dụng các phương pháp luyện tập nhằm nâng cao thành tích chạy cự ly ngắn cho
học sinh. Đề tài này có thể xem là điểm mới trong kết quả nghiên cứu.

3


Phần nội dung
1. Cơ sở lý luận
“Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến mục tiêu giáo dục toàn diện thế
hệ trẻ, trong đó Đức-Trí-Mỹ được xem là những vấn đề quan trọng nhằm giáo
dục, hình thành nhân cách cho học sinh-những người chủ nhân tương lai của đất
nước. Trong văn kiện Đại hội Đảng lần VII có nêu rõ: “Giáo dục và Đào tạo
cùng với Khoa học và Công nghệ phải thực sự trở thành quốc sách hàng đầu,
chuẩn bị tốt hành trang cho thế hệ trẻ đi vào thế kỹ 21”.
Hiện nay, với nhu cầu ngày càng cao của xã hội về công tác TDTT nói
chung công tác giáo dục thể chất nói riêng đòi hỏi nhà trường, những người giáo
viên làm công tác giáo dục thể chất phải nâng cao chất lượng đào tạo, ngoài ra
người học phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu thể lực cần thiết. Nên việc vận dụng
một số phương pháp nhằm nâng cao thành tích môn chạy ngắn, trước mắt giúp
các em học sinh tham gia kiểm tra bộ môn chạy cự ly ngắn đạt TC RLTT, đồng
thời qua quá trình luyện tập giáo viên sẽ tuyển chọn được đội tuyển của trường
là những học sinh có thành tích xuất sắc để tham dự hội thao các cấp.
2. Thực trạng của việc luyện tập nâng cao thành tích chạy cự ly ngắn
cho học sinh trường THCS Thị Trấn 1 hiện nay

trong học tập bộ môn chạy ngắn và thi đấu đạt kết quả cao tại HKPĐ các cấp thì
trong quá trình giảng dạy và huấn luyện, người giáo viên, huấn luyện viên cần
phải rèn luyện để học sinh có thể lực tốt, lĩnh hội được kiến thức đầy đủ, nắm
vững kỹ thuật nhằm nâng cao thành tích.
3. Các biện pháp luyện tập nhằm nâng cao thành tích chạy cự ly ngắn
cho học sinh cấp THCS.
- Một trong những điều kiện chủ yếu để đạt được thành tích cao trong
môn chạy cự ly ngắn là trình độ huấn luyện về sức mạnh - tốc độ của người tập.
- Việc phát triển sức nhanh là khó nhất, vì có nhiều nhân tố làm ổn định
tốc độ của người tập. Thí dụ: trong chạy ngắn, ta thường gặp trường hợp ngừng
phát triển thành tích mặc dù vẫn tập với khối lượng lớn. Về nhiều mặt có thể do
hệ thống huấn luyện sức nhanh chưa tốt, phương pháp tập luyện chủ yếu là lặp
lại. Phương pháp huấn luyện nêu trên có nhược điểm chính là việc thực hiện
5


nhiều lần chỉ một động tác, dẫn đến hình thành động lực của động tác đó, do vậy
các đặc tính không gian của động tác như tốc độ và tần số bị ổn định và tạo nên
hàng rào tốc độ cản trở việc nâng cao đáng kể khả năng tốc độ của người tập.
- Chính vì vậy cùng với việc nâng cao thành tích của người tập, việc huấn
luyện thể lực ngày càng trở chuyên sâu và định hướng hơn. Vì vậy giáo viên và
học sinh cần phải hình dung rõ ràng sự hoạt động của cơ bắp trong tất cả những
bài tập chủ yếu, xác định những nhóm cơ chịu lượng vận động chủ yếu, biết
phát triển sức mạnh đến mức nào là cần thiết đối với từng nhóm cơ riêng biệt.
Nhiệm vụ của giáo viên là sử dụng đúng các phương tiện, xác định được các
phương pháp áp dụng trên từng giai đoạn (những bài tập nào có số lượng bao
nhiêu, trọng lượng lực cản bao nhiêu…).
- Cần chú ý giáo dục tư tưởng, việc giáo dục tư tưởng phải gắn liền với
giáo dục phẩm chất đạo đức và các phẩm chất tâm lý tập luyện chuyên môn, rất
cần thiết cho HS THCS, những phẩm chất này, giúp HS tham gia tập luyện một

hợp với thực tế giờ học để nâng cao chất lượng cũng như thành tích môn học.
3.1.2. Đối với trò
Trong quá trình tập luyện các em phải thực hiện các yêu cầu sau:
+ Biết và thực hiện một số kĩ năng cơ bản để tập luyện giữ gìn sức khoẻ,
nâng cao thể lực.
+ Góp phần rèn luyện nếp sống lành mạnh, tác phong nhanh nhẹn, thói
quen tự giác tập luyện TDTT, giữ vệ sinh.
+ Biết vận dụng ở mức độ nhất định những gì đã được học vào nếp sống
sinh hoạt ở trường và ngoài nhà trường.
+ Thực hiện chính xác các động tác bổ trợ kĩ thuật và nâng cao thành tích.
3.2. Phương pháp quan sát sư phạm
Trong quá trình giảng dạy GV cần trang bị cho HS: tư thế thân người khi
chạy, cách đặt chân chạm đất (nửa trước bàn chân) đánh tay cần phối hợp ăn
nhịp với bước chạy của chân... Yêu cầu giữ vững kỹ thuật trong điều kiện tập
luyện. Bởi vậy việc phát triển sức nhanh mạnh và kỹ thuật luôn gắn bó với nhau.
Trong mối quan hệ này, phải phát triển các khả năng phối hợp vận động cần thiết
cho việc sử dụng kỹ thuật một cách hợp lý nhất.
Bên cạnh công tác chuẩn bị về mọi mặt, GV khi giảng dạy chạy cự ly
ngắn cần chú ý:
7


+ Liên hệ chặt chẽ với gia đình các em học sinh, để nắm bắt tâm lý, tính
tình, sở thích, trạng thái và ý thức của từng đối tượng.
+ Nghiên cứu trình độ phát triển, đặc điểm giới tính, lứa tuổi.
+ Cần thay đối cảnh quan, sân tập, lòng ghép các trò chơi phát triển thể
lực chung, chuyên môn, tạo không khí hứng thú qua từng buổi tập.
+ Tập luyện TDTT nhưng cần thiết phải coi trọng việc học tập các môn
văn hóa.
+ Đảm bảo sức khỏe cho từng buổi tập, phân phối thời gian luyện tập và

sau nhỏ). Thực hiện 3-5 lần cự ly 20-30m.
3.3.2. Bài tập phát triển sức nhanh
1. Chạy 40 – 50m. Thực hiện 3 – 5 lần trên đường thẳng tốc độ tăng dần
đến giới hạn song vẫn giữ được sự thoải mái và nhẹ nhành của động tác.
2. Chạy 30 – 40m xuất phát cao, chú ý bước chạy dài nhưng vẫn giữ tầng
số bước nhanh. Thực hiện 4 – 6 lần.
3. Chạy 60 - 80m xuất phát với nhiều tính hiệu (cờ, còi, tiếng vỗ tay...).
Thực hiện 4-6 lần.
4. Chạy xuất phát cao (cự li 40 – 50m. Thực hiện 3 – 5 lần. Chú ý đến độ
ngả của thân trên khi lao ra và chạy nhanh để nâng và hạ đùi tích cực cũng như
đạp sau mạnh.
5. Chạy xuất phát thấp cự li 30 – 40m. Thực hiện 4 – 6 lần. Chú ý đạp sau
nhanh, mạnh đồng thời giữ độ nghiêng của thân lúc xuất phát.
6. Chạy 40 – 60m làm động tác chạm vào dây đích bằng các cách khác
nhau: bằng ngực, bằng cách xoay vai phải hoặc vai trái để chạm đích. Thực hiện
3 – 5 lần.
7. Xuất phát thấp-chạy lao cự ly 20-30m. Thực hiện 3-5 lần, chú ý thực
hiện nhanh đúng lệnh xuất phát và giữ tư thế chạy lao khoảng 18-20m.
3.3.3. Phương pháp sử dụng trò chơi trong các buổi tập
Hình thức trò chơi vận động là một trong những hình thức đầu tiên có tác
dụng kích thích tập luyện và phù hợp với tâm - sinh lý lứa tuổi học sinh cần
được sử dụng nhiều (GV nên thay đổi trò chơi dưới nhiều hình thức, tránh
trường hợp lặp lại trò chơi, dễ gây nhàm chán trong học sinh ). Khi hướng dẫn
trò chơi, giáo viên cần lựa chọn các trò chơi có tác động thu hút sự chú ý cao
của học sinh, bảo đảm tính nhịp điệu, vừa sức phù hợp với đặc điểm của các em.
9


Qua đó hướng dẫn, giáo dục các em biết sử dụng các kĩ năng vận động trong khi
chơi và thi đấu đạt hiệu quả giáo dục.


- Khi chạy cự ly ngắn (100m) chỉ cần nín một hơi không cần thở (hoặc
thở nhẹ) và chạy về tới đích.
- Chú ý đừng để giành sức cho đoạn giữa hay đoạn cuối mà nên chạy hết
khả năng của mình từ khi xuất phát. Ngoài ra tư thế chạy cũng quyết định nhiều
đến thành tích, vì vậy nên để thân người hơi đổ về đằng trước, tay đánh tạo góc
phía trước khoảng 450, tạo góc phía sau khoảng 60 0 (cần thiết đánh tay phải ăn
nhịp với bước chạy của chân).
- Muốn có được phản xạ tốt khi xuất phát, trước ngày thi đấu khoảng 2
đến 3 tuần, giáo viên nên tập xuất phát rồi chạy thật nhanh khoảng 30m để tạo
thói quen, sẽ không bị bất ngờ với lệnh xuất phát khi thi đấu thật.
- Không ít học sinh có quan niệm sai lầm: Khi cách vạch đích khoảng 2m3m có xu hướng giảm tốc độ rồi nhảy bước thật dài để chạm tới đích. Những
tưởng cách đó sẽ giúp cho chặng về đích nhanh hơn, nhưng thực ra cách đó sẽ
lấy mất đi 0,1s-0,2s so với việc giữ nguyên tốc độ ban đầu lao nhanh qua vạch
đích. Vì thế cần chạy theo một đường thẳng và duy trì hết sức lực của mình cho
tới khi vượt qua đích, sau đó giảm tốc độ khoảng 5m-10m rồi mới dừng lại.
4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
- Trong khi triển khai thực hiện đề tài này, bản thân nhận thấy học sinh
tham gia học bộ môn Thể dục rất hào hứng, chủ động và sáng tạo trong quá trình
học tập ở lớp và tự tập luyện hằng ngày ở nhà, mỗi tiết lên lớp lại được các em
hỏi về những bài tập mới, mỗi tiết chạy ngắn trong giờ TD chính khoá là thêm
một lần tôi thấy được sự tiến bộ của các em về thành tích cũng như kỹ thuật của
từng bước chạy.
- Các em học sinh của nhà trường qua luyện tập kỹ thuật và thành tích đã
được nâng cao. Điều đáng nói là những em chạy ngắn thành tích tốt đã tạo tiền
đề cho học phân môn nhảy xa thành tích tốt.
* Chất lượng giảng dạy môn chạy ngắn khi áp dụng sáng kiến kinh
nghiệm ở trường THCS Thị Trấn 1 với kết quả như sau:
Năm học
2008-2009

TCkiến
RLTT

nghiệm ở trường THCS Thị Trấn 1, kết quả học sinh tham dự Hội khỏe Phù
Đổng cấp huyện tổ chức tháng 12 năm 2011 đạt:
- Nội dung chạy 100m (Nam): 01 hạng nhất + 01 hạng nhì
- Nội dung chạy 200m (Nam): 01 hạng nhất + 01 hạng nhì
- 02 học sinh được tuyển chọn vào đội tuyển Điền kinh (chạy 100m,
200m) của huyện tham dự HKPĐ cấp tỉnh tổ chức trong tháng 01 năm 2012.

12


Phần kết luận
1. Những bài học kinh nghiệm
- Để giảng dạy theo chương trình một cách có hiệu quả GV cần tự nghiên
cứu, tập luyện theo sách GV, các tài liệu có liên quan và một số luật bổ sung sữa
đổi …
- Thường xuyên tự học, tự bồi dưỡng chuyên môn và trao đổi với nhóm
bộ môn của trường và đồng nghiệp đi trước để nắm vững chương trình, các
phương pháp phù hợp để dạy HS.
- Rèn luyện cho HS tự quản tốt, chọn những em cán sự có năng khiếu,
hướng dẫn các em chỉ huy nhóm và giao nhiệm vụ cho các em tập tốt hướng dẫn
các em học yếu. Nhằm giúp HS biết điều khiển và tự điều khiển quá trình tập
luyện.
- Tích cực tham gia tập luyện TDTT nâng cao khả năng thực hành động
tác của người giáo viên.
2. Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm
Từ cơ sở lý luận và thực tiễn nghiên cứu thông qua quá trình thực nghiệm
cho phép tôi rút ra những kết luận sau:

dụng cụ tập luyện như: Bóng các loại, cọc lưới bóng chuyền, cầu lông...
- Tổ chức lớp năng khiếu bộ môn chạy cự ly ngắn tại các trường THCS
trong huyện nhằm triển khai ứng dụng có hiệu quả một số phương pháp tập
luyện trên đã được nêu trong đề tài.

14


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Chỉ thị về công tác thể dục thể thao trong giai đoạn mới, số 36
CT/TW ngày 24 tháng 3 năm 1994 của ban Bí Thư TW Đảng.
2. Các văn bản về công tác Thể dục Thể thao. NXB – TDTT – 1993
3. Đảng và Nhà nước về Thể dục Thể thao. NXB – TDTT Hà Nội 1991.
4. “Đảng và nhà nước về TDTT” – Nhà xuất bản TDTT – Hà Nội 1991
5. PGS-TS. Trịnh Hùng Thanh – “Sinh lý TDTT” – Nhà xuất bản TDTT,
TP. Hồ Chí Minh- 2004
6. Tài liệu hướng dẫn giảng dạy Thể Dục lớp 6,7,8,9 dành cho giáo viên
của Bộ Giáo Dục – Đào Tạo
7. Văn kiện Đại hội Đảng Lần thứ VIII. NXB – Chính trị Quốc gia –
1996.
8. Văn kiện Đại hội Đại biểu Toàn quốc Lần thứ IX của Đảng. NXB –
Chính trị Quốc Gia – 2001.

15


MỤC LỤC
Trang bìa
Trang phụ bìa
Danh mục các từ và thuật ngữ viết tắt

Phần kết luận . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trang 12
16


1. Những bài học kinh nghiệm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Trang 12

2. Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trang 12
3. Khả năng ứng dụng, triển khai . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Trang 12

4. Những kiến nghị, đề xuất . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Trang 13
Tài liệu tham khảo

17


TÓM TẮT KẾT CẤU SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Trang bìa
Trang phụ bìa
Danh mục các từ và thuật ngữ viết tắt
Phần mở đầu
1. Bối cảnh của đề tài
2. Lý do chọn đề tài
3. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
4. Mục đích nghiên cứu
5. Điểm mới trong kết quả nghiên cứu
Phần nội dung

CT – TW
TCRLTT
GDTC
HKPĐ
GD&ĐT

Trung học cơ sở
Nhà xuất bản
Ban giám hiệu
Giáo viên
Học sinh
Thể dục thể thao
Chỉ thị – Trung ương
Tiêu chuẩn rèn luyện thân thể
Giáo dục thể chất
Hội khỏe Phù Đổng
Giáo dục và Đào tạo

19